Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 listopada 2009 r., I SA/Gl 273/09

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 listopada 2009 r., I SA/Gl 273/09

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Mendecka, Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz (spr.), Protokolant Izabela Maj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2009r. sprawy ze skargi A S.A. w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. na podstawie art. 123 § 1, art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 K.p.a. oraz art. 18, art. 23 § 3, art. 34 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz.U. z 2002 r., Nr 110, poz. 968 ze zm.), zwanej dalej również ustawa egzekucyjną, utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta C. z dnia [...] r. w sprawie uznania za nieuzasadnione zarzutów A S.A. na postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o tytuł wykonawczy Nr [...] z dnia [...] r. wystawiony przez Burmistrza Miasta C. mający za przedmiot zaległości w podatku od nieruchomości za styczeń 2008 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że Burmistrz Miasta C. wystawił przeciw A S.A. tytuł wykonawczy dotyczący zaległości w podatku od nieruchomości za styczeń 2008 r. (rata I) w kwocie [...] zł. Jako podstawę powstania dochodzonej należności wskazał w nim deklarację podatkową z dnia 11 stycznia 2008 r., w której A S.A. zadeklarowała Burmistrzowi Miasta C. podatek od nieruchomości za rok 2008 w kwocie [...] zł. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 34 § 1a ustawy egzekucyjnej, jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu. W rozpatrywanej sprawie zarzut Spółki sprowadzał się do zanegowania dokonanej przez organ podatkowy I instancji oceny skuteczności korekty deklaracji podatkowej, a w konsekwencji wystąpienia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2007 r. Natomiast istnienie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2007 r., rzutuje bezpośrednio na możliwość jej zaliczenia przez Burmistrza Miasta C. na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. Z treści pism procesowych Spółki wynika, że w jej ocenie zaliczenie nadpłaty na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych przybrałoby postać zaliczenia jej na dochodzoną przez Burmistrza Miasta C. należność z tytułu I raty podatku od nieruchomości za 2008 r. W związku z tym organ odwoławczy podniósł, że okoliczności będące przedmiotem zarzutu zgłoszonego przez A S.A. były rozpoznawane przez Kolegium w toku postępowania z odwołania Spółki od decyzji Burmistrza Miasta C. z dnia [...] r. w sprawie: 1) określenia wysokości podatku od nieruchomości za 2007 r. w kwocie [...] zł oraz. 2) odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2007 r. w żądanej kwocie [...] zł. Obecnie ponownie są przedmiotem rozpoznania przez Burmistrza Miasta jako organ podatkowy I instancji. Organ odwoławczy stwierdził zatem, że wypełniona została hipoteza art. 34 § 1a ustawy egzekucyjnej, a zatem wierzyciel powinien orzec o niedopuszczalności zarzutu. Przyjęte przez Burmistrza Miasta C. rozstrzygnięcie wywołuje skutek procesowy - polegający na negatywnym rozpatrzeniu środka prawnego wniesionego przez zobowiązaną - tożsamy z rozstrzygnięciem o niedopuszczalności zarzutu, pomimo, że nie odpowiada swym brzmieniem treści art. 34 § 1a ustawy egzekucyjnej. Uchybienie to pozostaje jednakże bez wpływu na wynik sprawy. Na marginesie godzi się wyjaśnić, że zgodnie z art. 76a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /tj. Dz.U. z 2005r. Nr 8 poz. 60/ w sprawach zaliczenia nadpłaty na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych wydaje się postanowienie. O sposobie zarachowania konkretnych kwot nadpłaty na poczet konkretnego zobowiązania podatkowego (jego raty) decyduje właściwy organ podatkowy) a nie podatnik, chociaż zaliczenie takie nastąpić może wyłącznie na jego wniosek - art. 76 § 1 in fine Ordynacji podatkowej. W dniu wystawienia tytułu wykonawczego, na podstawie którego prowadzone jest wobec Spółki postępowanie egzekucyjne, brak było postanowienia Burmistrza Miasta C. w sprawie zaliczenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2007 r. na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. Wobec niewydania przez Burmistrza Miasta C. postanowienia o zaliczeniu nadpłaty na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych nie można skutecznie powoływać się na zaliczenie nadpłaty w podatku na poczet dochodzonej należności. Ponadto zarzuty zobowiązanej mają charakter ogólny i nie są poparte bardziej szczegółowym wyliczeniem.

