Uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 15 listopada 2022 r., IV Ka 811/22
uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 15 listopada 2022 r., IV Ka 811/22Otwórz w aplikacji
Tekst
1 1 W Y R O K
2 2 W I M I E N I U
3 3RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
4 3.0.0.0.0.1Dnia 15 listopada 2022 roku
5 Sąd Okręgowy w Poznaniu w IV Wydziale Karnym - Odwoławczym w składzie:
6 Przewodniczący: Sędzia SO Małgorzata Ziołecka
7 Protokolant: prot. sąd. Katarzyna Szymczak
8 przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Poznaniu Wojciecha Kiszki
9 po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2022 roku
10 sprawy M. O. (O.),
11 oskarżonego o popełnienie dwóch przestępstw: z art. 222 § 1 k.k. w zbiegu z art. 157 § 2 k.k. w związku z art. 11 § 2 k.k. oraz z art. 222 § 1 k.k.
12 oraz sprawy L. O. (O.),
13 oskarżonej o popełnienie przestępstwa z art. 222 § 1 k.k.
14 na skutek apelacji, wniesionej przez obrońcę oskarżonych
15 od wyroku Sądu Rejonowego Poznań – Grunwald i Jeżyce w Poznaniu z dnia 5 maja 2022 roku, sygnatura akt III K 802/21
16 I. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok,
17 II. zwalnia oskarżonych z obowiązku zwrotu na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, w tym od uiszczenia opłaty za II instancję.
18 /Małgorzata Ziołecka/
Uzasadnienie
19 Formularz UK 2
20 Sygnatura akt
21 IV Ka 811/22
22 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:
23 1
24 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA
25 0.11.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji
26 Sąd Rejonowy Poznań – Grunwald i Jeżyce w Poznaniu, wyrok z 5 maja 2022 roku sygnatura akt III K 802/21
27 0.11.2. Podmiot wnoszący apelację
28 ☐ prokurator
29 ☐ pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej
30 ☐ oskarżyciel prywatny
31 ☒ obrońca obojga oskarżonych
32 ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego
33 ☐ inny
34 0.11.3. Granice zaskarżenia
35 0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia
36 ☒ na korzyść
37 ☐ na niekorzyść
38 ☒ w całości
39 ☐ w części
40 ☐
41 co do winy
42 ☐
43 co do kary
44 ☐
45 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia
46 0.11.3.2. Podniesione zarzuty
47 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji
48 ☐
49 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu
50 ☐
51 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
52 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
53 ☒
54 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
55 ☒
56 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
57 ☐
58 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka
59 ☐
61 ☐
62 brak zarzutów
63 0.11.4. Wnioski
64 ☐
65 uchylenie
66 ☒
67 Zmiana
68 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy
69 0.12.1. Ustalenie faktów
70 0.12.1.1. Fakty uznane za udowodnione
71 Lp.
72 Oskarżony
73 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
74 Dowód
75 Numer karty
76 XX
XXXXXXXXXXX
XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX
XXXXXXXXX
XXXXXXX
77 0.12.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione
78 Lp.
79 Oskarżony
80 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
81 Dowód
82 Numer karty
XXXX
XXXXXXXXXXX
XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX
XXXXXXXXX
XXXXXXX
83 0.12.2. Ocena dowodów
84 0.12.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów
85 Lp. faktu z pkt 2.1.1
86 Dowód
87 Zwięźle o powodach uznania dowodu
XXXXXXXXX
XXXXXXXXXXXXXXXXXX
XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX
88 0.12.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
89 (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)
90 Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2
91 Dowód
92 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu
XXXXXXXXX
XXXXXXXXXXXXXXXXXX
XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX
93 . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków
94 Lp.
95 Zarzut
96 1.
97 Obraza art. 7 k.p.k.
98 ☐ zasadny
99 ☐ częściowo zasadny
100 ☒ niezasadny
101 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny
102 W myśl dyrektywy określonej w art. 7 k.p.k., organy postępowania kształtują swe przekonanie na podstawie wszystkich przeprowadzonych dowodów, ocenianych swobodnie z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. Zgodnie z tą zasadą, przekonanie sądu o wiarygodności jednych dowodów i niewiarygodności innych pozostaje pod ochroną tego przepisu, gdy:
103 1) jest poprzedzone ujawnieniem w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy (art. 410 k.p.k.) i to w sposób podyktowany obowiązkiem dochodzenia prawdy (art. 2 § 2 k.p.k.),
104 2) stanowi wyraz rozważenia wszystkich okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego (art. 4 k.p.k.),
105 3) jest zgodne ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego, a nadto zostało wyczerpująco i logicznie uargumentowane w uzasadnieniu wyroku (art. 424 § 1 pkt. 1 i 2 k.p.k.). (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 września 1998 roku, V KKN 104/98).
