Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 17 października 2013 r., II SAB/Lu 100/13

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 17 października 2013 r., II SAB/Lu 100/13

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca), Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Referent Marzena Okoń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 października 2013 r. sprawy ze skargi J. H. w przedmiocie przewlekłości postępowania Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] w sprawie wniosku z dnia [...]2011 r. o stwierdzenie nieważności decyzji dotyczącej zatwierdzenia projektu scalenia gruntów oddala skargę.

Uzasadnienie

2 W dniu 18 marca 2013r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wpłynęła skarga J. H. na przewlekłe postępowanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. P. Skarżący wniósł o stwierdzenie przewlekłości w rozpoznaniu wniosku z dnia 6 sierpnia 2012r., wezwania z dnia 14 listopada 2012r. oraz wniosku z dnia 1 marca 2011r. Ponadto wnosił o zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na jego rzecz "sumy pieniężnej w kwocie 4000 zł" oraz "kosztów procesu i ustalenie osób winnych zaistniałej sytuacji", a także "ustalenia przyczyn tej przewlekłości w działaniu organu".

3 W uzasadnieniu skargi podniósł, że organ nie rozstrzygnął sprawy z jego wniosku z dnia 1 marca 2011r. o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 czerwca 2010r., zajmuje się wieloma innymi sprawami, a nawet wywołał spór kompetencyjny. Również mimo złożonego wniosku z 6 sierpnia 2012r. o doręczenie uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie organ nie doręczył jej, informując skarżącego, że przedmiotowa uchwała nie stanowi integralnej części akt sprawy. W ocenie skarżącego Kolegium powinno także dokonywać mu doręczeń w toczącym się sporze kompetencyjnym.

4 W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. P. wniosło o oddalenie skargi. W uzasadnieniu wyjaśniło, że postanowieniem z dnia 15 lutego 2013r. w sprawie sygn. akt II OW 181/12 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi jako organ właściwy do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 1 marca 2011r. W związku z powyższym Kolegium nie pozostaje w zwłoce w przedmiocie merytorycznego załatwienia tego wniosku skarżącego.

5 | Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: |

6 |Skarga nie jest zasadna. |

7 |W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. |

8 |270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej, sprawowana przez sądy administracyjne, obejmuje|

9 |orzekanie w sprawach skarg na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 |

10 |P.p.s.a. Na podstawie tego przepisu skarga do Sądu przysługuje więc w sprawach, w których są wydawane decyzje i postanowienia (pkt |

11 |1-3) oraz w tych sprawach, w których mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania|

12 |uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, określone w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. |

13 |Przewlekłe prowadzenie postępowania, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., a także w art. 37 § 1 K.p.a., ma miejsce wówczas, gdy|

14 |organ nie załatwia sprawy w terminie, nie pozostając jednocześnie w bezczynności, a podejmowane przez ten organ czynności procesowe |

15 |nie charakteryzują się koncentracją, wymaganą zasadą szybkości postępowania (art. 12 K.p.a.) lub mają charakter czynności pozornych, |

16 |nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania administracyjnego zachodzi więc |

17 |wtedy, gdy można skutecznie postawić organowi zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania |

18 |administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie lub też zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych) |

19 |pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. A contrario nie można przypisać organowi przewlekłego prowadzenia postępowania w |

20 |przypadku, gdy podejmuje on wszelkie możliwe, a konieczne dla zakończenia postępowania działania, które jednak z przyczyn |

21 |niezależnych od organu nie przynoszą oczekiwanego skutku w postaci zakończenia postępowania administracyjnego (por. wyrok WSA w Łodzi|

22 |z dnia 7 marca 2012 r., II SAB/Łd 2/12, Lex nr 1139147). |

23 |Terminy załatwiania spraw zostały określone w art. 35 K.p.a., który stanowi, że sprawy nie wymagające postępowania wyjaśniającego |

24 |winny być załatwiane niezwłocznie (§ 1 i § 2), sprawy wymagające postępowania wyjaśniającego – nie później niż w ciągu miesiąca, |

25 |sprawy szczególnie skomplikowane – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu |

26 |odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). |

27 |Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w |

28 |sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania |

29 |czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy |

30 |bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. |

31 |Z przepisu tego wynika, że celem skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, jak również skargi na bezczynność organu, nie jest |

32 |samo stwierdzenie prowadzenia postępowania w sposób przewlekły czy pozostawania organu administracji publicznej w bezczynności, lecz |

33 |spowodowanie ustania tego stanu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2008 r., I SAB/Wa 205/07, Lex nr 479291 oraz wyrok WSA|

34 |w Gliwicach z dnia 4 kwietnia 2012 r., II SAB/Gl 1/12, Lex nr 1139099). W zdaniu 2 § 1 art. 149 P.p.s.a. przewidziano bowiem |

35 |stwierdzenie przez sąd czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa jedynie w |

36 |sytuacji, gdy następuje to jednocześnie z nałożeniem przez sąd obowiązku przewidzianego w zdaniu 1, to jest obowiązku wydania przez |

