Wyrok Sądu Rejonowego w Radomiu z dnia 26 listopada 2025 r., V GC 155/25

wyrok Sądu Rejonowego w Radomiu z dnia 26 listopada 2025 r., V GC 155/25

Tekst

1 Sygn. akt V GC 155/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 Dnia 26 listopada 2025r.

3 Sąd Rejonowy w Radomiu V Wydział Gospodarczy

4 w następującym składzie:

5 Przewodniczący: sędzia Wojciech Karwat

6 Protokolant: Kamil Waniek

7 po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2025 roku w Radomiu

8 sprawy z powództwa (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w miejscowości K.

9 przeciwko (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w J.

10 o zapłatę

11 I. uchyla w całości nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym Referendarza Sądowego w Sądzie Rejonowym w Radomiu V Wydziale Gospodarczym z dnia 17 stycznia 2025 r., sygn. akt V GNc 2413/24;

12 II. oddala powództwo;

13 III. zasądza od (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w miejscowości K. na rzecz (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w J. kwotę 5104 (pięć tysięcy sto cztery) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty.

14 Sygnatura akt V GC 155/25

Uzasadnienie

15 Pozwem z dnia 2 grudnia 2024 roku (data stempla pocztowego) (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w miejscowości K. reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika (pełnomocnictwo k. 12) wniosła o zasądzenie na jej rzecz od (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w miejscowości J. kwoty 39.636,45 złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w transakcjach handlowych liczonymi w następujący sposób:

16 - od kwoty 18.952,85 złotych od dnia 20 grudnia 2022 roku do dnia zapłaty;

17 - od kwoty 5.461,00 złotych od dnia 28 grudnia 2022 roku do dnia zapłaty;

18 - od kwoty 10.863,40 złotych od dnia 30 grudnia 2022 roku do dnia zapłaty;

19 - od kwoty 4.359,20 złotych od dnia 3 stycznia 2023 roku do dnia zapłaty.

20 Ponadto strona powodowa wniosła o zasądzenie na jej rzecz od strony pozwanej kosztów procesu według norm prawem przepisanych (pozew k. 4 - 11).

21 W treści uzasadnienia strona powodowa wskazała, że obie spółki prowadzą działalność gospodarczą i wskutek współpracy w ramach prowadzonych działalności gospodarczych zawarły umowy o przewóz towarów. Strona powodowa świadczyła na rzecz strony pozwanej przewóz towarów stwierdzony fakturami VAT: (...) z dnia 5 grudnia 2022 roku wystawioną na kwotę 18.952,85 złotych, (...) z dnia 12 grudnia 2022 roku wystawioną na kwotę 5.461,00 złotych, (...) z dnia 15 grudnia 2022 roku wystawioną na kwotę 10.863,40 złotych oraz (...) z dnia 19 grudnia 2022 roku wystawioną na kwotę 4.359,20 złotych, co w sumie wynosiło kwotę 39.636,45 złotych dochodzoną pozwem. Strona pozwana nie uregulowała należności wynikających z wyżej wskazanych faktur. Pomiędzy stronami na dzień wniesienia pozwu toczyło się postępowanie przed Sądem Rejonowym w S. pod sygnaturą V GC 108/24 z powództwa (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w miejscowości J. przeciwko (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w miejscowości K. o zapłatę kwoty 17.274,72 funtów brytyjskich z tytułu odszkodowania za niewykonanie umowy przewozu.

22 Starszy Referendarz Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Radomiu V Wydziale Gospodarczym w dniu 17 stycznia 2025 roku w sprawie o sygnaturze V GNc 2413/24 wydał nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym uwzględniający w całości roszczenie strony powodowej (nakaz zapłaty k. 25).

23 W dniu 21 lutego 2025 roku ( data stempla pocztowego) (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w miejscowości J. reprezentowania przez zawodowego pełnomocnika (pełnomocnictwo k. 35 i 36) z zachowaniem ustawowego terminu wniosła zarzuty od nakazu zapłaty wydanego w dniu 17 stycznia 2025 roku w postępowaniu nakazowym w sprawie V GNc (...)24. Wniosła o zasądzenie na jej rzecz od strony powodowej kosztów procesu według norm prawem przepisanych. Ponadto na podstawie art. 742 k.p.c. w zw. z art. 492 § 2 k.p.c. wniosła o ograniczenie zabezpieczenia wynikającego z nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu nakazowym w dniu 17 stycznia 2025 roku w sprawie V GNc 2413/24 przez orzeczenie, że nakaz ten nie może być wykonywany jako tytuł zabezpieczający do czasu prawomocnego rozpoznania zarzutów od nakazu zapłaty (zarzuty od nakazu zapłaty k. 30 - 34).