106 W kontekście powyższych zasad zauważyć należy, że Sąd Rejonowy przeprowadził wyczerpujące postępowanie dowodowe, na co wskazuje nie tylko zawartość akt niniejszej sprawy, ale przede wszystkim lista dowodów w oparciu, o które Sąd I instancji ustalał stan faktyczny sprawy (karty 231 - 235 akt). Sąd Okręgowy z kolei, przeprowadzając kontrolę instancyjną zaskarżonego orzeczenia, nie dostrzegł konieczności i możliwości przeprowadzenia jeszcze innego dowodu, który pomógłby w ustaleniu przebiegu przedmiotowych zdarzeń. Żadna ze stron niniejszej sprawy w momencie zamknięcia przewodu sądowego nie wnosiła o uzupełnienie materiału dowodowego (karta 217 akt). Również w apelacji obrońca oskarżonych nie wnosił o przeprowadzenie dodatkowych dowodów, które pozwoliłyby na wyczerpujące ustalenie stanu faktycznego sprawy. Zatem materiał dowodowy niniejszej sprawy jest kompletny.
107 Następnie Sąd Rejonowy dokonał oceny zebranego w sprawie, i w całości ujawnionego, materiału dowodowego i to w sposób czyniący zadość wyżej wskazanym zasadom (karty 235 – 243 akt). Sąd I instancji w jasny i przekonujący sposób przedstawił tok swojego rozumowania. Każdy z ujawnionych w toku przewodu sądowego dowodów poddany został ocenie, która uwzględnia wskazania doświadczenia życiowego i reguły logicznego rozumowania. Potwierdza to analiza akt sprawy i uzasadnienie wyroku, w którym prawidłowo wskazano, jakie fakty zostały uznane za udowodnione i jakie dowody były podstawą ich przyjęcia (karty 235 – 240 akt), a które dowody nie zostały uwzględnione (karty 240 – 243 akt). Ocena materiału dowodowego nie budzi zastrzeżeń, albowiem nie wykracza poza ramy swobodnej ich oceny, jest dokładna i nie wykazuje błędów logicznych.
108 Podsumowując, w niniejszej sprawie Sąd Rejonowy dokonał wszechstronnej analizy wszystkich zgromadzonych dowodów, w sposób wolny od błędów natury faktycznej oraz logicznej i w zgodzie z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego, kategorycznie i prawidłowo ustalając, iż oskarżony M. O. naruszył nietykalność cielesną dwóch policjantów, powodując u jednego z nich obrażenia ciała, naruszające prawidłowe funkcjonowanie narządów ciała na okres poniżej 7 dni, czym wyczerpał znamiona przestępstwa z art. 222 § 1 k.k. i art. 157§ 2 k.k., natomiast oskarżona L. O. naruszyła nietykalność cielesną policjantki, czym wyczerpała znamiona przestępstwa z art. 222 § 1 k.k.
109 Sąd II instancji podnosi w tym miejscu, iż nie jest jego rolą dokonywanie powtórnej drobiazgowej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Takowa została bowiem poczyniona przez Sąd rozstrzygający, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie regułami, a Sąd Okręgowy ocenę tę w pełni akceptuje.
110 Podkreślić jednak należy, że Sąd I instancji po pierwsze miał bezpośredni kontakt z osobowym materiałem dowodowym, a więc mógł ocenić zachowanie świadków i oskarżonych oraz sposób składania przez nich zeznań i wyjaśnień, a po drugie dokładnie przeanalizował wyjaśnienia oskarżonych i zeznania świadków, będących podstawą ustaleń faktycznych, wskazując które z tych dowodów, w jakim zakresie i dlaczego uznał za wiarygodne, które to stanowisko Sąd II instancji w pełni podziela.
111 Analiza treści zarzutów i ich uzasadnienia, sformułowanych przez skarżącego w apelacji, prowadzi do wniosku, że skarżący przede wszystkim kwestionuje odmówienie wiary wyjaśnieniom oskarżonych. Zdaniem Sądu Okręgowego, zarzut ten uznać trzeba za całkowicie chybiony. Wskazać bowiem należy, że jeżeli podzieli się stanowisko Sądu I instancji co do wiarygodności zeznań świadków, pokrzywdzonych policjantów, to nie ma wątpliwości, że wyjaśnienia oskarżonych, iż nie popełnili przypisanego im w wyroku przestępstwa nie zasługują na wiarę.
112 Wskazać też należy, że to, iż oskarżony konsekwentnie nie przyznaje się do zarzucanego mu czynu, nie może z góry wyłączyć możliwości przypisania oskarżonemu sprawstwa (vide wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 4 października 2005 roku, sygnatura akt II AKa 194/05). Oczywiście oskarżony w procesie karnym nie ma obowiązku dowodzenia swojej niewinności (art. 74 § 1 k.p.k.). W ramach przysługującego mu prawa do obrony może on odmówić (bez podania powodów) odpowiedzi na poszczególne pytania oraz odmówić składania wyjaśnień (art. 175 § 1 k.p.k.) i sam fakt skorzystania z tego uprawnienia nie może dla niego powodować żadnych negatywnych następstw. Jeżeli jednak na składanie wyjaśnień (co również jest jego prawem) oskarżony się zdecydował, to wyjaśnienia te podlegają takiej samej ocenie, jak każdy inny dowód. Uznanie ich niewiarygodności nie oznacza wcale, że na oskarżonego przerzucony został, z naruszeniem art. 74 § 1 k.p.k., ciężar dowodzenia jego niewinności (vide postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2008 roku, sygnatura akt III KK 363/07).
