Uzasadnienie orzeczenia Sądu Rejonowego w Świnoujściu z dnia 5 sierpnia 2026 r., I C 76/26
uzasadnienie orzeczenia Sądu Rejonowego w Świnoujściu z dnia 5 sierpnia 2026 r., I C 76/26Otwórz w aplikacji
Tekst
1 Sygn. akt I C 76/26
Uzasadnienie
2 wyroku w postępowaniu uproszczonym
3 Powód Ł. J. wniósł przeciwko (...)Spółce Akcyjnej z siedzibą w W. powództwo o zapłatę kwoty 12.934 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie naliczanymi od 28 kwietnia 2022 roku do dnia zapłaty. Jednocześnie wniósł o zasądzenie od pozwanego na swoją rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
4 W uzasadnieniu pozwu wyjaśnił, iż w dniu 26 marca 2022 roku wskutek kolizji drogowej, której sprawca posiadał zawartą z pozwanym umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych uszkodzeniu uległ należący do poszkodowanego powoda pojazd marki (...)o numerze rejestracyjnym (...). Kolizja miała miejsce podczas wizyty poszkodowanego w rodzinnych stronach, dlatego wobec nie nadawania się do jazdy pojazd z miejsca kolizji został odholowany około godziny 21:00 wraz z poszkodowanym do miejsca jego zamieszkania, tj. do Ś.. Holowanie miało odbyć się bezgotówkowo, jednak ubezpieczyciel odmówił zwrotu kosztów holowania zasłaniając się absurdalnym argumentem zameldowania poszkodowanego w mieście kolizji, w konsekwencji czego przyznano zwrot kosztów holowania w ramach jednego miasta, w kwocie 218 zł. Wobec powyższego brakującą część należności za holowanie pojazdu poszkodowany uregulował z własnych środków. Szkoda została zlikwidowana przez ubezpieczyciela sprawcy, tj. pozwanego. Powód wskazał, iż holowanie pojazdu do miejsca zamieszkania lub wybranego przez poszkodowanego warsztatu stanowi podstawowe uprawnienie wynikające z art. 361 § 2 kc. Nie sposób zrozumieć argumentację pozwanego o meldunku poszkodowanego, w szczególności w świetle orzecznictwa oraz regulacji prawnych, które stanowią wprost o miejscu zamieszkania, a nie zameldowania. W obecnym stanie prawnym miejsce meldunku nie ma takiego znaczenia, jak miejsce zamieszkania. Pozwany od początku postępowania szkodowego poinformowany został o miejscu postoju samochodu po kolizji oraz miejscu zamieszkania poszkodowanego, a mimo to odmówił zwrotu kosztu. Ubezpieczyciel wydał decyzję w dniu 28 kwietnia 2022, a wobec czego uzasadnione jest dochodzenie przez powoda także odsetek ustawowych za czas zwłoki w zapłacie zaległej kwoty, które – uwzględniając 30 dniowy termin na zwrot kosztów - należy naliczać właśnie od dnia 28 kwietnia 2022 roku. Dochodzona kwota 12.934 zł to należność za holowanie pojazdu, który to koszt opiewał na kwotę 13.152 zł i pomniejszony został o wypłaconą przez pozwanego kwotę 218 zł.
