Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 25 czerwca 2026 r., XVII AmW 12/25

wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 25 czerwca 2026 r., XVII AmW 12/25

Tekst

1 Sygn. akt XVII AmW 12/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 Dnia 25 czerwca 2026 r.

3 Sąd Okręgowy w Warszawie, XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów

4 w składzie:

5 Przewodniczący – Sędzia SO Małgorzata WilińskiProtokolant – sekretarz sądowy Magdalena Ratajczykpo rozpoznaniu 17 czerwca 2026 r. w Warszawie

6 na rozprawie

7 sprawy z odwołania (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K.

8 przeciwko Państwowemu Gospodarstwu Wodnemu Wody Polskie Dyrektorowi Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K.

9 z udziałem (...) spółka jawna z siedzibą w O.

10 o nakazanie przyłączenia do sieci kanalizacji sanitarnej

11 na skutek odwołania od decyzji Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia 09 lipca 2025 r. Nr (...)

12 1. uchyla zaskarżoną decyzję;

13 2. zasądza od Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. na rzecz (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. tytułem kosztów procesu kwotę 100,00 zł (sto złotych złotych) z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty.

14 SSO Małgorzata Wiliński

15 Sygn. akt XVII Am W 12/25

Uzasadnienie

16 wyroku z dnia 25 czerwca 2026 r.

17 Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: pozwany, organ regulacyjny), decyzją z dnia 9 lipca 2025 r., nr (...)., na podstawie art. 27e ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 4, art. 27e ust. 3 w związku z art. 27a ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2024 r., poz. 757) (dalej: uzzw), po rozpatrzeniu wniosku (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. (dalej: powód, wnioskodawca) z dnia 3 marca 2025 r. w sprawie rozstrzygnięcia sporu dotyczącego odmowy przyłączenia do sieci kanalizacyjnej przez (...) Spółka jawna z siedzibą w O. (dalej: zainteresowany), nieruchomości działki (...) położonej w miejscowości X. gmina O., postanowił:

18 1. odmówić nakazania (...) Spółka jawna z siedzibą w O. przyłączenia do sieci kanalizacyjnej nieruchomości: działki nr (...) położonej w miejscowości X. gmina O.,

19 2. odmówić określenia w drodze postanowienia, warunków odprowadzania ścieków z nieruchomości: działki nr (...) położonej w miejscowości X. gmina O., do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sporu.

20 (decyzja z dnia 9 lipca 2025 r. k. 6-10)

21 (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. złożyła odwołanie, ww. decyzję zaskarżając w całości, podnosząc, że decyzja jest bezprawna, wadliwa merytorycznie i narusza zasadę bezstronności. Powód podniósł także:

22 1. błąd w ustaleniu stanu faktycznego – organ błędnie uznał, że brakuje całego odcinka sieci. Podczas gdy brakuje jedynie niewielkiego symbolicznego odcinka 2,5 metra (co potwierdza sama decyzja) i (dowód załącznik 4 – fragment mapy zasadniczej w skali 1:500),

23 2. naruszenie prawa do czynnego udziału w postępowaniu – (...) nie otrzymała informacji o zakończeniu postępowania i prawie do wypowiedzenia się (art. 10 § 1 k.p.a.), (dowód – załącznik 1 – pismo do organu),

24 3. nadużycie prawa przez (...) przedsiębiorstwo celowo nie odpowiedziało na wniosek z 11 grudnia 2024 r., a organ powołał się na wcześniejsze odpowiedzi dotyczące innych wniosków nie związanych z przedmiotem tego wniosku,

25 4. błąd w interpretacji przepisów – organ utożsamił brak sieci brakiem możliwości technicznych, choć (...) udowodniła, że:

26 ⚫

27 sieć istnieje w bezpośrednim sąsiedztwie działki lub nawet na samej działce,

28 ⚫

29 gotowi jesteśmy sfinansować budowę brakującego niewielskiego odcinka 2,5 m gdyby istniejąca sieć nie pozwalała na przyłączenie,

30 ⚫

31 nierzetelne badanie dowodów – organ nie sprawdził istniejącej infrastruktury kanalizacyjnej na działce (...), opierając się wyłącznie na niepotwierdzonych dowodami oświadczeniach (...).

