Wyrok Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 24 czerwca 2026 r., II Ka 301/26

wyrok Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 24 czerwca 2026 r., II Ka 301/26

Tekst

1 Sygn. akt II Ka 301/26

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 Dnia 24 czerwca 2026r.

3 Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie:

4 Przewodniczący:

5 SSO Agnieszka Karłowicz

6 Protokolant:

7 sekr. sąd. Kinga Łempicka

8 przy udziale prokuratora Arkadiusza Szewczaka

9 po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2026 r.

10 sprawy H. H. (1)

11 oskarżonego z art. 244 kk

12 na skutek apelacji wniesionej przez oskarżonego

13 od wyroku Sądu Rejonowego w Siedlcach

14 z dnia 30 stycznia 2026 r. sygn. akt II K 497/25

15 I. zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;

16 II. zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa 140 złotych kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.

Uzasadnienie

17 Formularz UK 2

18 Sygnatura akt

19 II Ka 301/26

20 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

21 1

22 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA

23 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

24 wyrok Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 30 stycznia 2026 r. w sprawie o sygn. akt II K 497/25

25 1.2. Podmiot wnoszący apelację

26 ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

27 ☐ oskarżyciel posiłkowy

28 ☐ oskarżyciel prywatny

29 ☐ obrońca

30 ☒ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

31 ☐ inny

32 1.3. Granice zaskarżenia

33 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

34 ☒ na korzyść

35 ☐ na niekorzyść

36 ☐ w całości

37 ☒ w części

38 ☐co do winy

39 ☒co do kary

40 ☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

41 1.3.2. Podniesione zarzuty

42 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

43 ☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

44 ☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

45 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

46 ☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

47 ☒art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

48 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

49 ☒art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

50 ☐art. 439 k.p.k.

51 ☐brak zarzutów

52 1.4. Wnioski

53 ☐uchylenie

54 ☒zmiana

55 2. USTALENIE FAKTÓW W ZWIĄZKU Z DOWODAMI PRZEPROWADZONYMI PRZEZ SĄD ODWOŁAWCZY

56 2.1. Ustalenie faktów

57 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione

58 Lp.

59 Oskarżony

60 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

61 Dowód

62 Numer karty

63 ---

64 ---

65 ---

66 ---

67 ---

68 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

69 Lp.

70 Oskarżony

71 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

72 Dowód

73 Numer karty

74 ---

75 ---

76 ---

77 ---

78 ---

79 2.2. Ocena dowodów

80 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

81 Lp. faktu z pkt 2.1.1

82 Dowód

83 Zwięźle o powodach uznania dowodu

84 ---

85 ---

86 ---

87 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

88 (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

89 Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

90 Dowód

91 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

92 ---

93 ---

94 ---

95 . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW I WNIOSKÓW

96 Lp.

97 Zarzuty

98 1

99 1. błędu w ustaleniach faktycznych, mający wpływ na treść orzeczenia poprzez stwierdzenie, iż H. H. (2) utrudnia przebieg postępowania w sytuacji, gdy pozostaje na zwolnieniu lekarskim, co świadczy ze nie ukrywa się, a jego nieobecność jest w pełni usprawiedliwiona;

100 2. naruszenia prawa procesowego, mający wpływ na treść wyroku poprzez nieuwzględnienie składanych zwolnień do lekarzy sądowych, co doprowadziło do pozbawienia możliwości obrony oskarżonego i przeprowadzenie sprawy pod jego usprawiedliwioną nieobecność;

101 3. naruszenia prawa procesowego, mający wpływ na treść orzeczenia tj. art. 7 kpk w zw. z art. 410 kpk poprzez niewłaściwą ocenę wyjaśnień oskarżonego oraz dokumentacji wskazującej na przyczyny niezależne od oskarżonego;

102 4. złożonych w sprawie wyjaśnień oskarżonego w postaci skruchy, konieczności wymierzenia kary bezwzględnego pozbawienia wolności, pominięcia chorób oskarżonego;

103 5. rażącego naruszenia kary poprzez wymierzenie kary bezwzględnie obowiązującej, gdy okoliczności takie jak choroba oskarżonego i jego stan zdrowia oraz okoliczności czynu przemawiają za karą wolnościową

104 ☐ zasadny

105 ☐ częściowo zasadny

106 ☒ niezasadne

107 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

108 Apelacja wniesiona przez oskarżonego nie zasługiwała na uwzględnienie, zaś – zdaniem Sądu Odwoławczego – Sąd Rejonowy nie naruszył żadnych ze wskazanych przez skarżącego, w petitum środka odwoławczego, przepisów prawnych.

