Pelnora PrawoOtwórz aplikację

Art. 30

Tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r. poz. 1240 [PDF]. Stan prawny na

Art. 30.

1. Osoba, która pobrała nienależnie świadczenia rodzinne, jest obowiązana do ich zwrotu. #

2. Za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się: #

1) świadczenia rodzinne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie, zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych lub zmniejszenie wysokości przysługujących świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania; #

1a) świadczenia rodzinne wypłacone w związku z zastosowaniem przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu – po ustaleniu, że wystąpiły okoliczności, o których mowa w art. 5 ust. 4c; #

2) świadczenia rodzinne przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą te świadczenia; #

3) świadczenia rodzinne wypłacone w przypadku, o którym mowa w art. 23a ust. 5, za okres od dnia, w którym osoba stała się uprawniona do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, do dnia wydania decyzji o uchyleniu decyzji przyznającej świadczenia rodzinne; #

4) świadczenia rodzinne przyznane na podstawie decyzji, której następnie stwierdzono nieważność z powodu jej wydania bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa albo świadczenie rodzinne przyznane na podstawie decyzji, która została następnie uchylona w wyniku wznowienia postępowania i osobie odmówiono prawa do świadczenia rodzinnego; #

5) świadczenia rodzinne wypłacone osobie innej niż osoba, która została wskazana w decyzji przyznającej świadczenia rodzinne, z przyczyn niezależnych od organu, który wydał tę decyzję. #

2a. (uchylony) #

2b. Od kwot nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, o których mowa w ust. 2 pkt 1–3 i 5, naliczane są odsetki ustawowe za opóźnienie. #

2c. W przypadku gdy nienależnie pobrane świadczenia rodzinne wynikają z decyzji tymczasowej wydanej na podstawie przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, przepisu ust. 2b nie stosuje się. #

3. Należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat, licząc od dnia, w którym decyzja o ustaleniu i zwrocie nienależnie pobranych świadczeń stała się ostateczna. #

4. Bieg przedawnienia przerywa: #

1) odroczenie terminu płatności należności, #

2) rozłożenie spłaty należności na raty, #

3) zastosowanie środka egzekucyjnego, o którym dłużnik został powiadomiony #

przy czym po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo odpowiednio od dnia następującego po dniu odroczenia terminu płatności należności, rozłożenia spłaty należności na raty lub zastosowania środka egzekucyjnego, o którym dłużnik został powiadomiony.

5. Decyzja o ustaleniu i zwrocie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych nie jest wydawana, jeżeli od terminu ich pobrania upłynęło więcej niż 10 lat. #

6. Kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych ustalone ostateczną decyzją podlegają potrąceniu z wypłacanych świadczeń rodzinnych, wypłacanych zasiłków dla opiekunów, o których mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, wypłacanego świadczenia wychowawczego oraz wypłacanego świadczenia dobry start. #

7. Nienależnie pobrane świadczenia rodzinne podlegają egzekucji w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. #

8. Kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych podlegają zwrotowi łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie na rachunek bankowy wskazany przez organ właściwy. Odsetki są naliczane od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń rodzinnych do dnia spłaty. #

9. Organ właściwy, który wydał decyzję w sprawie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, może umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny. #

10. W przypadku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w formie czeku, nie realizuje się czeku, gdy kwota zwrotu jest niższa niż koszty obsługi czeku. #

11. W przypadku śmierci osoby, która pobrała nienależnie świadczenia rodzinne, należności, o których mowa w ust. 2 i 8, wygasają. #

Pokaż w całym akcie

Otwórz w aplikacji

Orzecznictwo

  1. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 1525/12

    …instancji nieprawidłowo skontrolował legalność decyzji SKO w Ł. i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta [...] pod kątem zgodności z art. 30 ust. 1 i 2 pkt 1 w związku z art. 16 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych, przez co naruszył te przepisy, a w konsekwencji także art. 1…

  2. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 740/12

    …jak i wyjaśniono podstawą prawną rozstrzygnięcia podkreślając, że stanowiący podstawę decyzji przepis art. 30 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych został dodany przez art. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 października 2008 r. o zmianie ustawy o…

  3. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 347/13

    …zakresie całkowicie chybiony. Również postawiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 30 ust. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992, ze zm.) uznać należy za całkowicie chybiony. Zgodnie z tym przepisem kwoty…

  4. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 826/09

    …prawnemu dziecka, jeżeli dziecko pozostaje pod jego faktyczną opieką, uprawnionemu do urlopu wychowawczego (art.10 ust.1. ustawy). W myśl art.30 ust.1 osoba, która pobierała nienależne świadczenia rodzinne zobowiązana jest do ich zwrotu. Uprawnienia do poszczególnych świadczeń może zatem…

  5. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 535/08

    …że nie są one uzasadnione. Odnosząc się do pierwszego z postawionych zarzutów, tj. zarzutu naruszenia art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) podkreślenia wymaga, że autor skargi kasacyjnej zarzucił…

  6. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 1701/12

    …decyzji administracyjnej którą to zarówno organ administracji, jak i sąd administracyjny jest związany wobec brzmienia art. 16 k.p.a., b) art. 30 ust. 2 pkt 1 z dnia 28 listopada 2003 świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 z późn. zm.), przez rażąco błędną wykładnię,…

  7. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 981/10

    …w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą te świadczenia. Przy czym przesłanką ustalenia określonej przepisem art. 30 ust. 2 pkt 2 odpowiedzialności strony zeznającej w sprawie lub przedkładającej dokumenty jest ustalenie, iż przedstawiając stan faktyczny -…

  8. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 1392/21

    …uznania ich za świadczenia nienależnie pobrane. Podstawę materialnoprawną wydanego rozstrzygnięcia stanowiły m. in przepisy art. 25 ust. 1 oraz art. 30 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 u.ś.r. Zgodnie z art. 30 ust. 1 u.ś.r. osoba, która pobrała nienależnie świadczenia rodzinne, jest obowiązana do jego…

  9. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 1773/12

    …uchybienie procesowe niemające wpływu na wynik sprawy. W zakresie podstawy naruszenia prawa materialnego zasadnym okazał się zarzut naruszenia art. 30 ust. 2 pkt 4 w związku z art. 30 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Albowiem pozostałe zarzuty w tej materii są nieuzasadnione. Przepis…

  10. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 1529/12

    …art. 30 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych osoba, która pobrała nienależne świadczenia rodzinne, jest obowiązana do ich zwrotu. Ustawa w art. 30 ust. 2 pkt 1 definiuje co należy rozumieć pod pojęciem nienależnie pobranego świadczenia. Jest nim świadczenie rodzinne wypłacone mimo…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 30 (1869)

Historia zmian

Bez zmian od 5 marca 2026 r.