5 Pozwany (...)S.A. w W. w odpowiedzi na pozew (k. 31-35) wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu swojego stanowiska pozwany pierwszorzędnie zważył, że w dowodzie rejestracyjnym w miejscu właściciela pojazdu, który uległ uszkodzeniu w kolizji z dnia 26 marca 2022 roku wymieniona jest B. J., choć jak wynika z treści umowy darowizny, pojazd ten został darowany powodowi. Zdaniem pozwanego okoliczności, w których pojazd bezpośrednio po szkodzie, do której doszło w rodzinnych stronach powoda, został odholowany z miejsca kolizji, tj. T.do miejsca zamieszkania powoda, tj. Ś. budzą uzasadnione wątpliwości w zakresie ich wiarygodności. Podkreślił, że powód w dniu 26 marca 2022 roku zawarł z B. J. – prawdopodobnie osobą bliską, od której otrzymał w formie darowizny pojazd i którą odwiedzał w czasie gdy doszło do szkody – prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą (...) umowę najmu pojazdy zastępczego. Jak wynika z protokołu zdawczo – odbiorczego pojazd ten został wydany w dniu 26 marca 2022 roku w T. i tam też został zwrócony w dniu 19 kwietnia 2022 roku. Powód nie tylko nie wykazał zatem okoliczności, że jego stałym miejscem zamieszkania jest Ś., ale zdziwienie budzi również fakt, że uszkodzony pojazd został odholowany do Ś.wraz z poszkodowanym, który przecież rzekomo posiadał już wynajęty pojazd zastępczy, którym mógł się poruszać. W konsekwencji powyższego wysoce prawdopodobnym jest, że pojazd nie został w ogóle odholowany po kolizji do Ś., wszak poszkodowany zdał pojazd zastępczy również w T. lub też uszkodzony pojazd nie został odholowany bezpośrednio po kolizji. Pozwany wskazał, iż przyznał i wypłacił odszkodowanie w kwocie łącznej 218 zł tytułem kosztów holowania, nie uznając całego kosztu holowania wynikającego z faktury przedłożonej przez powoda, z uwagi na fakt, że cena usługi odbiega od cen występujących na rynku lokalnym. Pozwany zwrócił więc zryczałtowany koszt holowania, wyrównany do kwot jakie występują na lokalnym rynku, w skład którego wchodzą: dojazd na miejsce zdarzenia, holowanie pojazdu, powrót holownika, załadunek i rozładunek pojazdu. Brak zaś podstaw do uznania zasadności holowania na odległość 2 x 650 km. Nie sposób uzasadnić celowość holowania pojazdu bezpośrednio po szkodzie – o ile rzeczywiście usługa to w ogóle została wykonana – skoro nic nie stało na przeszkodzie aby wybrać dzień holowania w tygodniu, a nie w weekend/ święta oraz w nocy, przez co można zminimalizować szkodę, a nie sposób pominąć, że dodatek za holowanie w nocy oraz w weekend przewyższa sam koszt wykonania usługi stricte holowania. Koszty wynikające z przedstawionej przez powoda faktury są znacznie zawyżone i nie pozostają w związku przyczynowym ze szkodą z dnia 26 marca 2022 roku. W konsekwencji pozwany uznał koszt holowania pojazdu za bezzasadny i nie mieszczący się w definicji normalnego następstwa szkody w rozumieniu art. 361 § 1 i 2 kc, a pozwany nie ma obowiązku refundacji dowolnych kosztów holowania pojazdu ustalonych przez poszkodowanego, bowiem pozostawałoby to niewątpliwie w sprzeczności z obowiązkiem minimalizacji rozmiarów szkody. Pozwany podniósł także zarzut braku legitymacji procesowej czynnej do wystąpienia z powództwem, wyjaśniając, iż w drodze cesji wierzytelności z dnia 19 kwietnia 2022 roku powód przeniósł na rzecz B. J. wierzytelność z tytułu ponoszenia kosztów holowania oraz wynajęcia pojazdu zastępczego, a w aktach szkody, ani jako załącznik do pozwu nie znajduje się żaden dokument przenoszący zwrotnie na rzecz powoda wierzytelność przysługującą z tytułu przedmiotowej szkody. Tymczasem legitymacja materialna stanowi przesłankę materialną powództwa, a jej brak stoi na przeszkodzie udzieleniu ochrony prawnej, skutkując oddaleniem powództwa.
