Wyrok Sądu Okręgowego w Sieradzu z dnia 19 grudnia 2024 r., I C 1511/24

wyrok Sądu Okręgowego w Sieradzu z dnia 19 grudnia 2024 r., I C 1511/24

Tekst

1 Sygn. akt I C 1511/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 Dnia 19 grudnia 2024 roku

3 Sąd Okręgowy w Sieradzu I Wydział Cywilny

4 w składzie następującym:

5 Przewodniczący: sędzia Tomasz Choczaj

6 Protokolant: Marzanna Krupa

7 po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2024 roku w Sieradzu

8 na rozprawie

9 sprawy z powództwa S. W.

10 przeciwko Skarbowi Państwa - Szefowi (...) Zarządu (...)

11 w B.

12 o ochronę naturalnego środowiska człowieka

13 1. zasądza od pozwanego Skarbu Państwa - Szefa (...) Zarządu (...) w B. na rzecz powoda S. W. kwotę:

14 a) 137 245,50 zł (sto trzydzieści siedem tysięcy dwieście czterdzieści pięć złotych 50/100) tytułem odszkodowania wraz z ustawowymi odsetkami

15 za opóźnienie od dnia 4 grudnia 2018 roku do dnia zapłaty;

16 b) 3 600,00 zł (trzy tysiące sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego

17 2. nakazuje pobrać od pozwanego Skarbu Państwa - Szefa (...) Zarządu (...) w B. na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Sieradzu kwotę 6 870,37 zł (sześć tysięcy osiemset siedemdziesiąt złotych 37/100) tytułem brakujących kosztów opinii biegłych.

Uzasadnienie

18 S. W. wniósł o zasądzenie od Skarbu Państwa - Szefa (...) Zarządu (...) w B. kwoty 12 000,00 zł tytułem utraty wartości nieruchomości wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie

19 od 4 grudnia 2018 r. do dnia zapłaty i kwoty 8 000,00 zł tytułem kosztów, jakie należy ponieść na rewitalizację akustyczną domu wraz z ustawowymi odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 4 grudnia 2018 r. do dnia zapłaty, a także

20 o zasądzenie kosztów procesu.

21 Pozwany wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów procesu.

22 Pismem procesowym z 9 lipca 2023 r. pełnomocnik powoda rozszerzył powództwo do kwoty 137 245,50 zł, w tym kwoty 124 200,00 zł tytułem utraty wartości nieruchomości wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie

23 od 4 grudnia 2018 r. do dnia zapłaty i kwoty 13 045,50 zł tytułem kosztów, jakie należy ponieść na rewitalizację akustyczną domu wraz z ustawowymi odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 4 grudnia 2018 r. do dnia zapłaty,

24 Pozwany wniósł o oddalenie powództwa po jego zmodyfikowaniu oraz zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów procesu.

25 Sąd Okręgowy ustalił, co następuje:

26 Powód jest właścicielem nieruchomości położonej w O., gmina Ł., o łącznej powierzchni 0,8265 ha, składającej się z działek o numerach (...), dla której Sąd Rejonowy w Łasku prowadzi księgę wieczystą (...), (dowód: odpis z księgi wieczystej - k. 18 - 23; wypis z rejestru gruntów - k. 16; mapa - koperta - k. 17) .

27 Obie działki znajdują się na terenach zabudowy mieszkaniowo-usługowej o niskiej intensywności, w granicach strefy obserwacji archeologicznej. Nie

28 ma dla nich opracowanego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jednakże sporządzone jest studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Działka o numerze (...) nie jest zabudowana. Składa się z gruntów ornych V i VI klasy bonitacyjnej. Ma kształt prostokątny o szerokości od drogi (...) m. Działka o numerze (...) składa się

29 z gruntów rolnych zabudowanych i z gruntów ornych V i VI klasy bonitacyjnej. Znajduje się na niej podpiwniczony, dom parterowy z 1977 r., budynek gospodarczy, stodoła i betonowa ziemianka. Dom jest otynkowany, zbudowany

30 z cegły i suporexu, nie jest ocieplony. Ma centralne ogrzewanie węglowe. Okna wykonane są z pcv i drewna (piwnica). Dach o więźbie drewnianej kryty jest eternitem. Działka ta ma bezpośredni dostęp do drogi publicznej. Uzbrojona jest

31 w przyłącze energetyczne. Jest na niej szambo i studnia, z której mieszkańcy czerpią wodę, (dowód: opinia instytutu - k. 61 - 75 verte; opinia pisemna biegłego M. M. - k. 93 - 111 verte).

