Uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 22 lutego 2021 r., IV Ka 739/20

uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 22 lutego 2021 r., IV Ka 739/20

Uzasadnienie

1 Formularz UK 2

2 Sygnatura akt

3 IV Ka 739/20

4 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

5 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA

6 0.11.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

7 Wyrok Sądu Rejonowego dla Wrocławia – Śródmieścia we Wrocławiu z dn. 17 marca 2020r., sygn. akt V K 775/18

8 0.11.2. Podmiot wnoszący apelację

9 ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

10 ☐ oskarżyciel posiłkowy

11 ☐ oskarżyciel prywatny

12 ☒ obrońca

13 ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

14 ☐ inny

15 0.11.3. Granice zaskarżenia

16 0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

17 ☒ na korzyść

18 ☐ na niekorzyść

19 ☒ w całości

20 ☒ w części

21 ☐

22 co do winy

23 ☒

24 co do kary

25 ☐

26 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

27 0.11.3.2. Podniesione zarzuty

28 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

29 ☒

30 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

31 ☐

32 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

33 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

34 ☒

35 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

36 ☐

37 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

38 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

39 ☒

40 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

41 ☐

42 art. 439 k.p.k.

43 ☐

44 brak zarzutów

45 0.11.4. Wnioski

46 ☒

47 uchylenie

48 ☒

49 zmiana

50 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

51 0.12.1. Ustalenie faktów

52 0.12.1.1. Fakty uznane za udowodnione

53 Lp.

54 Oskarżony

55 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

56 Dowód

57 Numer karty

58 1

59 D. K.

60 Oskarżony jest zatrudniony na czas nieokreślony jako pracownik zaopatrzenia w wymiarze czasu pracy: ¼

61 - aneks do umowy o pracę z 31.12.2019r.

62 - PIT-11 za rok 2019

63 (...)

64 (...)- (...)

65 0.12.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

66 Lp.

67 Oskarżony

68 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

69 Dowód

70 Numer karty

71 0.12.2. Ocena dowodów

72 0.12.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

73 Lp. faktu z pkt 2.1.1

74 Dowód

75 Zwięźle o powodach uznania dowodu

76 1

77 Aneks do umowy o pracę i PIT-11 za 2019 rok

78 Dowody z przedłożonych dokumentów nie budzą wątpliwości co do swojej wiarygodności

79 0.12.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

80 (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

81 Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

82 Dowód

83 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

84 . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

85 Lp.

86 Zarzuty

87 1-3

88 1. obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu, tj. art 271 § 1 i 3 kk przez jego błędne zastosowanie w sytuacji, gdy oskarżonemu zarzuca się wystawienie tzw. pustych faktur VAT, w których udokumentował fikcyjne transakcje gospodarcze w postaci usług marketingowych, które w rzeczywistości nie miały miejsca, a które następnie zostały uznane przez spółkę (...) Sp. z o.o. za koszty uzyskania przychodów na łączną kwotę 1.155.000 zł, co godziło w obowiązek podatkowy - to zaś oznacza, iż oskarżony ewentualnie mógłby odpowiadać za naruszenie art 62 § 1 lub § 2 kks, stanowiącego leges speciales;

89 2. obraza przepisów postępowania mająca wpływ na treść wyroku, tj. art 17 § 1 ust 6 kpk, poprzez prowadzenie postępowania i nie umorzenie jego w sytuacji, gdy nastąpiło przedawnienie karalności co do czynów popełnionych w roku 2007, zaś postanowienie o przedstawieniu zarzutów Prokuratury Okręgowej we Wrocławiu datowane jest na dzień 10 maja 2017r.;

90 ponadto:

91 3. rażąca niewspółmierność (surowość) orzeczonej kary grzywny, w konsekwencji wadliwego zastosowania kryteriów jej wymiaru (wysokości stawki dziennej)

92 ☐ zasadny

93 ☐ częściowo zasadny

94 ☒ niezasadne

95 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

96 Ad.1.

97 Zarzut obrazy prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu, a to występku z art. 271 § 1 i 3 kk, jest bezzasadny i na uwzględnienie nie zasługuje.