32 W związku z powyższym, powód wniósł o:

33 1. zmianę decyzji poprzez nakazanie przedsiębiorstwu kanalizacyjnemu (...) Spółka Jawna przyłączenia nieruchomości (...) do sieci kanalizacyjnej sanitarnej, uwzględniając:

34 - gotowość (...) do sfinansowania brakującego odcinka 2,5 m,

35 - istniejącą infrastrukturę na działce (...),

36 2. określenie w drodze postanowienia warunków odprowadzania scieków bytowych do czasu rozstrzygnięcia ostatecznego sporu zgodnie z art. 27e ust. 3 uzzwoś:

37 - średnia ilość ścieków bytowych (Q śr. dobowe) na dobę 50 m3 dziennie,

38 - maksymalna ilość ścieków bytowych (Q max. godzinowe) 10m3 na jedną godzinę,

39 3. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości z uwagi na (wniosek ewentualnie na wypadek nieuwzględnienia wniosku z punktu 1):

40 - błędy w ustaleniach faktycznych,

41 - naruszenie prawa do obrony (art. 10 § 1 k.p.a.),

42 - nadużycie prawa przez (...),

43 - nierzetelne badanie dowodów.

44 (odwołanie wraz z załącznikami k. 11-29)

45 W odpowiedzi na odwołanie Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, wniósł o:

46 1. oddalenie odwołania w całości,

47 2. zasądzenie od odwołującego na rzecz organu regulacyjnego zwrotu kosztów procesu,

48 3. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów określonych w odpowiedzi na odwołanie.

49 (odpowiedź na odwołanie z załącznikami k. 49-65)

50 W replice z dnia 17 lutego 2026 r., odwołujący ustosunkował się do odpowiedzi pozwanego.

51 (pismo z dnia 17 lutego 2026 r., k. 79-92)

52 W piśmie z dnia 10 kwietnia 2026 r. pozwany podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie – zawarte w odpowiedzi na odwołanie z dnia 7 stycznia 2026 r., oraz ustosunkował się do twierdzeń powoda w piśmie z dnia 17 lutego 2026 r.

53 (replika pozwanego z dnia 10 kwietnia 2026 r. k. 115 - 116)

54 Powód w piśmie z dnia 24 maja 2026 r. złożył dodatkowy dowód w postaci decyzji organu z 22 maja 2026 r. nr (...).

55 (pismo z dnia 24 maja 2026 r. k. 128, decyzja z dnia 22 maja 2026 r., k. 129-140)

56 Pozwany ustosunkował się do powyższego pisma, pismem z dnia 23 czerwca 2026 r.

57 (pismo z dnia 23 czerwca 2026 r., k. 158-169)

58 Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił następujący stan faktyczny:

59 (...) sp. z o.o. z siedzibą w K. jest współwłaścicielem nieruchomości, położonej w miejscowości X., gmina O., w której skład wchodzi m.in. działka nr (...).

60 (dowód: wydruki z Księgi Wieczystej nieruchomości w aktach adm., postanowienie Sądu Rejonowego Szczecin – Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie z 22 marca 2022 r. o sygn. IX Co 1355/20 - w aktach adm.)

61 W dziale I-O Księgi Wieczystej o nr (...) nieruchomość składaja się z działek ewidencyjnych o nr (...) obręb X., dalej nieruchomość. W dziale II Własność, właścicielami nieruchomości są:

62 1. (...) sp. z o.o. z siedzibą w K.,

63 2. M. B.,

64 3. F. T.,

65 4. (...) H. B..

66 Udziały ww. właścicieli w nieruchomości wynoszą po ¼.

67 (dowód: wydruk z Księgi Wieczystej o nr (...) z dnia 4 kwietnia 2025 r. w aktach adm.)

68 Na terenie gminy O. działa przedsiębiorstwo wodociągowo- kanalizacyjne (...) Sp. j. z siedzibą w O., które eksploatuje gminną sieć kanalizacyjną.