109 Obraza przepisów procesowych może stanowić podstawę zarzutu odwoławczego, ale tylko wówczas, gdy zarzucane uchybienie mogło mieć wpływ na treść orzeczenia. Chodzi tu o ustalenie hipotetycznego związku pomiędzy uchybieniem, a treścią zaskarżonego orzeczenia. Nie zawsze bowiem naruszenie przepisów procesowych odbija się negatywnie na treści orzeczenia. Mogą zaistnieć uchybienia, które nie mają takiego wpływu. Nie jest natomiast konieczne stwierdzenie, że obraza przepisów procesowych rzeczywiście miała wpływ na treść orzeczenia (por. Grajewski, Paprzycki, Steinborn, Kodeks, t. 2, 2013, s. 88).

110 Skarżący wskazał na liczne uchybienia procesowe, głównie związane z podjętymi czynnościami procesowymi na rozprawie sądowej w dniu 30 stycznia 2026 roku. W świetle art. 374 § 1 kpk oskarżony ma prawo, a nie obowiązek brać udział w rozprawie. Tylko w sprawach o zbrodnie obecność oskarżonego na rozprawie głównej jest obowiązkowa z mocy prawa (art. 374 § 2 kpk). Wyeliminowanie przez ustawodawcę totalnego obowiązku obecności oskarżonego na rozprawie i związanych z tym powinności spoczywających na Sądzie służy eliminacji źródła przewlekłości postępowania sądowego. Oskarżony nie był obecny na rozprawie w dniu 30 stycznia 2026 roku, ale wydana w dniu 12 stycznia 2026 roku w sposób kompleksowy odnosiła się do jego stanu zdrowia i możliwości stawiennictwa na rozprawę sądową, a objęte symbolami schorzenia wskazane w zaświadczeniu z dnia 29 stycznia 2026 roku pokrywały się zakresowo z dotychczasowymi schorzeniami oskarżonego. W niniejszej biegły jasno i rzetelnie wypowiedział się co do stanu zdrowia H. H. (1). U w/w rozpoznano złamanie dwukostkowe podudzia lewego. Ponadto biegły podniósł, że w związku z uszkodzeniem lewego stawu skokowego mogą występować utrudnienia w poruszaniu się przez oskarżonego. Na tyle na ile nie może on samodzielnie poruszać się na dłuższe dystanse, może zostać dowieziony transportem indywidualnym do budynku Sądu. Wobec czego biegły stwierdził, że nie istnieją przeciwskazania uniemożliwiające oskarżonemu udział w rozprawach. Niemniej jednak biegły ustalił, iż dotychczas przekładane przez oskarżonego zaświadczenia, usprawiedliwiające jego nieobecność, wystawiane były wyłącznie w oparciu o dokumentację medyczną, zaś w karcie informacyjnej z pobytu w/w w Szpitalu Powiatowym w J., jak i zwolnieniach ZUS ZLA nie wskazano, aby oskarżony nie mógł chodzić. Zdaniem Sądu II instancji, zasadnym było przyjęcie przez Sąd meriti, iż postawa oskarżonego niewątpliwie zmierzała do utrudniania i przedłużania postępowania. Jednocześnie podkreślenia wymaga okoliczność, że oskarżony był w stanie pokonać odległość do O., celem uzyskania od lekarza sądowego stosownego zaświadczenia usprawiedliwiającego jego niestawiennictwo – co pozostaje w oczywistej sprzeczności z prezentowanym przez niego stanowiskiem, iż jego stan zdrowia nie pozwalał mu dotrzeć na rozprawy do Sądu Rejonowego w Siedlcach – gdzie miał do pokonania o wiele mniejszy dystans. Sąd uznał, że obecność oskarżonego nie jest niezbędna, odczytano akt oskarżenia oraz wyjaśnienia oskarżonego. Oskarżony i jego obrońca nie sygnalizowali w sposób procesowy woli złożenia wyjaśnień na kolejnym terminie rozprawy, ani przeprowadzenia innych czynności procesowych przy których obecność oskarżonego powinna być zapewniona. Należy podkreślić, że na rozprawie był obecny obrońca oskarżonego, który aktywnie uczestniczył w czynnościach procesowych i zapewniał mu realną obronę. Należy podkreślić, że oskarżony nie stawił się także na rozprawie odwoławczej i choć składał wniosek o jej odroczenie, to nie wskazał dlaczego jego obecność jest niezbędna, nie składał wniosków dowodowych, nie podnosił konieczności uzupełnienia materiału dowodowego. Na rozprawie odwoławczej również była możliwość złożenia wyjaśnień przez oskarżonego, tak aby przedstawić swoje stanowisko wobec postawionego zarzutu. Ewentualne wnioski dowodowe mogły zostać złożone w formie pisemnej lub przez obrońcę. W orzecznictwie wskazuje się, iż zgodnie z art. 117 § 2a kpk usprawiedliwienie niestawiennictwa na rozprawę z powodu choroby powinno każdorazowo następować na podstawie zaświadczenia wystawionego przez lekarza sądowego, co nie oznacza niedopuszczalności przedłożenia stosownego dokumentu w terminie późniejszym (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 sierpnia 2017 r., sygn. II KK 237/17, Prok. i Pr. 2017 nr 10, poz. 7, KZS 2017 nr 11, poz. 19, Legalis Numer 1650952). W kontekście tychże okoliczności, Sąd Okręgowy stoi na stanowisku, iż nie może powoływać się na naruszenie jego prawa do obrony ten, kto sam zrezygnował z przysługujących mu uprawnień procesowych – postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 czerwca 2001 r. II KKN 96/01 - nie może się powoływać na pogwałcenie swego prawa do obrony ten, kto świadomie i z własnego wyboru nie korzysta nawet z tych form umożliwiających realizację tego prawa, które zostały mu udostępnione, w tym przypadku pisemnego wniosku dowodowego.

