Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 lipca 2012 r., II SA/Gd 968/11

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 lipca 2012 r., II SA/Gd 968/11

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Anna Rusajczyk po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2012 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 października 2011 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia 29 października 2009 roku, nr [...], wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm. - dalej jako ustawa - Prawo budowlane) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na A. L. obowiązek przedłożenia następujących dokumentów związanych z samowolnie wybudowanym w 2006 roku obiektem budowlanym, pełniącym funkcję suszarni kontenerowej, o wymiarach zabudowy wynoszących 10 x 7,5 m, usytuowanym na terenie działki nr [...] w S:

3 • ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydanej przez Wójta Gminy, dotyczącej przedmiotowego obiektu suszarni,

4 • w przypadku uzyskania ww. decyzji - wykonania czterech egzemplarzy projektu budowlanego omawianego obiektu,

5 • oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane,

6 - określając termin wykonania ww. obowiązku do dnia 31 marca 2010 roku.

7 Następnie, decyzją z dnia 8 kwietnia 2010 roku, nr [...], wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 ustawy - Prawo budowlane, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał A. L. rozbiórkę przedmiotowej suszarni kontenerowej.

8 W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że w związku z niespełnieniem przez A. L. obowiązku wynikającego z ww. postanowienia z dnia 29 października 2009 roku należało orzec nakaz rozbiórki w oparciu o przepisy art. 48 ust. 1 i art. 48 ust. 4 ustawy - Prawo budowlane.

9 W odwołaniu od powyższej decyzji A. L. wniosła o jej uchylenie. Wskazała na "nieścisłość w rozpoznaniu sprawy", stwierdzając, iż w postanowieniu z dnia 29 października 2009 roku została zobowiązana do przedłożenia m. in. decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, podczas gdy dla działki nr [...] w S. istnieje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Ponadto podniosła, że ww. postanowienie w pouczeniu nie określa kategorii, do której zaliczono przedmiotowy obiekt budowlany, ustalając współczynnik kategorii obiektu jako 10. Zarzuciła również, że nie został ustalony sposób użytkowania obiektu, który nie stanowi budynku produkcyjnego, lecz służy do suszenia gotowych wyrobów w ramach prowadzonej działalności usługowej. Odwołująca się stwierdziła nadto, iż wydanie decyzji po upływie 7 dni od ustalonej w postanowieniu daty wykonania zobowiązania stanowi naruszenie art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej jako k.p.a.). Zarzuciła również, że decyzja została wydana bez szczegółowego rozpoznania i przedstawienia wszystkich faktów oraz uwarunkowań mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie.

10 Decyzją z dnia 17 października 2011 roku, nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 ustawy - Prawo budowlane, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

11 W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że przedmiotowa suszarnia wybudowana została w 2006 roku bez wymaganego pozwolenia na budowę. Inwestorem była A. L. Organ zaznaczył przy tym, że przedmiotowe ustalenia wynikają z protokołu oględzin z dnia 28 lutego 2008 roku, sporządzonego z udziałem strony postępowania – A. L., syna odwołującej się.

12 Organ odwoławczy wyjaśnił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku - wyrokiem z dnia 18 listopada 2008 roku, sygn. akt II SA/Gd 281/08, stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy z dnia 12 czerwca 2007 roku w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi S. w części dotyczącej przeznaczenia obszaru oznaczonego symbolem D018-P, w skład którego wchodzą działki nr [...] i [...], na teren zabudowy produkcyjnej - tartak oraz planowanej drogi na działce nr [...]. W chwili obecnej brak jest zatem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla ww. obszaru, a wszelkie działania inwestycyjne mogą się odbywać w oparciu o decyzję o warunkach zabudowy lub na mocy ponownie uchwalonego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

13 Organ wyjaśnił również, iż samowolna budowa przedmiotowego obiektu budowlanego narusza przepisy art. 28 ustawy - Prawo budowlane. Brak pozwolenia na budowę obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania rozstrzygnięć określonych w art. 48 ustawy - Prawo budowlane. Organ pierwszej instancji prawidłowo nałożył na stronę obowiązek przedłożenia ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania ternu dla przedmiotowego obiektu, jak i pozostałych dokumentów. Nieprzedłożenie przez stronę dokumentów daje podstawę do uznania, że nie spełniła ona obowiązków nałożonych postanowieniem z dnia 29 października 2009 roku, zatem zaskarżona decyzja była prawnie uzasadniona.

