Uzasadnienie orzeczenia Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2026 r., II C 1787/25

uzasadnienie orzeczenia Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2026 r., II C 1787/25

Tekst

1 Sygn. akt II C 1787/25

Uzasadnienie

2 wyroku z 27 marca 2026 roku

3 Pozwem z dnia 20 maja 2025 r. (data prezentaty) powódka G. D. (poprzednio T.) wniosła przeciwko pozwanemu Uczelni (...) i (...) w L. (poprzednio (...) – Szkoła Główna (...) w L.) o zasądzenie kwoty 5.307,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 3 kwietnia 2025 r. do dnia zapłaty oraz zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwu wskazała, że w celu podniesienia swoich kompetencji i rozwoju kariery zawodowej oraz nabycia uprawnień zawarła umowę o świadczenia usług edukacyjnych z dnia 31 lipca 2023 r., Wobec podjęcia działań przez Prokuraturę Krajową wobec pozwanego, w ocenie powoda, uzyskany dyplom jest bezwartościowy i z tych względów Uczelnia nie wywiązała się z zawartej umowy. Powyższe okoliczności skutkowały odstąpieniem przez powódkę od umowy. Powódka wskazała, że w konsekwencji poniosła szkodę w majątku o wysokości nie mniejszej niż 5.307,00 zł stanowiącej równowartość opłat uiszczonych za studia (pozew k. 4-9).

4 W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Pozwany przyznał, że z powodem została zawarta umowa o świadczenie usług edukacyjnych w Collegium (...) – Szkole Głównej (...) z siedzibą w L. nr (...). Pozwany zarzucił, że powódka nie udowodniła zasadności oraz wysokości dochodzonych kwot i nie wykazała szkody. W ocenie pozwanego powód nie przedstawił dokumentu o odstąpieniu od umowy, ani też nie udowodnił, że świadczenie stanęło się niemożliwe do spełnienia.

5 (odpowiedź na pozew k. 70-76).

6 Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

7 W dniu 31 lipca 2023 r. G. T. (obecnie D.) zawarła z (...) – Szkołą Główną (...) w L., obecnie działającą pod nazwą Uczelnia (...) w L. umowę o świadczenie usług edukacyjnych nr (...).

8 Zgodnie z § 1 ust 1 umowy przedmiotem umowy było świadczenie usług edukacyjnych przez Uczelnię na studiach podyplomowych zgodnie z ustawą z dnia 20 lipca 2018 r. prawo o szkolnictwie wyższym i nauce z uwzględnieniem przepisów wykonawczych do ustawy Statutu Uczelni, Regulaminu Studiów.

9 Uczelnia zobowiązała się do kształcenia studenta na studiach: niestacjonarnych, II stopnia, na kierunku pedagogika od roku akademickiego 2023/2024. Studia miały przygotować do wykonywania zawodu nauczyciela; zapewnienie odpowiedniej kadry dydaktycznej do prowadzenia kształcenia na wyżej wymiennych kierunku, zgodnie z ustawą; zapewnienie bazy dydaktycznej, realizacji procesu dydaktycznego zgodnie z planem studiów oraz programem nauczania (§ 1 umowy).