111 Za niezasadne należało uznać pozostałe zarzuty apelacji dotyczące naruszenia prawa procesowego, mające wpływ na treść zaskarżonego wyroku. W pierwszej kolejności wskazać należy, że stawianie łącznie zarzutu naruszenia art. 7 kpk w zw. z art. 410 kpk jest nieprawidłowe, gdyż zarzuty te wzajemnie się wykluczają. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że skuteczne podniesienie zarzutu naruszenia art. 7 kpk wymaga wykazania, że ocena dokonana przez Sąd jest sprzeczna z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego, że nie została poprzedzona ujawnieniem w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy, bądź że argumentacja zaprezentowana przez Sąd za tak dokonanym wyborem pozostaje w sprzeczności z zasadami logiki. Elementami, które decydują o zachowaniu zasady swobodnej oceny dowodów są m.in.: ujawnienie w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy zgodnie z regułami wskazanymi w art. 2 § 2 kpk, rozważenie wszystkich okoliczności, przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego, argumentacja wyczerpująca i logiczna, z jednoczesnym uwzględnieniem wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, zawarta w uzasadnieniu orzeczenia (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 lipca 2025 roku, sygn. akt II ZOW 2/25). Oskarżony w toku postępowania przygotowawczego przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu polegającego na niestosowaniu się do obowiązującego go zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, który wynikał z prawomocnych orzeczeń Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowiecki i Sądu Rejonowego w Sokołowie Podlaskim. Wobec wyjaśnień oskarżonego, zeznań świadka H. F. i załączonych odpisów orzeczeń wina oskarżonego nie budziła wątpliwości. Jeśli Sąd meriti nie naruszył żadnego z przepisów ze sfery gromadzenia i oceny dowodów, to brak jest podstaw do kwestionowania ustaleń faktycznych (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 30 lipca 2015 r., II AKa 171/15/0).