24 W treści uzasadnienia strona pozwana podniosła zarzut przedawnienia roszczenia w całości, zarzut wygaśnięcia wierzytelności powódki dochodzonej niniejszym pozwem wobec skutecznego potrącenia z wierzytelnością pozwanej oraz zarzuty bezzasadności i nieudowodnienia roszczenia. Strona pozwana przyznała, że strony łączyły umowy przewozów towarów, za które zostały wystawione wskazane w pozwie faktury VAT oraz przyznała, że kwoty wskazane w tych fakturach nie zostały przez stronę pozwaną uiszczone. Ponadto przyznała, że pomiędzy stronami toczyło się postępowanie przed Sądem Rejonowym w S., które zakończyło się wydaniem w sprawie V GC 108/24 wyroku oddalającego, na dzień wniesienia zarzutów wyrok nie uprawomocnił się.

25 W zakresie przedawnienia roszczenia strona pozwana wskazała na art. 32 Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów CMR, zgodnie z którym roszczenia strony powodowej przedawniają się po upływie jednego roku, a termin przedawnia biegnie po upływie trzech miesięcy od dnia zawarcia umowy przewozu. Podała, że termin przedawnienia roszczenia co do wszystkich czterech faktur upłynął w lutym - marcu 2024 roku.

26 W zakresie wygaśnięcia wierzytelności strona pozwana wskazała, że w odpowiedzi na pismo strony powodowej z dnia 30 sierpnia 2023 roku w piśmie z dnia 6 września 2023 roku złożyła skuteczne oświadczenie o potrąceniu swojej należności w kwocie 89.435,00 złotych z kwotą dochodzoną niniejszym pozwem powiększoną o kwotę 3.045,94 złotych stanowiącą odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych, co świadczyć miało o bezzasadności roszczenia niniejszego pozwu. Wskazano, że płatność przedmiotowych faktur została wstrzymana w związku ze zgłoszeniem powodowi roszczenia o naprawienie szkody wyrządzonej pozwanemu przy realizacji transportu soków. W tym zakresie pomiędzy stronami toczy się postępowanie w Sądzie Rejonowym w S..

27 W piśmie z dnia 8 kwietnia 2025 roku (data prezentaty sądu) strona powodowa podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Natomiast zaprzeczyła twierdzeniom strony pozwanej podniesionym w zarzutach od nakazu zapłaty. W treści pisma wskazano, że strona pozwana celowo i w złej wierze wstrzymała płatność faktur o jakich mowa w pozwie, chcąc przerzucić na stronę powodową odpowiedzialność za własne przeoczenie prawne wnosząc pozew do Sądu Rejonowego w S.. Stąd termin z jakim należy liczyć przedawnienie roszczeń dochodzonych pozwem wynosi trzy lata, a nie rok zgodnie z treścią art. 32 Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów CMR. Zaprzeczyła co do skuteczności oświadczenia o potrąceniu (pismo k. 56 - 64).

28 Pismem z dnia 7 maja 2025 roku ( data prezentaty sądu) strona pozwana podtrzymała swoje stanowisko wyrażone w zarzutach od nakazu zapłaty (pismo k. 72 - 74).

29 Postanowieniem z dnia 29 maja 2025 roku Sąd Rejonowy w Radomiu V Wydział Gospodarczy oddalił wniosek strony pozwanej o ograniczenie zabezpieczenia wynikającego a nakazu zapłaty z dnia 17 stycznia 2025 roku wydanego w sprawie V GNc 2413/24 (postanowienie k. 88).

30 Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

31 (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w miejscowości K. oraz (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w miejscowości J. prowadzą działalność gospodarczą. W ramach prowadzonych działaności gospodarczych spółki współpracowały w zakresie transportu towarów (okoliczność bezsporna).

32 Za wykonany transport towarów na rzecz (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w miejscowości J. (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w miejscowości K. wystawiła faktury VAT: (...) z dnia 5 grudnia 2022 roku wystawioną na kwotę 18.952,85 złotych, (...) z dnia 12 grudnia 2022 roku wystawioną na kwotę 5.461,00 złotych, (...) z dnia 15 grudnia 2022 roku wystawioną na kwotę 10.863,40 złotych oraz (...) z dnia 19 grudnia 2022 roku wystawiona na kwotę 4.359,20 złotych, na łączną kwotę 39.636,45 (d: faktury k. 17 - 20).

