Art. 742

Pokaż w całym akcie

Art. 742 Kodeksu postępowania cywilnego
Art. 742.
§ 1. Obowiązany może w każdym czasie żądać uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia, którym udzielono zabezpieczenia, gdy odpadnie lub zmieni się przyczyna zabezpieczenia. Jeżeli obowiązany złoży na rachunek depozytowy Ministra Finansów sumę zabezpieczenia żądaną przez uprawnionego we wniosku o udzielenie zabezpieczenia, zabezpieczenie upada. Przepis art. 754¹ § 3 stosuje się odpowiednio.
§ 2. Przed wydaniem postanowienia w przedmiocie uchylenia lub ograniczenia zabezpieczenia sąd wysłucha uprawnionego.
§ 3. Wniesienie zażalenia na postanowienie uchylające lub zmieniające postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia wstrzymuje wykonanie postanowienia.
§ 4. Przepisów § 2 i § 3 nie stosuje się, gdy uchylenie postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia nastąpiło na skutek złożenia przez obowiązanego na rachunek depozytowy Ministra Finansów sumy wystarczającej do zabezpieczenia.
§ 5. (uchylony)

art. 742 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 468, 473 i 830)

art. 742 k.p.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, wyrok z 21 marca 2013 r., II CSK 420/12

   …k.p.c.), upadek z mocy prawa zabezpieczenia, a w konsekwencji mogło stanowić podstawę żądania przez obowiązanego uchylenia na podstawie art. 742 § 1 k.p.c. postanowienia o zabezpieczeniu, to jednak nieprawidłowo ustalił, że powód w wyznaczonym terminie z takim powództwem nie wystąpił. Błędne…

2. Sąd Najwyższy, postanowienie z 22 listopada 2013 r., III CSK 326/12

   …pozwem. Cechą postanowień zabezpieczających jest ich nietrwałość i powiązanie z losem żądania, które zabezpieczały. Zgodnie bowiem z art. 742 § 1 k.p.c., obowiązany może w każdym czasie żądać uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia, którym udzielono zabezpieczenia. Przepis ten…

3. Sąd Najwyższy, uchwała z 27 lutego 2008 r., III CZP 153/07

   …np. pozostawienie w art. 492 k.p.c. terminu „depozyt sądowy”, przy jednoczesnym odesłaniu w § 2 tego artykułu do unormowania zawartego w art. 742 k.p.c., w którym mowa o rachunku depozytowym sądu. W każdym razie utrzymanie w art. 883 § 2 k.p.c. wyrażenia „depozyt sądowy” wymagało odpowiedzi,…

4. Sąd Najwyższy, postanowienie z 4 września 2009 r., III CZP 55/09

   …Według brzmienia powołanego wyżej przepisu jest to suma wystarczająca do zabezpieczenia. Ta regulacja pozostaje w związku z treścią art. 742 k.p.c. Przepis ten zezwala obowiązanemu na domaganie się uchylenia przez sąd zabezpieczenia w razie złożenia sumy wystarczającej do zabezpieczenia…

5. Sąd Najwyższy, postanowienie z 30 maja 2017 r., IV CSK 390/16

   …roszczenia pieniężnego, a podstawę do takiego wpisu może stanowić tylko postanowienie o zmianie zabezpieczenia wydane zgodnie z art. 742 § 1 k.p.c. Regulacja zawarta w art. 754¹ k.p.c. i regulacja objęta art. 742 § 1 zdanie pierwsze k.p.c. różnią się istotnie. Inne są przyczyny upadku…

6. Sąd Najwyższy, postanowienie z 25 lutego 2016 r., I KZP 18/15

   …orzeczeń, których wykonanie 19 wstrzymuje samo wniesienie zażalenia (art. 237 § 2 k.p.k., art. 290 § 3 k.p.k., art. 292 § 1 k.p.k. w zw. z art. 742 § 3 k.p.c.). Nie jest też rozstrzygnięciem niepodatnym na wstrzymanie wykonania ze swej istoty, jak postanowienie o uchyleniu tymczasowego…

7. Sąd Najwyższy, postanowienie z 22 maja 2014 r., IV CSK 524/13

   …uprawnionemu ochrony prawnej, skutecznej do momentu zakończenia postępowania (art. 744 k.p.c.) czy uchylenia lub zmiany zabezpieczenia (art. 742 § 1 k.p.c.). Bez zapewnienia możliwości wykonania tytułu zabezpieczającego upadałby sens zachowania mocy obowiązującej art. 47919a k.p.c. Jest to tym…

8. Sąd Najwyższy, postanowienie z 23 stycznia 2013 r., I CSK 298/12

   …ze zmienionym żądaniem. W wyniku apelacji uczestnika postępowania, zarzucającej naruszenie art. 67 u.k.w.h. w zw. z art. 492 k.p.c., art. 742 k.p.c. i art. 6266 k.p.c., Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 15 grudnia 2011 r. zmienił zaskarżony wpis w ten sposób, że nakazał Sądowi Rejonowemu…

9. Sąd Najwyższy, postanowienie z 4 grudnia 2009 r., III CZP 101/09

   …art. 13 § 2 k.p.c.) chociaż – ze względu na szczególne unormowanie kwestii zmiany lub uchylenia postanowień w postępowaniu zabezpieczającym (art. 742 k.p.c.), możliwość wykorzystania art. 359 § 1 k.p.c. nie jest oczywista. Powstały splot zdarzeń procesowych wywołał stan na tyle szczególny, że w…

10. Sąd Najwyższy, uchwała z 28 listopada 2012 r., III CZP 66/12

    …umożliwiającego prowadzenie egzekucji, jest tytułem 8 o charakterze tymczasowym, mogącym w określonych przez prawo przypadkach upaść (art. 742 § 1 k.p.c., art. 744 § 1 i 2 k.p.c., art. 7541 § 1 i 2 k.p.c.) lub ulec ograniczeniu (art. 492 § 2 k.p.c.), efektem czego może być zniweczenie tych…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 742 (117)

Historia zmian

Bez zmian od 24 marca 2026 r.