14 Organ odwoławczy stwierdził także, iż przedmiotowy obiekt kontenerowy jest trwale związany z gruntem i pełni funkcję suszarni drewna. Budowa obiektu o takiej funkcji wymaga pozwolenia na budowę. Obiekt jest zaliczony do kategorii XVIII - budynki przemysłowe. W kategorii tej mieszczą się między innymi obiekty magazynowe, a zatem wskazana w postanowieniu wysokość opłaty legalizacyjnej jest zgodna z złącznikiem do ustawy - Prawo budowlane.

15 W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku A. L. zarzuciła jej naruszenie art. 48 i art. 49 ustawy - Prawo budowlane, a także art. 10 k.p.a. poprzez oczywiście niewłaściwe zastosowanie oraz błędną interpretację, jednocześnie wnosząc o zmianę decyzji i uwzględnienie wniosków zawartych w odwołaniu skarżącej.

16 Skarżąca wskazała, że orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku o braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stało się prawomocne już po powstaniu suszarni kontenerowej oraz po dacie wszczęcia postępowania w sprawie nakazania rozbiórki. W ocenie skarżącej, organ - oceniając stan sprawy, powinien go badać także na bazie przepisów z daty powstania suszarni oraz z daty rozpoczęcia postępowania administracyjnego. Zdaniem skarżącej, ocena dokonana w tym kontekście przez organ stanowi rażące naruszenie zasad postępowania administracyjnego i demokratycznego państwa prawa. Zgodnie bowiem z zasadą wszechstronnego rozpoznania spraw to organ wydający decyzję powinien zbadać całokształt okoliczności faktycznych i prawnych, nie nakładając przy tym na stronę obowiązków, które organ może w toku rozpoznawania sprawy samodzielnie pozyskać. Z akt sprawy nie wynika, kiedy dokładnie postawiono przedmiotową suszarnię, jaki stan prawny ówcześnie obowiązywał, jaki charakter ma przedmiotowa suszarnia, czy jest budynkiem czy budowlą, kto był właścicielem nieruchomości w chwili wznoszenia suszarni, a kto właścicielem suszarni. W ten sposób doszło do naruszenia art. 10, art. 11 i art. 12 k.p.a., co skutkowało naruszeniem przepisów prawa materialnego tj. art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 ustawy - Prawo budowlane, poprzez błędne ustalenie, że przedmiotowy obiekt budowlany powinien podlegać rozbiórce. Organy nie sprawdziły także, czy obiekt ten nie stanowi tymczasowego obiektu budowlanego.

17 W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podniósł nadto, że ustalenia związane z okresem budowy zostały poczynione z udziałem A. L., syna skarżącej, która nie kwestionowała tej okoliczności w toku przedmiotowego postępowania administracyjnego.

18 Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

19 Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 roku, poz. 270), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontrolę zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. W myśl art. 145 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie i orzeka o ich uchyleniu w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

20 Kontrolując w świetle powyższych kryteriów zaskarżoną decyzję Sąd stwierdził, że nie narusza ona prawa, zarówno w zakresie przepisów praw materialnego, jak również przepisów postępowania w sposób, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, ustalenia organu odwoławczego zostały dokonane zgodnie z art. 7 i art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm.) - dalej w skrócie jako k.p.a., ocena zebranych dowodów nie narusza regulacji art. 80 k.p.a., a uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada warunkom określonym w art. 107 § 3 k.p.a.

21 Stan faktyczny niniejszej sprawy, wynikający z ustaleń organów dokonanych na podstawie materiału dowodowego znajdującego się w aktach administracyjnych, został dokładnie wyjaśniony, zaś rozstrzygający sprawę organ nadzoru budowlanego przeprowadził postępowanie oraz wydał rozstrzygnięcie zgodnie z wyrażoną w art. 6 k.p.a. zasadą praworządności. Opis obiektu budowlanego, jego lokalizacja, data usytuowania i stan własności stanowiły okoliczności nie budzące wątpliwości w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zaś podjęte przez skarżącą w skardze próby zakwestionowania prawidłowości ustaleń faktycznych nie mogły zostać uwzględnione.