10 Zgodnie z § 4 ust 1, 2 umowy student zobowiązany był do ponoszenia opłat za świadczenie usługi edukacyjne, w tym: opłaty (czesne) za zajęcia dydaktyczne w kolejnych semestrach (pkt1), za zajęcia nieobjęte planem studiów (pkt 2), za powtarzanie określonych zajęć lub semestr z powodu niezadowolonych wyników w nauce (pkt 3), za różnice programowe spowodowane przejęciem innej uczelni (pkt 4), za różnice programowe wynikające ze wznowienia studiów lub potarzania semestru (pkt 5). Tabela opłat ustalona przez Rektora było określona w załączniku nr 1 do niniejszej umowy i stanowiła jej integralną cześć. Nadto Uczelnia pobiera opłaty za wydanie następujących dokumentów i ich duplikatów związanych z przebiegiem studiów (§ 4 umowy) : legitymacji studenckiej (pkt 1); legitymacji studenckiej z kartą miejską (pkt 2); dyplomu ukończenia studiów wraz z dwoma odpisami (pkt 3); duplikatu dyplomu ukończenia studiów (pkt 4); duplikatu dyplomu ukończenia studiów w języku obcym (pkt 6); dodatkowego odpisu dyplomu ukończenia studiów w języku obcym (pkt 7); dodatkowego pełnego wykazu ocen (pkt 7); innych dokumentów, które zostaną wymienione w przepisach prawa (pkt 8). A nadto zgodnie § 5 umowy wykaz opłat za zajęcia dydaktyczne oraz innych opłat zawarte były w Tabeli Opłat, stanowiąca integralną część niniejszej umowy. Czesne było płatne w formie miesięcznej. Za miesiąc od października 2023 r. do 9 września 2024 r. opłata wynosiła kwotę 360,00 zł, płatną w każdym miesiącu oddzielnie. Z kolei od października 2024 r. do lipca 2025 r. wysokość czesnego wynosiła kwotę 460,00 zł, płatną w każdym miesiącu oddzielnie.

11 Umowa przewidywała, że w przypadku niezaliczenia danego semestru opłata za zajęcia dydaktyczne nie podlegała zwrotowi. Nieuczestniczenie w zajęciach nie zwalniało również studenta od obowiązku wnoszenia opłat za usługi edukacyjne świadczone zgodnie z zapisami niniejszej umowy (§ 6 ust 1,2 umowy). Zgodnie z ust 4 § 6 umowy, student tracił prawa studenckie w przypadku: a/rezygnacji ze studiów; b/ przeniesienia się do innej uczelni, c/ skreślenia z listy studentów. O terminie utraty praw studenckich decyduje:

12 a/ wpływu do uczelni pisemnej rezygnacji ze studiów;

13 b/ otrzymania przez studenta pisemnej zgody na przejecie do innej uczelni;

14 c/ uprawomocnienia się decyzji o skreśleniu z listy studentów.

15 Student, który w trakcie semestru traci prawa studenckie, był zobowiązany do dokonania opłaty za zajęcia dydaktyczne za okres odbywania studiów, z uwzględnieniem pełnego miesiąca kalendarzowego, w którym prawa studenckie stracił. Student, który dokonał z góry opłaty za zajęcia dydaktyczne w całości lub części, a następnie tracił prawa studenckie, miał prawo otrzymania zwrotu wypłaty uiszczonej za miesiąc następujący po dacie ich utraty. Student, który dokonał z góry opłaty za zajęcia dydaktyczne w całości lub części, a następnie traci prawa studenckie, otrzymuje zwrot wpłaty uiszczonej za miesiące następujące po dacie ich utraty. Student, który rezygnuje ze studiów w trakcie ich trwania lub przenosi się do innej uczelni, oprócz opłat przewidzianych w ust. 5 był zobowiązany do wniesienia opłaty administracyjnej związanej z rezygnacją ze studiów, w wysokość miesięcznego czesnego. Student w chwili składania dokumentów rekrutacyjnych wymaganych w procesie przyjęcia na studia był zobowiązany do wniesienia opłaty rekrutacyjnej, opłaty wpisowej oraz za legitymacje studencką. Wysokość opłaty rekrutacyjnej, o której mowa w ust 8 wyniosła 85,00 zł , wysokość opłaty wpisowej, o której mowa w ust 8 wynosiła 200,00 zł; wysokości opłaty za legitymację studencką, o której mowa w ust 8 wynosiła 22 zł. Opłaty wymienione w ust 8 nie podlegały zwrotowi (§ 6 ust. 5-12 umowy).