69 (dowód: uchwała Rady Gminy O. nr (...) z 22 grudnia 2021 r. w sprawie uchwalenia wieloletniego planu rozwoju i modernizacji urządzeń kanalizacyjnych na terenie Gminy O. na lata 2022- 2025- w aktach adm., uchwała Rady Gminy O. nr (...) z 14 czerwca 2022 r. w sprawie uchwalenia Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie Gminy O.- wymieniona w decyzji)

70 Ww. nieruchomość położona w miejscowości X., gmina O. nie jest przyłączona do gminnej sieci kanalizacyjnej.

71 (okoliczności niesporne)

72 Brakujący odcinek sieci, który umożliwiłby podłączenie działki nr (...) w X., nie został wybudowany. Budowa tego odcinka nie została ujęta w Wieloletnim planie rozwoju i modernizacji urządzeń kanalizacji sanitarnej na terenie Gminy O. na lata 2022-2025, stanowiącym załącznik do uchwały nr (...) Rady Gminy O. z dnia 22 grudnia 2021 r.

73 (okoliczności niesporne, dowód: uchwała Rady Gminy O. nr (...) z 22 grudnia 2021 r. w sprawie uchwalenia wieloletniego planu rozwoju i modernizacji urządzeń kanalizacyjnych na terenie Gminy O. na lata 2022- 2025- w aktach adm.)

74 Pismem z dnia 16 października 2024 r . (...) sp. z o.o. z siedzibą w K. zwróciła się do (...) Sp. j. z siedzibą w O. o wydanie informacji w zakresie możliwości przyłączenia do urządzeń kanalizacyjnych gminy O. jednej działki – (...) o powierzchni 2,3794 ha.

75 (dowód: wniosek (...) sp. z o.o. z dnia 16 października 2024 r. o wydanie informacji w zakresie możliwości przyłączenia, który wpłynął do (...) Sp. j. w dniu 28 października 2024 r.- w aktach adm.)

76 Pismem z 12 listopada 2024 r. (...) Sp. j. poinformowała (...) sp. z o.o., iż w rejonie działki (...) nie jest projektowana kanalizacja sanitarna dla przyłączenia obiektu budowlanego.

77 (dowód: pismo (...) Sp. j. z 12 listopada 2024 r.- w aktach adm.)

78 (...) Sp. j. w piśmie z dnia 3 grudnia 2024 r. ponownie powołała się na brak potrzebnego do podłączenia odcinka sieci, wskazując jednocześnie (...) na możliwość zawarcia z gminą O. umowy w zakresie budowy sieci dla potrzeb planowanej przez (...) inwestycji, określającej warunki finansowe budowy oraz stan własności sieci po wybudowaniu.

79 (dowód: reklamacja z dnia 15.11.2024 r., pismo (...) Sp. j. z dnia 3 grudnia 2024 r. – w aktach adm.)

80 W kolejnym piśmie z 12 grudnia 2024 r. (...) sp. z o.o. zawnioskowała do (...) Sp. j. o „udzielenie informacji poprzez pozwolenie lub odmowę przyłączenia do sieci kanalizacyjnej”.

81 (dowód: pismo (...) sp. z o.o. z 12 grudnia 2024 r.- w aktach adm.)

82 W odpowiedzi z 14 stycznia 2025 r. (...) Sp. j. powołała się na stanowisko przedstawione w dotychczasowej korespondencji.

83 (dowód: pismo (...)Sp. j. z 14 stycznia 2025 r. - w aktach adm.)

84 Wobec tego (...) sp. z o.o. złożyła do organu wniosek datowany na 3 marca 2025 r. o rozstrzygnięcie sporu z przedsiębiorstwem kanalizacyjnym, domagając się nakazania temu przedsiębiorstwu przyłączenia działki nr (...) obręb X. gmina O. do sieci.

85 (dowód: wniosek (...) sp. z o.o. datowany 3 marca 2025 r.- w aktach adm.)

86 Pismem z dnia 18 marca 2025 r. organ zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie z wniosku (...) sp. z o.o. o rozstrzygnięcie sporu pomiędzy wnioskodawcą a (...) Sp. j. z siedzibą w O. w sprawie nieprzyłączenia do sieci kanalizacyjnej nieruchomości położoenj na działce (...) obręb X..

87 (dowód: zawiadomienie o wszczęciu postepowania administracyjnego z dnia 18 marca 2025 r.- w aktach adm.)