98 Na wstępie należy podkreślić, iż apelujący – co oczywiste wobec postawienia zarzutu obrazy prawa materialnego – nie zakwestionował żadnego z ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd Rejonowy. W szczególności w apelacji nie podważono ustalonych przez Sąd meriti faktów polegających między innymi na tym, że spółka (...) posługiwała się fakturami, które nie dokumentowały faktycznych transakcji, w tym fakturami wystawionymi przez firmę (...) prowadzoną faktycznie przez oskarżonego D. K. umocowanego przez matkę do działania w jej imieniu. Nie podważył również skarżący faktu, iż spółka (...) zawyżyła koszty uzyskania przychodów między innymi o kwoty wynikające z faktur VAT otrzymanych od firmy (...), a nie dokumentujących faktycznie wykonanych usług. Tym samym obrońca w apelacji nie zanegował wyników przeprowadzonej przez Urząd Skarbowy W. kontroli podatkowej wobec spółki (...) w zakresie transakcji ze spółką (...) oraz wynikających z tej kontroli ustaleń, zgodnie z którymi w 40- tu przypadkach D. K., działając jako pełnomocnik wskazanej wyżej firmy, wystawił faktury VAT, dokumentujące fikcyjne transakcje gospodarcze w postaci usług marketingowych.

99 W efekcie apelujący nie podjął nawet próby zakwestionowania faktu, iż nie został odprowadzony podatek VAT od faktur wystawionych przez oskarżonego oraz że faktury te nie zostały wprowadzone do ewidencji. Fakty te wynikają wprost z wyjaśnień samego oskarżonego D. kluzy.

100 W świetle tak poczynionych oraz w żaden sposób nie kwestionowanych przez apelującego ustaleń faktycznych, zarzut wadliwej subsumcji tychże ustaleń pod przepisy prawa materialnego jest całkowicie nietrafny.

101 Swoje stanowisko co do tego, że czyny zarzucane oskarżonemu odpowiadają wyłącznie sprawstwu przestępstwa z art. 62 § 2 kks, apelujący w istocie opiera li tylko na nieaktualnej już linii orzeczniczej, w tym uchwale Sądu Najwyższego z 2003 roku (I KZP 22/03).

102 Jednocześnie obrońca zdaje się nie dostrzegać i całkowicie pomijać fakt, iż aktualna linia orzecznicza Sądu Najwyższego i sądów powszechnych jest odmienna i zasadniczo jednolita od momentu podjęcia przez Sąd Najwyższy uchwały w składzie 7 sędziów z dnia 24 stycznia 2013 r. (I KZP 19/12, OSNKW 2013/ 2/ 13), w której stwierdzono jednoznacznie, że reguły wyłączania wielości ocen nie mają zastosowania do idealnego zbiegu przestępstwa i przestępstwa skarbowego, o którym mowa w art. 8 § 1 kks. W uchwale tej Sąd Najwyższy trafnie przyjął, że w przypadku stosowania konstrukcji idealnego zbiegu czynów zabronionych, o którym mowa w art. 8 § 1 kks, reguły wyłączania wielości ocen mogą służyć do redukcji kwalifikacji prawnej w ramach normatywnej analizy przeprowadzonej odrębnie dla poszczególnych deliktów (skarbowego i powszechnego) objętych tym zbiegiem, natomiast nie mają zastosowania do obu kwalifikacji prawnych jako całości. Tak więc wykluczone jest, aby przepis Kodeksu Karnego Skarbowego mógł wyprzeć na zasadzie specjalności lub konsumpcji przepis Kodeksu Karnego (lub odwrotnie).

103 W związku z tym art. 62 § 2 kks nie może w myśl reguły lex specialis derogat legi generali wyprzeć przepisu art. 271 § 1 kk.

104 Zatem stwierdzić należy, iż apelującemu umknęło, że ferowany przez niego pogląd co do wzajemnej relacji pomiędzy art. 271 § 1 kk i art. 62 § 2 kks uległ dezaktualizacji po wydaniu uchwały 7 sędziów SN z dnia 24 stycznia 2014 r. Wspomniana uchwała rozwiała bowiem wszelkie wątpliwości odnośnie tego jak oceniać należy działania osób, które wystawiają fikcyjne faktury. W sytuacji, gdy godzą one w obowiązki podatkowe w rozumieniu ordynacji podatkowej, to właściwym jest kwalifikowanie takiego zachowania z art. 271 § 1 kk, jak i z art. 62 § 2 kks. Tam natomiast gdzie wystawienie nierzetelnej faktury nie godzi w żaden obowiązek podatkowy nie można mówić o zaistnieniu czynu z art. 62 § 2 kks, wtedy wchodzi w grę wyłącznie kwalifikacja z art. 271 § 1 kk.

105 Sąd Odwoławczy w pełni akceptuje powołaną wyżej uchwałę 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 24 stycznia 2013 r., jak również liczne późniejsze judykaty (np.: postanowienie SN z 15 listopada 2013 r., II KK 295/13; wyrok SA w Katowicach z 16 stycznia 2014 r., II Aka 195/13 ; wyrok SA w Katowicach z 8 sierpnia 2014 r., II AKa 200/14 i inne), w których wskazywano, że w przypadku wystawienia nierzetelnych faktur konieczne staje się orzeczenie o winie i karze zarówno za przestępstwo skarbowe z art. 62 § 2 kks, jak i za występek z art. 271 § 1 albo 3 kk, a następnie wydanie rozstrzygnięć o wykonaniu kar stosownie do przepisów art. 8 § 2 i 3 kks. Innymi słowy, należy odrębnie orzec o winie, karze i środku karnym za przestępstwo z Kodeksu Karnego i za przestępstwo skarbowe, a następnie wydać rozstrzygnięcie stosowne do art. 8 § 2 i 3 kks.