16 Zgodnie z § 7 umowy wysokość czesnego i innych opłat określonych w § 5 niniejszej umowy mogła ulec zmianie za każdym kolejnym rokiem akademickim: o kwotę nie wyższa niż wyliczona w oparciu o wskaźnik wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych (inflacji) za poprzedni rok kalendarzowy, ogłaszany przez Prezes GUS; w przypadku zmiany zasad opodatkowania usług edukacyjnych podatkiem VAT o kwotę wynikająca z nowym stawek podatkowych doliczoną do wysokość pobieranych opłat. Wprowadzenie zmian określonych w ust 1 wymagała aneksu do niniejszej umowy.

17 Zgodnie z § 10 umowa wygasała z chwilą ukończenia studiów przez studenta tj. złożenia z wynikiem pozytywnym egzaminu dyplomowego. Ponadto umowa wygasała z dniem:

18 a. otrzymania przez uczelnię pisma o rezygnacji ze studiów;

19 b. prawomocnego skreślenia z listy studentów;

20 c. wydania pisemnej zgody na przejęcia do innej uczelni.

21 W razie wygaśnięcia umowy z przyczyn wskazanych w ust 1 lub 2 mają zastosowanie odpowiednio przepisy § 6.

22 Umowa również przewidywała, że każda ze stron mogła wypowiedzieć niniejszą umowę 1-miesiecznego okresem w przypadku niewywiązania się przez drugą stronę z warunków umowy. Wypowiedzenie niniejszej umowy nie pozbawiała uczelni możliwości dochodzenia roszczeń w przypadku niewywiązania się przez studenta ze zobowiązań finansowych przed sądem właściwym miejscowo dla siedziby Uczelni w L..

23 (umowa z dnia 31 lipca 2023 r. nr (...), k.18-22).

24 W dniu 8 sierpnia 2023 r. G. T. (obecnie D.) dokonała na rzecz Uczelni (...) – Szkole Głównej (...) wpłat następujących kwoty 107,00 zł tytułem opłaty rekrutacyjnej i za legitymację; w dniu 11 października 2023 r. kwoty 360,00 zł tytułem czesnego za miesiąc październik 2023 r.; w dniu 10 listopada 2023 r. kwoty 360,00 zł tytułem czesnego za miesiąc listopada 2023 r.; w dniu 10 grudnia 2023 r. kwoty 360,00 zł tytułem czesnego za miesiąc grudnia 2023 r.; w dniu 10 stycznia 2024 r. kwoty 360,00 zł tytułem czesnego za miesiąc styczeń 2023 r.; w dniu 24 stycznia 2024 r. kwoty 360,00 zł tytułem czesnego za miesiąc styczeń 2024 r.; w dniu 11 marca 2024 r. kwoty 360,00 zł tytułem czesnego za miesiąc marzec 2024 r.; w dniu 17 kwietnia 2024 r. kwoty 360,00 zł tytułem czesnego za miesiąc kwiecień 2024 r.; w dniu 16 maja 2024 r. kwoty 360,00 zł tytułem czesnego za miesiąc maj 2024 r.; w dniu 14 czerwca 2024 r. kwoty 360,00 zł tytułem czesnego za miesiąc czerwiec 2024 r.; w dniu 7 sierpnia 2024 r. kwoty 360,00 zł tytułem czesnego za miesiąc lipiec 2024 r.; w dniu 10 sierpnia 2024 r. kwoty 360,00 zł tytułem czesnego za miesiąc sierpnia 2024 r.; w dniu 8 października 2024 r. kwoty 1.240,00 zł tytułem pozostałych opłat związanych z rezygnacją G. D. nr albumu (...).

25 (dowody wpłaty k.23-35).