32 W dniu 25 października 2016 r. Sejmik Województwa (...) podjął uchwałę nr (...) w sprawie utworzenia strefy ograniczonego użytkowania, w której nastąpiło przesunięcie granic poszczególnych podobszarów oznaczonych wyodrębnionymi izoliniami, która to uchwała uchyliła jednocześnie uchwałę z dnia 9 lutego 2010 roku w sprawie utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania dla lotniska wojskowego w Ł.. Zgodnie

33 z § 8 powołanej uchwały w obszarze ograniczonego użytkowania wprowadza

34 się następujące ograniczenia w zakresie przeznaczenia terenu:

35 a) w podobszarze A:

36 

37 zakaz przeznaczania terenu pod zabudowę mieszkaniową jedno

38 i wielorodzinną, zagrodową i zamieszkania zbiorowego, a także mieszkaniowo- usługową,

39 

40 zakaz tworzenia terenów rekreacyjno- wypoczynkowych,

41 

42 zakaz tworzenia stref ochronnych „A" uzdrowisk,

43 

44 zakaz przeznaczania terenu pod budowę: szpitali, domów opieki społecznej, obiektów związanych ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży;

45 b) w podobszarze B:

46 

47 zakaz tworzenia stref ochronnych „A” uzdrowisk,

48 

49 zakaz przeznaczania terenu pod budowę: szpitali, domów opieki społecznej, obiektów związanych ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży, działających w porze nocy, (bezsporne).

50 Z § 9 tej uchwały wynika, że w obszarze ograniczonego użytkowania wprowadza się następujące ograniczenia w zakresie korzystania z terenu:

51 a) w podobszarze A:

52 

53 zakaz budowy budynków jedno i wielorodzinnych oraz zamieszkania zbiorowego, zagrodowego, mieszkaniowo - usługowego, szpitali, domów opieki społecznej, a także obiektów związanych ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży,

54 

55 zakaz zmiany sposobu użytkowania obiektów budowlanych w całości lub części na budynki mieszkalne jedno- i wielorodzinne oraz zamieszkania zbiorowego, zabudowę zagrodową, mieszkaniowo- usługowe, szpitale, domy opieki społecznej, a także obiekty związane ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży,

56 

57 dopuszcza się rozbudowę, odbudowę oraz nadbudowę istniejących szpitali, domów opieki społecznej i obiektów związanych ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży,

58 

59 dopuszcza się zmianę sposobu użytkowania budynków w całości lub części na cele mieszkaniowe oraz budowę nowych budynków mieszkalnych jednorodzinnych jako towarzyszących innym funkcjom,

60 na warunkach określonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego,

61 a w przypadku braku planu miejscowego, na warunkach określonych

62 w decyzji o warunkach zabudowy;

63 a) w podobszarze B:

64 

65 zakaz budowy szpitali, domów opieki społecznej, obiektów związanych ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży, działających

66 w porze nocy,

67 

68 zakaz zmiany sposobu użytkowania obiektów budowlanych w całości

69 lub części na szpitale, domy opieki społecznej oraz obiekty związane

70 ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży, działających

71 w porze nocy,

72 

73 dopuszcza się rozbudowę odbudowę oraz nadbudowę istniejących szpitali, domów opieki społecznej i obiektów związanych ze stałym

74 lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży, (bezsporne).

