Uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Suwałkach z dnia 2 września 2022 r., II Ka 224/22

uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Suwałkach z dnia 2 września 2022 r., II Ka 224/22

Uzasadnienie

1 Formularz UK 2

2 Sygnatura akt

3 II.Ka 224/22

4 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

5 1

6 1.CZĘŚĆ WSTĘPNA

7 0.1.Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

8 Wyrok Sądu Rejonowego w Olecku z dnia 31.03.2022r. w sprawie o sygn. akt II.K 173/21

9 0.1.Podmiot wnoszący apelację

10 ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

11 ☐ oskarżyciel posiłkowy

12 ☐ oskarżyciel prywatny

13 ☒ obrońca

14 ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

15 ☐ inny

16 0.1.Granice zaskarżenia

17 0.0.1.Kierunek i zakres zaskarżenia

18 ☒ na korzyść

19 ☐ na niekorzyść

20 ☒ w całości

21 ☐ w części

22 ☐

23 co do winy

24 ☐

25 co do kary

26 ☐

27 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

28 0.0.1.Podniesione zarzuty

29 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

30 ☐

31 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

32 ☐

33 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

34 ☒

35 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

36 ☐

37 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

38 ☐

39 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

40 ☐

41 art. 439 k.p.k.

42 ☐

43 brak zarzutów

44 0.1.Wnioski

45 ☐

46 uchylenie

47 ☒

48 zmiana

49 1.Ustalenie faktów w związku z dowodami

50 przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

51 0.1.Ustalenie faktów

52 0.0.1.Fakty uznane za udowodnione

53 Lp.

54 Oskarżony

55 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

56 Dowód

57 Numer karty

58 2.1.1.1.

59 B. Ł.

60 Sąd Okręgowy nie przeprowadzał postępowania dowodowego, dopuścił jedynie dowód z aktualnej informacji o karalności oskarżonego.

61 aktualna informacja z KRK

62 532

63 0.0.1.Fakty uznane za nieudowodnione

64 Lp.

65 Oskarżony

66 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

67 Dowód

68 Numer karty

69 2.1.2.1.

70 Nie dotyczy.

71 0.1.Ocena dowodów

72 0.0.1.Dowody będące podstawą ustalenia faktów

73 Lp. faktu z pkt 2.1.1

74 Dowód

75 Zwięźle o powodach uznania dowodu

76 Nie dotyczy.

77 0.0.1.Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

78 (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

79 Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

80 Dowód

81 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

82 Nie dotyczy.

83 1.STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

84 Lp.

85 Zarzut

86 3.1.

87 Obrazy przepisów postępowania mającej wpływ na treść orzeczenia, tj.

88 art. 4 kpk, art. 5 § 2 kpk, art. 7 kpk w zw. z art. 410 kpk polegającej na dowolnej ocenie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, uwzględnieniu okoliczności wyłącznie obciążających oskarżonego i uznaniu wbrew zasadzie in dubio pro reo, że B. Ł. był sprawcą omawianego zdarzenia, podczas gdy prawidłowa analiza ujawnionych dowodów prowadzi nieodparcie do wniosku, że zachowanie oskarżonego nie pozostaje w związku przyczynowym z zaistniałym wypadkiem drogowym, gdyż do zdarzenia tego doprowadziło wyłącznie nieprawidłowe zachowanie kierowcy F. (...) - W. S., który poruszając się drogą podporządkowaną wjechał na skrzyżowanie pomimo widniejącego tam oznakowania nakazującego do bezwzględnego zatrzymania się wprost pod kierowany przez B. Ł. samochód K. pozbawiając go tym samym możliwości uniknięcia wypadku, czy przeciwdziałania mu.

89 ☒ zasadny

90 ☐ częściowo zasadny

91 ☐ niezasadny

92 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

93 Sąd Okręgowy podzielił zarzut apelacyjny wystosowany przez obrońcę oskarżonego, co skutkowało uchyleniem zaskarżonego wyroku do ponownego rozpoznania. Sąd orzekający rażąco naruszył przepisy postępowania, w szczególności zasadę obiektywizmu, swobodnej oceny dowodów oraz wyrokowania na podstawie całokształtu okoliczności ujawnionych w toku rozprawy głównej (art. 4 kpk, art. 7 kpk, art. 410 kpk). Analiza akt dowodzi, że Sąd I instancji stan faktyczny sprawy ustalił nie wyjaśniając należycie wszystkich jej okoliczności.