88 W toku postępowania, (...) sp. z o.o. przedstawiła swoje wyjaśnienia w piśmie z 4 kwietnia 2025 r. i 4 maja 2025 r.

89 (dowód: pismo (...) sp. z o.o. z 4 kwietnia 2025 r. i z 4 maja 2025 r.- w aktach adm.)

90 Dla nieruchomości – działki (...) nie zostały wydane warunki techniczne przyłączenia przez przedsiębiorstwo wodociągowo- kanalizacyjne.

91 (dowód: pismo (...) Sp. j. z 17 i 23 kwietnia 2025 r.- w aktach adm.)

92 W międzyczasie gmina O. poinformowała organ, że pomiędzy (...) sp. z o.o. a gminą nie została zawarta umowa w zakresie budowy sieci.

93 (dowód: pismo gminy z 24 kwietnia 2025 r. – w aktach adm.)

94 W piśmie z 22 maja 2025 r. (...) Sp. j. poinformowała organ, że działka nr (...) nie została uzbrojona w kanalizacje sanitarną.

95 (dowód: pismo (...) Sp. j. z 22 maja 2025 r.- w aktach adm.)

96 Organ wydał decyzję w tej sprawie w dniu 9 lipca 2025 r.

97 (dowód: decyzja z 9 lipca 2025 r.- w aktach adm.)

98 Ustalając powyższy stan faktyczny Sąd oparł się na niespornych twierdzeniach stron (art. 229 k.p.c. oraz art. 230 k.p.c.). Twierdzenia te, mając oparcie w znajdujących się w aktach sprawy dokumentach (art. 245 oraz art. 246 k.p.c.), których autentyczność nie była podważana przez żadną ze stron postępowania , a które nie budziły wątpliwości Sądu,

99 Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje:

100 Decyzja podlega uchyleniu, aczkolwiek z innych względów niż podnosi powód.

101 Na podstawie art. 27e ust. 1 pkt 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków w sprawach spornych dotyczących odmowy przyłączenia do sieci nieruchomości osobie ubiegającej się o przyłączenie nieruchomości do sieci na wniosek strony rozstrzyga organ regulacyjny w drodze decyzji. Natomiast, rozstrzygnięcie organu regulacyjnego, o którym mowa powyżej, może polegać na nakazaniu przedsiębiorstwu wodociągowo-kanalizacyjnemu przyłączenia do sieci (art. 27 e ust. 2 pkt 4 ustawy o zbiorowym).

102 Organ regulacyjny decyzją z dnia 9 lipca 2025 r., odmówił nakazania (...) Spółka jawna z siedzibą w O. przyłączenia do sieci kanalizacyjnej nieruchomości: działki nr (...) położonej w miejscowości X. gmina O. oraz odmówił określenia w drodze postanowienia, warunków odprowadzania ścieków z nieruchomości: działki nr (...) położonej w miejscowości X. gmina O., do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sporu.

103 Na gruncie niniejszej sprawy, postępowanie administracyjne prowadzone przez organ regulacyjny, dotyczyło sporu w przedmiocie odmowy przyłączenia nieruchomości do sieci osobie ubiegającej się o przyłączenie nieruchomości do sieci na wniosek strony.

104 Inaczej mówiąc, na wniosek strony organ regulacyjny rozstrzyga spór w przedmiocie przyłączenia nieruchomości do sieci osobie ubiegającej się o przyłączenie nieruchomości do sieci.

105 Na podstawie art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postepowania administracyjnego, dalej: k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Dalej w myśl art. 29 k.p.a., stronami mogą być osoby fizyczne i osoby prawne. Pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi (art. 40 k.p.a.). Decyzję doręcza się stronom na piśmie (art. 109 ust. 1 k.p.a.). Nadto, doręczenie decyzji winno być dokonane zgodnie z zachowaniem zasad doręczania pism organu uregulowanych w art. 39-40 k.p.a. i tylko w przypadku zachowania tych reguł doręczenie będzie skuteczne i będzie wywoływało skutki prawne (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 16 października 2008 r., II SA/Wr 195/08, LEX nr 509799).