75 Z § 10 powyższej uchwały wynika, że w obszarze ograniczonego użytkowania wprowadza się następujące wymagania techniczne dotyczące budynków:

76 a) w podobszarze A - w budynkach istniejących oraz nowoprojektowanych należy zapewnić właściwy klimat akustyczny w pomieszczeniach wymagających ochrony akustycznej, zgodnie z obowiązującymi normami, poprzez zastosowanie przegród budowlanych o odpowiedniej izolacyjności akustycznej;

77 b) w podobszarze B - w budynkach szpitali, domów opieki społecznej

78 i budynkach związanych ze stałym lub czasowym pobytem dzieci

79 i młodzieży należy zapewnić właściwy klimat akustyczny

80 w pomieszczeniach wymagających ochrony akustycznej, zgodnie zobowiązującymi normami, poprzez zastosowanie przegród budowlanych o odpowiedniej izolacyjności akustycznej, (bezsporne).

81 Działki należące do powódki znajdują się na terenie wyżej wspomnianego obszaru ograniczonego użytkowania dla lotniska wojskowego w Ł.

82 w granicach podobszaru A, (dowód: opinia instytutu - k. 61 - 75 verte; opinia pisemna biegłego M. M. - k. 93 - 111 verte).

83 Wprowadzenie wymienioną wyżej uchwałą obszaru ograniczonego użytkowania zmniejszyło wartość powyższych działek o łączną kwotę 124 200,00 zł, (dowód: opinia pisemna biegłego M. M. - k. 93 - 111 verte).

84 Na nieruchomości powoda wskutek działania lotniska wojskowego dochodzi do przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu lotniczego

85 w środowisku w porze nocnej. Przed utworzeniem obszaru ograniczonego użytkowania dla lotniska wojskowego Ł. budynek mieszkalny był dostatecznie wyciszone zgodnie z normami prawa budowlanego, stosującymi się na terenach, na których obowiązują i są spełnione przepisy dotyczące ochrony przed hałasem lotniczym. W celu zapewnienia odpowiedniego klimatu akustycznego w budynku mieszkalnym - przy uwzględnieniu wymogów wygłuszania budynków ustanowionych w uchwale Sejmiku Województwa (...) nr (...)

86 i Polskich Normach - należy zwiększyć izolacyjność akustyczną łącznie w dwóch pokojach poprzez wymianę łącznie szyb w dwóch oknach na szyby zespolone

87 o zwiększonej izolacyjności akustycznej. W celu skompresowania braku możliwości otwierania okien podczas hałasu lotniczego, wynikającego

88 z utworzenia OOU, należy zainstalować łącznie cztery wentylatory sufitowe. Koszt tych prac wynosi 13 045,50 zł, (dowód: opinia instytutu - k. 61 - 75 verte; opinia pisemna biegłego C. D. - k. 79 - 86).

89 Powód wezwał pozwanego do zapłaty w terminie 7 dni kwoty 400 000,00 zł tytułem utraty wartości nieruchomości i kwoty 200 000,00 zł tytułem kosztów rewitalizacji akustycznej budynku, (dowód: wezwanie z dowodem nadania - k. 24 - 27; pismo - k. 53).

90 Powyższy stan faktyczny jest częściowo bezsporny, bowiem Sąd ustalił

91 go na podstawie dokumentów przedłożonych przez strony, których wiarygodność i prawdziwość nie była przez nie kwestionowana.

92 Sąd ustalił utratę wartości działek powoda w oparciu o opinię biegłego

93 z zakresu szacowania nieruchomości M. M.. Na podstawie opinii instytutu Sąd ustalił, że na skutek działania lotniska wojskowego w Ł. dochodzi do przekroczenia dopuszczalnych norm hałasu na działkach należących

94 do powodów; że budynek był dostatecznie wyciszony przed wejściem w życie powyższej uchwały i zakres robót potrzebnych do zapewnienia mu odpowiedniego klimatu akustycznego. Na podstawie opinii biegłego C. D. Sąd ustalił wartość prac koniecznych do zapewnienia budynkowi odpowiedniego klimatu akustycznego. Opinie te Sąd uznał za wiarygodne, albowiem są jasne, wewnętrznie niesprzeczne oraz naukowo i logicznie uzasadnione. Zostały one wykonane w oparciu o oględziny nieruchomości oraz o przedstawioną przez strony dokumentację. Sporządzono je z uwzględnieniem zasad fachowej wiedzy

95 i doświadczenia. Dlatego Sąd pominął wniosek pozwanego o dopuszczenie dowodu z uzupełniającej opinii biegłego z zakresu szacowania nieruchomości, którego przeprowadzenie dodatkowo znacznie przedłużyłoby i tak długo trwające postępowanie.