113 W świetle powyższego oczywistym jest więc, że dowód z wyjaśnień oskarżonego jest poddawany ocenie takiej samej, jak każdy inny zgromadzony w danej sprawie materiał dowodowy. Z tej więc przyczyny wiarygodność wyjaśnień, złożonych przez oskarżonych M. O. i L. O., musiała zostać oceniona w kontekście wszystkich okoliczności, w szczególności zaś pozostałych zgromadzonych w sprawie i uznanych za wiarygodne dowodów. I tak jak zeznania świadków – policjantów, a więc dowody istotne z punktu widzenia ustalenia winy i sprawstwa oskarżonych, były spójne, konsekwentne i kompatybilne, tak wyjaśnienia oskarżonych, iż nie popełnili zarzucanych im czynów, nie znalazły potwierdzenia w zgromadzonym w sprawie i wiarygodnym materiale dowodowym.
114 Podkreślić przy tym należy, że oskarżeni nie zaprzeczyli, iż brali udział w zdarzeniu w dniu 15 lutego 2021 roku i że zaangażowali się w interwencję przeprowadzaną przez pokrzywdzonych policjantów, twierdząc jednak, iż zachowywali się spokojnie i że to policjanci byli agresywni i nie mieli podstaw do podejmowania wobec nich interwencji. Zasadnie Sąd I instancji odmówił w tym zakresie wiary obojgu oskarżonych, tym bardziej, że nagranie, które jakoby miało wykazać niewinność oskarżonego M. O., wskazuje, że policjanci przeprowadzając wobec niego interwencję zachowują się rzeczowo, natomiast to oskarżony odnosi się do policjantów arogancko. Wreszcie, jak to słusznie podkreślił Sąd I instancji, zeznania policjantów korespondują ze sobą i są przekonywujące.
115 Przypomnieć w tym miejscu także należy, że sąd ma prawo oprzeć się na jednych dowodach, a pominąć inne, jeśli ich treść była rozbieżna. W takiej sytuacji istota rozstrzygania polega na daniu priorytetu niektórym dowodom. Obowiązkiem sądu jest wówczas wskazanie, dlaczego nie uznał dowodów przeciwnych – wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 29 lutego 2012 roku, sygnatura akt II AKa 35/12. Zdaniem Sądu Okręgowego, z tego obowiązku Sąd Rejonowy wywiązał się w sposób prawidłowy. Jak wskazano bowiem powyżej, dowód z wyjaśnień oskarżonego, oceniany jest w kontekście wszystkich przeprowadzonych dowodów, w szczególności zaś – jak w niniejszej sprawie – w kontekście uznanych za wiarygodne zeznań świadków. W tej sytuacji zasadnie Sąd I instancji odmówił wiary wyjaśnieniom oskarżonych, że nie popełnili przypisanych im przestępstw, a stanowisko swoje w tym zakresie logicznie uzasadnił.
116 Zatem, zdaniem Sądu Okręgowego, rację ma Sąd I instancji, iż przeprowadzone i uznane za wiarygodne dowody pozwalają na przyjęcie, że zachowanie oskarżonych wypełniało znamiona przestępstwa z art. 222 § 1 k.k., a w przypadku M. O. także z art. 157 § 2 k.k., Sąd Okręgowy w pełni podziela tok rozumowania Sądu I instancji, przedstawiony na kartach 244 – 246 akt, który doprowadził do uznania oskarżonych za winnych przypisanych im przestępstw.
117 Odnosząc się zaś do zarzutów apelacji, Sąd Odwoławczy pragnie zauważyć, iż przy wysuwaniu twierdzenia o przekroczeniu przez organ procesowy granic sędziowskiej swobody ocen, dalece niewystarczające jest powracanie w środku odwoławczym do drobiazgowej, ponownej analizy materiału dowodowego, której rezultatem miałoby być twierdzenie, iż zdaniem skarżącego, preferencje w tych ocenach powinny zostać przewartościowane w kierunku odpowiadającym poglądom autora środka odwoławczego.
118 Zasada swobodnej oceny dowodów oznacza, że sąd powinien każdy dowód ocenić w taki sposób, aby nie popełnić błędu natury faktycznej, logicznej i aby ta ocena była zgodna z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego. Redagując zarzut obrazy art. 7 k.p.k. należy zatem wskazać w treści tego zarzutu, jaki konkretnie dowód (czy dowody) został oceniony przez sąd dowolnie oraz (co istotne) na czym ta dowolność się przejawiała i wreszcie wykazywać, że gdyby sąd nie dopuścił się wykazanego uchybienia i respektował zasady wynikające z art. 7 k.p.k., to kwestionowane rozstrzygnięcie byłoby w istotny sposób odmienne od tego, które w sprawie zapadło.