22 Z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie – co prawidłowo ustaliły organy, wynika, że skarżąca w 2006 roku wybudowała, bez wymaganego pozwolenia na budowę, obiekt budowlany pełniący funkcję suszarni kontenerowej na terenie nieruchomości zagospodarowanej pod tartak. Jak wynika z prawidłowo przeprowadzonych w dniu 28 lutego 2008 roku oględzin nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...] w S., ww. obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem oraz jest trwale wyodrębniony z przestrzeni za pomocą ścian i dachu. W czasie tych oględzin ustalono również, że inwestorem w zakresie posadowienia tego budynku była skarżąca A. L.

23 W tym miejscu należało podkreślić, że bezzasadnie skarżąca twierdziła w skardze, iż "z akt sprawy w dalszym ciągu nie wiadomo kiedy dokładnie postawiono przedmiotową suszarnię, jaki stan prawny ówcześnie obowiązywał, jaki charakter ma przedmiotowa suszarnia, czy jest budynkiem, czy budowlą, kto był właścicielem nieruchomości w chwili wznoszenia suszarni, a kto właścicielem suszarni". Ustalenia dotyczące powyższych okoliczności jednoznacznie zostały poczynione w toku oględzin nieruchomości w dniu 28 lutego 2008 roku. W tym miejscu zauważyć należy, iż pierwszy termin przeprowadzenia dowodu z oględzin działki nr [...], wyznaczony na dzień 11 lutego 2008 roku, został przełożony na prośbę skarżącej i wyznaczony na dzień 28 lutego 2008 roku. O kolejnym terminie oględzin nieruchomości skarżąca została prawidłowo zawiadomiona w dniu 17 stycznia 2008 roku, lecz nie stawiła się w wyznaczonym dniu w celu wzięcia udziału w przeprowadzeniu tego dowodu. Obecny przy oględzinach A. L., zaliczony do kręgu stron przedmiotowego postępowania, jako współwłaściciel przedmiotowej nieruchomości, oświadczył, że na budowę przedmiotowego obiektu w 2006 roku inwestor – A. L. nie uzyskała pozwolenia na budowę. Nie kwestionował przy tym okoliczności ustalonych przez organ, podpisując protokół oględzin bez zastrzeżeń. Okoliczność braku pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku suszarni została ponadto potwierdzona w informacji uzyskanej od Starosty. Strony postępowania, w tym także skarżąca, zostały zawiadomione o możliwości zapoznania się ze gromadzonym materiałem dowodowym. W toku przedmiotowego postępowania została zatem zapewniona skarżącej możliwość aktywnego udziału w sprawie, przy czym już w dniu 2 kwietnia 2008 roku skarżąca obrała zawodowego pełnomocnika. Zatem skarżąca, jak również jej pełnomocnik, dysponowali możliwością ustosunkowania się, jak i kwestionowania ustaleń faktycznych poczynionych przez organ pierwszej instancji, lecz takiej próby nie podjęli, mimo że od daty dokonania oględzin nieruchomości do wydania pierwszego rozstrzygnięcia w sprawie, to jest decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 lutego 2009 oku, nastąpił znaczny upływ czasu, w ciągu którego skarżąca miała możliwość zajęcia stanowiska w sprawie. Na skutek uchylenia ww. decyzji przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (decyzja kasacyjna z dnia 4 maja 2009 roku), organ pierwszej instancji, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, wydał decyzję w dniu 8 kwietnia 2010 roku. Skarżąca miała zatem ponad dwa lata na skuteczne zakwestionowanie ustaleń faktycznych sprawy dokonanych podczas ww. oględzin. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, organy obu instancji prawidłowo ustaliły zatem stan faktyczny sprawy, przeprowadziwszy postępowanie z udziałem wszystkich współwłaścicieli działki nr [...] tj. skarżącej, A. L. i K. S., zaś twierdzenia skarżącej zawarte w skardze nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym i stanowią wyłącznie bezzasadną polemikę z właściwymi ustaleniami faktycznymi sprawy.