33 Powyższe kwoty nie zostały uiszczone przez (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w miejscowości J. (okoliczność bezsporna).

34 Pismem z dnia 27 lutego 2023 roku (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w miejscowości J. wezwała do zapłaty (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w miejscowości K. kwoty 17.274,72 funtów brytyjskich z powodu niewykonania umowy transport soków z Polski do Wielkiej Brytanii (d: pismo k. 39 - 41).

35 Pismem z dnia 30 sierpnia 2023 roku (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w miejscowości K. wezwała (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w miejscowości J. do zapłaty kwoty 39.636,45 złotych wynikających z faktu nieuregulowania płatności za ww. faktury VAT oraz do zapłaty kwoty 3.045,94 złotych tytułem odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych (d: pismo k. 21).

36 W piśmie z dnia 6 września 2023 roku (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w miejscowości J. złożyła (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w miejscowości K. oświadczenie o potrąceniu kwoty 89.435,00 złotych (stanowiące należność z tytułu odszkodowania za nienależyte wykonanie umowy transportu soków, o jakiej mowa w piśmie z 27 lutego 2023 roku) z kwotą 42.682,39 złotych (oznaczoną w piśmie datowanym na dzień 30 sierpnia 2023 roku). Jednocześnie wezwała (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w miejscowości K. do zapłaty różnicy wyżej wskazanych kwot tj. 42.742,61 złotych (d: pismo k. 42). Pismo zawierające oświadczenie o potrąceniu zostało odebrane w dniu 9 września 2023 roku (d: potwierdzenie odbioru k. 43).

37 W piśmie z dnia 27 września 2023 roku (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w miejscowości K. wskazała na gotowość dobrowolnego rozwiązania sporu powstałego pomiędzy stronami (d: pismo k. 44).

38 W piśmie z dnia 17 października 2023 roku (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w miejscowości J. przedstawiła swoje propozycje ugodowe, wskazując na skuteczność oświadczenia o potrąceniu, o jakim mowa w piśmie z dnia 6 września 2023 roku. Przedstawiła pozycję rozłożenia pozostałej kwoty wynikającej z wzajemnego potrącenia na raty (d: pismo k. 47).

39 Z powództwa (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w miejscowości J. przeciwko (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w miejscowości K. toczyło się postępowanie przed Sądem Rejonowym w S. w sprawie o sygnaturze akt V GC 108/24 o zapłatę kwoty 17.274,72 funtów brytyjskich stanowiącej odszkodowanie za nienależyte wykonanie niewykonanie zobowiązania umowy przewozu soków. Wyrokiem z dnia 8 listopada 2024 roku Sąd Rejonowy w S. V Wydział Gospodarczy oddalił powództwo. Obecnie sprawa została przekazana z apelacją do sądu odwoławczego (d: dokumenty zgromadzone w aktach Sądu Rejonowego w S. V GC 108/24).

40 Powyższy stan faktyczny sąd ustalił na podstawie wyżej wymienionych dowodów z dokumentów przedłożonych przez strony w toku postępowania, których zarówno autentyczność, jak i prawdziwość w zakresie twierdzeń w nich zawartych, nie budziły wątpliwości i nie były kwestionowane przez żadną ze stron.

41 Postanowieniem z dnia 20 listopada 2025 roku wydanym na rozprawie na podstawie art. 235[2] § 1 pkt 2 Sąd pominął wnioski dowodowe o przesłuchanie pozostałych świadków i przesłuchanie stron uznając je za nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy (protokół rozprawy z dnia 20 listopada 2025 roku – k. 296).

42 Sąd Rejonowy zważył, co następuje:

43 Powództwo podlegało oddaleniu.

44 Strona pozwana nie kwestionowała podstawy faktycznej roszczenia strony powodowej. Bezsporny pomiędzy stronami był fakt, że łączyła je umowa przewozu towarów poza granice Polski tj. na trasie Polska - Wielka Brytania w rozumieniu art. 774 k.c. który stanowi, że przez umowę przewozu przewoźnik zobowiązuje się w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa do przewiezienia za wynagrodzeniem osób lub rzeczy. Umowy łączące strony podlegały regulacjom Konwencji genewskiej o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR) z dnia 19 maja 1956 roku, ponieważ miejsce przyjęcia przesyłki do przewozu i miejsca przewidziane dla jej dostawy znajdowały się w dwóch różnych państwach, z których wszystkie były sygnatariuszami przedmiotowej konwencji (art. 1 ust 1 Konwencji genewskiej o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów CMR).