96 Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

97 Zgodnie z treścią art. 136 ust. 1 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (tekst jedn., Dz. U. z 2024 r., poz. 54 ze zm.), jeżeli

98 z przeglądu ekologicznego albo z oceny oddziaływania przedsięwzięcia

99 na środowisko wymaganej przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r.

100 o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, albo

101 z analizy porealizacyjnej wynika, że mimo zastosowania dostępnych rozwiązań technicznych, technologicznych i organizacyjnych nie mogą być dotrzymane standardy jakości środowiska poza terenem zakładu lub innego obiektu, to dla oczyszczalni ścieków, składowiska odpadów komunalnych, kompostowni, trasy komunikacyjnej, lotniska, linii i stacji elektroenergetycznej, obiektów sieci gazowej oraz instalacji radiokomunikacyjnej, radionawigacyjnej i radiolokacyjnej tworzy się obszar ograniczonego użytkowania. Zgodnie z treścią art. 3 pkt 34 Prawo ochrony środowiska (tekst jedn., Dz. U. z 2024 r., poz. 54

102 ze zm.), standardem jakości środowiska są poziomy dopuszczalne substancji lub energii oraz pułap stężenia ekspozycji, które muszą być osiągnięte w określonym czasie przez środowisko jako całość lub jego poszczególne elementy przyrodnicze. Natomiast hałas, zgodnie z art. 3 pkt 4 b tej ustawy jest jedną z postaci energii.

103 Mając na uwadze powyższe przepisy, należy wysnuć wniosek, iż utworzenie obszaru ograniczonego użytkowania (OOU) dla lotniska nie jest obowiązkowe. Jednakże jest ono uzasadnione, gdy zastosowane na nim środki techniczne, nie

104 są wystraczające dla utrzymania poza jego terenem dopuszczalnych norm hałasu, które zostały określone Rozporządzeniem Ministra Środowiska z 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, (tekst jedn., Dz. U. z 2014 r., poz. 112). Zgodnie z tym rozporządzeniem dopuszczalny poziom hałasu dla terenów zabudowy mieszkaniowej, rekreacyjno-wypoczynkowej, mieszkaniowo-usługowej i śródmiejskiej miast powyżej 100 tys. mieszkańców wynoszą 60 dB w ciągu dnia i 50 dB w ciągu nocy. Należy zatem wskazać, w ślad za art. 144 k.c., że właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie

105 z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Zatem gdy właściciel nieruchomości podejmuje działania mające negatywny wpływ

106 na środowisko, jest obowiązany do zapobiegania temu oddziaływaniu - art. 6

107 ust. 1 Prawo ochrony środowiska (tekst jedn., Dz. U. z 2024 r., poz. 54 ze zm.).

108 W orzecznictwie sądów powszechnych i Sądu Najwyższego utrwalił się pogląd, z którego wynika, że przy definiowaniu obszaru ograniczonego użytkowania trzeba dostrzegać z jednej strony związane z jego utworzeniem ograniczenia w zakresie sposobu korzystania z nieruchomości, z drugiej, przyczyny, które legły u podstaw utworzenia tego obszaru. Ograniczenia

109 są związane z konkretną nieruchomością położoną na tym obszarze i dotyczą każdego właściciela, gdyż dopóki będzie istniał obszar ograniczonego użytkowania, dopóty będą obowiązywały wprowadzone na jego terenie ograniczenia w zakresie przeznaczenia, wymagań technicznych dotyczących budynków oraz sposobu korzystania z gruntów.