26 Począwszy od 2024 r. w mediach zaczęły pojawiać się informacje o nieprawidłowościach w funkcjonowaniu uczelni. Zgodnie z przedmiotowymi doniesieniami uczelnia miała między innymi wydawać dyplomy ukończenia studiów osobom, które faktycznie nie odbyły zajęć i nie przystąpiły do egzaminu końcowego (...). W dniu 27 marca 2024 r. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów opublikowała komunikat z informacją, że Rada ds. spółek z udziałem Skarbu Państwa i państwowych osób prawnych nie będzie uznawać w procesie opiniowania kandydatów do rad nadzorczych dyplomów (...) uzyskanych w (...)

27 (komunikat Kancelarii Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 marca 2024 r. – k. 41-45).

28 Wobec ujawnionych informacji doszło do wszczęcia postępowania przygotowawczego i zatrzymania między innymi ówczesnego rektora uczelni. W ramach prowadzonego postępowania przygotowawczego prokurator w dniu 14 marca 2024 r. wydał postanowienie o zabezpieczeniu majątkowym na mieniu podejrzanego grożącej mu grzywny w wymiarze 250 stawek po 1.000 zł (250.000 zł), świadczenia pieniężnego w wysokości 40.000 zł, przepadku w kwocie nie niższej niż 1.135.772,93 zł poprzez m.in. ustanowienie przymusowego zarządu uczelni

29 ( kopia postanowienia o zabezpieczeniu majątkowym z dnia 14 marca 2024 r. – k. 36-40).

30 J. 23 sierpnia 2024 r. Uczelnia poinformowała G. T. (obecnie D.) w drodze mailowej o czasowym wstrzymaniu obrony, wydawaniu dyplomów, kart przebiegów studiów, wskazała równocześnie że wszystkie oceny zostaną uzupełnione po zakończeniu procesu weryfikacji w związku z działaniami prokuratury.

31 (wydruk wiadomości email k.46).

32 Pismem z dnia 28 lutego 2025 r. w imieniu G. D., na mocy udzielonego pełnomocnictwa adw. J. Z. złożył oświadczenie o odstąpieniu od umowy o świadczenie usług edukacyjnych (...) zawartej w dniu 31 lipca 2023 r.; wobec niemożliwości spełnienia przez Uczelnię świadczeń wzajemnych, w szczególności świadczeń, o których mowa w § 2 rzeczonych umów. Jednocześnie wezwał Uczelnię do zapłaty kwoty 5307,00 zł tytułem wpłaconych opłat za studia. Powyższe pismo Uczelnia odebrała w dniu 4 marca 2025 r.

33 (oświadczenia o odstąpienie umowy k. 47, pełnomocnictwo k. 48, dowód nadania k. 49, wydruk z poczty polskiej k. 50)

34 Pismem z dnia 24 marca 2025 r. w imieniu G. D., na mocy udzielonego pełnomocnictwa adw. J. Z. wezwał Uczelnię (...) kwotę (...),00 zł w terminie 7 dni od dnia odbioru niniejszego wezwania. Uczelnia odebrała wezwanie w dniu 26 marca 2025 r.

35 (wezwanie k. 51-52, pełnomocnictwo k. 53; dowód nadania k. 54, wydruk ze strony „śledzenie przesyłek” poczty polskiej k. 55).

36 Sąd ustalił stan faktyczny na podstawie powyżej wskazanych dowodów. Dokumenty te Sąd uznał za wiarygodne i nie znalazł podstaw do podważania ich autentyczności. Okoliczności bezsporne ustalono na podstawie art. 229 k.p.c. oraz art. 230 k.p.c. Według brzmienia tych przepisów, nie wymagają dowodu fakty przyznane w toku postępowania przez stronę przeciwną, jeżeli przyznanie nie budzi wątpliwości, zaś gdy strona nie wypowie się co do twierdzeń strony przeciwnej o faktach, sąd, mając na uwadze wyniki całej rozprawy, może fakty te uznać za przyznane.

37 Sąd zważył co następuje:

38 Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.