94 Podczas rozprawy przed Sądem Rejonowym w Olecku w dniu 05.11.2021r. świadek D. B. funkcjonariusz Komendy Powiatowej Policji w G., który na miejscu wypadku drogowego w dniu 13.09.2020r. sporządzał pomiary skrzyżowania, na którym doszło do zdarzenia zeznał, że dokonując pomiarów nie wyzerował kółka - " (...) powinno się wyzerować kółko, nie wiem, czemu tego nie zrobiłem. I dlatego wzięła się ta odległość 27,50 metra i od każdej odległości należało odjąć te 27,50 metra" - k. 371. Po odebraniu powyższych zeznań od świadka Sąd nie postanowił o dopuszczeniu opinii uzupełniającej biegłych sporządzających na potrzeby niniejszego postępowania opinie z zakresu badań wypadków drogowych J. G. oraz z zakresu rzeczoznawstwa samochodowego Z. K.. Nie przesłuchał także wyżej wymienionych biegłych podczas rozprawy, mimo, iż pełnomocnik oskarżycieli posiłkowych adw. A. I. wnosiła w dniu 05.11.2021r. o wezwanie w charakterze biegłych Z. K. i J. G. celem wyjaśnienia istotnych kwestii dotyczących opinii wydanych przez biegłych, co jednakże nie spotkało się z aprobatą prokuratora, Sąd natomiast nie ustosunkował się do wniosku. Błąd w pomiarze skrzyżowania, zdaniem Sądu Okręgowego, może mieć ogromne znaczenie, chociażby dla określenia prędkości z jaką poruszał się oskarżony i pokrzywdzony, a powyższe w konsekwencji dla jego zawinienia i odpowiedzialności karnej. Błędy w pomiarze skrzyżowania o 27,50 metra to ważna i istotna informacja dla biegłych opiniujących w sprawie również z uwagi na wyliczenie drogi hamowania pojazdu oskarżonego. Biegli natomiast nie mieli szansy odniesienia się do błędnego pomiaru, który został dokonany przecież na samym początku postępowania przygotowawczego.

95 Biegły J. G. we wnioskach końcowych opinii z zakresu badań wypadków drogowych wskazał, że przyczyną wypadku było zachowanie W. S. kierującego samochodem F. (...) polegające na nie ustąpieniu pierwszeństwa B. Ł. kierującemu samochodem K. O.. Biegły także stwierdził, że do wypadku nie doszłoby, gdyby B. Ł. zbliżając się do skrzyżowania jechał z prędkością dozwoloną 50 km/h - wówczas pojazdy wyminęły się bezkolizyjnie - k. 133 akt sprawy. Natomiast biegły Z. K. w opinii technicznej stwierdził, że bezpośrednią przyczyną wypadku drogowego była "nieprawidłowa taktyka jazdy kierującego samochodem osobowym F.", jednocześnie wskazał, iż technika jazdy kierującego samochodem osobowym K. O. również była nieprawidłowa dlatego "przyczynił się on do zaistniałego wypadku drogowego" - k. 173-174 akt sprawy. Sąd po ujawnieniu nowych okoliczności co do złych pomiarów skrzyżowania nie przeprowadził uzupełniającego postępowania dowodowego w postaci opinii biegłych, nie odebrał także zeznań od biegłych podczas rozprawy uznając dwie opinie jako wiarygodne i pełne i wskazał za nimi, iż do wypadku drogowego doszło na skutek nie zastosowania się W. S. kierującego pojazdem F. (...) do znaku „STOP” i nie zatrzymania się przed wjazdem na skrzyżowanie i nie ustąpienia pierwszeństwa jadącemu drogą główną B. Ł., który jechał z prędkością przekraczającą prędkość administracyjnie dopuszczalną, nie stosując się do ograniczenia prędkości 50 km/h.

96 Sąd Okręgowy w Suwałkach w całości podziela stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone m.in. w wyroku z dnia 16 czerwca 2000r. w sprawie o sygn. akt III KKN 123/98 - w każdej sprawie dotyczącej przestępstwa określonego w art. 177 kk sąd powinien zawsze rozważyć, czy istnieje związek przyczynowy pomiędzy stwierdzonym naruszeniem przepisów, a zaistniałą kolizją. Związek ten nie może być rozumiany tylko jako czasowe lub miejscowe następstwo wydarzeń, ale jako powiązanie wypadku drogowego z poprzedzającym go naruszeniem przez oskarżonego przepisów o ruchu drogowym. Oczywiście to powiązanie musi znajdować pełne oparcie w całokształcie materiału dowodowego, nie może być hipotetyczne ani dorozumiane. Określony zaś w ustawie skutek winien być normalnym, typowym następstwem zachowania się oskarżonego.