6 W piśmie procesowym z dnia 23 kwietnia 2026 roku (k. 64) powód podtrzymał żądanie pozwu, wskazując, że argumentacja przedstawiona przez pozwanego ma charakter wyłącznie gołosłowny i nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym, podczas gdy stosownie do stanowiska Sądu Najwyższego gołosłowne twierdzenia strony nie mogą stanowić podstawy ustaleń faktycznych. Powód przyznał, iż w pozwie omyłkowo wskazano, że poszkodowany podróżował wraz z lawetą, podczas gdy w rzeczywistości skorzystał z pojazdu zastępczego. Odnosząc się do dalszych twierdzeń pozwanego powód wskazał, że z dokumentacji przedstawionej przez samego pozwanego wynika, że w dniu zgłoszenia szkody, tj. 28 czerwca 2022 roku pojazd znajdował się w Ś., jako miejscowości w której odbyły się jego oględziny. Z umowy najmu pojazdy zastępczego wynika zaś jedynie miejsce jego wynajęcia, a nie miejsce jego zwrotu, wobec czego twierdzenia pozwanego także i w tym zakresie są całkowicie dowolne. Powód zważył przy tym, że przed poniesieniem kosztów holowania skontaktował się z infolinią pozwanego i uzyskał zapewnienie, że koszty transportu pojazdu do miejsca zamieszkania zostaną pokryte, a wobec czego zarzut przyczynienia się do zwiększenia szkody jest bezzasadny.
7 W piśmie procesowym z dnia 19 maja 2026 roku (k. 67-68) pozwany podtrzymał dotychczasowe stanowisko, konsekwentnie podnosząc zarzut braku legitymacji procesowej czynnej powoda, a nadto kwestionując zasadność i wysokość roszczenia powoda w zakresie zwrotu kosztów holowania pojazdu wynikający z faktury nr (...). Podkreślił, że mało prawdopodobnym jest, żeby ktokolwiek zdecydował się na holowanie pojazdu za kwotę 22.060,96 zł, w szczególności w sytuacji, gdy wygenerowany koszt holowania znacząco przewyższył samą wartość szkody w pojeździe.
8 Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
9 W dniu 26 marca 2022 roku w T. przy ul. (...) doszło do zdarzenia szkodowego, w którym uszkodzony został pojazd marki (...), rok produkcji 2016 o numerze rejestracyjnym (...), którego właścicielem w momencie zaistnienia szkody był Ł. J..
10 W dniu zdarzenia pojazd sprawcy kolizji był objęty umową obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych zawartą z pozwanym (...) S.A. w W..
11 Zaistniałą szkodę poszkodowany zgłosił pozwanemu ubezpieczycielowi, wskazując że pojazd nie jest zdatny do jazdy, wskazując jako miejsce oględzin adres właściciela pojazdu. Jednocześnie poszkodowany wyraził zainteresowanie wynajmem pojazdu zastępczego.
12 Już w dniu zaistnienia szkody poszkodowany Ł. J. zawarł ze swoją matką B. J., prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą (...) w T., umowę najmu samochodu zastępczego marki (...), ustalając wysokość czynszu na kwotę 200 zł netto za dobę. Wynajmująca oświadczyła, że o zapłatę czynszu zgłosi się osobiście do Towarzystwa ubezpieczeniowego ponoszącego odpowiedzialność majątkową za kolizję.
13 (dowód: kosztorys – k. 7-9,
14 kalkulacja kosztów naprawy pojazdu nr (...) – k. 10-12,
15 zgłoszenie szkody – k. 40-41,
16 kserokopia dowodu rejestracyjnego – k. 42-43,
17 umowa darowizny samochodu – k. 44,
18 decyzja ubezpieczeniowa z dnia 08.04.2022 r. – k. 45-50,
19 umowa najmu pojazdu zastępczego z dnia 26.03.2022 r. – k. 51-53,
20 protokół zdawczo – odbiorczy – k. 54,
21 akta szkody – k. 58 (płyta CD))
22 Na mocy umowy przelewu wierzytelności z dnia 19 kwietnia 2022 roku Ł. J. zbył na rzecz B. J. przysługującą mu w stosunku do (...) S.A. w W. wierzytelność z tytułu zwrotu kosztów holowania oraz wynajęcia samochodu zastępczego na czas likwidacji uszkodzonego pojazdu marki (...) o numerze rejestracyjnym (...) wynikającą bezpośrednio ze zdarzenia, o którym mowa w zgłoszonej szkodzie nr (...).