39 Powódka podstawę dochodzonych roszczeń wywodziła z art. 494 § 1 k.c. w zw. z art. 493 § 1 k.c., art. 471 k.c., art. 415 k.c.

40 Zgodnie z art. 471 k.c. dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

41 W orzecznictwie przyjmuje się, że odszkodowanie za nienależyte wykonanie umowy jest świadczeniem mającym naprawić szkodę spowodowaną niewłaściwym działaniem bądź zaniechaniem dłużnika. Jest to roszczenie o innym charakterze niż roszczenie o wykonanie umowy. Ma na celu wyrównanie uszczerbku wywołanego nieprawidłowym zachowaniem kontrahenta a nie wymuszeniem na nim wykonania zobowiązania zgodnie z treścią umowy (por. wyrok SN z dnia 30 stycznia 2009 r. , II CSK 435/08). Może polegać na przywrócenie do stanu poprzedniego lub zapłacie odpowiedniej kwoty pieniężnej, ewentualnie na połączeniu tych sposobów, przy czym w praktyce roszczenia sprowadza się zwykle do żądanie spełniania tego świadczenia w pieniądzu. Przesłankami odpowiedzialności z ww. przepisu są: niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy, szkoda oraz adekwatny związek przyczynowy między zdarzeniem a szkodą. Powyższe przesłanki muszą zostać spełnione łącznie, a więc brak jakiejkolwiek z nich wyłącza odpowiedzialność. Obowiązek ich wykazania spoczywa na wierzycielu (art. 6 k.c.), przy czym nie zachodzi domniemanie istnienia przesłanek kontraktowej odpowiedzialności odszkodowawczej, jak ma to miejsce w odniesieniu do winy dłużnika (por. wyrok SN z dnia 19 grudnia 1997 r. , II CKN 531/97; wyrok SN z dnia 10 września 2015 r. II CSK 587/14).

42 Z kolei, zgodnie z art. 415 k.c. kto z winy swojej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia. Powołany przepis tworzy normę konstruującą ogólną zasadę odpowiedzialności deliktowej opartej na zasadzie winy. Przesłankami odpowiedzialności deliktowej są: czyn niedozwolony – bezprawny i jednocześnie zawiniony, szkoda, związek przyczynowy pomiędzy czynem niedozwolonym a szkodą. Element obiektywny odpowiedzialności odszkodowawczej na podstawie wymienionego przepisu wyznacza pojęcie „bezprawności”, inaczej „obiektywnej nieprawidłowości zachowania sprawcy czynu”. Za dominujące należy uznać w literaturze i orzecznictwie stanowisko przyjmujące szerokie rozumienie bezprawności, obejmujące nie tylko sprzeczność zachowania określonego podmiotu z obowiązującym porządkiem prawnym (w szczególności normami prawa cywilnego, karnego, administracyjnego, pracy, finansowego itp.), ale i z zasadami współżycia społecznego lub dobrymi obyczajami. Inaczej mówiąc, bezprawność oznacza relację pomiędzy zachowaniem a normą postępowania, przy czym nie chodzi wyłącznie o normy prawne, ale także o normy o charakterze aksjologicznym, wyznaczone przez zasady współżycia społecznego czy też dobre obyczaje (Balwicka-Szczyrba Małgorzata (red.), Sylwestrzak Anna (red.), Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2025).

43 Warunkiem sine qua non zbiegu roszczeń w reżimie odpowiedzialności ex contractu i ex delicto jest to, żeby niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania stanowiło jednocześnie czyn niedozwolony.

