Art. 72

Pokaż w całym akcie

Art. 72 Ordynacji podatkowej
Art. 72.
§ 1. Za nadpłatę uważa się kwotę:
1) nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku;
2) podatku pobraną przez płatnika nienależnie lub w wysokości większej od należnej;
3) zobowiązania zapłaconego przez płatnika lub inkasenta, jeżeli w decyzji, o której mowa w art. 30 § 4, określono je nienależnie lub w wysokości większej od należnej;
4) zobowiązania zapłaconego przez osobę trzecią lub spadkobiercę, jeżeli w decyzji o ich odpowiedzialności podatkowej lub decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego spadkodawcy określono je nienależnie lub w wysokości większej od należnej.
§ 1a. Na równi z nadpłatą traktuje się kwotę stanowiącą różnicę określoną zgodnie z art. 27f ust. 8–10 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, wykazaną w zeznaniu, o którym mowa w art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, lub wynikającą z decyzji.
§ 1b. Na równi z nadpłatą traktuje się kwotę przysługującą podatnikowi na podstawie art. 26ea ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz kwotę przysługującą podatnikowi na podstawie art. 18da ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, wykazaną w zeznaniu lub wynikającą z decyzji.
§ 2. Na równi z nadpłatą traktuje się:
1) część wpłaty, która została zaliczona na poczet odsetek za zwłokę, jeżeli wpłata ta dotyczyła zaległości podatkowej;
2) nienależnie zapłacone:
a) zaległości, o których mowa w art. 52 oraz art. 52a,
b) odsetki za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek,
c) opłatę prolongacyjną.

art. 72 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2026 r. poz. 622, 825, 846 i 1154)

art. 72 o.p.

Orzecznictwo

1. Naczelny Sąd Administracyjny, uchwała z 22 czerwca 2011 r., I GPS 1/11

   …podatkowej jest uregulowana w art. 72 i nast. Ordynacji podatkowej. Okoliczności, w których powstaje nadpłata, zostały opisane w art. 72 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z § 1 tego przepisu za nadpłatę uważa się kwotę: nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku (pkt 1); podatku pobraną…

2. Naczelny Sąd Administracyjny, uchwała z 13 lipca 2009 r., I FPS 4/09

   …Spółka, nie będących dystrybutorami lub redystrybutorami tej energii. Z drugiej strony podniesiono zarzut błędnej interpretacji art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, w świetle konstrukcji bezpodstawnego wzbogacenia, że nadpłata nie może powstać w przypadku podatku akcyzowego…

3. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 14 lutego 2022 r., II FSK 210/19

   …i trybu stwierdzenia nadpłaty rozumianej jako podatek nadpłacony lub nienależnie zapłacony przez podatników. Do normy zaś wynikającej z art. 72 § 1 pkt 1 O.p. nawiązał Sąd pierwszej instancji oddalając skargę podatników. 10.4. Spór w rozpatrywanej sprawie sprowadza się przede wszystkim do…

4. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 26 maja 2010 r., I FSK 497/09

   …i sporządzone przez podatnika dokumenty zachodzą przesłanki do stwierdzenia nadpłaty. Pojęcie nadpłaty zdefiniowane zostało w art. 72 § 1 Ordynacji podatkowej. Ogólnie nadpłatę można zdefiniować jako nienależne świadczenie publicznoprawne spełnione w związku z realizacją zobowiązaniowego…

5. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 8 grudnia 2011 r., I FSK 73/11

   …takich jak Spółka nie będących dystrybutorami lub redystrybutrami tej energii. Z kolei drugie zagadnienie związane jest z wykładnią art. 72 § 1 pkt 1 O.p. Autor skargi kasacyjnej nie zgadza się tutaj, że w świetle konstrukcji bezpodstawnego wzbogacenia, nadpłata nie może powstać w przypadku…

6. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z 3 lutego 2011 r., I GSK 262/10

   …akcyzowym także wtedy, gdy ciężar podatku poniósł nabywca opodatkowanego towaru". W uzasadnieniu uchwały argumentowano, że art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej zawiera ustawową definicję, w myśl której za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku.…

7. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 24 stycznia 2020 r., I GSK 499/17

   …substancji słodzących dodanych po zakończeniu procesu fermentacji. W przedmiocie zaś kwestii uszczerbku majątkowego na gruncie wykładni art. 72 § 1 pkt 1 o.p. NSA w składzie rozpoznającym sprawę uznał, że uchwała Izby Gospodarczej z dnia 22 czerwca 2011 r., sygn.. akt I GPS 1/11, jako uchwała…

8. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 4 listopada 2011 r., I GSK 688/10

   …nie znalazł podstaw do uwzględnienia tego wniosku. Sąd wziął pod uwagę, że wskazane przez stronę zagadnienie prawne: "Czy w rozumieniu art. 72 § 1 pkt 1 O.p. jest nadpłatą kwota podatku akcyzowego uiszczona z tytułu sprzedaży energii elektrycznej w sytuacji, w której ten kto ją uiścił nie…

9. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 31 stycznia 2012 r., I FSK 332/11

   …nie jest wystarczająco precyzyjny, by można było się na jego brzmienie powoływać bezpośrednio. 15. Ostatni zarzut dotyczy naruszenia art. 72 § 1 pkt 1 O.p. przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przesłanki w postaci poniesienia rzeczywistego ciężaru ekonomicznego podatku akcyzowego…

10. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 26 lutego 2016 r., I FSK 46/15

    …zarzut wadliwej wykładni i zastosowania art. 74 pkt 1 O.p. 5.5. Również nietrafny jest zarzut błędnego zastosowania art. 74 pkt 1 w zw. z art. 72 § 1 pkt 1 O.p., "w sytuacji gdy wykazane przez Spółkę w korektach deklaracji VAT-7 złożonych w dniu 19 marca 2013 r. kwoty do zwrotu nie stanowiły…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 72 (5434)

Historia zmian

Bez zmian od 21 kwietnia 2026 r.