119 Kategorycznie stwierdzić także należy, że do naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów nie dochodzi wtedy, gdy strona nie zgadza się z wnioskami wynikającymi z przeprowadzonego postępowania dowodowego, czy kwestionuje ocenę konkretnego dowodu, lecz wtedy, gdy ocena ta przeprowadzona jest przez sąd poza granicami zasady swobodnej oceny dowodów. Przypomnieć zatem należy, że granice te wyznacza obowiązek odniesienia się do wszystkich przeprowadzonych dowodów, oparcie na nich rozstrzygnięcia oraz dokonania oceny dowodów z uwzględnieniem reguł logiki, doświadczenia życiowego i posiadanej wiedzy. O przekroczeniu zasady swobodnej oceny dowodów można bowiem mówić tylko wtedy, gdy ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego zawiera oczywiste błędy natury faktycznej.
120 Uwiarygodnienie zarzutu dowolnej oceny dowodów wymaga zatem wykazania w oparciu o fakty i ich pogłębioną logiczną analizę, że rzeczywiście sąd pominął dowody istotne (nie jakiekolwiek, lecz istotne) dla rozstrzygnięcia o sprawstwie i winie, że włączył do podstawy ustaleń dowody nieujawnione oraz że uchybił regułom prawidłowego logicznego rozumowania, wskazaniom wiedzy lub życiowego doświadczenia. Niestety tego w apelacji obrońcy oskarżonych zabrakło. Zdaniem zaś Sądu Okręgowego dlatego, że Sąd I instancji nie pominął żadnego istotnego dla rozstrzygnięcia dowodu, nie włączył do podstawy ustaleń dowodów nieujawnionych, ani też nie uchybił regułom prawidłowego logicznego myślenia, wskazaniom wiedzy i doświadczenia życiowego.
121 Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sądu Rejonowego wynika, że Sąd ten dokonał oceny wszystkich przeprowadzonych dowodów, wskazując dlaczego jednym z nich i z jakiego powodu dał wiarę, a innym w całości bądź w części wiarygodności odmówił. Oparcie przez sąd ustaleń faktycznych na określonej i wyraźnie wskazanej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku grupie dowodów, nie stanowi uchybienia, które mogłoby powodować zmianę lub uchylenie wyroku, w sytuacji gdy zgodnie z treścią art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k., Sąd I instancji wskazał jakimi w tej kwestii kierował się względami. Jak wynika z motywów zaskarżonego wyroku, Sąd I instancji uczynił zadość wymaganiom wskazanego powyżej przepisu, dokonując analizy materiału dowodowego oraz wskazując jakie fakty uznał za udowodnione i na jakich w tej mierze oparł się dowodach. Sąd ten odpowiednio wskazał w jakich częściach uznał dowody za wiarygodne, a w jakich za niezasługujące na wiarę (lub za nieistotne), przy czym stanowisko swoje logicznie i przekonywująco uzasadnił.
122 Fakt zaś, że przyjęte przez sąd założenia dowodowe nie odpowiadają oczekiwaniom skarżącego, nie jest wystarczający do skutecznego podnoszenia zarzutu złamania zasady swobodnej oceny dowodów. Odrzucenie bowiem pewnych dowodów, przy jednoczesnym uwzględnieniu innych, stanowi uprawnienie sądu dokonującego ustaleń faktycznych, a ich akceptacja przez sąd odwoławczy, sama w sobie, nie stanowi naruszenia art. 433 § 2 k.p.k. czy art. 457 § 3 k.p.k.
123 Sąd II instancji podkreśla, iż w części wstępnej niniejszego uzasadnienia, z powołaniem się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, wskazane zostały teoretyczne podstawy, które pozwalają na przyjęcie, iż przeprowadzona w niniejszej sprawie ocena materiału dowodowego pozostaje po ochroną art. 7 k.p.k. W przekonaniu Sądu Odwoławczego, wskazane powyżej założenia teoretyczne w odniesieniu do realiów niniejszej sprawy w pełni pozwalają na przyjęcie, iż słuszność miał Sąd Rejonowy uznając, że oskarżeni M. O. i L. O. dopuścili się popełnienia przestępstw, zarzucanych im w akcie oskarżenia, a przypisanych w zaskarżonym wyroku.
124 Natomiast argumenty apelacji obrońcy oskarżonego, stanowią jałową polemikę z Sądem I instancji, nie prezentując w istocie okoliczności, które mogłyby podważyć poczynione przez ten Sąd ustalenia i oparte na nich orzeczenie. Krytyka odwoławcza, aby była skuteczna, powinna wykazać usterki rozumowania zaskarżonego orzeczenia. W sytuacji, w której takowych uchybień nie wykazuje poprzestając, co jest bardzo częstym zjawiskiem, na zaprezentowaniu własnej, nieliczącej się na ogół z wymogami art. 410 k.p.k., ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie sposób uznać, że rzeczywiście sąd I instancji dopuścił się przy wydaniu zaskarżonego orzeczenia tego rodzaju uchybienia. W żadnej mierze dokonanie oceny dowodów i oparcie się na określonych z nich, przy jednoczesnym odmówieniu wiary dowodom przeciwnym, nie stanowi naruszenia dyspozycji art. 410 k.p.k. Przepis ten statuuje obowiązek uwzględnienia przy orzekaniu całokształtu okoliczności ujawnionych na rozprawie. Nie oznacza to natomiast, że orzekając sąd ma brać za podstawę orzeczenia okoliczności wzajem sobie przeczące. Sąd jest bowiem uprawniony do orzeczenia na podstawie jednych dowodów i pominięcia innych, jeżeli ich treść jest rozbieżna. W takiej sytuacji istota rozstrzygania polega na daniu priorytetu niektórym dowodom, co jednak nie oznacza naruszenia art. 410 k.p.k. Jeżeli natomiast w dokonanej przez sąd ocenie dowodów występują błędy należy oceniać je przez pryzmat naruszenia art. 7 k.p.k. a nie art. 410 k.p.k.