3 W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, A S.A. wniosła o uchylenie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. oraz postanowienia organu pierwszej instancji, zarzucając naruszenie art. 7, art. 75 i art. 77 § 1 oraz art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Skarżąca wskazała, że naruszenie wymienionych przepisów polegało na niezgromadzeniu materiału dowodowego w zakresie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2007 r., a w konsekwencji braku ustaleń stanu faktycznego w zakresie tego, czy nadpłata powstała, w jakiej wysokości i jaki miała wpływ na płatność podatku od nieruchomości za 2008 r. Ponadto podniosła zarzut naruszenia art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 21 § 2, art. 72 § 1 pkt 1 oraz art. 76 § 1 Ordynacji podatkowej, które polegało na uznaniu istnienia obowiązku zapłaty podatku zadeklarowanego na 2008 r. w sytuacji, w której za 2007 r. pozostała nierozliczona nadpłata w tym podatku, która pomniejszała płatność podatku należnego za 2008 r. W uzasadnieniu skargi A S.A. wskazała, że podstawą zarzutu dotyczącego tytułu wykonawczego wystawionego przez Burmistrza Gminy i Miasta C. nr [...], któremu Naczelnik Urzędu Skarbowego W. nadał w dniu [...] r. klauzulę wykonalności, jest naruszenie art. 33 pkt 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tzn. nieistnienie egzekwowanego obowiązku. Przedmiotem egzekucji jest zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2008 r., należące do właściwości Burmistrza Gminy i Miasta C., według treści rubryki nr 30 tytułu wykonawczego, należność wynika z deklaracji podatkowej za 2008 r. Jednakże w związku ze złożeniem korekty deklaracji na podatek od nieruchomości za 2007 r., powstała nadpłata w podatku od nieruchomości za rok 2007. Wobec tego A S.A. złożyła wniosek o zaliczenie tej nadpłaty na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. Burmistrz Gminy i Miasta C., wystawiając tytuł wykonawczy, nie uwzględnił, że w związku z wnioskiem skarżącej o zaliczenie nadpłaty na poczet przyszłych zobowiązań, kwota zadeklarowana na podatek od nieruchomości za rok 2008 podlega zapłacie po pomniejszeniu o kwotę nadpłaty za rok 2007. Zasadność egzekwowania tej kwoty jest przedmiotem sporu pomiędzy A S.A. a organami podatkowymi. Skarżąca zarzuciła, że organ odwoławczy nie zgromadził i nie ocenił materiału dowodowego, na podstawie którego można stwierdzić, czy egzekwowany obowiązek istniał, tj. jaka nadpłata powstała w związku z zapłatą w roku 2007 r. kwoty wyższej niż zadeklarowana. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że organ odwoławczy pominął ustalenia stanu faktycznego w tym zakresie, uznając za wystarczające stwierdzenie, że zarzuty zobowiązanej mają charakter ogólny i "nie są poparte bardziej szczegółowym wyliczeniem". Natomiast zgodnie z art. 7 K.p.a. stan faktyczny powinien zostać wyjaśniony niezależnie od stopnia szczegółowości wyjaśnień strony postępowania i sposobów sformułowania przez nią zarzutów. Organ administracji ma obowiązek wyjaśnienia sprawy i jeśli uznaje, że wyjaśnienia strony nie są wystarczające, to powinien podjąć inicjatywę zgromadzenia materiału dowodowego, który pozwoliłby na rozstrzygnięcie