Art. 23a
Tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r. poz. 1240 [PDF]. Stan prawny na
Art. 23a.
1. W przypadku gdy osoba uprawniona do świadczeń rodzinnych lub członek rodziny tej osoby lub rodzic dziecka przebywa poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy przekazuje wniosek wraz z dokumentami, w tym informacjami dotyczącymi sprawy, wojewodzie. #
2. W przypadku przebywania osoby uprawnionej do świadczeń rodzinnych lub członka rodziny tej osoby lub rodzica dziecka w dniu wydania decyzji ustalającej prawo do świadczeń rodzinnych lub po dniu jej wydania poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, o którym mowa w ust. 1, organ właściwy występuje do wojewody o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, przekazując niezbędne dokumenty, w tym informacje dotyczące sprawy. #
2a. Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się w przypadku wyjazdu lub pobytu poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w celach turystycznych, leczniczych lub związanych z podjęciem przez dziecko kształcenia. #
2b. Przekazywanie wniosku oraz dokumentów, o których mowa w ust. 1 i 2, następuje wyłącznie: #
1) w przypadku wniosku złożonego w postaci papierowej – poprzez wprowadzenie do systemu teleinformatycznego, o którym mowa w art. 21 ust. 5, danych zawartych we wniosku oraz elektronicznych kopii załączników do wniosku; #
2) w przypadku wniosku złożonego w postaci elektronicznej – poprzez przekazanie wraz z elektronicznymi kopiami załączników za pomocą systemu teleinformatycznego, o którym mowa w art. 21 ust. 5. #
2c. Dokumenty, o których mowa w ust. 1 i 2, dotyczące osób, o których mowa w ust. 1 i 2, obejmują w szczególności: #
1) imię i nazwisko; #
2) numer PESEL, a w przypadku gdy nie nadano numeru PESEL – numer i serię dokumentu potwierdzającego tożsamość, jeżeli są znane; #
3) zagraniczny numer identyfikacyjny służący do identyfikacji ludności, jeżeli jest znany; #
4) państwo pobytu, jeżeli jest znane; #
5) okres pobytu poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jest znany; #
6) adres miejsca zamieszkania poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jest znany; #
7) nazwę i adres pracodawcy poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli są znane; #
8) miejsce prowadzenia działalności gospodarczej poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jest znane. #
3. W przypadkach, o których mowa w ust. 1 i 2, wojewoda ustala, czy w przekazanej sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, a także okres, w którym przepisy te mają zastosowanie. #
4. W przypadku gdy wojewoda w sytuacji, o której mowa w ust. 1, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, wydaje decyzję w sprawie świadczeń rodzinnych zgodnie z art. 21 za okres, o którym mowa w ust. 3. #
4a. W przypadku gdy decyzja wojewody, o której mowa w ust. 4, nie obejmuje całego okresu, na który ustalane jest prawo do świadczenia rodzinnego, wojewoda przekazuje sprawę organowi właściwemu w celu ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych za okres nieobjęty decyzją, o której mowa w ust. 4. #
5. W przypadku gdy wojewoda w sytuacji, o której mowa w ust. 2, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla decyzję przyznającą świadczenia rodzinne za okres, o którym mowa w ust. 3. #
6. W przypadku gdy wojewoda w sytuacji, o której mowa w ust. 2, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, wydaje decyzję w sprawie świadczeń rodzinnych zgodnie z art. 21 za okres, o którym mowa w ust. 3. #
7. W przypadku gdy wojewoda ustali, że w sprawie nie mają zastosowania przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego: #
1) przekazuje sprawę organowi właściwemu w celu ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych – w przypadku, o którym mowa w ust. 1; #
2) informuje o tym fakcie organ właściwy – w przypadku, o którym mowa w ust. 2. #
8. Organ właściwy, w przypadku, o którym mowa w ust. 7 pkt 1, ustala prawo do świadczeń rodzinnych od miesiąca złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 1, z zastrzeżeniem art. 24. #
9. Wojewoda ustala i dochodzi zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w sprawach, w których mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Przepis art. 30 stosuje się odpowiednio. #
10. W przypadku zwrotu przez instytucję państwa, o którym mowa w ust. 1, nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych zgodnie z przepisami o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, wojewoda może umorzyć pozostałą kwotę nienależnie pobranych świadczeń łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w całości lub części, w szczególności jeśli pozostała kwota wynika z różnicy kursowej. #