45 Strona pozwana nie kwestionowała również, że nie uiściła kwoty dochodzonej pozwem z tytułu faktur wystawionych przez powoda za wykonanie transportu towarów. Natomiast swoją obronę opierała na dwóch zarzutach: zarzucie przedawnienia oraz wygaśnięcia roszczenia. Zarzut przedawnienia roszczenia powódki w stosunku do pozwanego okazał się zasadny.

46 Na wstępie należy wskazać, że stosownie do treści art. 32 Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów CMR roszczenia, które mogą wyniknąć z przewozów podlegających Konwencji, przedawniają się po upływie jednego roku. Jednak w przypadku złego zamiaru lub niedbalstwa, które według prawa obowiązującego sąd rozpatrujący sprawę uważane jest za równoznaczne ze złym zamiarem, termin przedawnienia wynosi trzy lata. Przedawnienie biegnie:

47 1. w przypadkach częściowego zaginięcia, uszkodzenia lub opóźnienia dostawy – począwszy od dnia wydania;

48 2. w przypadkach całkowitego zaginięcia – począwszy od trzydziestego dnia po upływie umówionego terminu dostawy, albo, jeżeli termin nie był umówiony – począwszy od sześćdziesiątego dnia po przyjęciu towaru przez przewoźnika;

49 3. we wszystkich innych przypadkach – począwszy od upływu trzymiesięcznego terminu od dnia zawarcia umowy przewozu.

50 Dnia, wskazanego wyżej, jako wyjściowego dla biegu przedawnienia, nie wlicza się do terminu przedawnienia (ust. 1).

51 W wyżej wskazanym zakresie art. 32 Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów CMR wyłącza prawo wewnętrzne. Przepis ten wprowadza dwa terminy przedawnienia roszczeń - roczny jako zasada oraz termin trzy letni jako wyjątek od zasady, a dotyczący sytuacji, kiedy zachowanie zobowiązanego przewoźnika przy wykonywaniu umowy przewozu międzynarodowego było nacechowane przez zły zamiar lub niedbalstwo. W niniejszej sprawie zastosowanie miał roczny termin podstawowy. Powód jako przewoźnik dochodzi zapłaty należności z tytułu frachtu. W ocenie Sądu nie znajdowała uzasadnienia argumentacja strony powodowej, że zastosowanie znajdzie trzy letni termin przedawnienia, ponieważ strona pozwana celowo i w złej wierze wstrzymała płatność faktur, o jakich mowa w pozwie, chcąc przerzucić na stronę powodową odpowiedzialność za własne przeoczenie prawne wskutek czego wniosła pozew o zapłatę do Sądu Rejonowego w S.. Nie sposób doszukiwać się w braku uiszczenia zapłaty za wykonane usługi z umowy złego zamiaru lub niedbalstwa. Tym bardziej, że pozwany powoływał się na oświadczenie o potrąceniu, a między stronami istniał spór co do istnienia roszczenia objętego tym oświadczeniem. Strona pozwana wstrzymała płatność należności z faktur objętych pozwem z uwagi na swoje – należne w jej ocenie – roszczenie o odszkodowanie z tytułu nienależytego wykonania przewozu soków do Wielkiej Brytanii. Postępowanie w tym zakresie toczyło się pomiędzy stronami przed Sądem Rejonowym w S. o zapłatę kwoty 17.274,72 funtów brytyjskich. Strona pozwana nie dokonując zapłaty kwot jakie obejmują faktury wskazane w pozwie dążyła do umorzenia należnej w jej ocenie wierzytelności od powoda z wierzytelnością powoda z tytułu niezapłaconych faktur na kwotę dochodzoną niniejszym pozwem. Dodatkowo należy ponieść, iż nie ma racji strona pozwana wskazując, że trzyletni termin przedawnienia roszczeń z art. 32 Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów CMR może być stosowany wyłącznie w sytuacji, kiedy to zlecający przewóz kieruje roszczenia odszkodowawcze przeciwko przewoźnikowi, a nie odwrotnie. W doktrynie wskazuje się, że również przewoźnik może kierować swoje roszczenia odszkodowawcze wobec zlecającego przewóz w sytuacji powstania szkody przy winie kwalifikowanej (tak: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2017 roku II CSK 242/16). Powyższe nie oznaczało jednak możliwości rozumienia złego zamiaru, o którym mowa w powołanym przepisie, jako odmowy spełnienia wynagrodzenia za wykonanie przewozu. W ocenie Sądu konstrukcja powołanego przepisu przewidującego kwalifikowaną długość okresu przedawnienia wskazuje, iż termin ten odnosi się raczej do roszczeń odszkodowawczych wynikających z nienależytego wykonania umowy na skutek złego zamiaru jednej ze stron.