23 Choć nabywczyni wierzytelności przedstawiła pozwanemu fakturę nr (...) opiewającą na kwotę łączną 22.080,96 zł - obejmującą: kosz wynajmu samochodu na okres 24 dni w kwocie 4.800 zł, koszt załadunku samochodu opiewający na kwotę 50 zł, koszt transportu samochodu z miejsca kolizji na odległość 646 km w kwocie 3.876 zł, koszt rozładunku samochodu opiewający na kwotę 50 zł, dojazd do bazy z miejsca rozładunku samochodu w kwocie 2.600 zł, dodatek za usługę w weekend w kwocie 3.288 zł oraz dodatek za usługę w godzinach nocnych w kwocie 3.288 zł – to pozwany przyznał odszkodowanie za najem pojazdu zastępczego oraz holowanie uszkodzonego pojazdu w kwocie łącznej 3.410 zł, w tym kwota 3.192 zł brutto tytułem odszkodowania za najem pojazdu zastępczego i kwota 218 zł brutto tytułem zwrotu kosztów holowania. Ubezpieczyciel stanął na stanowisku, iż zasadne było przyznanie zryczałtowanego kosztu holowania, do kwot jakie występują na lokalnym rynku, a w skład którego wchodzą: dojazd na miejsce zdarzenia, holowanie pojazdu, powrót holownika, załadunek i rozładunek pojazdu, podkreślając brak podstaw do uznania zasadności holowania na odległość 2 x 650 km, skoro zdarzenie miało miejsce w mieście zameldowania poszkodowanego i nie wykazano zasadności holowania do Ś.. Ubezpieczyciel wskazał nadto, iż brak jest podstaw do uznania kosztów dodatkowych w postaci opłaty za pracę w godzinach nocnych i pracę w weekend, jako nie mieszczących się w definicji normalnego następstwa szkody w rozumieniu art. 361 § 1 i 2 kc.
24 (dowód: faktura nr (...) z dnia 19.04.2022 r. – k. 55,
25 umowa przelewu wierzytelności z dnia 19.04.2022 r. – k. 56,
26 decyzja ubezpieczeniowa z dnia 28.04.2022 r. – k. 57,
27 akta szkody – k. 58 (płyta CD))
28 Sąd zważył, co następuje:
29 Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.
30 Powód Ł. J. domagał się od pozwanego (...) S.A. w W. kwoty 12.934 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie naliczanymi od 28 kwietnia 2022 roku do dnia zapłaty, wyjaśniając, iż dochodzona kwota stanowi różnicę między wypłaconym a należnym mu odszkodowaniem z tytułu kosztów holowania uszkodzonego w zdarzeniu szkodowym z dnia 26 marca 2022 roku pojazdu marki (...) z miejsca kolizji, tj. T. do miejsca jego zamieszkania znajdującego się w Ś.
31 Poza sporem w niniejszej sprawie pozostawała odpowiedzialność strony pozwanej wynikająca z umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej sprawcy kolizji za szkodę doznaną przez powoda.
32 Spór w niniejszej sprawie ogniskował się natomiast wokół wysokości należnego odszkodowania, które w ocenie pozwanego w zakresie dotyczącym kosztu holowania uszkodzonego pojazdu zostało rażąco zawyżone, a którego zasadności zresztą poszkodowany zdaniem ubezpieczyciela nie wykazał, bowiem brak jest dowodów, iż rzeczony pojazd w ogóle został odholowany z miejsca zdarzenia do Ś.. Fundamentalnym jednak zarzutem podniesionym przez pozwanego był zarzut braku legitymacji procesowej czynnej, który to okazał się zasadny.