97 Biorąc pod uwagę, że zostały dokonane błędne pomiary skrzyżowania, w ocenie Sądu, obecnie przedwczesne jest określenie związku przyczynowego pomiędzy naruszeniem przepisów przez oskarżonego a zaistniałą kolizją.

98 Uwzględniając powyższe zarówno przeprowadzone postępowanie dowodowe, jak też jego ocena dokonana przez Sąd I instancji podważają zasadę obiektywizmu oraz zasadę swobodnej oceny dowodów wyrażone w art. 4 kpk i art. 7 kpk, a także ustalenia stanu faktycznego na podstawie całokształtu materiału dowodowego.

99 Wniosek

100 Zmiana zaskarżonego orzeczenia i uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu.

101 ☐ zasadny

102 ☐ częściowo zasadny

103 ☒ niezasadny

104 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

105 Istotne błędy postępowania prowadzonego przez Sąd I instancji skutkujące obrazą przepisów spowodowały, że niemożliwe stało się wydanie przez Sąd Okręgowy wyroku reformatoryjnego, a jedynym słusznym orzeczeniem stał się wyrok kasatoryjny. Sąd Rejonowy w Olecku musi bowiem powtórzyć całe postępowanie dowodowe.

106 1.OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

107 4.1.

108 Nie stwierdzono okoliczności podlegających uwzględnieniu z urzędu, niezależnie od podniesionych zarzutów – art. 439 kpk i art. 440 kpk

109 Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

110 Jak wyżej.

111 1.ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

112 0.1.Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

113 5.1.1.

114 Przedmiot utrzymania w mocy

115 Nie dotyczy.

116 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

117 Nie dotyczy.

118 0.1.Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

119 5.2.1.

120 Przedmiot i zakres zmiany

121 Nie dotyczy.

122 Zwięźle o powodach zmiany

123 Nie dotyczy.

124 0.1.Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

125 0.0.1.Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

126 5.3.1.1.1.

127 Nie dotyczy.

128 ☐ art. 439 k.p.k.

129 Zwięźle o powodach uchylenia

130 Nie dotyczy.

131 5.3.1.2.1.

132 Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

133 ☒ art. 437 § 2 k.p.k.

134 Zwięźle o powodach uchylenia

135 Sąd I instancji naruszył przepisy prawa procesowego, co skutkowało nierzetelnością prowadzonego postępowania sądowego, uzasadniającą potrzebę powtórzenia (przeprowadzenia na nowo) wszystkich czynności procesowych składających się na przewód sądowy w sądzie pierwszej instancji. W szczególności Sąd nie ustosunkował się w żaden sposób do zeznań świadka funkcjonariusza Policji D. B. wskazującego na dokonanie na miejscu zdarzenia błędnych pomiarów skrzyżowania. Sąd nie dopuścił dowodu z uzupełniającej opinii biegłych z zakresu badań wypadków drogowych ora rzeczoznawstwa samochodowego, nie przesłuchał również opiniujących biegłych w sprawie, w tym na okoliczności podawane przez świadka D. B.. Powyższe naruszenia przepisów postępowania skutkowały błędnie ustalonym stanem faktycznym, a co za tym idzie mogą mieć wpływ na odpowiedzialność karną oskarżonego w zakresie zarzucanego mu czynu z art. 177 § 2 kk. Powyższe może mieć istotne znaczenie dla sprawy, w szczególności, że w wyniku wypadku drogowego śmierć na miejscu poniosły cztery osoby, co również ma znaczenie dla stopnia zawinienia, stopnia społecznej szkodliwości czynu, a tym samym odpowiedzialności karnej oskarżonego.

136 5.3.1.3.1.

137 Konieczność umorzenia postępowania

138 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

139 Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

140 Nie dotyczy.

141 5.3.1.4.1.

142 Nie dotyczy.

143 ☐ art. 454 § 1 k.p.k.