52 Odnosząc się do daty, w której nastąpiło przedawnienie dochodzonych wierzytelności należy wskazać, że roszczenie o zapłatę frachtu (przewoźnego) przez zleceniodawcę biegnie począwszy od upływu trzymiesięcznego terminu od dnia zawarcia umowy. Roszczenia o fracht przedawnią się zatem po upływie 1 roku i 3 miesięcy od dnia zawarcia umowy przewozu. Słusznie zwróciła uwagę strona pozwana, że strona powodowa nie wskazała konkretnie dat zawarcia umowy, jednakże precyzyjne wskazania dat przedawnienia nie miały istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, a to z uwagi na przerwanie jego biegu. Mając na uwadze powyższe Sąd przyjął, że umowy musiały zostać zawarte najpóźniej w dniu załadunku. Dnia, wskazanego jako wyjściowy dla biegu przedawnienia, nie wlicza się do terminu przedawnienia. Zatem bieg przedawnienia dochodzonych niniejszym postępowaniem roszczeń upłynąłby w marcu 2024 roku, gdyby nie przerwanie biegu przedawnienia roszczeń, o czym poniżej. Wskazując precyzyjnie – termin przedawnienia, gdyby nie doszło do jego przerwania, upływałby:

53 1. dla pierwszej z umów, z której wynika wierzytelność na kwotę 18.952,85 złotych wskazana w fakturze VAT (...) z dnia 5 grudnia 2022 roku – załadunek dnia 28 listopada 2022 roku - w lutym 2024 roku;

54 2. dla drugiej z umów, z której wynika wierzytelność na kwotę 5.461,00 złotych, wskazana w fakturze VAT (...) z dnia 12 grudnia 2022 roku – załadunek dnia 2 grudnia 2022 roku – w marcu 2024 roku;

55 3. dla trzeciej z umów, z której wynika wierzytelność na kwotę 10.863,40 złotych wskazana w fakturze (...) z dnia 15 grudnia 2022 roku – załadunek dnia 9 grudnia 2022 roku – w marcu 2024 roku;

56 4. dla czwartej z umów, z której wynika wierzytelność na kwotę 4.359,20 złotych wskazana w fakturze (...) z dnia 19 grudnia 2022 roku – załadunek dnia 12 grudnia 2022 roku – w marcu 2024 roku.

57 W piśmie z dnia 8 kwietnia 2025 roku strona powodowa wskazała, że bieg terminu przedawnienia jej roszczenia został przerwany przez uznanie roszczenia wskutek oświadczeń złożonych w piśmie z dnia 17 października 2023 roku, przez podjęcie rozmów pomiędzy stronami w dniu 8 lipca 2024 roku oraz 25 stycznia 2025 roku. Stanowisko strony powodowej w zakresie przerwania biegu terminu przedawnienia zasługiwało na uwzględnienie, ale nie w takim zakresie, jaki zakreślono. W piśmie z dnia 6 września 2023 roku strona pozwana tj. (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w miejscowości J. wskazała, że dokonuje potrącenia swojej wierzytelności. Nie ma wątpliwości, że doszło do złożenia oświadczenia o potrąceniu w myśl art. 498 k.c. i art 499 k.c. Stosownie do treści art. 498 k.c. gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym. Wskutek potrącenia obie wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej. Jak wynika natomiast z treści przepisu art. 499 k.c. potrącenia dokonuje się poprzez oświadczenie złożone drugiej stronie. Potrącenie jest oświadczeniem składanym drugiej stronie, które musi wskazywać zindywidualizowaną wierzytelność oraz konkretyzować jej zakres przedstawiony do potrącenia z wierzytelnością powoda, wskazując przesłanki jej powstania, wymagalności i wysokości. W doktrynie i orzecznictwie powszechnie uważa się, że wymagalna musi być wierzytelność zgłaszana do potrącenia i zdaniem Sądu taki walor można było przypisać wierzytelności (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w miejscowości J., bowiem pismem z dnia 27 lutego 2023 roku zatytułowanym „przedsądowym wezwanie do zapłaty” strona pozwana wezwała skutecznie do zapłaty wskazując konkretną kwotę oraz podstawy z jakich jest ona wywodzona.