44 Pojęcie szkody nie zostało zdefiniowane w przepisach kodeksu cywilnego, stąd przyjmuje się, że szkodą jest każdy uszczerbek, który dotyczy poszkodowanego zarówno w sferze majątkowej, jak i niemajątkowej. Szkoda o charakterze majątkowym (art. 361 § 2 k.c.) może przybierać postać szkody rzeczywistej (damnum emergens) tj. określonej straty w majątku poszkodowanego (zmniejszenie się aktywów lub zwiększenie się pasywów) lub utraty korzyści (lucrum cessons), które poszkodowany mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

45 Zarówno w przypadku odpowiedzialności odszkodowawczej wynikającej z art. 415 k.c. jak i art. 471 k.c ciężar dowodu, zgodnie z art. 6 kc, spoczywa na powodzie.

46 Zważyć należało, że w okolicznościach sprawy powódka nie wykazała przesłanek odpowiedzialności pozwanej tak w kontekście odpowiedzialności kontraktowej jak i deliktowej.

47 W ocenie Sadu powódka nie wykazała, by w stosunku do niej pozwana wykonała umowę w sposób nienależyty i by stanowiło to czyn niedozwolony.

48 Nie było sporne, że pozwana Uczelnia wykonywała zawartą z powódką G. D. umowę bowiem świadczyła nauczanie na rzecz powódki w zakresie umowy nr (...) z dnia 31 lipca 2023 r. Powódka nie dowiodła, aby umowę pozwana wykonała w sposób nienależyty i by stanowić to miało czyn niedozwolony. Powódka nie wykazała też szkody, która miałaby wynikać z zarzucanego pozwanej działania.

49 Pozwana zapewniła powódce kształcenie zgodnie z umową dostarczała wiedzy, umiejętności i kompetencji społecznych uzyskiwanych w procesie kształcenia, z których powódka korzystała a które w zakresie studiów na kierunku pedagogiki, doprowadziły powódkę do otrzymania dyplomu ukończenia studiów. Uczelnia zobowiązała się do starannego działa. Powódka nie negowała jakości zajęć, zasobu wiedzy i umiejętności pozyskanych w przebiegu studiów. Same doniesienia medialne oraz komunikaty nie przesądzają, że działanie Uczelni było nieprawidłowe oraz to, że uzyskane w trakcie studiów dyplomy nie będą miał żadnej mocy i wartości. Nie było sporne, że uczelnia nie zaprzestała trwale działania, nadal kształci studentów i dyplomy są wydawane. Samo toczące się postępowanie prokuratury nie przesądza o tym, że działanie uczelni było nieprawidłowe i wyrządziło powódce szkodę. Należy przy tym zauważyć, że powódka uczęszczała na studia II stopnia na kierunku pedagogika, a zatem nie dotyczyła studiów (...).

50 Uczelnia w wiadomości e-mail z dnia 23 sierpnia 2024 r. jedynie wskazała, że wobec podjętych działań prze prokuraturę, władze uczelni czasowo wstrzymały obrony, wydawanie dyplomów czy kart przebiegów studiów oraz cały proces dyplomowania z koniecznością zweryfikowania legalności ocen. Z treści powołanej wiadomości e-mail nie wynika, że działalność Uczelni została zaprzestana lub niemożliwa do kontynuacji i realizacji. Wobec doniesień prasowych i komunikatów, powódka mogła mieć wątpliwości co do atrakcyjności realizowanych studiów równocześnie jednak nie zaprzestała opłat za studia pomimo ukazujących się na początku 2024 roku doniesień medialnych.

51 Sąd nie neguje, że w 2024 r. zaczęto ujawniać nieprawidłowości w działalności pozwanej, ale przedmiotowe informacje - niewątpliwie wymagające wyjaśnienia, nie przesądzają automatycznie o tym, że wydane przez pozwaną dyplomy, są nieważne czy też ulegają anulowaniu. Brak podstaw by w chwili obecnej przyjmować, że dyplom który miałaby uzyskać powódka byłby bezwartościowy i przynosić miał powódce szkodę, by ukończenie studiów i pozyskanie dyplomu nie miało przedstawiać wartości a miało przynosić powódce szkodę. Powódka nie dowiodła ani szkody, ani podstawy odpowiedzialności pozwanej.