110 Praktycznie zawsze obszar ograniczonego użytkowania ingeruje w prawo własności i w sferę wolności właściciela, wobec czego wyszczególnienie sytuacji, w których dojdzie do utworzenia go, jest wyczerpujące i wymaga uprzedniego stwierdzenia, że zastosowanie najlepszych dostępnych metod i środków nie doprowadziło do utrzymania dopuszczalnych warunków środowiska. Konieczność utworzenia obszaru wynika z tego, że jest to jedyny sposób uzyskania efektu w postaci ochrony zasobów środowiska, który uwzględnić powinien wyczerpanie dostępnych środków i zasadę proporcjonalności przewidzianą w art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Samo już zatem utworzenie obszaru ograniczonego użytkowania wskazuje na negatywne oddziaływanie lotniska na środowisko w stopniu wymagającym wprowadzenia ograniczeń

111 w wykonywaniu prawa własności. Ograniczenia te musi respektować każdy właściciel nieruchomości (patrz wyrok Sądu Najwyższego z 25 lutego 2009 r.,

112 II CSK 565/08 i wyrok Sądu Najwyższego z 25 lutego 2009 r., II CSK 546/08, Lex 528219).

113 Należy w tym miejscu dodać, że powód nie może dochodzić zakazania immisji hałasu przez lotnisko na zasadzie art. 222 § 2 k.c. w zw. z art. 144 k.c.

114 i art. 363 § 1 k.c. Zatem ma ograniczoną możliwość wykonywania swojego prawa własności poprzez podejmowanie działań ochronnych. Zalegalizowanie możliwości przekraczania na OOU dopuszczalnych poziomów hałasu wywołanego ruchem rolniczym, powoduje, że immisja hałasu przestaje być bezprawna. W konsekwencji właściciele nieruchomości znajdujących się na OOU nie mogą skorzystać z ochrony zarówno na zasadach ogólnych (415 k.c. w zw.

115 z art. 322 prawa ochrony środowiska), jak i na podstawie art. 323 wskazanej wcześniej ustawy. Wypada zauważyć również, że nieruchomość jest dobrem inwestycyjnym i o ile nie jest wyłączona spod obrotu podlega regułom rynkowym, a jej wartość jest weryfikowana przez wolny rynek, niezależnie od tego czy właściciel zamierza ją zbyć, czy też nie poczynił w tym zakresie żadnych kroków (patrz wyroki Sądu Apelacyjnego w Poznaniu: z 30 września 2009 r., I ACa 484/09, Lex 756606 i I ACa 772/09 z 17 czerwca 2010 r., Lex 756717).

116 Powyższe prowadzi zatem do wniosku, że wprowadzenie OOU nakłada

117 na właścicieli znajdujących się w jego granicach nieruchomości obowiązek znoszenia przekraczających normy immisji hałasu. Ponadto zgodnie z art. 135 ust. 3 a prawa ochrony środowiska organy, tworząc obszar ograniczonego użytkowania, określają jego granice, ograniczenia w zakresie przeznaczenia terenu, wymagania techniczne dotyczące budynków oraz sposób korzystania

118 z terenów wynikające z postępowania w sprawie oceny oddziaływania

119 na środowisko lub analizy porealizacyjnej albo przeglądu ekologicznego.

120 Zatem skoro utworzenie OOU sprawia, iż ponadnormatywne emitowanie hałasu przez lotnisko na jego terenie nie jest bezprawne, ustawodawca przewidział szczególne środki ochrony właścicieli nieruchomości znajdujących się w jego granicach. Zgodnie z treścią art. 129 ust. 2 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (tekst jedn., Dz. U. z 2024 r., poz. 54 ze zm.),

121 w związku z ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości jej właściciel może żądać odszkodowania za poniesioną szkodę. Przesłankami wynikającymi

122 z tej regulacji są: wejście w życie rozporządzenia lub aktu prawa miejscowego powodującego ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, szkoda poniesiona przez właściciela nieruchomości, jej użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości i związek przyczynowy między wprowadzonym ograniczeniem sposobu korzystania

123 z nieruchomości a szkodą. Z powyższego przepisu wynika również, iż szkodą jest także zmniejszenie wartości nieruchomości. Zgodnie z treścią art. 136 prawa ochrony środowiska w razie ograniczenia sposobu korzystania ze środowiska