58 Abstrahując w tym miejscu od oceny materialnoprawnej i procesowej skuteczności złożonego oświadczenia o potrąceniu nie budzi wątpliwości, że zgłoszenie zarzutu potrącenia czy to w toku procesu czy przez odwołanie się do faktu potrącenia przed procesem – co miało miejsce w niniejszej sprawie – uznać należy za niewłaściwe uznanie długu, a tym samym przyznanie faktu, że istnieje wierzytelność potrącana. Skoro strona pozwana w piśmie z dnia 6 września 2023 roku wskazała wszystkie należności objęte fakturami wskazanymi w pozwie, świadczyło to o tym, że miała świadomość istnienia po jej stronie zobowiązania w takich właśnie kwotach i z takich tytułów. Z treści oświadczenia nie wynikało, również by zostały one zgłoszone w sposób ewentualny. Dopiero w takim stanie rzeczy można by przyjąć, że nie stanowiło ono uznania niewłaściwego długu (tak: wyrok Sądu Najwyższego z 9 listopada 2011 roku., II CSK 70/11).

59 Natomiast w sprawie istotne jest to, że poprzez złożenie oświadczenia o potrąceniu strona pozwana uznała w sposób niewłaściwy roszczenie powoda, tym samym doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia o jakim mowa w treść art. 123 § 1 pkt 2 k.c. Wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 32 ust. 4 Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów CMR z zastrzeżeniem postanowień ustępu 2 art. 32, zawieszenie przedawnienia normują przepisy prawa obowiązującego sąd rozpatrujący sprawę. To samo dotyczy przerwania biegu przedawnienia. W związku z tym w zakresie przerwania i zawieszenia biegu terminu przedawnienia stosuje się zasady wynikające z prawa krajowego, w przypadku sprawy niniejszej art. 123 k.c. Zgodnie z art. 123 § 1 pkt 2 k.c. bieg przedawnienia przerywa się przez uznanie roszczenia przez osobę, przeciwko której roszczenie przysługuje. Uznanie roszczenia w znaczeniu przyjętym w tym przepisie obejmuje tzw. uznanie właściwe, stanowiące umowę, której dopuszczalność zawarcia wynika z ogólnej swobody umów (art. 353 ( 1) k.c.), oraz tzw. uznanie niewłaściwe do którego zalicza się oświadczenie o potrąceniu. Uznanie niewłaściwe nie jest oświadczeniem woli, lecz stanowi przejaw wiedzy dłużnika o istnieniu roszczenia. Uznanie niewłaściwe może mieć przy tym postać wypowiedzi lub innego działania, może także zostać dokonane w sposób dorozumiany. Roczny termin przedawnienia z art. 32 ust 1 Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów CMR liczony od dnia zawarcia umowy, który upływałby w marcu 2024 roku został przerwany poprzez złożenie oświadczenia o potraceniu, które dotarło do strony powodowej w dniu 9 września 2023 roku. W związku z tym, koniec terminu przedawnienia upływał dnia 10 września 2024 roku. Natomiast pozew w niniejszej sprawie został złożony w dniu 2 grudnia 2024 roku - data stempla pocztowego, więc po jego upływie.

60 Strona powodowa wskazywała również na inne zdarzenia, jakie miały w jej ocenie wpływ na przerwanie terminu przedawnienia.