37 |organ w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku |

38 |wynikających z przepisów prawa. |

39 |Przepis art. 149 § 1 P.p.s.a. wyłącza zatem możliwość uwzględnienia skargi w sytuacji, gdy akt lub interpretacja zostały już przez |

40 |organ wydane lub czynność została dokonana lub też stwierdzono albo uznano uprawnienie lub obowiązek wynikający z przepisów prawa. W |

41 |orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, iż wydanie przez organ decyzji lub innego aktu wyłącza możliwość |

42 |uwzględnienia skargi nawet wówczas, gdy orzeczenie organu zapadło z naruszeniem terminu przewidzianego do jego podjęcia. W sytuacji, |

43 |gdy skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania została wniesiona po wydaniu przez organ rozstrzygnięcia o treści |

44 |wskazanej w art. 149 § 1 P.p.s.a., skarga podlegać musi oddaleniu jako nieuzasadniona. Jeżeli natomiast po wniesieniu skargi, a przed|

45 |dniem orzekania przez sąd, organ wyda akt administracyjny, to mimo istniejącej zwłoki w załatwieniu sprawy postępowanie |

46 |sądowoadministracyjne staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu (por. uchwała NSA z dnia 26 listopada 2008 r., I OPS 6/08, |

47 |ONSAiWSA 2009, nr 4, poz. 63, postanowienie NSA z dnia 18 października 2011 r., II OSK 2108/11, Lex nr 984664 i wyrok WSA w Gliwicach|

48 |z dnia 4 kwietnia 2012 r., II SAB/Gl 1/12, Lex nr 1139099). Brak jest bowiem podstaw do uznania, że na podstawie art. 149 P.p.s.a |

49 |możliwe jest wydanie orzeczenia o uwzględnieniu skargi w sytuacji, gdy postępowanie było nawet prowadzone w sposób przewlekły, ale |

50 |już się zakończyło (wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2012 r., III SAB/Wa 57/11, niepubl., dostępny w CBOSA). |

51 |Oznacza to, że nawet gdyby Sąd stwierdził, iż akt lub czynność została podjęta z uchybieniem określonych w K.p.a. terminów |

52 |załatwienia sprawy, to Sąd nie mógłby – zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. – zobowiązać organu do podjęcia po raz kolejny tego aktu lub |

53 |czynności w tej sprawie, stwierdzając jednocześnie, czy przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem |

54 |prawa. W świetle art. 149 § 1 zd. 1 i zd. 2 P.p.s.a. nie ulega bowiem wątpliwości, że brak jest możliwości uwzględnienia skargi na |

55 |przewlekłość bez jednoczesnego zobowiązania organu do stosownego działania procesowego (por. postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 6|

56 |marca 2012 r., II SAB/Bk 87/11, Lex nr 1125237). |

57 |Z powyższego wynika zatem, że rozpoznawana w niniejszej sprawie skarga J. H. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe|

58 |Kolegium Odwoławcze w B. P. w zakresie rozpoznania jego skargi dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 30 czerwca 2010r. |

59 |Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, musi podlegać oddaleniu jako nieuzasadniona. |

60 |Niezależnie od powyższego należy stwierdzić, iż analiza przebiegu postępowania prowadzonego przez Kolegium nie potwierdza zarzutów |

61 |skarżącego co do przewlekłości tego postępowania. |

62 |Jak wynika bowiem z akt administracyjnych decyzją z dnia 30 czerwca 2010r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmówił na podstawie |

63 |art.157 § 3 k.p.a. wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji po rozpatrzeniu wniosku J. H. o |

64 |stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody L. z dnia 25 października 2006r. Nr [...], odmawiającej uchylenia decyzji Samorządowego |

65 |Kolegium Odwoławczego w B. P. z dnia 28 marca 2003r., Nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Starosty B. z dnia 8 stycznia 2003r., Nr |

66 |[...], zatwierdzającą projekt scalenia części gruntów wsi S., gm. S., w odniesieniu do gruntów wydzielonych dla J. H. |

67 |W uzasadnieniu decyzji z dnia 30 czerwca 2010r. organ wyjaśnił, że we wniosku skarżący nie podał żadnej z przesłanek będących |

68 |podstawą stwierdzenia nieważności decyzji określonych w art.156 § 1 k.p.a., a jego zarzuty nie stanowiły podstawy do stwierdzenia |

69 |nieważności decyzji. |

70 |Ponadto podaniem z dnia 6 sierpnia 2003r. skarżący wystąpił do Wojewody L. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją |

71 |Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. P. z dnia 28 marca 2003 r., Nr [...], podnosząc, że ta decyzja została wydana " na podstawie |

72 |fałszywych dowodów". |

73 |Po wznowieniu postępowania Wojewoda L. decyzją z dnia 25 października 2006r. Nr [...] odmówił uchylenia zaskarżonej decyzji. W |

74 |uzasadnieniu tej decyzji organ wyjaśnił, że podnoszone przez wnioskodawcę zarzuty sfałszowania dokumentów nie zostały w żaden sposób |