sprawy zgodnie z zasadą praworządności, czego wymaga zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes obywateli. Skarżąca wskazała, że zgodnie z art. 21 § 2 Ordynacji podatkowej, jeżeli przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji (...) podatek wykazany w deklaracji jest podatkiem do zapłaty, z zastrzeżeniem art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej. Natomiast zgodnie z art. 81 § 1 Ordynacji podatkowej, jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej, podatnicy, płatnicy i inkasenci mogą skorygować uprzednio złożoną deklarację. Korekta deklaracji jest nową deklaracją w zakresie tego samego zobowiązania podatkowego i wywiera te same skutki prawne jak deklaracja pierwotna. Z art. 21 § 2 w związku z art. 81 § 1 Ordynacji podatkowej wynika zatem, że kwota podatku wykazanego w korekcie deklaracji jest podatkiem do zapłaty. Jedynym sposobem zakwestionowania kwoty wynikającej z deklaracji podatkowej (również: korekty deklaracji) jest zastosowanie przez organ podatkowy art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo, że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. Jedynym sposobem zakwestionowania wysokości zobowiązania podatkowego wynikającego z deklaracji (korekty deklaracji) jest wydanie decyzji określającej zobowiązanie podatkowe i to w dodatku po przeprowadzeniu postępowania podatkowego. Tymczasem w sprawie podatku od nieruchomości za rok 2007, decyzja taka nie została wydana, co w zaskarżonym postanowieniu przyznaje również organ odwoławczy. Biorąc powyższe pod uwagę, kwotą należnego od A S.A. podatku od nieruchomości za rok 2007 jest kwota wykazana w korekcie deklaracji. Zgodnie z art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Natomiast na podstawie art. 76 § 1 Ordynacji podatkowej, nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, odsetek za zwłokę określonych w decyzji, o której mowa w art. 53a, oraz bieżących zobowiązań podatkowych, a w razie ich braku podlegają zwrotowi z urzędu, chyba że podatnik złoży wniosek o zaliczenie nadpłaty w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. Z uwagi na to, że A S.A. zapłaciła podatek w wysokości wyższej niż wykazana w korekcie deklaracji na podatek od nieruchomości za rok 2007, w tym zakresie powstała nadpłata podatkowa. Skarżąca złożyła wniosek o zaliczenie nadpłaty na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. Wobec tego - w związku ze złożeniem deklaracji na podatek od nieruchomości za rok 2008 - należało zaliczyć powstałą nadpłatę na poczet tego zobowiązania. Niewydanie przez organ podatkowy postanowienia o zaliczeniu nadpłaty na poczet zobowiązania w podatku od nieruchomości, nie oznacza, że nadpłata ta nie powinna - zgodnie z wnioskiem podatnika - zostać zaliczona na poczet tego zobowiązania. W związku z tym, żądanie Burmistrza Gminy i Miasta C. dotyczące zapłacenia jakiejkolwiek kwoty ponad tę, która wynika z deklaracji, przy nieuwzględnieniu wniosku skarżącej o zaliczenie nadpłaty za rok 2007 na poczet przyszłych zobowiązań, jest bezpodstawne i narusza art. 33 pkt 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 21 § 2 oraz w związku z art. 72 § 1 pkt 1 oraz art. 76 § 1 Ordynacji podatkowej.