106 Przenosząc te uwagi na grunt niniejszej sprawy należy skonstatować, iż w rozpatrywanym przypadku przyjęcie powyższej kwalifikacji prawnej na obecnym etapie postępowania nie było dopuszczalne- z uwagi na granice zarzutu ujętego w akcie oskarżenia oraz kierunek zaskarżenia wyroku na korzyść oskarżonego.

107 W świetle dyspozycji art. 434 § 1 i art. 443 kpk niedopuszczalne jest bowiem uzupełnianie opisu czynu zarzucanego oskarżonemu przez wprowadzenie do niego jakichkolwiek znamion przestępstwa, których ten opis nie zawierał przed zaskarżeniem orzeczenia na korzyść oskarżonego, jak i rozszerzania kwalifikacji prawnej o dodatkowe przepisy ustawy karnej, a więc w tym przypadku – o art. 62 § 2 kks (i to niezależnie od ewentualnego przedawnienia). W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że orzeczeniem surowszym jest nie tylko takie, które w konkretnej sytuacji zwiększa zakres dolegliwości w zakresie kary lub środka karnego, ale również takie, w którym następuje ingerencja na niekorzyść oskarżonego w zakresie ustaleń faktycznych, kwalifikacji prawnej czynu, a także wszystkich możliwych następstw tych rozstrzygnięć dla sytuacji prawnej oskarżonego (np. w razie późniejszego skazania i ustaleń co do zaistnienia recydywy).

108 Wobec powyższego należało przyjąć, iż czyn przypisany oskarżonemu w zaskarżonym wyroku winien pozostać zakwalifikowany z art. 271 § 1 i 3 kk w zw. z art. 12 kk.

109 Ad.2.

110 Sformułowany w punkcie 2. petitum apelacji zarzut “obrazy przepisów postępowania mającej wpływ na treść wyroku, a to art. 17 § 1 ust. 6 kpk”, był konsekwencją zarzutu sformułowanego w punkcie 1. petitum środka odwoławczego. Wobec uznania za bezzasadny zarzutu z punktu 1. w konsekwencji jako bezzasadny jawi się również zarzut sformułowany w punkcie 2. Na marginesie wypada zauważyć, że w razie zasadności argumentacji apelującego w tym zakresie właściwym byłoby postawienie zarzutu zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej (art. 439 § 1 pkt 9 w zw. z art. 17 § 1 pkt 6 kpk). Sytuacja taka – jak wyżej wskazano – nie zachodzi jednak w przedmiotowej sprawie. Nie mamy tutaj bowiem do czynienia z wystąpieniem ujemnej przesłanki procesowej, o której mowa w art. 17 § 1 pkt 6 kpk. Skoro bowiem Sąd Rejonowy nie dopuścił się – wbrew zarzutom skarżącego – obrazy prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu, kwalifikując tenże czyn z art. 271 § 1 i 3 kk w związku z art. 12 kk, to nie sposób mówić o braku umorzenia postępowania jako obrazie przepisów postępowania (czy tym bardziej bezwzględnej przyczynie odwoławczej). Czyn prawidłowo przypisany oskarżonemu w wyroku nie uległ wszak przedawnieniu.

111 Ad.3.

112 Kontrola Sądu Odwoławczego w zakresie wymiaru kary grzywny nie dała podstaw do zakwestionowania prawidłowości rozstrzygnięcia Sądu I instancji.

113 Sąd Rejonowy prawidłowo rozstrzygnął o rodzaju oraz wysokości wymierzonej oskarżonemu kary, zaś zawarte w apelacji zarzuty nie mogły skutkować zmianą zaskarżonego wyroku w tej części.

114 Wskazać jedynie należy, że z utrwalonego orzecznictwa sądowego wynika spójnie, że pojęcie rażącej niewspółmierności oznacza znaczną, „bijącą w oczy” dysproporcję między karą wymierzoną, a karą sprawiedliwą, zasłużoną. Nie każda zatem różnica w zakresie oceny wymiaru kary uzasadnia zarzut rażącej niewspółmierności kary, ale tylko taka, która ma charakter zasadniczy, a więc jest niewspółmierna w stopniu nie dającym się zaakceptować.