Art. 23a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych Art. 23a. 1. W przypadku gdy osoba uprawniona do świadczeń rodzinnych lub członek rodziny tej osoby lub rodzic dziecka przebywa poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy przekazuje wniosek wraz z dokumentami, w tym informacjami dotyczącymi sprawy, wojewodzie. 2. W przypadku przebywania osoby uprawnionej do świadczeń rodzinnych lub członka rodziny tej osoby lub rodzica dziecka w dniu wydania decyzji ustalającej prawo do świadczeń rodzinnych lub po dniu jej wydania poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, o którym mowa w ust. 1, organ właściwy występuje do wojewody o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, przekazując niezbędne dokumenty, w tym informacje dotyczące sprawy. 2a. Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się w przypadku wyjazdu lub pobytu poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w celach turystycznych, leczniczych lub związanych z podjęciem przez dziecko kształcenia. 2b. Przekazywanie wniosku oraz dokumentów, o których mowa w ust. 1 i 2, następuje wyłącznie: 1) w przypadku wniosku złożonego w postaci papierowej – poprzez wprowadzenie do systemu teleinformatycznego, o którym mowa w art. 21 ust. 5, danych zawartych we wniosku oraz elektronicznych kopii załączników do wniosku; 2) w przypadku wniosku złożonego w postaci elektronicznej – poprzez przekazanie wraz z elektronicznymi kopiami załączników za pomocą systemu teleinformatycznego, o którym mowa w art. 21 ust. 5. 2c. Dokumenty, o których mowa w ust. 1 i 2, dotyczące osób, o których mowa w ust. 1 i 2, obejmują w szczególności: 1) imię i nazwisko; 2) numer PESEL, a w przypadku gdy nie nadano numeru PESEL – numer i serię dokumentu potwierdzającego tożsamość, jeżeli są znane; 3) zagraniczny numer identyfikacyjny służący do identyfikacji ludności, jeżeli jest znany; 4) państwo pobytu, jeżeli jest znane; 5) okres pobytu poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jest znany; 6) adres miejsca zamieszkania poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jest znany; 7) nazwę i adres pracodawcy poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli są znane; 8) miejsce prowadzenia działalności gospodarczej poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jest znane. 3. W przypadkach, o których mowa w ust. 1 i 2, wojewoda ustala, czy w przekazanej sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, a także okres, w którym przepisy te mają zastosowanie. 4. W przypadku gdy wojewoda w sytuacji, o której mowa w ust. 1, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, wydaje decyzję w sprawie świadczeń rodzinnych zgodnie z art. 21 za okres, o którym mowa w ust. 3. 4a. W przypadku gdy decyzja wojewody, o której mowa w ust. 4, nie obejmuje całego okresu, na który ustalane jest prawo do świadczenia rodzinnego, wojewoda przekazuje sprawę organowi właściwemu w celu ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych za okres nieobjęty decyzją, o której mowa w ust. 4. 5. W przypadku gdy wojewoda w sytuacji, o której mowa w ust. 2, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla decyzję przyznającą świadczenia rodzinne za okres, o którym mowa w ust. 3. 6. W przypadku gdy wojewoda w sytuacji, o której mowa w ust. 2, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, wydaje decyzję w sprawie świadczeń rodzinnych zgodnie z art. 21 za okres, o którym mowa w ust. 3. 7. W przypadku gdy wojewoda ustali, że w sprawie nie mają zastosowania przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego: 1) przekazuje sprawę organowi właściwemu w celu ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych – w przypadku, o którym mowa w ust. 1; 2) informuje o tym fakcie organ właściwy – w przypadku, o którym mowa w ust. 2. 8. Organ właściwy, w przypadku, o którym mowa w ust. 7 pkt 1, ustala prawo do świadczeń rodzinnych od miesiąca złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 1, z zastrzeżeniem art. 24. 9. Wojewoda ustala i dochodzi zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w sprawach, w których mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Przepis art. 30 stosuje się odpowiednio. 10. W przypadku zwrotu przez instytucję państwa, o którym mowa w ust. 1, nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych zgodnie z przepisami o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, wojewoda może umorzyć pozostałą kwotę nienależnie pobranych świadczeń łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w całości lub części, w szczególności jeśli pozostała kwota wynika z różnicy kursowej.