125 Podsumowując, Sąd Odwoławczy, po dokonaniu wnikliwej analizy akt niniejszej sprawy, nie dopatrzył się w zaprezentowanym w pisemnym uzasadnieniu rozumowaniu Sądu Rejonowego luk i wątpliwości, które należałoby rozstrzygać na korzyść oskarżonych. Podkreślić bowiem należy, iż w przekonaniu Sądu II instancji, jeżeli da się wiarę dowodom, które Sąd I instancji obdarzył zaufaniem, to brak jest miejsca dla powstania jakichkolwiek wątpliwości, a tym bardziej wątpliwości niedających się usunąć, co do sprawstwa oskarżonych M. O. i L. O. w zakresie przypisanych im przestępstw.
126 Zatem w niniejszej sprawie nie doszło również do naruszenia art. 5 k.p.k. Obrońca oskarżonych podniósł w swej apelacji wątpliwości co do oceny dowodów, a w konsekwencji treści ustaleń faktycznych, podczas gdy do oceny, czy nie został naruszony zakaz wynikający z art. 5 § 2 k.p.k. nie są miarodajne tego rodzaju wątpliwości zgłaszane w skardze odwoławczej, ale jedynie to, czy orzekający w sprawie sąd rzeczywiście powziął wątpliwość co do treści ustaleń faktycznych lub wykładni prawa i wobec braku możliwości jej usunięcia rozstrzygnął ją na niekorzyść oskarżonego. Jak już wielokrotnie wskazywano zarówno w opracowaniach doktryny, jak i orzeczeniach Sądu Najwyższego, dyrektywa wyrażona w art. 5 § 2 k.p.k. jest kierowana do sądu orzekającego, a o jej złamaniu można mówić dopiero wtedy, gdy wątpliwości wyrażone przez sąd nie zostały usunięte i rozstrzygnięto je na niekorzyść oskarżonego, czyli gdy sąd orzekający powziął wątpliwości co do treści ustaleń faktycznych i mimo braku możliwości dowodowych prowadzących do ich usunięcia rozstrzygnął je na niekorzyść oskarżonego (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 12 grudnia 2016 roku, sygn. akt II AKa 258/16). Innymi słowy, to sąd orzekający ma mieć wątpliwości, które winien rozstrzygnąć zgodnie z dyrektywą art. 5 § 2 k.p.k., a nie strona postępowania, tak jak w niniejszej sprawie obrońca oskarżonych.
127 W świetle przeprowadzonych już rozważań na temat poprawnie dokonanej swobodnej oceny dowodów przez Sąd I instancji, a więc wobec jednoznaczności prawidłowo ustalonego stanu faktycznego oraz klarowności i rzetelności wywodu sądu w tym względzie, nie mogło być mowy o naruszeniu zasady in dubio pro reo w przedmiotowej sprawie. Samo tylko odmienne stanowisko co do przebiegu wydarzeń zarówno oskarżonych, jak i ich obrońcy, nie tworzy jeszcze stanu, o jakim mowa w dyspozycji art. 5 § 2 k.p.k.
128 Zatem, wbrew odmiennym wywodom skarżącego, kontrola instancyjna nie potwierdziła, aby postępowanie jurysdykcyjne w niniejszej sprawie było obarczone uchybieniami, które mogłyby mieć wpływ na treść wyroku. Sąd I instancji procedował z poszanowaniem wszelkich reguł i zasad postępowania oraz nie dopuścił się obrazy przepisów kodeksu postępowania karnego. W toku postępowania zostały wyjaśnione - zgodnie z nakazem płynącym z dyspozycji przepisu art. 366 § 1 k.p.k. - wszystkie istotne dla sprawy okoliczności.