52 Powódka powołała się ponadto na podstawę prawną art. 494 § 1 kc w zw. z art. 493 § 1 kc.

53 Zgodnie z art. 493 § 1 k.c. jeżeli jedno ze świadczeń wzajemnych stało się niemożliwe wskutek okoliczności, za które ponosi odpowiedzialność strona zobowiązana, druga strona może, według swego wyboru, albo żądać naprawienia szkody wynikłej z niewykonania zobowiązania, albo od umowy odstąpić.

54 Powódka motywowała złożone oświadczenia o odstąpieniu od umowy zawinioną przez pozwaną niemożliwością wykonania świadczeń, w szczególności świadczeń w postaci zapewnienia słuchaczowi kształcenia na poziomie studiów zgodnie z obowiązującymi standardami nauczania oraz innymi przepisami prawa dotyczącymi szkolnictwa wyższego oraz przeprowadzenia zajęć dydaktycznych przez nauczycieli akademickich posiadających odpowiednie kwalifikacje naukowe, dydaktyczne lub zawodowe i uzyskania dyplomu, który nie będzie w ocenie powódki bezwartościowy.

55 W pierwszej kolejności, w okolicznościach sprawy ocenić należało, że powódka nie wykazała, w świetle art. 6 kc i art. 232 kpc, że świadczenie ze strony Uczelni stało się niemożliwe. Przyjmuje się, że niemożliwość świadczenia, o której mowa w art. 493 § 1 k.c. musi mieć charakter następczy, trwały oraz obiektywny (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 18 maja 2016 r., sygn. I ACa 52/16). Nie chodzi zatem o przemijającą niemożność świadczenia, ale o stan trwały, nieodwracalny (zob. B. Lewaszkiewicz-Petrykowska, Niemożliwość świadczenia, s. 83; J. Dąbrowa, w: System PrCyw, t. III, cz. 1, 1981, s. 800; W. Popiołek, w: Pietrzykowski, Komentarz KC, t. II, 2021, art. 475, Nb 3; K. Zagrobelny, w: Gniewek, Machnikowski, Komentarz KC, 2021, art. 475, Nb 4; M. Gutowski, w: Gutowski, Komentarz KC, t. II, 2022, art. 475, Nb 22; G. Stojek, w: Habdas, Fras, Komentarz KC, t. III, 2018, art. 475, Radwański, Olejniczak, Prawo cywilne, 2014, s. 342; Nb 6; wyr. SN z 5.12.2000 r., V CKN 150/00). Przejściowe trudności w wykonaniu zobowiązania są w istocie zwłoką lub opóźnieniem dłużnika, w zależności od tego, czy ich przyczyną są okoliczności obciążające dłużnika, czy też nie (K. Zagrobelny, w: Gniewek, Machnikowski, Komentarz KC, 2021, art. 475, Nb 4). O niemożności można by mówić również wtedy, gdyby spełnienie świadczenia było wprawdzie możliwe, ale w takim czasie, że świadczenie nie będzie już wówczas miało żadnego znaczenia dla wierzyciela ze względu na właściwość zobowiązania czy świadczenia albo ze względu na cel zobowiązania, który był wiadomy dłużnikowi w chwili zawierania umowy (zob. T. Wiśniewski, w: Gudowski, Komentarz KC, 2018, art. 475, Nb 6).

56 Z umowy łączącej strony wynika, że zobowiązanie pozwanej sprowadzało się do przeprowadzenia zajęć, przeprowadzenia egzaminu i wydania dyplomu. Pozwana realizowała program studiów, a zatem realizowała najobszerniejszą część swojego świadczenia (przeprowadzenie zajęć). Pozwana spełniła swoje świadczenie w tym zakresie a powódka nie negowała faktu zrealizowania przez pozwaną programu studiów, dostępu do objętych umową zasobów pozwanej, w szczególności w postaci przekazu wiedzy, infrastruktury dydaktycznej.