115 Charakterystyki powyższej nie można było żadną miarą odnieść do wymierzonej oskarżonemu kary grzywny.

116 Decydując się na orzeczenie grzywny w konkretnej sprawie, sąd najpierw dokonuje oceny bezprawności zachowania sprawcy, co wyraża się w liczbie orzeczonych stawek (zgodnie z art. 33 § 1 kk), a następnie, ustalając stawkę dzienną, bierze pod uwagę dochody sprawcy, jego warunki osobiste, rodzinne, stosunki majątkowe i możliwości zarobkowe (zgodnie z art. 33 § 3 kk).

117 Kara jaka została orzeczona wobec oskarżonego w żadnym wypadku nie może być uznana za rażąco niewspółmiernie surową w rozumieniu przepisu art. 438 pkt 4 kpk, zwłaszcza gdy się weźmie pod uwagę, że Sąd mógł ukształtować wysokość stawki dziennej od 10 zł do 2000 zł. W tym stanie rzeczy przyjęcie wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 50 zł z całą pewnością uwzględnia sytuację majątkową i możliwości zarobkowe oskarżonego, który pracuje jedynie w wymiarze 1/4 czasu pracy oraz nie ma nikogo na utrzymaniu. Kara grzywny jest zatem w pełni adekwatna - także w zakresie wysokości stawki dziennej - do ustawowych przesłanek określonych w art. 33 § 3 kk. Brak jest jakichkolwiek podstaw do wymierzenie oskarżonemu kary grzywny przy przyjęciu minimalnej ustawowej wysokości stawki dziennej.

118 Wnioski apelacji

119 1. uchylenie wyroku w całości i umorzenie postepowania;

120 2. zmiana wyroku w części, tj. co do pkt I, w zakresie dot. orzeczonej kary grzywny poprzez orzeczenie grzywny w ilości 50 stawek dziennych, przyjmując wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 10 zł.

121 ☐ zasadny

122 ☐ częściowo zasadny

123 ☒ niezasadne

124 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

125 Zarzuty apelacji, omówione wyżej, okazały się niezasadne, w konsekwencji czego wniosek o uchylenie wyroku w całości i umorzenie postepowania wobec oskarżonego, jak też alternatywny wniosek o zmianę wyroku w zakresie orzeczonej kary grzywny nie mogły zostać uwzględnione.

126 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

127 1.

128 Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

129 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

130 0.15.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

131 0.11.

132 Przedmiot utrzymania w mocy

133 0.1Wyrok Sądu Rejonowego dla Wrocławia – Śródmieścia we Wrocławiu z dn. 17 marca 2020r., sygn. akt V K 775/18

134 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

135 Wobec bezzasadności zarzutów apelacji zmierzających do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i umorzenia postępowania, jak też zarzutu dotyczącego kary grzywny, wskazane w zaskarżonym wyroku rozstrzygnięcia należało utrzymać w mocy.

136 0.15.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

137 0.0.11.

138 Przedmiot i zakres zmiany

139 Zwięźle o powodach zmiany

140 0.15.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

141 0.15.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

142 1.1.

143 ☐ art. 439 k.p.k.

144 Zwięźle o powodach uchylenia

145 2.1.

146 Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

147 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

148 Zwięźle o powodach uchylenia

149 3.1.

150 Konieczność umorzenia postępowania

151 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

152 Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

153 4.1.

154 ☐ art. 454 § 1 k.p.k.

155 Zwięźle o powodach uchylenia

156 0.15.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

157 0.15.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

158 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

159 Przytoczyć okoliczności

160 6. Koszty Procesu

161 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

162 Przytoczyć okoliczności

163 II.

164 O kosztach procesu Sąd Odwoławczy orzekł na podstawie art. 624 § 1 kpk i art. 17 ust. 1 ustawy o opłatach w sprawach karnych, zwalniając oskarżonego od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.

165 7. PODPIS

166 1.1. Granice zaskarżenia

167 Kolejny numer załącznika

168 1

169 Podmiot wnoszący apelację

170 obrońca oskarżonego

171 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

172 Wyrok Sądu Rejonowego dla Wrocławia- Śródmieścia z dnia 17 marca 2020r. w sprawie V K 775/18

173 0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

174 ☒ na korzyść

175 ☐ na niekorzyść

176 ☒ w całości

177 ☒ w części

178 ☐

179 co do winy

180 ☒

181 co do kary

182 ☐

183 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

184 0.11.3.2. Podniesione zarzuty

185 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

186 ☒

187 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

188 ☐

189 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

190 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

191 ☒

192 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

193 ☐

194 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

195 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

196 ☒

197 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

198 ☐

199 art. 439 k.p.k.

200 ☐

201 brak zarzutów

202 0.11.4. Wnioski

203 ☒

204 uchylenie

205 ☒

206 zmiana