Art. 493

Pokaż w całym akcie

Art. 493 Kodeksu postępowania cywilnego
Art. 493.
§ 1. Od nakazu zapłaty pozwany może wnieść zarzuty.
§ 2. W piśmie zawierającym zarzuty pozwany powinien, poza elementami wskazanymi w art. 480³ § 2, wymienić fakty, z których wywodzi żądania, i dowody na wykazanie każdego z nich.
§ 3. W postępowaniu po wniesieniu zarzutów:
1) nie stosuje się przepisów art. 194–196 i art. 198;
2) powództwo wzajemne jest niedopuszczalne;
3) nie można występować z nowymi roszczeniami zamiast lub obok dotychczasowych; jednakże w przypadku zmiany okoliczności powód może żądać zamiast pierwotnego przedmiotu sporu jego równowartości lub innego przedmiotu, a w sprawach o świadczenie powtarzające się może nadto rozszerzyć powództwo o świadczenia za kolejne okresy.
§ 4. Jeżeli zachodzą podstawy do odrzucenia pozwu lub umorzenia postępowania, sąd z urzędu postanowieniem uchyla nakaz zapłaty i wydaje odpowiednie rozstrzygnięcie. W innym przypadku sąd wydaje wyrok, którym w całości lub części utrzymuje nakaz zapłaty w mocy albo go uchyla i orzeka o żądaniu pozwu.

art. 493 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 468, 473 i 830)

art. 493 k.p.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 13 października 2005 r., III CZP 56/05

   …przez pozwanego obrony treść pisma zawierającego zarzuty ma także odpowiadać szczególnym wymaganiom (art. 493 § 1 i 2 k.p.c.). W myśl zaś art. 493 § 3 k.p.c., do potrącenia mogą być przedstawione tylko wierzytelności udowodnione dokumentami, o których mowa w art. 485. Powództwo wzajemne jest…

2. Sąd Najwyższy, wyrok z 7 maja 2004 r., I CK 666/03

   …Sądu Okręgowego i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Według strony skarżącej, art. 493 § 3 k.p.c. zakazuje pozwanemu w postępowaniu nakazowym dokonywania potrącenia swojej nieudokumentowanej właściwie wierzytelności z wierzytelności…

3. Sąd Najwyższy, wyrok z 7 listopada 2007 r., II CSK 339/07

   …strona wykaże, że nie mogła z nich skorzystać wcześniej lub gdy potrzeba ich powołania wynikła później. Przepis ten nawiązuje i uzupełnia art. 493 § 1 k.p.c., który stanowi, że pismo zawierające zarzuty wnosi się do sądu, który wydał nakaz zapłaty i w piśmie tym pozwany powinien m.in. przedstawić…

4. Sąd Najwyższy, wyrok z 23 października 2007 r., III CSK 106/07

   …W pierwszym rzędzie ocenie podlega zasadność zarzutu objętego pierwszą podstawą kasacyjną. Rozważenie, czy dopuszczalne w ramach art. 493 § 3 k.p.c. było podniesienie zarzutu potrącenia wymaga bowiem ustalenia charakteru stosunku łączącego strony na gruncie prawa materialnego. Strony…

5. Sąd Najwyższy, wyrok z 16 listopada 2006 r., II CSK 173/06

   …bezsporną – zgłoszoną przez pozwanych i niezakwestionowaną przez powoda. Całkowicie nietrafny jest zarzut naruszenia art. 485 i art. 493 § 3 k.p.c. W świetle dokonanych ustaleń faktycznych, w niniejszej sprawie nie miało miejsca przedstawienie przez pozwanych wierzytelności do…

6. Sąd Najwyższy, wyrok z 5 grudnia 2013 r., V CSK 37/13

   …skutek w postaci wygaśnięcia zobowiązania. Odstępstwa od wskazanych zasad wprowadzono wolą ustawodawcy w postępowaniu nakazowym. Zgodnie z art. 493 § 3 k.p.c., poczynając od dnia 1 lipca 2000 r. do potrącenia mogą być przedstawione tylko wierzytelności udowodnione dokumentami, o których mowa w…

7. Sąd Najwyższy, wyrok z 17 września 2004 r., V CK 60/04

   …że podstawa kasacyjna została sformułowana prawidłowo, i tak zarzut naruszenia art. 493 § 1 i art. 495 § 2 k.p.c. byłby nietrafny. Przepis art. 493 § 1 k.p.c. określa, do którego sądu wnosi się zarzuty od nakazu zapłaty oraz jaką treść powinny mieć. W szczególności wskazuje, że wszelkie zarzuty…

8. Sąd Najwyższy, wyrok z 6 lipca 2012 r., V CSK 368/11

   …Do potrącenia mogli przedstawić tyle te wierzytelności, które byli w stanie udowodnić dokumentami, o jakich mowa w art. 485 k.p.c. (art. 493 § 3 k.p.c.). W wyroku z 20 grudnia 2006 r., IV CSK 299/06, LEX nr 233051, Sąd Najwyższy szczegółowo objaśnił, że procesowy zarzut potrącenia nie jest…

9. Sąd Najwyższy, wyrok z 29 kwietnia 2016 r., I CSK 283/15

   …uznał, że Sąd Okręgowy dokonał ustaleń faktycznych z naruszeniem zasad określonych w przepisach 47912 § 1 k.p.c., art. 495 § 3 k.p.c. i art. 493 § 1 k.p.c. Zgodnie zaś z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw…

10. Sąd Najwyższy, wyrok z 31 stycznia 2008 r., II CSK 400/07

    …pominął nadto zupełnie, że w sprawie został wydany nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym, którym uwzględniono powództwo w całości. Art. 493 § 1 k.p.c. przewiduje zaś, że w zarzutach od nakazu zapłaty pozwany powinien zgłosić wszystkie zarzuty przeciwko żądaniu pozwu pod rygorem ich utraty,…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 493 (607)

Historia zmian

Bez zmian od 24 marca 2026 r.