75 |potwierdzone. J. H. nie wyjaśnił, jakie okoliczności ważne dla sprawy zostały ustalone na podstawie dokumentów uważanych przez niego |

76 |za fałszywe. Wojewoda podkreślił, że kwestionowane przez skarżącego dokumenty nie miały żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy |

77 |scalenia części gruntów. |

78 |Wnioskiem z dnia 1 marca 2011r. skarżący zwrócił się o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 30 czerwca 2010r. Ministra Rolnictwa i|

79 |Rozwoju Wsi. Skarżący wyjaśnił, że powyższa decyzja nie posiada właściwych podstaw prawa procesowego oraz została doręczona osobom |

80 |niemogącym być stronami postępowania administracyjnego. Zdaniem skarżącego organ powinien wszcząć postępowanie na |

81 |podstawie art. 61 § 1 i § 3 oraz § 4 k.p.a. |

82 |Postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2011r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi przekazał wniosek skarżącego z dnia 1 marca 2011r. |

83 |Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w B. P. ( akta administracyjne tej sprawy wpłynęły do Kolegium w dniu 28 marca 2012r.). W |

84 |uzasadnieniu organ wyjaśnił, że właściwym rzeczowo organem do merytorycznego załatwienia sprawy jest Kolegium. |

85 |W dniu 3 lipca 2012r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. P. przekazało na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. sprawę do merytorycznego |

86 |załatwienia Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi, wyjaśniając, że Naczelny Sąd Administracyjny podjął uchwałę w dniu 17 kwietnia |

87 |2012r., OPS 1/12 określającą organ właściwy wyższego stopnia w rozumieniu art.157 § 1 k.p.a. do stwierdzenia nieważności decyzji |

88 |zatwierdzającej projekt scalenia gruntów. Zdaniem Kolegium, w związku z powyższym, organem właściwym do załatwienia wniosku |

89 |skarżącego z dnia 1 marca 2011r. jest Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi. |

90 |Pismem z dnia 30 października 2012r. Minister zwrócił akta do Kolegium, stwierdzając, że jest związany wydanym postanowieniem z dnia |

91 |1 kwietnia 2011r. przekazującym sprawę do załatwienia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. P.. |

92 |W dniu 15 listopada 2012r. Kolegium wystąpiło do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu |

93 |kompetencyjnego pomiędzy Samorządowym Kolegium Odwoławczym w B. P. a Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi, w przedmiocie wskazania |

94 |organu właściwego do załatwienia wniosku J. H. z dnia 1 marca 2011r. |

95 |Postanowieniem z dnia 15 lutego 2013r. sygn..akt II OW 181/12 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi |

96 |jako organ właściwy do załatwienia wniosku J. H. z dnia 1 marca 2011r. |

97 |Jak wynika z akt podręcznych Kolegium (akta administracyjne niniejszej sprawy były w dacie orzekania w posiadaniu NSA), skarżący był |

98 |informowany o czynnościach procesowych podejmowanych przez Kolegium. Został także powiadomiony przez Naczelny Sąd Administracyjny o |

99 |terminie posiedzenia, na którym rozstrzygano spór kompetencyjny. Co do zarzutu dotyczącego odmowy doręczenia skarżącemu uchwały |

100 |Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 kwietnia 2012r. sygn. akt OPS 1/12, uznać należy, że jest on bezzasadny. Kolegium |

101 |poinformowało pisemnie skarżącego o tym, że przedmiotowa uchwała jest dostępna na stronach internetowych NSA. Organy administracji |

102 |nie mają obowiązku doręczania stronom postępowania administracyjnego odpisów uchwał czy też innych rozstrzygnięć NSA, które mogą mieć|

103 |zastosowanie w konkretnej sprawie. Natomiast art. 89 § 1 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej przeprowadzi w toku |

104 |postępowania rozprawę w każdym przypadku, gdy zapewni to przyspieszenie lub uproszczenie postępowania bądź osiągnięcie celu |

105 |wychowawczego albo gdy wymaga tego przepis prawa. Zatem bezzasadny jest zarzut nierozpoznania wniosku o przeprowadzenie rozprawy |

106 |administracyjnej, bowiem Kolegium nie prowadziło postępowania z uwagi na konieczność rozstrzygnięcia sporu kompetencyjnego przez NSA.|

107 | |

108 |Nie zasługuje na uwzględnienie wniosek skarżącego o zasądzenie na jego rzecz od Kolegium kwoty 4000zł. Skarżący nie wskazał z jakiego|

109 |tytułu domaga się tej kwoty. Ponadto żądanie takie nie znajduje oparcia w żadnym przepisie prawa. Mając na uwadze powyższe |

110 |okoliczności uznać należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. P. nie pozostawało w zwłoce w przedmiocie merytorycznego |

111 |załatwienia wniosku skarżącego z dnia 1 marca 2011r., ponieważ nie było organem właściwym rzeczowo do jego załatwienia. |

112 |Z tych względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie skargę oddalił na podstawie |

113 |art. 151 P.p.s.a. |