4 W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

5 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

6 Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

7 W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonego postanowienia – w zakresie i według kryteriów określonych cytowanymi wyżej przepisami - stwierdzić należało, że przy jego wydaniu nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, a wobec tego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

8 Zaskarżonym rozstrzygnięciem organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie w sprawie uznania za nieuzasadnione zarzutów A S.A. na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r. wystawionego przez Burmistrza Miasta C.. Przedmiotowy tytuł wykonawczy dotyczył zaległości w podatku od nieruchomości za styczeń 2008 r. w kwocie [...] zł. Jako podstawę dochodzonej należności organ podatkowy wskazał w nim deklarację podatkową z dnia 11 stycznia 2008 r., w której A S.A. zadeklarowała podatek od nieruchomości za rok 2008 w kwocie [...] zł.

9 Natomiast zarzut skarżącej, podniesiony w toku postępowania egzekucyjnego, dotyczył tego, że organ egzekucyjny nie uwzględnił, iż w wyniku korekty deklaracji podatkowej dotyczącej 2007 r. wystąpiła nadpłata w podatku od nieruchomości za 2007 r. i nie zaliczył wymienionej nadpłaty na poczet należności skarżącej z tytułu pierwszej raty podatku od nieruchomości za 2008 r.

10 W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy wskazał, że okoliczności będące przedmiotem zarzutu zgłoszonego przez A S.A., były rozpoznawane przez ten organ w toku postępowania z odwołania wymienionej Spółki od decyzji Burmistrza Miasta C. z dnia [...] r. w sprawie: 1) określenia wysokości podatku od nieruchomości za 2007 r. w kwocie [...] zł oraz. 2) odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2007 r. w żądanej kwocie [...] zł. Z uwagi na uchylenie decyzji organu pierwszej instancji, okoliczności te ponownie są przedmiotem rozpoznania przez Burmistrza Miasta C. jako organ podatkowy I instancji.

11 W związku z tym podkreślenia wymaga, że na podstawie art. 34 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2002 r., Nr 110, poz. 968 ze zm.), jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu.

12 Organ odwoławczy trafnie stwierdził zatem, iż w rozpoznawanej sprawie spełnione zostały warunki zastosowania art. 34 § 1a ustawy egzekucyjnej i że na tej podstawie wierzyciel zasadnie orzekł o niedopuszczalności zarzutu skarżącej dotyczącego kwestii nadpłaty – która jest przedmiotem rozpoznania w odrębnym postępowaniu podatkowym.

13 Prawidłowo również w zaskarżonym postanowieniu organ odwoławczy podkreślił, że rozstrzygnięcie o uznaniu zarzutów zobowiązanej za nieuzasadnione, wywołuje skutek procesowy - polegający na negatywnym rozpatrzeniu wniesionego przez nią środka prawnego - tożsamy z rozstrzygnięciem o niedopuszczalności zarzutu, pomimo, że nie jest dosłownym powtórzeniem treści art. 34 § 1a ustawy egzekucyjnej.

14 Odnośnie zarzutów skargi podkreślenia przede wszystkim wymaga, że przedmiotem postępowania egzekucyjnego nie jest ustalenie treści obowiązku obciążającego stronę zobowiązaną, lecz doprowadzenie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Postępowanie egzekucyjne nie stanowi bowiem kolejnej instancji postępowania jurysdykcyjnego.

15 Nie zasługiwał zatem na uwzględnienie zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organ odwoławczy przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 75 i art. 77 § 1 oraz art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności kwestii dotyczących wysokości zobowiązania podatkowego, tj. braku uwzględnienia - podnoszonego przez skarżącą - zarzutu nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2007 r.

16 W zaskarżonym postanowieniu organ odwoławczy zawarł bowiem ustalenia, że decyzja dotycząca nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2007 r. jest przedmiotem odrębnego postępowania toczącego się ponownie przed organem podatkowym I instancji - po uchyleniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze - poprzedniej decyzji tego organu i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia.

17 Wobec treści cytowanego wyżej przepisu art. 34 § 1a ustawy egzekucyjnej, jako trafne ocenić zatem należało motywy zaskarżonego rozstrzygnięcia, w których organ odwoławczy podkreślił, że przepis powyższy zobowiązuje wierzyciela do wydania postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, jeśli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym.

18 Bezpodstawny był zatem zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 33 pkt 1 ustawy egzekucyjnej w związku z art. 21 § 2, art. 72 § 1 pkt 1, art. 76 § 1 Ordynacji podatkowej.

19 W podsumowaniu powyższych rozważań, stwierdzić zatem należało, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, który następnie został trafnie oceniony przez organ odwoławczy, w wyniku prawidłowej wykładni i zastosowania przepisów postępowania, w tym art. 34 § 1 a ustawy egzekucyjnej.

20 W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonego postanowienia - w zakresie oraz według kryteriów określonych w przytoczonych na wstępie przepisach - stwierdzić zatem należało, że przy jego wydaniu nie doszło do naruszenia przepisów postępowania.

21 Wobec tego skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1270 ze zm.).