144 Zwięźle o powodach uchylenia

145 Nie dotyczy.

146 0.0.1.Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

147 Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd I instancji odnosząc się do apelacji obrońcy i sformułowanych w niej zarzutów, powtórzy całe postępowanie dowodowe, przeanalizuje wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia dowody, zwłaszcza dopuści dowód z opinii uzupełniającej biegłych sporządzających w sprawie opinie pod kątem ujawnienia się nowych okoliczności, tj. istotnych błędów w pomiarach skrzyżowania, po wykonaniu powyższego należy rozważyć możliwość powołania ewentualnie kolejnego biegłego z zakresu wypadków drogowych celem ustalenia bezpośredniej przyczyny wypadku z dnia 13.09.2020r., bądź ewentualnego przyczynienia się do wypadku. Zasadne, zdaniem Sądu byłoby również przesłuchanie bezpośrednich świadków zdarzenia, tj. tych, którzy jechali zaraz za pojazdem F. (...) kierowanym przez W. S. w szczególności co do tego, czy zignorował on znak poziomy i pionowy „STOP” i nie zatrzymał się celem ustąpienia pierwszeństwa przejazdu jadącemu główną drogą oskarżonemu, czy też zachował się zgodnie z przepisami Prawo o ruchu drogowym. Istotnym i kluczowym dla niniejszego postępowania będzie także przesłuchanie funkcjonariuszy Policji, którzy przybyli do wypadku, w szczególności przesłuchanie ich na okoliczność sporządzanych pomiarów skrzyżowania. W zasadzie od tej czynności dowodowej należy rozpocząć proces. Powyższe ma istotne znaczenie, gdyż błąd dokonany na początku prowadzonego postępowania rzutował na sporządzone w sprawie opinie i ich wnioski, a w konsekwencji ustalenie najprawdopodobniej błędnego stanu faktycznego sprawy i złej oceny Sądu. Poczynione na nowo ustalenia Sąd podda wnikliwej ocenie prawnej na gruncie przepisu art. 177 § 2 kk, jeżeli dojdzie do przekonania, że oskarżony przekroczył dozwoloną prędkość to o jakie wartości i czy ewentualne naruszenie było zawinione w myśl reguły przewidzianej w art. 9 § 2 kk, a skutek przestępstwa może być obiektywnie przypisany oskarżonemu.

148 Sąd I instancji ponownie rozpoznając sprawę musi mieć także na uwadze przepisy ruchu drogowego, które ewentualnie naruszyli oskarżony i pokrzywdzony i poprzez pryzmat powyższego ocenić odpowiedzialność karną oskarżonego. Zgodnie z postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 12 sierpnia 2009r. w sprawie o sygn. akt V KK 34/09 - Warunkiem sprostania obowiązkowi szczególnej ostrożności, nałożonemu na uczestnika ruchu drogowego w sytuacjach wskazanych w ustawie, jest nieustająca obserwacja sytuacji na drodze, umożliwiająca percepcję wszystkich zmian i odpowiednie dostosowanie się do nich (...).

149 Tak przeprowadzone na nowo postepowanie i dokonane ustalenia Sąd podda wnikliwej ocenie prawnej, z uwzględnieniem wszystkich obowiązujących w tym względzie zasad procesowych.

150 0.1.Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

151 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

152 Przytoczyć okoliczności

153 Nie dotyczy.

154 1.Koszty Procesu

155 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

156 Przytoczyć okoliczności

157 Nie dotyczy.

158 1.PODPIS

159 Sędzia Marcin Walczuk Sędzia Ryszard Filipow Sędzia Grażyna Zielińska

160 0.1.Granice zaskarżenia

161 Kolejny numer załącznika

162 1

163 Podmiot wnoszący apelację

164 obrońca oskarżonego

165 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

166 ustalenia w zakresie sprawstwa i winy oskarżonego

167 0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

168 ☒ na korzyść

169 ☐ na niekorzyść

170 ☒ w całości

171 ☐ w części

172 ☐

173 co do winy

174 ☐

175 co do kary

176 ☐

177 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

178 0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty

179 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

180 ☐

181 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

182 ☐

183 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

184 ☒

185 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

186 ☐

187 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

188 ☐

189 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

190 ☐

191 art. 439 k.p.k.

192 ☐

193 brak zarzutów

194 0.1.1.4. Wnioski

195 ☐

196 uchylenie

197 ☒

198 zmiana