129 Reasumując, Sąd Rejonowy - korzystając z uprawnień wynikających z art. 7 k.p.k. - dokonał prawidłowej, swobodnej oceny wszystkich zgromadzonych w postępowaniu dowodów i wszechstronnie, zgodnie z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego, w sposób logiczny i niesprzeczny uzasadnił, które dowody uznał za wiarygodne, a którym odmówił waloru wiarygodności, jednocześnie podając wyczerpujące powody takiego rozstrzygnięcia. Odrzucenie przez sąd pewnych dowodów w końcowej ocenie przy jednoczesnym uwzględnieniu innych dowodów, stanowi uprawnienie sądu dokonującego ustaleń faktycznych z pełnym uwzględnieniem zasady swobodnej oceny dowodów i nie może być uznane za przejaw naruszenia zasady obiektywizmu, która nakazuje zachowanie obiektywnego stosunku do stron procesowych i do obiektywnej oceny wszystkich dowodów zgromadzonych w sprawie (tak: wyrok SA w Lublinie z 20.06.2012, II AKa 98/12,LEX nr 1216340). W ocenie Sądu odwoławczego owa zasada nie została w przedmiotowym postępowaniu naruszona. Stanowisko Sądu Rejonowego wyrażone w pisemnych motywach wyroku jednoznacznie wskazuje, iż sąd ten rzetelnie rozpatrzył niniejszą sprawę, zachowując konieczny i nakazany przez ustawę obiektywizm w stosunku do stron procesowych. Zatem zarzut obrazy przepisów prawa procesowego poprzez dowolną ocenę dowodów jest całkowicie chybiony.
130 Reasumując, zarzut obrazy przepisów prawa procesowego okazał się całkowicie chybiony, gdyż ujawniono i poprawnie oceniono wszystkie zebrane i przedstawione Sądowi meriti dowody.
131 Wniosek
132 Zmiana wyroku i uniewinnienie obojga oskarżonych, ewentualnie przyjęcie nieumyślności w zakresie kwalifikacji zarzutu I a/o dotyczącego M. O. z art. 157 § 2 k.k., i wymierzenie mu kary grzywny
133 ☐ zasadny
134 ☐ częściowo zasadny
135 ☒ niezasadny
136 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.
137 Brak podstaw do uwzględnienia wniosku z uwagi na niezasadność podniesionych zarzutów obrazy prawa procesowego.
138 Lp.
139 Zarzut
140 2.
141 Błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
142 ☒ zasadny
143 ☐ częściowo zasadny
144 ☐ niezasadny
145 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny
146 Zarzut apelacji obrońcy oskarżonych M. O. i L. O. jakoby przebieg zdarzeń w niniejszej sprawie był odmienny od tego ustalonego przez Sąd I instancji (zarzut błędu w ustaleniach faktycznych) w żadnym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie. Oczywiście jest prawem każdej strony mnożenie, a nawet wyolbrzymianie na każdym etapie postępowania takich faktów i ich ocen, które pozwalają na powątpiewanie w poczynione przez Sąd I instancji ustalenia faktyczne, pod warunkiem wszakże nieprzeinaczania faktów (lojalności wobec faktów). Sąd Odwoławczy wskazuje, że zarzuty zawarte w apelacji obrońcy oskarżonych, wniesionej w niniejszej sprawie, mają na celu wskazaną linię obrony, a apelujący zmierza do takiego wyolbrzymienia faktów i ich ocen, by przekonać o niewinności oskarżonych, nie spełniając jednak wspomnianego warunku, to jest lojalności wobec faktów, ustalonych w sposób jednoznaczny przez Sąd Rejonowy i w pełni zaakceptowany przez Sąd Okręgowy, co powoduje, że apelacja obrońcy oskarżonych M. O. i L. O. nie zasługuje na uwzględnienie.
147 Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych jest immanentnie związany z zarzutami naruszenia przez Sąd Rejonowy przepisów postępowania i jest pochodną odmiennej oceny dowodów, dokonanej przez skarżącego w wywiedzionym środku odwoławczym, której Sąd Odwoławczy w żadnej części nie podziela. W przekonaniu Sądu II instancji dowody obdarzone przez Sąd Rejonowy wiarą dawały w pełni podstawę do poczynienia przez tenże Sąd zaprezentowanych w pisemnych motywach wyroku ustaleń faktycznych w zakresie przypisanych oskarżonym O. przestępstw.
148 Podkreślić też w tym miejscu należy, że o błędzie w ustaleniach faktycznych można mówić tylko wówczas, gdy zasadność ocen i wniosków wyprowadzonych przez sąd orzekający z okoliczności ujawnionych w toku przewodu sądowego nie odpowiada zasadom logicznego rozumowania. Zarzut taki mógłby być skuteczny jedynie w razie wykazania, jakich uchybień w świetle wskazań wiedzy, jak również doświadczenia życiowego i logiki dopuścił się sąd orzekający w dokonanej przez siebie ocenie dowodów. Apelacja obrońcy oskarżonych O. takich wymogów nie spełnia, a jej istota sprowadza się do lansowania odmiennej, opartej jedynie na wywodach oskarżonych, wersji zdarzeń, z pominięciem całości przeprowadzonych dowodów, do których odniósł się Sąd Rejonowy. Przedstawiona w uzasadnieniu środku odwoławczego argumentacja jest w istocie dowolną oceną faktów i okoliczności i jako taka nie zasługiwała na uwzględnienie.