33 Pierwszorzędnie zatem wskazać należy, że posiadanie przez strony legitymacji czynnej i biernej w procesie jest przesłanką zasadniczą, od której istnienia uzależniona jest możliwość uwzględnienia powództwa, a jej brak - zarówno w postaci czynnej jak i biernej- prowadzi do wydania wyroku oddalającego powództwo. Stąd też, zarzut pozwanego w przedmiocie braku legitymacji biernej po jej stronie należało rozstrzygnąć w pierwszej kolejności.
34 Legitymacja procesowa to uprawnienie do poszukiwania ochrony prawnej w konkretnej sprawie, przy czym legitymacja czynna zawsze jest ściśle związana ze strona powodową i oznacza jej uprawnienie do wszczęcia i prowadzenia procesu, podczas gdy legitymacja bierna uzasadnia występowanie w procesie w charakterze pozwanego. Legitymacja procesowa to, zatem nic innego jak uprawnienie konkretnego podmiotu do występowania z konkretnym roszczeniem (legitymacja czynna) przeciwko innemu oznaczonemu podmiotowi (legitymacja bierna) wypływające z prawa materialnego. Na uwadze przy tym warto mieć, że legitymacja materialna, a więc posiadanie prawa podmiotowego lub interesu prawnego do wytoczenia powództwa stanowi przesłankę materialną powództwa, a jej brak stoi na przeszkodzie udzieleniu ochrony prawnej. Brak legitymacji materialnej (czynnej lub biernej) skutkuje, co do zasady oddaleniem powództwa. W sytuacji zaś, gdy legitymacja materialna i procesowa zespalają się, oddalenie powództwa następuje w istocie z braku legitymacji materialnej, którego rezultatem jest także brak legitymacji procesowej, będący wtórną przyczyną oddalenia powództwa. Legitymacja procesowa jest bowiem zawsze powiązana z normami prawa materialnego.
35 Mając powyższe na uwadze trzeba podkreślić, że rolą sądu w procesie jest dokonanie oceny istnienia legitymacji procesowej strony w chwili orzekania, co do istoty sprawy, a w wypadku stwierdzenia braku legitymacji procesowej – czy to czynnej czy biernej - to na sądzie spoczywa obowiązek zamknięcia rozprawy i wydania wyroku oddalającego powództwo. Takie procedowanie jest konsekwencją choćby wytoczenia powództwa przez osobę nieuprawnioną.
36 W okolicznościach faktycznych sprawy niniejszej bezspornym pozostawało, że na mocy umowy przelewu wierzytelności z dnia 19 kwietnia 2022 roku powód przeniósł na B. J. przysługującą mu wobec (...)S.A. w W. wierzytelność obejmującą roszczenie o zwrot kosztów holowania uszkodzonego pojazdu oraz najmu pojazdu zastępczego, wynikające ze szkody zarejestrowanej pod numerem (...)
37 Zgodnie zaś z treścią art. 509 § 1 kc wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią, chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Skutkiem zawarcia umowy przelewu jest przejście wierzytelności z majątku cedenta do majątku cesjonariusza, który od chwili dokonania cesji staje się podmiotem uprawnionym do dochodzenia wynikających z niej roszczeń. Dotychczasowy wierzyciel traci natomiast przymiot podmiotu materialno- prawnie uprawnionego do żądania spełnienia świadczenia. Oznacza to, że z chwilą zawarcia umowy cesji powód utracił legitymację materialnoprawną do dochodzenia od pozwanego należności objętych pozwem. Brak legitymacji materialnej skutkuje jednocześnie brakiem legitymacji procesowej czynnej, albowiem powód nie jest już podmiotem prawa, którego ochrony dochodzi w niniejszym postępowaniu.