124 w wyniku ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania obowiązany

125 do wypłaty odszkodowania lub wykupu nieruchomości jest ten, którego działalność spowodowała wprowadzenie ograniczeń w związku z ustanowieniem obszaru ograniczonego użytkowania. W razie określenia na obszarze ograniczonego użytkowania wymagań technicznych dotyczących budynków szkodą, o której mowa w art. 129 ust. 2, są także koszty poniesione w celu wypełnienia tych wymagań przez istniejące budynki, nawet w przypadku braku obowiązku podjęcia działań w tym zakresie.

126 Mając powyższe na uwadze oraz zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, zwłaszcza opinię instytutu i biegłej ds. wyceny nieruchomości, należy stwierdzić, że wskutek wprowadzenia obszaru ograniczonego użytkowania powód poniósł szkodę, która polega na ograniczeniu w sposobie korzystania

127 z nieruchomości i zmniejszeniu jej wartości, ponieważ znajduje się ona

128 w części na podobszarze A obszaru ograniczonego użytkowania wprowadzonego uchwałą Nr (...) Sejmiku Województwa (...) z 25 października 2016 r. Nieruchomości ta znajdują się w pobliżu lotniska wojskowego w Ł., zatem hałas wytwarzany przez samoloty negatywnie postrzegany jest przez potencjalnych nabywców. Z opinii biegłej ds. wyceny nieruchomości wynika,

129 że zainteresowanie nabyciem nieruchomości w okolicach lotniska w obszarze ograniczonego użytkowania spadło, a ewentualni nabywcy mogą być skłonni

130 do ich kupna za niższą cenę. Dlatego Sąd ustalił za biegłą, że wartość rynkowa wyżej wymienionych działek uległa obniżeniu o kwotę 124 200,00 zł.

131 Podwyższenie dopuszczalnych norm hałasu sprawiło, że dom przestał spełniać wymagania w zakresie właściwego klimatu akustycznego. Jest

132 on przeznaczony na potrzeby mieszkaniowe i niewątpliwie wymaga ochrony akustycznej na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury

133 z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Z opinii instytutu wynika, że w celu zapewnienia w nim odpowiedniego klimatu akustycznego, przy uwzględnieniu wymogów wygłuszania budynków ustanowionych na uchwale Sejmiku Województwa (...) nr(...)z 25 październiku 2016 r.

134 i Polskich Normach, należy zwiększyć izolacyjność akustyczną poprzez wymianę łącznie dziesięciu okien o zwiększonej izolacyjności akustycznej oraz wstawienie sześciu tłumików kanałowych w ciągach wentylacyjnych. Natomiast w celu zapewnienia odpowiedniego klimatu akustycznego w budynku mieszkalnym - przy uwzględnieniu wymogów wygłuszania budynków ustanowionych w uchwale Sejmiku Województwa (...) nr (...) i Polskich Normach - należy zwiększyć izolacyjność akustyczną łącznie w dwóch pokojach poprzez wymianę szyb w dwóch oknach na szyby zespolone o zwiększonej izolacyjności akustycznej. W celu skompresowania braku możliwości otwierania okien podczas hałasu lotniczego, wynikającego z utworzenia OOU, należy zainstalować łącznie cztery wentylatory sufitowe. Koszt tych prac według biegłego ds. budownictwa wynosi 13 045,50 zł.