24 Również sugestie skarżącej zmierzające do zakwalifikowania przedmiotowego obiektu budowlanego, jako tymczasowego obiektu budowlanego w rozumieniu

25 art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy - Prawo budowlane, nie mogły odnieść spodziewanego przez skarżącą skutku. Przeczy temu bowiem materiał dowodowy zgromadzony w przedmiotowym postępowaniu, z którego wynika, że obiektowi budowlanemu objętemu tym postępowaniem w żaden sposób nie można przypisać cech tymczasowego obiektu budowlanego. Zgodnie z art. 3 pkt 5 ustawy - Prawo budowlane przez tymczasowy obiekt budowlany rozumie się obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. Sama okoliczność, że przedmiotowy obiekt stanowi suszarnię kontenerową nie powoduje zaliczenia go do kategorii tymczasowych obiektów budowlanych, albowiem z akt administracyjnych wynika jednoznacznie, że obiekt ten jest trwale związany z gruntem, a ponadto z ustaleń faktycznych sprawy nie wynika, aby obiekt ten był przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub do rozbiórki w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, skoro od chwili jego usytuowania w 2006 roku nadal stoi w tym samym miejscu. Ponadto przepis art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy - Prawo budowlane zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę wyłącznie tymczasowe obiekty budowlane, niepołączone trwale z gruntem, przewidziane do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, ale nie później niż przez upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. W sposób oczywisty przedmiotowy obiekt budowlany nie spełnia ww. kryteriów. Obiekt ten bowiem usytuowany jest na działce nr [...] w S. od 6 lat, zaś skarżąca nie wykazała, aby dokonywała zgłoszenia tego obiektu jako tymczasowego.

26 Ponadto stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie wystarczającym było ustalenie, jako daty wybudowania przedmiotowego obiektu budowlanego, roku 2006. Wbrew zarzutom skargi, nie było potrzeby dokonywania ustaleń co do dokładnej daty powstania obiektu. Data ta ma bowiem wyłącznie znaczenie dla oceny, czy w chwili wybudowania obiektu istniały przepisy wymagające uzyskania pozwolenia na budowę. Przez cały 2006 rok przepisy ustawy - Prawo budowlane nie zawierały jakichkolwiek regulacji, które zwalniałyby tego rodzaju obiekty budowlane z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Za przepis taki nie można było uznać art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. e tejże ustawy, albowiem dopuszcza on budowę bez pozwolenia obiektów stanowiących suszarnie kontenerowe, lecz jedynie o powierzchni zabudowy do 21 m2, podczas gdy przedmiotowa suszarnia posiada wymiary 10 m na 7,5 m, a więc znacznie przewyższa ww. dopuszczalny wymiar. Nie można również zaliczyć przedmiotowej suszarni do obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną, skoro stanowi ona część składową zakładu produkcyjnego – tartaku, a nadto zamiar wybudowania nawet takiego obiektu podlegał obowiązkowi dokonania zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej (art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane).

27 Prawidłowo zatem organy obu instancji ustaliły, że budowa przedmiotowego obiektu podlegała reglamentacji przepisu art. 28 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, który wymagał w dacie jego budowy, jak również wymaga obecnie, aby roboty budowlane były rozpoczęte jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Z tych też przyczyn zarzuty skarżącej zmierzające do zakwestionowania prawidłowej oceny charakteru przedmiotowego obiektu budowlanego oraz obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę nie były zasadne.

28 Skoro prawidłowo organy obu instancji zakwalifikowały przedmiotowy obiekt budowlany jako wymagający pozwolenia na budowę na podstawie art. 28 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, zatem po ustaleniu, iż został on wybudowany bez takiego pozwolenia, słusznie wskazały jako materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia (nakazu rozbiórki) w niniejszej sprawie przepisy art. 48 ust. 1 i 4 ustawy - Prawo budowlane.