38 Już zatem sam fakt dokonania przez powoda przelewu dochodzonej wierzytelności stanowił wystarczającą podstawę do oddalenia powództwa w całości. Skoro bowiem powód nie był podmiotem uprawnionym do dochodzenia roszczenia objętego pozwem, Sąd nie miał podstaw do uwzględnienia zgłoszonego żądania, niezależnie od oceny zasadności roszczenia co do jego wysokości czy pozostałych przesłanek odpowiedzialności pozwanego.
39 Niezależnie od powyższego Sąd, kierując się potrzebą wszechstronnego rozważenia sprawy, odniósł się również do zarzutów pozwanego dotyczących wysokości dochodzonego roszczenia oraz zakresu jego odpowiedzialności odszkodowawczej, które to należało uznać za uzasadnione.
40 Zgodnie z treścią art. 822 kc przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zakład ubezpieczeń zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, względem których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo osoba na rzecz której została zawarta umowa ubezpieczenia. Istota ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej sprowadza się zatem do tego, że w sytuacji zaistnienia szkód wskazanych w § 2 powołanego przepisu, zakład ubezpieczeń zobowiązuje się do zapłacenia odszkodowania osobom trzecim, względem których odpowiedzialność za te szkody ponosi ubezpieczający albo osoba, na rzecz której została zawarta umowa ubezpieczenia. Na uwadze należy mieć także regulację art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. z 2026 r. poz. 783), zgodnie z treścią którego z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym są obowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, będącą następstwem śmierci, uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia bądź też utraty, zniszczenia lub uszkodzenia mienia. Z kolei zgodnie z treścią art. 35 tejże ustawy ubezpieczeniem OC posiadaczy pojazdów mechanicznych jest objęta odpowiedzialność cywilna każdej osoby, która kierując pojazdem mechanicznym w okresie trwania odpowiedzialności ubezpieczeniowej, wyrządziła szkodę w związku z ruchem tego pojazdu. Nie budzi przy tym wątpliwości, iż w obowiązkowym ubezpieczeniu komunikacyjnym OC ma zastosowanie zasada pełnego odszkodowania wyrażona w art. 361§ 2 kc, a ubezpieczyciel z tytułu odpowiedzialności wypłaca poszkodowanemu świadczenie pieniężne w granicach odpowiedzialności sprawczej posiadacza lub kierowcy pojazdu mechanicznego. Suma pieniężna wypłacona przez zakład ubezpieczeń nie może być jednak wyższa od poniesionej szkody (art. 824¹§ 1 kc). Odpowiedzialność zobowiązanego do odszkodowania obejmuje celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki, o ile pozostają one w związku ze zdarzeniem szkodowym, z tym zastrzeżeniem, że poszkodowany nie powinien przy tym swoim zachowaniem doprowadzać do zwiększenia rozmiarów szkody, a wręcz przeciwnie – obowiązkiem poszkodowanego jest podejmowanie działań zmierzających do minimalizowania szkody.
41 Chociaż zatem na ubezpieczycielu ciąży obowiązek zwrotu wydatków pozwalających na wyeliminowanie negatywnych dla poszkodowanego następstw, niedających się wyeliminować w inny sposób, to jednak nastąpić to powinno z zachowaniem rozsądnej proporcji między korzyścią wierzyciela i obciążeniem dłużnika. Co zaś niewątpliwe, nie jest celowe nadmierne rozszerzanie odpowiedzialności odszkodowawczej i w konsekwencji gwarancyjnej ubezpieczyciela, zwłaszcza jeśli na uwadze ma się to, że – jak wskazuje się w orzecznictwie – powinnością poszkodowanego jako wierzyciela jest lojalne postępowanie na etapie likwidacji szkody przez ograniczenie zakresu świadczenia odszkodowawczego ubezpieczyciela, a nie zbędne powiększanie wysokości szkody. Brak podjęcia takich działań mimo, że leżały w zakresie możliwości poszkodowanego, nie może zwiększać odszkodowania należnego od ubezpieczyciela zobowiązanego do naprawienia szkody. W tym zakresie należy proporcjonalnie wyważyć interesy poszkodowanego i ubezpieczyciela kierując się standardem rozsądnie myślącej osoby, która określone zachowanie uznałaby za celowe, konieczne i racjonalne ekonomicznie (zob. uchwala Sądu Najwyższego z dnia 15 lutego 2019 roku, sygn. akt III CZP 84/18).