106 „Interes prawny pojawia się wówczas, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegający na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego (wyrok NSA z 2 czerwca 1999 r., IV SA 2164/97, LEX nr 1684491). (…) Pojęcie strony, jakim posługuje się art. 28 k.p.a., może być wyprowadzone tylko z przepisów prawa materialnego, czyli z normy prawnej, która stanowi podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku” (wyrok NSA z 19 stycznia 1995 r., I SA 1326/93, „(...)” 1996, nr 1, s. 5).” ( Tak: P. M. Przybysz [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, Gdańsk 2026, art. 28).

107 Rozstrzygnięcie sporu, którego dotyczy sprawa bezpośrednio oddziałuje na sferę praw i obowiązków właściciela nieruchomości, gdyż przesądza o możliwości korzystania z infrastruktury wodociągowo kanalizacyjnej przez daną nieruchomość oraz może rodzić określone obowiązki związane z wykonaniem przyłącza.

108 Tymczasem, w rozpatrywanej sprawie nieruchomość, której dotyczy sprawa, objęta jest księgą wieczystą (...), z której wpisu wynika, że stanowi współwłasność czterech osób, w tym wnioskującej spółki. Jednocześnie z treści księgi wieczystej wynika, że nieruchomość składa się z trzech działek ewidencyjnych. Jednakże, osobą ubiegająca się o przyłączenie nieruchomości do sieci, a zarazem wnioskodawcą o rozstrzygnięcie sporu przez organ regulacyjny, była wyłącznie spółka (...) sp. z o.o. z siedzibą w K.. Wniosek o rozstrzygniecie sporu został więc złożony wyłącznie przez jednego ze współwłaścicieli i dotyczył tylko jednej z działek.

109 Przedmiotem prawa własności ujawnionym w księdze wieczystej nie jest pojedyncza działka ewidencyjna, lecz nieruchomość jako całość. Działka ewidencyjna stanowi jedynie jednostkę podziału geodezyjnego i nie musi być samodzielnym przedmiotem prawa własności. Jeżeli kilka działek objętych jest jedną księgą wieczystą, co do zasady tworzą one jedną nieruchomość w znaczeniu prawnym. Tym samym uprawnienia właścicielskie odnoszą się do całej nieruchomości a nie do poszczególne działek wchodzących w jej skład.

110 W konsekwencji, każdy ze współwłaścicieli posiada udział w całej nieruchomości a nie w konkretnej działce. Żaden ze współwłaścicieli nie jest zatem wyłącznie uprawniony do występowania w sprawach dotyczących określonej działki wchodzącej w skład nieruchomości wspólnej, chyba że dysponuje odpowiednim umocowaniem od pozostałych współwłaścicieli albo istnieje prawomocne orzeczenie regulujące sposób korzystania z nieruchomości.

111 Ocena skuteczności działania jednego współwłaściciela (w tym przypadku spółki (...) sp. z o.o. z siedzibą w K.) wymaga odwołania się do przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 kodeks cywilny, dalej: k.c. regulujących współwłasność. Zgodnie z dyspozycją przepisu art. 200 k.c., każdy ze współwłaścicieli jest obowiązany do współdziałania w zarządzie rzeczą wspólną. Jednakże na mocy art. 201 k.c. do czynności zwykłego zarządu rzeczą wspólną potrzebna jest zgoda większości współwłaścicieli obliczana według wielkości udziałów. Natomiast zgodnie z artykułem 199 k.c. do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu wymagana jest zgoda wszystkich współwłaścicieli.

112 Nawet przy przyjęciu najdalej idącego założenia korzystnego dla wnioskodawcy tj. zarządu zwykłego, należy przyjąć, iż nie był on uprawniony do samodzielnego reprezentowania pozostałych współwłaścicieli. Konieczne było wykazanie, że działa zgodnie z wolą większości współwłaścicieli albo na podstawie stosownego pełnomocnictwa. Brak takich okoliczności oznaczał brak legitymacji do samodzielnego występowania w sprawie dotyczącej wspólnej nieruchomości.

113 Dlatego należy przyjąć, że w celu skutecznego wnioskowania o rozstrzygnięcie sporu w przedmiocie przyłączenia nieruchomości do sieci, wymagana jest zgoda współwłaścicieli posiadających większość udziałów w nieruchomości, którzy wyrażą zgodę na rozstrzygnięcie sporu.