135 W tym miejscu należy zwrócić uwagę na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2022 r., zgodnie z którą właścicielowi nieruchomości położonej w strefie ograniczonego użytkowania, o której mowa w art. 135 ustawy prawo ochrony środowiska, nie przysługuje odszkodowanie w wysokości odpowiadającej kosztom zapewnienia w budynku znajdującym się na tej nieruchomości odpowiedniego klimatu akustycznego, jeżeli koszty te nie zostały poniesione (patrz również uchwały Sądu Najwyższego z dnia: 7 kwietnia 2022 r. sygn. akt III CZP 80/22 i 29 kwietnia 2022 r. III CZP 81/22). W niniejszej sprawie powód nie poniósł jeszcze żadnych kosztów rewitalizacji akustycznej domu, jednakże należy mieć na uwadze, iż pogląd prawny wyrażony w tej uchwale jest wiążący jedynie dla sądu w sprawie, w której został wydany. Zdaniem Sądu powielenie tezy Sądu Najwyższego również w niniejszej sprawie byłoby krzywdzące dla powoda. Uchwała z 25 października 2016 roku Sejmiku Województwa (...) nr (...) w sprawie utworzenia strefy ograniczonego użytkowania wprowadza konkretne ograniczenia w korzystaniu

136 z przedmiotowej nieruchomości, a ponadto zmusza do znoszenia przez nich ponadnormatywnych immisji hałasu. Ograniczenia te spowodowały obniżenie jej wartości, co stanowi szkodę w rozumieniu art. 129 ust. 2 cytowanej wcześniej ustawy.

137 Wprowadzenie OOU nie spowodowało pogorszenia stanu technicznego domu, ale spowodowało pogorszenie jego właściwości użytkowych. Jedną

138 z głównych funkcji domu jest ochrona jego domowników od czynników zewnętrznych, także hałasu. Jak wskazano wcześniej, powód nie może skorzystać z ochrony na zasadach ogólnych, pozostaje mu zatem jedynie wykonanie prac budowlanych, co uzasadnia żądanie zasądzenia od pozwanego kwoty odpowiadającej niezbędnym naprawom, na podstawie art. 361 k.c. i art. 363 § 1 k.c. w zw. z art. 129 ust. 2 i art. 322 prawa ochrony środowiska.

139 W orzecznictwie sądów powszechnych i Sądu Najwyższego utrwalił

140 się pogląd, z którego wynika, że obowiązek naprawienia szkody przez wypłatę odpowiedniej sumy pieniężnej powstaje z chwilą jej wyrządzenia i nie jest uzależniony od tego, czy poszkodowany dokonał naprawy rzeczy i czy w ogóle zamierza ją naprawić. Odszkodowanie bowiem ma wyrównać uszczerbek majątkowy powstały w wyniku zdarzenia wyrządzającego szkodę, istniejący

141 w chwili jej wyrządzenia do czasu, gdy zobowiązany wypłaci poszkodowanemu sumę pieniężną odpowiadającą szkodzie ustalonej w sposób prawem przewidziany (patrz uchwała Sądu Najwyższego z 15 listopada 2001 r., III CZP 68/01, OSNC 2002, zeszyt 6, poz. 74). Uzasadnia to również treść art. 136 ust. 3 ustawy Prawo ochrony środowiska, którego analiza pozwala uznać, że szkoda

142 ta obejmuje nie tylko wydatki na zakup materiałów i usług niezbędnych

143 do wykonania samej przebudowy budynków, ale również inne wydatki związane

144 z wypełnieniem wymagań przez istniejący budynek, np. opłat administracyjnych

145 w celu uzyskania pozwoleń budowlanych. Na marginesie należy wskazać,

146 że podobne rozwiązanie przewiduje art. 68 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych.

147 W niniejszej sprawie obowiązek pozwanego do naprawienia szkody powoda, który polega na uiszczeniu odpowiedniej sumy pieniężnej, powstał

148 z chwilą wejścia w życie uchwały Sejmiku Województwa (...). Ustalała ona bowiem zakres koniecznych do wykonania nakładów rewitalizacyjnych, zmierzających do przyczynienia się do zwiększenia atrakcyjności nieruchomości niewpływającej na podniesienie jej wartości z uwagi na lokalizację w strefie ograniczonego użytkowania. Wtedy nieruchomość powoda utraciła cechy niezbędne do chronienia domowników przed hałasem na skutek niemożności otwarcia okien w czasie lotów. W przedmiotowej sprawie szkoda stanowi zatem różnicę pomiędzy obecnym stanem majątkowym a takim, który by zaistniał, gdyby zdarzenie wywołujące szkodę nie nastąpiło. Jest to uszczerbek majątkowy w całej masie majątkowej, a nie w poszczególnym jego składniku. Dlatego działania powoda w celu przywrócenia możliwości korzystania z jego dotkniętej uszczerbkiem nieruchomości, np. poprzez rewitalizację akustyczną, której dokonałby z własnych środków, nie rzutują na rozmiar szkody. Szkoda nie powstaje w momencie poniesienia przez poszkodowanego wydatków

149 na przywrócenie stanu poprzedniego, lecz z chwilą powstania sytuacji uzasadniającej takie działanie.