112 Odnosząc się do zarzutu oskarżonego dotyczącego niewspółmierności orzeczonej wobec niego kary, należy wskazać, że aby kara rzeczywiście miała taki charakter, musi zachodzić znaczna, wyraźna, nie dająca się zaakceptować dysproporcja między karą wymierzoną a karą sprawiedliwą, zasłużoną na podstawie ustalonych okoliczności sprawy relewantnych dla wymiaru kary. Jak wskazuje się w orzecznictwie, zdaniem Sądu Najwyższego, rażąca niewspółmierność kary, o której stanowi przepis art. 438 pkt 4 kpk, jest pojęciem niezdefiniowanym przez ustawodawcę, którego treść wypełnia orzecznictwo. Powyższa niewspółmierność winna być rozumiana jako znaczna, wyraźna i oczywista, a więc niedająca się zaakceptować dysproporcja między karą wymierzoną a karą sprawiedliwą, tj. karą, jaką należy wymierzyć w instancji odwoławczej w następstwie prawidłowego zastosowania dyrektyw wymiaru kary oraz zasad ukształtowanych przez orzecznictwo. Ponadto, należy pamiętać iż zarzut niewspółmierności kary, jako zarzut z kategorii ocen, można zasadnie podnosić wówczas, gdy kara jakkolwiek mieści się w granicach ustawowego zagrożenia, nie uwzględnia w sposób właściwy zarówno okoliczności popełnienia przestępstwa, jak i osobowości sprawcy, innymi słowy - gdy w społecznym odczuciu jest karą niesprawiedliwą. Niewspółmierność więc zachodzi wówczas, gdy suma zastosowanych kar i innych środków, wymierzona za przypisane przestępstwa, nie odzwierciedla należycie stopnia szkodliwości społecznej czynu i nie uwzględnia w wystarczającej mierze celów kary (wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 28 października 2025 roku, sygn. akt II AKa 218/25). Zdaniem Sądu Okręgowego, wymierzona oskarżonemu kara 6 miesięcy pozbawienia wolności – wbrew twierdzeniom skarżącego – jest adekwatna do stopnia społecznej szkodliwości czynu i zawinienia oskarżonego, okoliczności obciążających i okoliczności łagodzących, celów kary w zakresie społecznego oddziaływania, a także tych zapobiegawczych, które ma ona osiągnąć w stosunku do oskarżonego. Przy czym Sąd Rejonowy rozstrzygając w rozważanej części stosował się do dyrektyw wskazanych w art. 53 kk. W realiach niniejszej sprawy podkreślenia wymaga, że oskarżony został skazany za czyn z art. 244 kk, polegający na niestosowaniu się do zakazów prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych uprzednio orzeczonych wyrokami: Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 5 lipca 2023 r. w sprawie o sygn. akt II K 195/23 i Sądu Rejonowego w Sokołowie Podlaskim z dnia 10 lipca 2023 r. w sprawie o sygn. akt II K 564/22. Jak słusznie wskazał Sąd I instancji przestępstwo to godzi w autorytet organów wymiaru sprawiedliwości. A jednocześnie świadczy o lekceważącym stosunku oskarżonego do Sądu i jego orzeczeń. H. H. (1) miał pełną świadomość obowiązujących go zakazów, a mimo to po raz kolejny naruszył porządek prawny. Co zatem jednoznacznie wskazuje, że wcześniejsze reakcje prawnokarne o charakterze wolnościowym nie spełniły zamierzonych skutków prewencyjnych i wychowawczych - tym samym brak jest realnej gwarancji, że tym razem przyniosłyby oczekiwane rezultaty. Brak jest również podstaw do przyjęcia, że stan zdrowia oskarżonego uzasadnia zastosowanie kary o charakterze wolnościowym. Przy czym podkreślenia wymaga, że oskarżony ma też możliwość skorzystania z opieki medycznej w ramach służby zdrowia zakładu penitencjarnego albo złożenia stosownego wniosku o odroczenie wykonania kary pozbawienia wolności w rozumieniu art. 150 kkw. W konsekwencji rzeczona kara pozbawienia wolności nie nosi cech rażącej niewspółmierności, a stanowi adekwatną reakcje za popełnione przestępstwo, jak i dotychczasową postawę oskarżonego. Kara ta może być odbyta w systemie dozoru elektronicznego.

113 Wniosek

114 o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez wymierzenie kary o charakterze wolnościowym

115 ☐ zasadny

116 ☐ częściowo zasadny

117 ☒ niezasadny

118 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

119 niezasadność zarzutów spowodowała niezasadność wniosku

120 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

121 1.

122 ---

123 Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

124 ---

125 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

126 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

127 1.

128 Przedmiot utrzymania w mocy

129 wyrok Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 30 stycznia 2026 r. w sprawie o sygn. akt II K 497/25 – w całości

130 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

131 zarzuty apelacji okazały się bezzasadne, zaś Sąd Okręgowy nie dostrzegł, ażeby w sprawie zachodziły podstawy do zmiany zaskarżonego wyroku na podstawie okoliczności podlegających uwzględnieniu z urzędu

132 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

133 1.

134 Przedmiot i zakres zmiany

135 ---

136 Zwięźle o powodach zmiany

137 ---

138 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

139 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

140 1.1.

141 ---

142 ☐ art. 439 k.p.k.

143 Zwięźle o powodach uchylenia

144 ---

145 2.1.

146 Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

147 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

148 Zwięźle o powodach uchylenia

149 ---

150 3.1.

151 Konieczność umorzenia postępowania

152 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

153 Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

154 ---

155 4.1.

156 ---

157 ☐ art. 454 § 1 k.p.k.

158 Zwięźle o powodach uchylenia

159 ---

160 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

161 ---

162 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

163 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

164 Przytoczyć okoliczności

165 ---

166 ---

167 6. KOSZTY PROCESU

168 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

169 Przytoczyć okoliczności

170 II

171 z uwagi na nieuwzględnienie apelacji, Sąd Okręgowy na podstawie art. 636 § 1 kpk zasądził na rzecz Skarbu Państwa od oskarżonego kwotę 140 złotych tytułem kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze

172 7. PODPIS

173 1.3. Granice zaskarżenia

174 Kolejny numer załącznika

175 1

176 Podmiot wnoszący apelację

177 oskarżony

178 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

179 w części dot. kary pozbawienia wolności

180 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

181 ☒ na korzyść

182 ☐ na niekorzyść

183 ☐ w całości

184 ☒ w części

185 ☐co do winy

186 ☒co do kary

187 ☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

188 1.3.2. Podniesione zarzuty

189 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

190 ☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

191 ☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

192 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

193 ☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

194 ☒art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

195 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

196 ☒art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

197 ☐art. 439 k.p.k.

198 ☐brak zarzutów

199 1.4. Wnioski

200 ☐uchylenie

201 ☒zmiana