42 Choć zatem w okolicznościach niniejszej sprawy nie było kwestionowane, że należący do poszkodowanego samochód po kolizji - z uwagi na zakres uszkodzeń – nie nadawał się do poruszania w ruchu drogowym, a wobec czego konieczne było jego odholowanie, to jednak na uwadze należy mieć, że powód nie przedstawił przekonujących dowodów potwierdzających, że uszkodzony pojazd marki (...) został rzeczywiście odholowany aż doŚ.. Samo jedynie przedłożenie dokumentów prywatnych, których treść została zakwestionowana przez pozwanego, nie mogło zostać uznane za wystarczające dla wykazania tej okoliczności.
43 Nawet jednak przy przyjęciu, że holowanie pojazdu do Ś. – oddalonego o około 650 km od miejsca zdarzenia - rzeczywiście miało miejsce, to nie sposób uznać, aby koszty poniesione z tego tytułu pozostawały w adekwatnym związku przyczynowym ze zdarzeniem wywołującym szkodę oraz mieściły się w granicach normalnych, ekonomicznie uzasadnionych następstw tego zdarzenia. Powód dochodził bowiem zwrotu kosztów obejmujących: koszt załadunku pojazdu w wysokości 50 zł, koszt transportu pojazdu na odległość 646 km w kwocie 3.876 zł, koszt rozładunku w wysokości 50 zł, koszt dojazdu z miejsca rozładunku do bazy w kwocie 2.600 zł, dodatek za wykonanie usługi w weekend w kwocie 3.288 zł oraz dodatek za wykonanie usługi w godzinach nocnych również w kwocie 3.288 zł.
44 W ocenie Sądu wysokość kosztów wskazanych przez powoda pozostaje rażąco wygórowana. Dotyczy to w szczególności kosztów związanych z transportem pojazdu oraz dodatkowych opłat naliczonych za wykonanie usługi w weekend i w porze nocnej. W tym kontekście należy podkreślić, że powód nie wykazał, aby zachodziły jakiekolwiek szczególne okoliczności uzasadniające naliczenie tego rodzaju opłat ani aby wykonanie usługi w takich warunkach było obiektywnie konieczne. W szczególności nie przedstawił dowodów pozwalających ustalić godzinę wykonania usługi, przyczyny, dla których nie mogła ona zostać zrealizowana w zwykłych godzinach pracy, ani okoliczności uzasadniających konieczność natychmiastowego przetransportowania pojazdu na tak znaczną odległość. Sam zaś fakt, że zdarzenie miało miejsce w określonym dniu lub o określonej porze, nie oznacza jeszcze, że ubezpieczyciel zobowiązany jest do pokrycia wszelkich dodatkowych kosztów naliczonych przez przedsiębiorcę świadczącego usługi holownicze. Szczególne wątpliwości budzi przy tym kumulacja naliczonych dopłat. Powód domaga się bowiem jednocześnie zwrotu dodatku za wykonanie usługi w weekend oraz dodatku za wykonanie jej w godzinach nocnych, przy czym każda z tych opłat opiewa na kwotę 3.288 zł. Łączna zatem wysokość samych opłat dodatkowych wynosi 6.576 zł, a więc znacząco przewyższa koszt zasadniczej usługi transportu pojazdu. Powód nie przedstawił przy tym żadnego przekonującego uzasadnienia, dlaczego naliczenie obu tych opłat jednocześnie było zasadne, ani w jaki sposób ich wysokość została ustalona, a brak jest również dowodów wskazujących, aby stawki te odpowiadały cenom rynkowym lub wynikały z powszechnie stosowanych cenników przedsiębiorców świadczących analogiczne usługi.