114 Mając na uwadze powyższe, wszyscy współwłaściciele posiadają interes prawny w rozumieniu artykułu 28 k.p.a., gdyż rozstrzygnięcie dotyczące przyłączenia nieruchomości do sieci wpływa na wykonywanie przysługującego im prawa własności. Powinni więc zostać uznani za strony postępowania i mieć zapewnione czynny udział w sprawie zgodnie z artykułem 10 k.p.a.

115 W związku z powyższym, zdaniem Sądu decyzja wydana po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego bez udziału osób, których łączny udział był konieczny, jest nieważna. Organ regulacyjny powinien był ustalić krąg wszystkich współwłaścicieli nieruchomości objętej księgą wieczystą, umocowanie osoby składającej wniosek do działania w imieniu współwłaścicieli oraz zapewnić wszystkim współwłaścicielom udział w postępowaniu o rozstrzygnięcie sporu. Zaniechanie tych czynności prowadzi do istotnego naruszenia przepisów prawa materialnego regulujących wykonanie współwłasności oraz przepisów postępowania administracyjnego dotyczących stron postępowania.

116 Wydanie decyzji wyłącznie na podstawie wniosku jednego współwłaściciela bez udziału lub zgody pozostałych należy kwalifikować jako skierowanie decyzji do podmiotu, który nie był wyłącznie uprawniony do występowania w sprawie dotyczącej nieruchomości wspólnej, a jednocześnie jako pominięcie pozostałych podmiotów posiadających status strony.

117 Reasumując, na etapie postępowania administracyjnego, spółka nie mogła być jedyną stroną postępowania administracyjnego toczącego się w przedmiocie sporu o przyłączenie nieruchomości wspólnej do sieci.

118 Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów orzekając w sprawach z odwołania od decyzji nie powinien ograniczać swojej kognicji tylko do kontroli legalności postępowania administracyjnego, lecz powinien dokonać oceny prawnej zasadności wniesionego odwołania. Rola ta nie stoi jednak na przeszkodzie uwzględnieniu w szczególności kwalifikowanych wad zaskarżonej decyzji (np. przypadki wydania decyzji z naruszeniem przepisów określających tryb działania organu w warunkach określonych w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. oraz z naruszeniem prawa przedsiębiorcy do obrony. Zasadniczo w przypadku stwierdzenia przez sąd nieprawidłowości w zakresie prawa materialnego uzasadnione jest skorzystanie z kompetencji do zmiany decyzji i w ten sposób uzgodnienie określenia praw i obowiązków adresata decyzji z prawem. Z kolei uchylenie przez sąd decyzji może oznaczać, że konkretyzacja norm prawa została dokonana w decyzji wadliwie, przy czym jest to wada, której sąd nie może skorygować w toku postępowania z racji braku kompetencji analogicznych do tych, w jakie wyposażony jest wyłącznie organ. Zatem prowadzenie postępowania administracyjnego wobec strony, która nie miała możliwości czynnego udziału w którymkolwiek etapie tego postępowania, narusza prawo tej strony do czynnego udziału w sprawie, prawo do obrony. Są to wadliwości postępowania, które na gruncie postępowania administracyjnego uzasadniałyby wznowienie postępowania. Postępowanie prowadzone na skutek odwołania przed Sądem Ochrony Konkurencji i Konsumentów nie może usunąć tej wadliwości decyzji. Konieczne jest zatem wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu (tak też: Wyrok Sądu Okręgowego - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 20 maja 2022 r., XVII AmT 48/21, LEX nr 3406117).