art. 23a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2026 r. poz. 1240)Otwórz w aplikacji
Orzecznictwo
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 541/16
…pobranych świadczeń rodzinnych za okres, w którym dana osoba podlega ustawodawstwu państwa, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji (art. 23a ust. 4 - 9 ustawy w zw. odpowiednio z art. 21 oraz art. 30). Ustalenie na podstawie art. 23a ust. 3 ustawy, że w sprawie mają zastosowanie…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 619/10
…Takim przepisem szczególnym jest przepis art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( do którego nawiązuje art. 23a ust. 5 w/w ustawy). Zgodnie z tym przepisem organ właściwy oraz marszałek województwa mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 620/10
…szczególne. Takim przepisem szczególnym jest art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (do którego nawiązuje art. 23a ust. 5 w/w ustawy). Zgodnie z tym przepisem organ właściwy oraz marszałek województwa mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 556/10
…i prawną: decyzją z dnia [...] maja 2009 r. Marszałek Województwa Łódzkiego, na podstawie art. 1, art. 2, art. 3, art. 4 – 6, art. 14, art. 21, art. 23a, art. 25, art. 29, art. 30 i art. 32 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.,…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 1481/19
…pobranych świadczeń rodzinnych za okres, w którym dana osoba podlega ustawodawstwu państwa, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji (art. 23a ust. 4-9 ustawy w związku z art. 21 oraz art. 30). Ustalenie na podstawie art. 23a ust. 3 ustawy, że w sprawie mają zastosowanie przepisy o…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 1763/18
…systemów zabezpieczenia społecznego. Podkreślił, że warunkiem stosowania art. 30 ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 23a ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych jest jednoznaczne ustalenie, czy i jakie świadczenia rodzinne zostały przyznane i wypłacone w innym państwie w…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 972/16
…wyniku przedstawienia określonej wykładni prawa dotyczącej warunków przyjęcia koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, o których mowa w art. 23a w zw. z art. 1 ust. 3 oraz art. 3 pkt 15a ustawy o świadczeniach rodzinnych, stwierdził, że decyzje wydane przez te organy zostały podjęte z…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 295/11
…nie ma zastosowania, gdyż nie ma miejsca w tym przypadku okres ubezpieczenia obowiązkowego i nie odnosi się on do świadczeń rodzinnych, e) art. 23a ust. 1 w związku z ust. 4, ust. 5 i ust. 6 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 1 39, poz. 992 z…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 1696/18
…pobranych świadczeń rodzinnych za okres, w którym dana osoba podlega ustawodawstwu państwa, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji (art. 23a ust. 4 - 9 w związku z art. 21 oraz art. 30 u.ś.r.). W rozpoznawanej sprawie Marszałek Województwa Zachodniopomorskiego ustalił, że w stosunku do…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 949/18
…pobranych świadczeń rodzinnych za okres, w którym dana osoba podlega ustawodawstwu państwa, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji (art. 23a ust. 4 - 9 ustawy w związku z art. 21 oraz art. 30). W rozpoznawanej sprawie Marszałek [...] ustalił, że w stosunku do E. i J. S. od dnia 1 maja…
Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.
Wszystkie orzeczenia przy art. 23a (478)
Historia zmian
Bez zmian od 5 marca 2026 r.