61 W pierwszej kolejności należy wskazać, że każde kolejne uznanie długu, w tym niewłaściwe może przerywać bieg terminu przedawnienia. Przepis art. 123 k.c. stanowi o przerwaniu biegu przedawnienia przez każdą wymienioną w nim czynność. Zatem ocenie podlegało, czy kolejne czynności na jakie wskazuje strona powodowa w piśmie z dnia 8 kwietnia 2025 roku przerywały bieg terminu przedawnienia. Zdaniem strony powodowej bieg terminu przedawnienia został przerwany przez uznanie roszczenia przez pozwanego wskutek oświadczeń złożonych w piśmie z dnia 17 października 2023 roku. Zdaniem Sądu stanowisko to nie zasługiwało na uwzględnienie. W piśmie tym strona pozwana uzależniła uiszczenie kwoty dochodzonej pozwem od skutecznego złożenia oświadczeń o potrąceniu wzajemnych roszczeń stron. Aby przyjąć, że doszło do uznania roszczenia wierzyciel na skutek zachowania dłużnika musi pozostawać w usprawiedliwionym przekonaniu, że podejmowanie przez niego czynności w celu przerwania biegu przedawnienia są zbędne, wobec tego, że dłużnik jest świadomy istnienia długu i zamierza spełnić świadczenie. Konieczne jest w związku z tym, aby dłużnik zachował się w sposób mogący obiektywnie uzasadniać po stronie wierzyciela przeświadczenie, że uczyni zadość roszczeniu bez względu na upływ czasu ( wyrok Sądu Najwyższego z 26 listopada 2021 roku III CSKP 88/21). Okoliczności, w jakich zostało złożone powołane pismo, nawiązujące do uprzedniej korespondencji pomiędzy stronami wskazywały, że dotyczyło ono kwoty dochodzonej pozwem. Jeżeli jednak dłużnik wyraźnie uzależnia spełnienie swojego świadczenia od innej czynności, w tym właśnie uznania jego wzajemnego roszczenia wobec wierzyciela i złożenia oświadczeń o potrąceniu nie można przyjmować, że doszło do uznania roszczenia. Stanowisko Sądu w tej kwestii wzmacnia również spór jaki toczył się pomiędzy stronami przed Sądem Rejonowym w S. o zapłatę właśnie wierzytelności pozwanej na kwotę 17.274.72 funtów brytyjskich zgłoszonej do potrącenia, której to zasadność była przez stronę powodową kwestionowana. Nie sposób więc wywieść z jednoznacznego stanowiska powoda, że gotów był uznać skuteczność oświadczenia strony pozwanej o potrąceniu. Zdaniem Sądu już takie stanowisko stanowiło o konieczności podjęcia przez powodową spółkę działań zmierzających bezpośrednio do uzyskania zapłaty kwot wskazanych w przedmiotowych fakturach. Nawet gdyby przyjąć w ślad za stroną powodową, że strona pozwana w piśmie z dnia 17 października 2023 roku uznała powództwo to nadal termin przedawnienia jej roszczeń upływał po dniu 17 października 2024 roku (z potwierdzenia odbioru z k. 48 wynika, że pismo zostało dostarczone powodowej spółce dnia 23 października 2023 roku), pozew zaś został złożony w dniu 2 grudnia 2024 roku, czyli po wskazanej dacie, stąd roszczenie pozwu było przedawnione i pozew podlegał oddaleniu.

62 W dalszej kolejności strona powodowa wskazywała, że podjęcie rozmów pomiędzy stronami po rozprawie w dniu 8 lipca 2024 roku oraz 25 stycznia 2025 roku spowodowało przerwanie biegu terminu przedawnienia. Z tym stanowiskiem również nie sposób się zgodzić. W zakresie twierdzenia powódki odnoszącego się do „kontaktu ze wspólnikiem powódki, proponując kompleksowe rozwiązanie spraw stron” wskazać należy, że rozprawia odbywała się w dniu 10 lipca. Tym samym, powódka powołuje się na datę, która nie pozostaje w związku z czynnościami procesowymi podejmowanymi przez strony. Wobec tego, Sąd uznał, że twierdzenia powódki są nieprecyzyjne i ogólnikowe. Dodatkowo należy wskazać, iż samo podjęcie rozmów ze wspólnikiem powódki, dotyczących kompleksowego rozwiązania sporu, nie mogło być ocenione jako uznanie roszczenia, skutkujące przerwaniem biegu przedawnienia. Natomiast co do rozmów jakie miały odbyć się 25 stycznia 2025 roku pomiędzy Z. K. a D. K., należy wskazać, że rozmowy te odbyły się już po upływie terminu przedawnienia, bowiem termin ten upłynął 10 września 2024 roku (ewentualnie 24 października 2024 roku), zatem zdarzenie to nie mogło wywrzeć skutku w zakresie przerwania biegu przedawnienia. Poza tym, z przedstawionego przez stronę powodową zapisu rozmowy wcale nie wynikało, żeby 25 stycznia 2025 roku strona pozwana uznała w jakikolwiek sposób istnienie wierzytelności strony powodowej. Płyta CD złączona do akt zawierała jedynie zapis rozmowy D. K. z Z. K. w zakresie toczących się pomiędzy stronami pertraktacji ugodowego zakończenia sporu przed Sądem Rejonowym w S..