119 Na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Decyzja administracyjna jest aktem stosowania prawa ustalającym wiążące konsekwencje normatywne dla konkretnego podmiotu i dlatego oznaczenie strony, do której jest skierowana stanowi jej kluczowy element, co wynika z art. 107 § 1 pkt 3 k.p.a. O tym, czy naruszenie prawa jest naruszeniem rażącym przesądza ocena skutków prawnych, jakie dane naruszenie za sobą pociąga. Za rażące należy uznać takie naruszenie prawa w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawa. Zasadniczo instytucja nieważności decyzji administracyjnej dotyczy naruszeń prawa materialnego. Stwierdzenie nieważności dotyczy wad, które tkwią w samej decyzji i godzą w elementy stosunku prawnego, w jego przedmiot lub też w podstawę prawną, w wyniku czego albo dochodzi do nieprawidłowych skutków prawnych albo do prawnej bezskuteczności decyzji administracyjnej. Ocenie podlega sama decyzja i jej skutki prawne, a poprzedzające ją postępowanie może być tylko elementem prowadzącym do tej oceny (por. Wyrok WSA w Gliwicach z dnia 14 listopada 2025 r. II SA/Gl 712/25, lex nr 3943638, Wyrok NSA z dnia 5 listopada 2025 r. , I OSK39/24, lex nr 4037307).

120 Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów jest władny wydać wyrok, w którym może decyzję organu regulacyjnego uchylić w całości w drodze orzeczenia kasatoryjnego przede wszystkim wówczas, gdy jej wydanie nastąpiło bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa materialnego, jak również wtedy, gdy dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną lub gdy została ona skierowana do podmiotu nie będącego stroną w sprawie. Są to więc, w istocie rzeczy identyczne przesłanki, jakie dają podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji w oparciu o art. 156 k.p.a., który stanowi, że organ administracji stwierdza nieważność, między innymi decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną, została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów nie ma, w świetle przepisów postępowania cywilnego możliwości stwierdzenia nieważności decyzji, natomiast uchylenie decyzji w postępowaniu przed tym sądem nie powoduje przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Ponadto, Wyrok SOKiK uchylający decyzję ma skutek ex tunc, tj. z mocą wsteczną, gdyż eliminuje decyzję z obrotu i jednocześnie przesądza tym, iż jej wadliwość z powodu sprzeczności z prawem była od początku wydania tej decyzji. (tak też: Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie - V Wydział Cywilny z dnia 25 kwietnia 2013 r., VI ACa 1317/12, LEX nr 1369442, Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie - V Wydział Cywilny z dnia 17 kwietnia 2013 r., VI ACa 1319/12, LEX nr 1345575, Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie - V Wydział Cywilny z dnia 10 kwietnia 2013 r., VI ACa 1318/12, LEX nr 1369409,Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie - V Wydział Cywilny z dnia 30 stycznia 2013 r., VI ACa 943/12, LEX nr 1307525).

121 W orzecznictwie jednoznacznie wskazuje się, że w sytuacji, gdy decyzja administracyjna została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa materialnego, to Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, nie może jej w żaden sposób konwalidować i konieczne jest jej uchylenie w całości (por. wyroki Sądu Najwyższego: z 14 kwietnia 2010 r, III SK 1/10, OSNP 2011/21-22/288, lex nr 1037765; z 21 października 2010 r., III SK 7/10, OSNP 2012/3-4/53; z 7 lipca 2011 r., III SK 52/10, LEX nr 1001322; z 20 września 2011 r., III SK 5/11, OSNP 2012/19-20/253; Wyrok Sądu Okręgowego - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 12 czerwca 2025 r., XVII AmW 37/24, LEX nr 3929898; Wyrok Sądu Najwyższego z 19 sierpnia 2009r. III SK 5/09, OSNP 2011/9-10/14).

122 Sąd doszedł do przekonania, iż kluczowe w sprawie było prowadzenie postępowania jedynie z udziałem spółki bez udziału pozostałych współwłaścicieli nieruchomości, co stanowi na gruncie art. 156 k.p.a. rażące naruszenie prawa.

123 Stąd konkluzja, że decyzja wydana wyłącznie na wniosek jednego ze współwłaścicieli jest wadliwa i jako taka podlega uchyleniu.