29 Wydanie nakazu rozbiórki - stosownie do ww. przepisu - musi być poprzedzone postępowaniem legalizacyjnym, którego skutkiem może być prawna aprobata dla samowoli budowlanej, pod warunkiem spełnienia określonych ustawowych wymogów. Nakaz rozbiórki - orzeczony decyzją organu pierwszej instancji z dnia 8 kwietnia 2010 roku, poprzedzony został postanowieniem tego organu z dnia 29 października 2009 roku, wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy - Prawo budowlane, przy czym słusznie organ pierwszej instancji zobowiązywał skarżącą jedynie do przedłożenia ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy, skoro dla terenu, na którym usytuowany został przedmiotowy obiekt budowlany, brak było obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

30 Rada Gminy, uchwałą z dnia 9 września 2003 roku, nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego obszar części działki nr [...] we wsi S., przeznaczyła ten obszar na cele usług rzemiosła - powiększenie terenu istniejącego na działce [...] tartaku. Następnie Rada Gminy uchwaliła w dniu 12 czerwca 2007 roku uchwałę nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego fragmentu wsi S., na mocy której teren oznaczony symbolem D-018, o powierzchni 2,04 ha, obejmujący działki nr [...] i [...], przeznaczony został pod tereny zabudowy produkcyjno-magazynowej i rzemieślniczej, tartak. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku prawomocnym wyrokiem z dnia 18 listopada 2008 roku, sygn. akt II SA/Gd 281/08 stwierdził nieważność drugiej z ww. uchwał w części dotyczącej przeznaczenia obszaru oznaczonego symbolem D-018 na teren zabudowy produkcyjnej - tartak oraz planowanej drogi na działce nr [...].

31 W tym miejscu należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz. 717 ze zm.) wejście w życie planu miejscowego powoduje utratę mocy obowiązującej innych planów zagospodarowania przestrzennego lub ich części odnoszących się do objętego nim terenu. W myśl tego przepisu przywołany powyżej plan miejscowy z dnia 9 września 2003 roku utracił moc w dniu 27 września 2007 roku to jest w dniu wejścia w życie planu miejscowego z dnia 12 czerwca 2007 roku. Z faktu wyeliminowania z obrotu prawnego planu miejscowego z dnia 12 czerwca 2007 roku wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 listopada 2008 roku nie można przy tym wywodzić wniosku o ponownym nabyciu mocy obowiązującej przez plan miejscowy z dnia 9 września 2003 roku. Obowiązuje bowiem w tym zakresie ogólna reguła wykładni prawa, zgodnie z którą późniejsze uchylenie przepisu uchylającego wcześniejszy przepis nie powoduje automatycznego przywrócenia obowiązywania tego wcześniejszego przepisu. Wyraża tę regułę łacińska sentencja: Abrogata lege abrogante non reviviscit lex abrogata (czyli - "Uchylenie ustawy uchylającej ustawę nie przywraca obowiązywalności uchylonej ustawy.").

32 Brak było zatem podstaw, aby w postanowieniu z dnia 29 października 2009 roku organ pierwszej zawarł alternatywne zobowiązania do przedłożenia zaświadczenia o zgodności przedmiotowej inwestycji z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy. Z przytoczonych powyżej okoliczności sprawy i rozważań Sądu jednoznacznie wynika bowiem, że dla przedmiotowej nieruchomości w chwili wydawania zaskarżonej decyzji brak było obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Potwierdzeniem powyższej okoliczności była uzyskana w toku postępowania odwoławczego przez organ II instancji informacja z Urzędu Wojewódzkiego z dnia 15 lipca 2011 roku.