45 Na ocenę wiarygodności twierdzeń powoda wpływa również okoliczność, że usługi, z których wywodzi on dochodzone roszczenie, zostały wykonane przez firmę prowadzoną przez matkę powoda. Sam fakt istnienia więzi rodzinnej nie przesądza oczywiście o niezasadności dochodzonych kosztów, jednak w zestawieniu z ich rażącą wysokością oraz brakiem przekonujących dowodów potwierdzających konieczność ich poniesienia nakazuje poddać przedstawione rozliczenie szczególnie wnikliwej ocenie. Zgodnie zaś z zasadami logiki i doświadczenia życiowego trudno przyjąć, aby powód, gdyby miał samodzielnie pokryć wskazane wydatki, zdecydował się na skorzystanie z usługi o wartości łącznej opiewającej na kwotę ponad 22.000 zł, obejmującej między innymi wysokie dopłaty za pracę w porze nocnej oraz w weekend.
46 Sąd poczynił ustalenia faktyczne w sprawie na podstawie załączonych przez obie strony do akt sprawy dokumentów i mając na względzie wynik postępowania dowodowego oddalił powództwo w całości, o czym orzekł jak punkcie I. sentencji wyroku.
47 O kosztach procesu Sąd orzekł w punkcie II. sentencji wyroku na podstawie art. 98 § 1 i 3 kpc w związku z art. 99 kpc, z art. 108 § 1 kpc i z art. 109 § 2 kpc, zgodnie z ogólną zasadą, że strona która proces przegrała jest zobowiązana do zwrotu przeciwnikowi poniesionych przez niego kosztów procesu i obciążył tymi kosztami powoda jako stronę przegrywającą proces w całości. Na koszty poniesione przez pozwanego składa się wynagrodzenie pełnomocnika będącego radcą prawnym w kwocie 3.600 zł ustalone stosownie do treści § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2026 r., poz. 118) oraz kwota 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Koszty procesu zasądzone zostały z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku. Zgodnie bowiem z art. 98 § 1¹ kpc od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty.
48 W punkcie III. sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 83 ust. 2 w związku z art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. z 2025 r., poz. 1228). Zgodnie z art. 83 ust. 2 ustawy, w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie sąd orzeka o poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa wydatkach, stosując odpowiednio przepisy art. 113. Przepis art. 113 ust. 1 stanowi zaś, że kosztami sądowymi, których strona nie miała obowiązku uiścić lub których nie miał obowiązku uiścić kurator albo prokurator, sąd w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji obciąży przeciwnika, jeżeli istnieją do tego podstawy, przy odpowiednim zastosowaniu zasad obowiązujących przy zwrocie kosztów procesu. Nieuiszczonymi kosztami sądowymi w niniejszej sprawie był koszt opłaty sądowej od pozwu w wysokości 750 zł. Choć bowiem powód wnosząc pozew przedłożył potwierdzenie opłaty sądowej w kwocie 1.055 zł, to jednak opłata ta została uiszczona nie tylko w innej sprawie, ale również na rachunek bankowy innego Sądu, tj. Sądu Rejonowego w Bytomiu.
49 SSR Mariusz Grobelny
Powołane przepisy
- Kodeks cywilny, art. 361 (§ 1, § 2)
- Kodeks cywilny, art. 509 (§ 1)
- Kodeks cywilny, art. 822
- Kodeks cywilny, art. 824¹ (§ 1)
- Kodeks postępowania cywilnego, art. 98 (§ 1)
- Kodeks postępowania cywilnego, art. 99
- Kodeks postępowania cywilnego, art. 108 (§ 1)
- Kodeks postępowania cywilnego, art. 109 (§ 2)
- Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, art. 113
- Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, art. 34