149 Skarżącemu – jak wyżej wskazano – nie udało się wykazać błędów w rozumowaniu Sądu Rejonowego, skutkujących poczynieniem niewłaściwych ustaleń faktycznych czy też innych uchybień mających wpływ na treść wyroku. W uzasadnieniu apelacji nie przedstawiono bowiem przekonującej argumentacji na poparcie stanowiska przedstawionego w petitum apelacji. Nie przytoczono niczego, co podważałyby prawidłowość toku rozumowania przedstawionego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Nie odniosą skutku zarzuty odwoławcze sprowadzające się jedynie do polemiki z ustaleniami zaskarżonego orzeczenia, bądź do prezentowania odmiennych poglądów na wiarygodność dowodów bądź faktów z nich wynikających.
150 Tymczasem stan faktyczny niniejszej sprawy jest jednoznaczny.
151 Policjanci M. L. i K. G. udali się na interwencję na ul. (...) w P., gdzie pani I. H. zgłosiła awanturę z sąsiadem T. S.. Kiedy policjanci przed bramą wejściową posesji legitymowali i rozmawiali z T. S., podeszli do nich oskarżeni M. O. i L. O. i zaczęli wykrzykiwać, że interwencja jest bezpodstawna, że marnują czas i paliwo, utrudniając prowadzenie interwencji, przekrzykując policjantów i nie stosując się do poleceń. Kiedy osoby te się uspokoiły, zakończono czynności względem T. S. i policjanci udali się do I. H.. Po zakończeniu wszystkich czynności policjanci wyszli z budynku i udali się do radiowozu, myląc początkowo kierunek w jakim powinni się udać. Wówczas ponownie pojawili się oskarżeni O., ponownie zaczęli wykrzykiwać o bezpodstawnej interwencji, a w pewnym momencie M. O. nie tylko krzyczał, ale i wymachiwał rękoma i odepchnął oboje policjantów, uderzając ich otwartymi dłońmi na wysokości klatki piersiowej. Następnie M. O. potknął się, przewrócił się i w tej pozycji próbował kopać policjantów, odmawiając podania danych i wylegitymowania się. Policjanci zastosowali chwyty obezwładniające, a kiedy M. O. już stał wyrwał prawą rękę i uderzył policjantkę w szyję. Obecna przy tym była L. O., która – gdy policjanci podnieśli M. O. – zaczęła odciągać policjantkę, łapiąc ją za prawy rękaw munduru, a kiedy policjantka ją od siebie odsunęła, to L. O. uderzyła policjantkę otwartą dłonią w prawy bark.
152 Zauważyć też należy, że gdyby nie zachowanie oskarżonych, to policjanci spokojnie przeprowadzili by swoje czynności i opuścili miejsce interwencji. Oskarżeni nie mieli żadnych podstaw do podejmowania jakichkolwiek działań wobec policjantów.
153 Rację ma też Sąd Rejonowy, iż oskarżony M. O. popełnił przypisane mu przestępstwo umyślnie, gdyż miał świadomość, iż policjanci przybyli na miejsce w związku z zawiadomieniem I. H. i wykonują swoje obowiązku służbowe, a mimo to nie wykonywał wydawanych wobec niego poleceń, naruszył nietykalność obojga policjantów, powodując ponadto obrażenia ciała policjantki.
154 Reasumując, kontrola odwoławcza wykazała, że Sąd Rejonowy – dokonując ustaleń faktycznych, co do przebiegu zdarzeń odnośnie zarzucanych, a następnie przypisanych oskarżonym O. przestępstw – uwzględnił całokształt ujawnionych okoliczności i nie popadł w wątpliwości, które wobec braku możliwości ich usunięcia, należałoby rozstrzygnąć na korzyść tych oskarżonych.
155 Sąd Okręgowy w pełni też podzielił zastosowaną przez Sąd Rejonowy do przypisanych oskarżonym czynów kwalifikację prawną, jak i rodzaj i wymiar orzeczonej kary.
156 Wniosek
157 Zmiana zaskarżonego wyroku i uniewinnienie obojga oskarżonych, ewentualnie przyjęcie nieumyślności w zakresie kwalifikacji zarzutu I a/o dotyczącego M. O. z art. 157 § 2 k.k., i wymierzenie mu kary grzywny
158 ☐ zasadny
159 ☐ częściowo zasadny
160 ☒ niezasadny
161 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.
162 Wniosek okazał się niezasadny z uwagi na bezpodstawność zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych.
163 L.p.
164 Zarzut
165 3
166 ☐ zasadny
167 ☐ częściowo zasadny
168 ☐ niezasadny
169 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny
170 Wniosek
171 ☐ zasadny
172 ☐ częściowo zasadny
173 ☐ niezasadny
174 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.
175 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU
176 1.
177 Ponieważ obrońca oskarżonych zaskarżył wyrok w całości, dlatego też Sąd Okręgowy odniesie się także do orzeczonej wobec oskarżonych kary.