57 Wprawdzie powódka przedstawiła wydruk wiadomości email informującą, że wstrzymano obrony i wydawanie dyplomów, niemniej jednak z treści tejże wiadomości wynika równocześnie, iż wstrzymanie to następuje czasowo. Powódka nie udowodniła natomiast, że przeprowadzenie egzaminu i wydanie dyplomu na kierunku pedagogika stało się obiektywnie i trwale niemożliwe do wykonania. Przeciwnie, zgromadzony w sprawie materiał umożliwia ustalenie jedynie zwłoki po stronie pozwanej. Faktem powszechnie znanym jest to, że pozwana nie zaprzestała działalności, nadal jest uczelnią niepubliczną i prowadzi kształcenie w ramach studiów. Powódka nie negowała twierdzeń pozwanej w tym przedmiocie.

58 Powódka nie wykazała, że ewentualnie wydany przez pozwaną dyplom ukończenia studiów pedagogiczych nie będzie honorowany i nie będzie przedstawiał żadnej wartości. Różnice w prestiżu między uczelniami są zjawiskiem naturalnym. Utrata prestiżu przez uczelnię w oczach uczestników rynku stanowi ryzyko po stronie studentów, którzy zdecydowali się na studia na danej uczelni. Gdy chodzi o zjawisko, do którego odwołała się powódka w oparciu o doniesienia medialne, to zauważyć powtórnie należy, że niezależnie od tego, że sprawa w tym przedmiocie nie została dotychczas rozstrzygnięta, to dotyczyła obszaru działalności pozwanej w zakresie studiów (...) natomiast powódka zawarła umowy o kształcenie na niezwiązanym z (...) kierunku studiów.

59 Nie sposób przyjąć by powódka dowiodła twierdzenia o bezwartościowości dyplomów na wybranym przez powódkę kierunku, by zaistniała przesłanka niemożności świadczenia zgodnie z umową w rozumieniu art. 493 § 1 k.c.

60 Z podanych względów powództwo również w oparciu o art. 493 § 1 k.c nie zasługiwało na uwzględnienie, po stronie powódki nie powstało uprawnienie żądania zwrotu wzajemnych świadczeń stron stosownie do art. 494 k.c.

61 W istocie, chcąc odzyskać uiszczone świadczenia (niezależnie od wykazania szkody), powódka mogła od umowy odstąpić, ale na podstawie art. 491 § 1 i 2 k.c. i dochodzić ich zwrotu na zasadzie art. 494 § 1 k.c., jednakże powódka nie odstąpiła od umów na podstawie art. 491 k.c. Egzaminy, zaliczenia były czasowo wstrzymywane, powódka mogła więc wyznaczyć pozwanej odpowiedni dodatkowy termin do spełnienia świadczeń umownych z zagrożeniem, iż w razie bezskutecznego upływu wyznaczonego terminu będzie uprawniona do odstąpienia od umowy, czego jednak nie uczyniła.

62 Mając powyższe na uwadze, powództwo podlegało oddaleniu i wobec tego Sąd orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku.

63 O kosztach procesu Sąd postanowił w punkcie 2 sentencji wyroku mając na uwadze wynik sprawy. Sąd obciążył powoda obowiązkiem zwrotu kosztów postępowania pozwanemu zgodnie z dyspozycją art. 98 § 1 k.p.c., nakazującego przegrywającemu zwrócić w całości koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony dla przeciwnika. Na zasądzoną kwotę 1.817,00 zł złożyły się: 1.800,00 zł tytułem wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika procesowego zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz 17,00 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Stosownie do art. 98 § 1ˡ k.p.c. Sąd zasądził także odsetki ustawowe za opóźnienie liczone od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

64 sędzia Marta Starzak – Stec

ZARZĄDZENIE

65 Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikom stron.

66 sędzia Marta Starzak – Stec