150 Podkreślenia wymaga, że w ocenie Sądu przepis art. 136 ust. 3 powyższej ustawy nie wyłącza co do zasady stosowania art. 129 ust.2, art. 361 k.c. i art. 363 § 1 k.c. w zw. z art. art. 129 ust. 2 i art. 322 powyższej ustawy, lecz stanowi

151 w stosunku do niego lex specialis skutkujący rozszerzeniem odpowiedzialności podmiotu obowiązanego do wypłaty odszkodowania. Znajduje on bowiem zastosowanie tylko wówczas, gdy właściciel nieruchomości dochodzi zwrotu kosztów rzeczywiście poniesionych na rewitalizację akustyczną budynku. Właściciel nieruchomości, który dokonał przebudowy budynku w celu dostosowania go do nowych wymagań technicznych w celu zapewnienia właściwego, zgodnego z normami komfortu akustycznego, nabywa prawo

152 do żądania zwrotu kosztów „rzeczywiście poniesionych”, a nie jedynie kosztów „szacowanych”, ustalanych w sposób najbardziej prawdopodobny

153 i odpowiadając rozmiarowi szkody, o której mowa w art. 129 ust. 2 ustawy. Uprzednie poniesienie kosztów rewitalizacji istniejącego budynku jest warunkiem roszczenia o ich zwrot w pełnej wysokości, w takiej sytuacji właściciel zabudowanej nieruchomości może żądać zwrotu kosztów rzeczywiście poniesionych, które mogą okazać się wyższe od kosztów szacowanych, nawet jeśli nie miał obowiązku rewitalizacji akustycznej budynku. Co nie pozbawia właściciela prawa do żądania naprawienia szkody z tytułu koniecznej i jeszcze nie przeprowadzonej rewitalizacji akustycznej.

154 Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł, jak w pkt 1 a wyroku, na podstawie wyżej powołanych przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska w zw. z art. 363

155 § 1 k.c., zasądzając na rzecz powoda kwotę 137 245,50 zł.

156 O odsetkach ustawowych za opóźnienie Sąd orzekł na podstawie art. 481

157 § 1 k.c. w zw. z art. 455 k.c. Zasądził je od 4 grudnia 2018 r., gdyż przed wytoczeniem powództwa powód wezwał pozwanego do zapłaty w terminie 7 dni kwoty 400 000,00 zł tytułem utraty wartości nieruchomości i kwoty 200 000,00 zł tytułem kosztów rewitalizacji akustycznej budynku. Na wezwanie to pozwany zareagował 28 listopada 2018 r., odmawiając uznania zgłoszonych roszczeń. Zatem już w tym dniu roszczenie stało się wymagalne, a od dnia następnego pozwany pozostawał w zwłoce.

158 O kosztach procesu należnych powodowi Sąd orzekł, jak w pkt 1 b wyroku, na podstawie art. 98 k.p.c., gdyż pozwany przegrał sprawę w całości. Powód poniósł koszty zastępstwa prawnego w wysokości 3 600,00 zł, ustalone

159 na podstawie § 2 pkt 5 w zw. z § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości

160 z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jedn., Dz. U. z 2023 r., poz. 1964 ze zm.).

161 O brakujących kosztach sądowych Sąd orzekł, jak w pkt 3 wyroku,

162 na podstawie art. 113 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst jedn., Dz. U. z 2024 r., poz. 959 ze zm.) w zw. z art. 98 k.p.c. Brakujące koszty sądowe, to brakujące koszty opinii biegłych w wysokości 6 870,37 zł.