33 Bezzasadnie przy tym utrzymywała skarżąca - w kontekście ustaleń organu o braku obowiązującego dla przedmiotowego terenu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, że organ powinien badać stan sprawy "na bazie przepisów z daty powstania suszarni kontenerowej oraz z daty rozpoczęcia postępowania administracyjnego". Podkreślić bowiem należy, że inną kwestią jest ocena czy obiekt budowlany wymaga pozwolenia na budowę (tu bowiem decyduje prawo budowlane obowiązujące w czasie budowy), a inną kwestią pozostaje zgodności inwestycji z przepisami o planowaniu przestrzennym. Tej drugiej dokonuje się według stanu prawnego obowiązującego w dniu wydawania decyzji. W myśl art. 48 ust. 2 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane postępowania legalizacyjne może bowiem zostać zainicjowane jedynie wówczas, gdy budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jeżeli na terenie, na którym samowolnie wzniesiono obiekt budowlany, obowiązuje plan miejscowy - tylko ten plan może być podstawą oceny zgodności inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 maja 2012 roku, sygn. akt II OSK 2561/11, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jeżeli natomiast na danym terenie plan miejscowy nie obowiązuje, strona musi uzyskać decyzję o warunkach zabudowy. W okolicznościach niniejszej sprawy oznacza to, że oceny zgodności zrealizowanej samowolnie inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym można było dokonywać wyłącznie w oparciu o ostateczną decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Przedłożenie takiej decyzji przez skarżącą mogłoby prowadzić do legalizacji obiektu. Natomiast fakt, że w dacie wszczęcia postępowania legalizacyjnego obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla przedmiotowego terenu (uchwalony w dniu 12 czerwca 2007 roku) nie miał znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, skoro w toku postępowania administracyjnego, a przed wydaniem decyzji, został on wyeliminowany z obrotu prawnego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 listopada 2008 roku, sygn. akt II SA/Gd 281/08. Zgodnie bowiem z wyrażoną w art. 6 k.p.a. zasadą praworządności organy administracji publicznej działają na podstawie prawa. Oznacza to, że organy są obowiązane uwzględniać zmiany stanu prawnego, jakie dokonały się w toku postępowania administracyjnego, a w konsekwencji mają obowiązek orzekania według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydawania przez nie decyzji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 25 marca 2010 roku, sygn. akt II SA/Op 145/10, Baza Orzeczeń Lex nr 584796). W sytuacji zaistniałej w przedmiotowej sprawie organy obu instancji orzekały w stanie prawnym, w którym brak było przepisów prawa miejscowego regulujących przeznaczenie przedmiotowej nieruchomości, zawartych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Jak to już bowiem wyżej wykazano, dla tego terenu nie obowiązywał zarówno plan miejscowy uchwalony w dniu 9 września 2003 roku, jak i plan miejscowy uchwalony w dniu 12 czerwca 2007 roku. Wydanie zaś decyzji na podstawie nieobowiązujących przepisów prawa stanowiłoby naruszenie zasady praworządności (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 maja 2009 roku, sygn. akt III SA/Wr 567/08, Baza Orzeczeń Lex nr 533866).

34 Podkreślić ponadto należy, że termin dla złożenia dokumentów opisanych w ww. postanowieniu z dnia 29 października 2009 roku, wynoszący 5 miesięcy, pozwalał skarżącej na podjęcie czynności mających na celu wykazanie zgodności samowolnej zabudowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym,

35 a w szczególności na wystąpienie do Wójta Gminy o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. W tym okresie skarżąca nie podjęła tego rodzaju czynności, zatem zarzut wydania przez organ I instancji decyzji po upływie 7 dni od upływu terminu zakreślonego w postanowieniu z dnia 29 października 2009 roku, był bezzasadny i nie mógł prowadzić do podważenia zasadności zaskarżonych decyzji. Skarżąca nie podjęła bowiem żadnych kroków aby wykonać nałożony na nią obowiązek, a w szczególności nie wystąpiła przed upływem terminu wskazanego w ww. postanowieniu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Gdyby tak uczyniła, w razie powzięcia przez organ I instancji informacji w tym zakresie, zachodziłaby przesłanka do zawieszenia przedmiotowego postępowania na podstawie

36 art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Taka sytuacja jednak w przedmiotowej sprawie nie miała miejsca. Skoro zatem skarżąca w żaden sposób nie wykazała, iż chce zrealizować nałożone przez organ obowiązki, organ mógł - po odczekaniu dodatkowych 7 dni od upływu terminu, wydać w sprawie decyzję. Swoim działaniem organ nie naruszył art. 10 k.p.a. albowiem po wydaniu postanowienia nie prowadził żadnego postępowania, czekał jedynie na wykonanie przez skarżącą nałożonych na nią obowiązków.

37 Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika nadto, że stronie skarżącej w toku dalszego postępowania zapewniono możliwość zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, który organ II instancji uzupełniał (patrz zawiadomienie z dnia 27 września 2011 roku, k. 21 akt administracyjnych organu drugiej instancji), zatem również z tej przyczyny podnoszony przez skarżącą zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. był bezzasadny.

