Art. 492

Pokaż w całym akcie

Art. 492 Kodeksu postępowania cywilnego
Art. 492.
§ 1. Nakaz zapłaty z chwilą wydania stanowi tytuł zabezpieczenia, wykonalny bez nadawania mu klauzuli wykonalności. Kwota zasądzona nakazem wraz z wymagalnymi odsetkami stanowi sumę, której złożenie przez dłużnika na rachunek depozytowy Ministra Finansów w rozumieniu przepisów o finansach publicznych, zwany dalej „rachunkiem depozytowym Ministra Finansów”, wystarczy do zabezpieczenia. Jeżeli nakaz zobowiązuje do wydania rzeczy zamiennych, do zabezpieczenia wystarczy złożenie sumy równej wartości przedmiotu sporu.
§ 2. Powód wnosząc o dokonanie zabezpieczenia jest obowiązany wskazać sposób zabezpieczenia. Sąd na wniosek pozwanego może ograniczyć zabezpieczenie według swego uznania. Przepis art. 742 oraz przepisy o ograniczeniu zabezpieczenia przeciwko Skarbowi Państwa stosuje się odpowiednio.
§ 3. Nakaz zapłaty wydany na podstawie weksla lub czeku staje się natychmiast wykonalny po upływie terminu do zaspokojenia roszczenia. W razie wniesienia zarzutów sąd może na wniosek pozwanego wstrzymać wykonanie nakazu. Przepisy o ograniczeniu wykonalności w sprawach przeciwko Skarbowi Państwa stosuje się odpowiednio.

art. 492 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 468, 473 i 830)

art. 492 k.p.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 24 września 2003 r., III CZP 58/03

   …wykonalności w związku z zażaleniem (art. 396 k.p.c.) lub też, co dotyczy właśnie nakazu zapłaty, wstrzymanie jego wykonania (art. 492 § 3 k.p.c.). Na postanowienie sądu pierwszej instancji w przedmiocie rygoru natychmiastowej wykonalności przysługuje zażalenie (art. 394 § 1 pkt 4…

2. Sąd Najwyższy, uchwała z 2 grudnia 2003 r., III CZP 92/03

   …wykonalności „dla zabezpieczenia”, oraz wniosku wierzyciela, wskazującego ten sposób zabezpieczenia. Orzeczenie to zapadło pod rządem art. 492 § 1 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 lipca 2000 r. Przepis ten stanowił wówczas, że nakaz zapłaty w chwili wydania stanowi tytuł…

3. Sąd Najwyższy, uchwała z 28 listopada 2012 r., III CZP 66/12

   …określonych przez prawo przypadkach upaść (art. 742 § 1 k.p.c., art. 744 § 1 i 2 k.p.c., art. 7541 § 1 i 2 k.p.c.) lub ulec ograniczeniu (art. 492 § 2 k.p.c.), efektem czego może być zniweczenie tych czynności egzekucyjnych, które doprowadziły do wykonania przez komornika tytułu zabezpieczenia. W…

4. Sąd Najwyższy, postanowienie z 22 listopada 2013 r., III CSK 326/12

   …B. K., współwłaścicielce nieruchomości, które miały 6 zostać obciążone jedną hipoteką przymusową na rzecz wnioskodawcy. Zgodnie z art. 492 § 1 k.p.c., nakaz zapłaty wydany w postępowaniu nakazowym z chwilą wydania stanowi tytuł zabezpieczenia, wykonalny bez nadawania mu klauzuli…

5. Sąd Najwyższy, wyrok z 15 lutego 2017 r., II CSK 236/16

   …Ustawodawca nie zdecydował się na ochronę Skarbu Państwa, tak jak na gruncie instytucji prawa cywilnego procesowego (np. art. 749 k.p.c., czy art. 492 § 2 i 3 k.p.c.). Według ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, strona powodowa zażądała od strony pozwanej…

6. Sąd Najwyższy, uchwała z 14 listopada 2012 r., III CZP 70/12

   …sąd orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie było przedmiotem rozważań – w przypadku nakazu zapłaty, będącego tytułem zabezpieczenia (art. 492 § 1 k.p.c.). Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 22 września 1995 r., III CZP117/95 (OSNC 1995, nr 12, poz. 179) wyjaśnił, że brak regulacji w tym zakresie…

7. Sąd Najwyższy, wyrok z 3 października 2019 r., I CSK 280/18

   …konstrukcja jest wprost sprzeczna z tym przepisem i stanowi naruszenie prawa procesowego, mogąc mieć wpływ np. na możliwość zastosowania art. 492 § 1 k.p.c. i odpowiedzialność Skarbu Państwa z tego tytułu.

8. Sąd Najwyższy, postanowienie z 20 marca 2014 r., I CSK 404/13

   …wniesionej skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na tę przesłankę nie przedstawia takiej argumentacji. Skarżący wskazał, że wykładnia art. 492 k.p.c. budzi wątpliwości, tj. czy przepis ten stanowi lex specialis w stosunku do art. 395 § 1 k.c., czy też w stosunku do art. 491 k.c. Tymczasem…

9. Sąd Najwyższy, uchwała z 27 lutego 2008 r., III CZP 153/07

   …III CZP 62/86, a z drugiej pominęła objęte nią art. 888 § 1 i art. 1042 k.p.c. O niekonsekwencji ustawodawcy świadczy np. pozostawienie w art. 492 k.p.c. terminu „depozyt sądowy”, przy jednoczesnym odesłaniu w § 2 tego artykułu do unormowania zawartego w art. 742 k.p.c., w którym mowa o…

10. Sąd Najwyższy, wyrok z 16 grudnia 2010 r., I CSK 112/10

    …z możliwością uzyskania tytułu zabezpieczenia (art. 492 § 1 i 2 k.p.c.) i natychmiastową wykonalnością orzeczenia zasądzającego zapłatę (art. 492 § 3 k.p.c.). Nie można się zgodzić ze stanowiskiem, znajdującym wyraz w postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 kwietnia 2003 r., I CK 287/02 (OSNC…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 492 (212)

Historia zmian

Bez zmian od 24 marca 2026 r.