63 Na zakończenie należy również odnieść się do zarzutu wygaśnięcia roszczenia podniesionego przez stronę pozwaną. Pozwany wskazywał, że wszystkie dochodzone pozwem wierzytelności zostały umorzone wskutek potrącenia z jego wierzytelnością jeszcze przed wszczęciem procesu. Wobec powyższego wierzytelność powoda w dacie wniesienia pozwu nie istniała. Skuteczność przedmiotowego zarzutu wygaśnięcia wierzytelności pomimo złożenia oświadczenia na etapie przedprocesowym należało badać w oparciu o art. 203 [1] k.p.c. Zgodnie z treścią tego przepisu podstawą zarzutu potrącenia może być tylko wierzytelność pozwanego z tego samego stosunku prawnego co wierzytelność dochodzona przez powoda, chyba że wierzytelność ta jest niesporna, stwierdzona prawomocnym orzeczeniem sądu, orzeczeniem sądu polubownego, ugodą zawartą przed sądem albo sądem polubownym, zatwierdzoną przez sąd ugodą zawartą przed mediatorem, lub uprawdopodobniona dokumentem potwierdzającym jej uznanie przez powoda. Stosownie do treści § 2 powołanego przepisu, pozwany może podnieść zarzut potrącenia nie później niż przy wdaniu się w spór co do istoty sprawy albo w terminie dwóch tygodni od dnia, gdy jego wierzytelność stała się wymagalna. Zarzut potrącenia może zostać podniesiony tylko w piśmie procesowym. Do pisma tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące pozwu, z wyjątkiem przepisów dotyczących opłat (§3). Za pomocą procesowego zarzutu potrącenia pozwany może powołać się na potrącenie, jakie nastąpiło w przeszłości tj. przed wszczęciem procesu, ale również zarzut potrącenia może też być połączony z oświadczeniem woli o potrąceniu. Nie ulega wątpliwości, że od zarzutu potrącenia należy odróżnić zarzut wygaśnięcia zobowiązania w wyniku złożonego oświadczenia o potrąceniu Oświadczenie o potrąceniu zostaje wówczas złożone poza procesem (ma charakter materialnoprawny), a w toku procesu zostaje zgłoszony wskazany zarzut, który ma charakter wyłącznie procesowy. Zgłoszenie zarzutu potrącenia przez pozwanego zostało zawarte w piśmie procesowym oraz we wskazanym w art. 203[1] k.p.c. terminie, a źródłem wierzytelności był dokładnie ten sam stosunek prawny, tj. jedna z umów, która stanowiła podstawę do wystawienia jednej z przedmiotowych faktur oraz zdarzenie wywołujące szkodę wskutek niewykonania jednej z umów przewozu. Zarzut wygaśnięcia roszczenia dochodzonego pozwem mógł zostać w świetle przedstawionych powyżej okoliczności uznany za skuteczny, niemniej jednak powyższe nie miało znaczenia dla rozstrzygnięcia, bowiem pierwszym zarzutem jaki sformułowała strona pozwana był zarzut przedawnienia roszczenia i to jego uwzględnienie było podstawą oddalenia powództwa. W związku z powyższym bez znaczenia dla rozstrzygnięcia pozostawał ostateczny wynik procesu toczącego się pomiędzy stronami przed Sądem Rejonowym w S. (obecnie na etapie postępowania apelacyjnego).

64 Mając na uwadze powyższe rozważania w punkcie pierwszym wyroku Sąd uchylił nakaz zapłaty wydany w dniu 17 stycznia 2025 roku w postępowaniu nakazowym przez Starszego Referendarza Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Radomiu V Wydziale Gospodarczym mając na uwadze treść art. 493§4 k.p.c. i oddalił powództwo.

65 W punkcie trzecim wyroku Sąd orzekł o kosztach procesu na podstawie art. 98 §1 k.p.c., zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Skoro strona powodowa przegrała spór w całości, obciążono ją pełnymi kosztami procesu. Na koszty złożyło się: wynagrodzenie pełnomocnika strony pozwanej w wysokości 3.600 złotych (§ 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie), opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17 złotych oraz oplata od zarzutów od nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu nakazowym w wysokości 1.487 złotych, co łącznie dawało kwotę 5.104 złotych. O odsetkach orzeczono na podstawie art. 98 § 1[1] k.p.c.

66 Sędzia Wojciech Karwat