124 Wobec powyższego zaskarżoną decyzję należało uchylić na podstawie art. 479(86) § 2 k.p.c.

125 Z uwagi na uchylenie decyzji w oparciu o przedstawione wyżej ustalenia jedynie na marginesie Sąd wskazuje, że w związku z przedmiotem powstałego między stronami sporu podkreślić należy, że w pojęciu – odmowy przyłączenia do sieci nie mieści się kwestia rozstrzygania o tym, czy istnieją warunki techniczne przyłączenia do sieci. Tymczasem zapewnienie nieruchomości możliwości odprowadzania ścieków z nieruchomości wymaga: złożenie wniosku o wydanie warunków technicznych przyłączenia – wydanie warunków technicznych przyłączenia, złożenie wniosku o przyłączenie do sieci – przyłączenie do sieci, złożenie wniosku o zawarcie umowy – zawarcie umowy. Wobec powyższego brak jest podstaw, aby przyjąć, że organ regulacyjny uprawniony jest do rozstrzygania na temat istnienia (lub nie) technicznych możliwości świadczenia usług. Organ regulacyjny nie jest też uprawniony do nakazania przedsiębiorstwu wodociągowo – kanalizacyjnemu wydania warunków przyłączenia do sieci kanalizacyjnej, co jest niezbędne do późniejszego przyłączenia nieruchomości do sieci.

126 Mając zatem na uwadze powyższe oraz uwzględniając fakt, że działka nr (...) położona w X. nie otrzymała warunków przyłączenia do sieci ze względu na brak technicznych możliwości związanych z brakiem sieci, do której mogłaby zostać podłączona, brak byłoby podstaw do nakazania (...) sp.j. przyłączenia do sieci kanalizacyjnej nieruchomości dz. (...). Decydujące znaczenie ma bowiem formalny brak w postaci dokumentu określającego warunki techniczne. Wnioskodawca nie uzyskał takowych, a są one niezbędne do przyłączenia nieruchomości do sieci. Brak zatem wymaganego dokumentu byłby przesłanką wydania decyzji odmownej.

127 Abstrahując od powyższego, w okolicznościach sprawy ustalono nadto, że nie istnieją warunki techniczne, które umożliwiałyby przedsiębiorstwu świadczenie usług, o które wnioskuje odwołujący.

128 Zgodnie z art. 15 ust. 4 ww. ustawy przedsiębiorstwo wodociągowo kanalizacyjne jest obowiązane przyłączyć do sieci nieruchomość osoby ubiegającej się o przyłączenie nieruchomości, jeżeli są spełnione warunki przyłączenia określone w regulaminie, o którym mowa w art. 19, oraz istnieją techniczne możliwości świadczenia usług. Przesłanki te muszą być spełnione kumulatywnie. W sprawie nie jest sporne, iż brak jest odcinka sieci kanalizacyjnej (...), pozwalającego na przyłączenie do sieci działki spółki (...) sp. z o.o.. Ponadto w rejonie działki (...) nie jest projektowana kanalizacja sanitarna do przyłączenia ww. działki. W konsekwencji brak jest możliwości świadczenia usług przez przedsiębiorstwo wodociągowo – kanalizacyjne, z uwagi na brak niezbędnej infrastruktury. W celu przyłączenia nieruchomości niezbędne byłoby przeprowadzenie rozbudowy sieci kanalizacyjnej o brakujący odcinek, która nie jest przez gminę planowana.

129 Jednocześnie na uwzględnienie nie zasługiwał wniosek o określenie warunków odprowadzania ścieków z nieruchomości nr (...).

130 Na gruncie przepisów art. 27e ust. 3 ustawy o zbiorowym, celem określenia tymczasowych warunków zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków, jest zwiększenie skuteczności postępowania prowadzonego na podstawie art. 27 ust. 1 ww. ustawy. Spółka (...) sp. z o.o. nie wnioskowała o określenie warunków przyłączenia, a o określenie warunków odprowadzania ścieków. Aby technicznie możliwe było odprowadzanie ścieków z nieruchomości do sieci, nieruchomość ta musi zostać przede wszystkim podłączona do sieci. Logicznym jest zatem, że nie jest możliwe określenie warunków odprowadzania ścieków przez organ regulacyjny, w sytuacji, gdy nieruchomość nie jest podłączona do sieci.

131 O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c., zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Z uwagi na uchylenie decyzji, pozwanego należało uznać za stronę, która przegrała proces i zasądzić od niego na rzecz powoda zwrot kosztów procesu, na które złożyła się opłata od odwołania w wysokości 100,00 zł.

132 SSO Małgorzata Wiliński