38 Także podnoszony w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji zarzut błędnego zakwalifikowania przedmiotowego obiektu budowlanego do kategorii obiektów przemysłowych okazał się bezzasadny. Skarżąca kwestionowała bowiem zaliczenie obiektu budowlanego do kategorii budynków produkcyjnych, wskazując, że budynek służy do suszenia gotowych wyrobów w ramach prowadzonej działalności usługowej. W istocie organ pierwszej instancji zarówno w decyzji, jak i poprzedzającym ją postanowieniu z dnia 29 października 2009 roku, nie wskazał, że zaliczył przedmiotowy obiekt budowlany do budynków produkcyjnych, lecz jedynie przy pouczeniu o wysokości opłaty legalizacyjnej zastosował współczynnik kategorii obiektu o wartości 10,0. Podkreślić jednak należy, że z opisu obiektu, wynikającego ze zgromadzonego materiału dowodowego, jak również z twierdzeń skarżącej zawartych w odwołaniu, jednoznacznie wynika, iż obiekt ten należy zaliczyć do kategorii obiektów magazynowych, które objęte są kategorią XVIII obiektów budowlanych o współczynniku 10,0. Pouczenie zawarte w postanowieniu z dnia 29 października 2009 roku było zatem prawidłowe.

39 Odnosząc się natomiast do zarzutu skargi, w którym podniesiono, że organ jedynie zobowiązywał skarżącą do przedłożenia dokumentów, podczas gdy to na organie ciąży obowiązek zbadania całokształtu okoliczności sprawy i samodzielnego pozyskania żądanych dokumentów, Sąd uznał, że zarzut ten jest całkowicie bezzasadny, albowiem pomija treść art. 48 ustawy - Prawo budowlane oraz przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję postępowania legalizacyjnego. Legalizacja samowoli budowlanej jest prawem inwestora, który samowolnie wykonał obiekt budowlany. Z tych względów to na inwestora ustawodawca nałożył obowiązek przedłożenia organowi nadzoru budowlanego dokumentów niezbędnych do oceny możliwości zalegalizowania samowoli budowlanej. Nie jest do zaakceptowania pogląd, w myśl którego to organ nadzoru budowlanego miałby we własnym zakresie występować o ustalenie warunków zabudowy, czy też zlecać wykonanie projektu budowlanego dla inwestycji zrealizowanej w warunkach samowoli budowlanej. Uzyskanie dokumentów określonych

40 w art. 48 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane jest obowiązkiem inwestora, nie zaś elementem ustalania stanu faktycznego sprawy przez organ nadzoru budowlanego.

41 Nie było również podstaw, aby uwzględnić zarzuty naruszenia art. 11 i art. 12 k.p.a. Organy obu instancji w sposób jasny i przekonywujący wyjaśniły w uzasadnieniach decyzji motywy podjętego rozstrzygnięcia, wskazując zarówno na ustalony w sprawie stan faktyczny, jak również prawidłowo odnosząc go do przedstawionych przepisów prawa. Sąd nie stwierdził też, aby organy nie działały w przedmiotowej sprawie wnikliwie i szybko.

42 Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że w przedmiotowej sprawie prawidłowo organy zastosowały tryb postępowania legalizacyjnego określony w art. 48 ustawy - Prawo budowlane. Nie był zatem zasadny zarzut skargi wskazujący na naruszenie tego przepisu. Zgodnie z tym przepisem właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę (ust. 1); jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1: 1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym,

43 a w szczególności: a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych (ust. 2); w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2 (ust. 3); w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 (ust. 4); przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona (ust. 5).

44 Z uwagi na okoliczność, że skarżąca nie wypełniła obowiązków nałożonych opisanym powyżej postanowieniem organu pierwszej instancji z dnia 29 października 2009 roku, organ nadzoru budowlanego miał obowiązek wydania nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego. Zaskarżona decyzja odpowiada zatem prawu. Prawidłowe były bowiem ustalenia organu odwoławczego co do charakterystyki obiektu budowlanego podlegającego rozbiórce, zaś warunki legalizacji nie zostały przez skarżącą spełnione. Uzasadniało to, w świetle przepisu art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 ustawy - Prawo budowlane, orzeczenie nakazu rozbiórki.

45 Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznając skargę za bezzasadną, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego ani też przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, i - na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ją oddalił.