178 Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności
179 W pierwszej kolejności przypomnieć należy, że sąd wymierza karę według swojego uznania, w granicach przewidzianych przez ustawę, bacząc, by jej dolegliwość nie przekraczała stopnia winy, uwzględniając stopień społecznej szkodliwości poszczególnych czynów oraz biorąc pod uwagę cele zapobiegawcze i wychowawcze, które ma osiągnąć w stosunku do skazanego, a także potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. Wymierzając karę, sąd uwzględnia w szczególności motywację i sposób zachowania się sprawcy, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na sprawcy obowiązków, rodzaj i rozmiar ujemnych następstw przestępstw, właściwości i warunki osobiste sprawcy, sposób życia przed popełnieniem przestępstw i zachowanie się po ich popełnieniu, a zwłaszcza staranie o naprawienie szkody lub zadośćuczynienie w innej formie społecznemu poczuciu sprawiedliwości.
180 Odnosząc się do części zaskarżonego wyroku dotyczącej orzeczenia o karze, Sąd Odwoławczy w pełni podzielił wskazane w uzasadnieniu okoliczności, jakie Sąd I instancji miał na względzie przy wymiarze kary oskarżonym O. (karty 247 – 249 akt).
181 Oceniając zaś rodzaj i wymiar kary, przypomnieć należy, że rażąca niewspółmierność kary występuje wtedy, gdy kara nie uwzględnia w należyty sposób stopnia społecznej szkodliwości przypisywanych czynów oraz nie realizuje wystarczająco celu kary, ze szczególnym uwzględnieniem celów zapobiegawczych i wychowawczych.
182 Biorąc pod uwagę przedmiotowe i podmiotowe okoliczności, które uwzględnić należało przy wymiarze kary, dolegliwość wymierzonej oskarżonemu M. O. kary ograniczenia wolności oraz wymierzonej oskarżonej L. O. kary grzywny, w ocenie Sąd Okręgowego, zdecydowanie nie przekracza stopnia winy oskarżonych, jest współmierna do stopnia społecznej szkodliwości przypisanych im przestępstw, spełnia zadanie społecznego oddziaływania kary i cele szczególno – prewencyjne, przede wszystkim zaś uwzględnia dyrektywy wymiaru kary zawarte w art. 53 k.k. Na pewno zaś kar tych nie można uznać za rażąco niewspółmiernie surowe.
183 Zatem nie było podstaw do ingerencji w zaskarżony wyrok również w części dotyczącej wymierzonej oskarżonym kary.
184 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO
185 0.15.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji
186 0.11.
187 Przedmiot utrzymania w mocy
188 0.1Zaskarżony wyrok utrzymano w mocy
189 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy
190 Sąd Rejonowy prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe w sprawie i wyciągnął ze zgromadzonych dowodów poprawne wnioski, zgodnie z art. 4, 7 i 410 k.p.k. Wszystkie zarzuty apelacji obrońcy oskarżonych okazały się niezasadne. W sprawie brak było również podstaw wskazanych w art. 439, 440 i 455 k.p.k., uzasadniających zmianę lub uchylenie wyroku poza granicami zarzutów i wniosków apelacji.
191 0.15.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji
192 0.0.11.
193 Przedmiot i zakres zmiany
XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX
194 Zwięźle o powodach zmiany
195 XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX
196 0.15.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji
197 0.15.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia
198 1.1.
XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX
200 Zwięźle o powodach uchylenia
201 XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX
202 2.1.
203 Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości
205 Zwięźle o powodach uchylenia
206 XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX
207 3.1.
208 Konieczność umorzenia postępowania
210 Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia
211 XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX
212 4.1.
XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX
214 Zwięźle o powodach uchylenia
215 XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX
216 0.15.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania
217 XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX
218 0.15.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku
219 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
220 Przytoczyć okoliczności
XXXXXXX
XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX
221 6. Koszty Procesu
222 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
223 Przytoczyć okoliczności
224 Punkt II
225 W myśl art. 624 § 1 k.p.k., zwolniono oskarżonych z obowiązku zwrotu Skarbowi Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, w tym także od uiszczenia opłaty za II instancję.
226 7. PODPIS
227 /Małgorzata Ziołecka/
Powołane przepisy
- Kodeks karny, art. 11 (§ 2)
- Kodeks karny, art. 53
- Kodeks karny, art. 157 (§ 2)
- Kodeks karny, art. 222 (§ 1)
- Kodeks postępowania karnego, art. 2 (§ 2)
- Kodeks postępowania karnego, art. 4
- Kodeks postępowania karnego, art. 5 (§ 2)
- Kodeks postępowania karnego, art. 7
- Kodeks postępowania karnego, art. 74 (§ 1)
- Kodeks postępowania karnego, art. 175 (§ 1)
- Kodeks postępowania karnego, art. 366 (§ 1)
- Kodeks postępowania karnego, art. 410
- Kodeks postępowania karnego, art. 424 (§ 1)
- Kodeks postępowania karnego, art. 433 (§ 2)
- Kodeks postępowania karnego, art. 437 (§ 2)
- Kodeks postępowania karnego, art. 438
- Kodeks postępowania karnego, art. 439
- Kodeks postępowania karnego, art. 440
- Kodeks postępowania karnego, art. 454 (§ 1)
- Kodeks postępowania karnego, art. 455
- Kodeks postępowania karnego, art. 457 (§ 3)
- Kodeks postępowania karnego, art. 624 (§ 1)