Uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 9 stycznia 2024 r., IV Ka 783/23

uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 9 stycznia 2024 r., IV Ka 783/23

Uzasadnienie

1 Formularz UK 2

2 Sygnatura akt

3 IV Ka 783/23

4 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

5 1

6 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA

7 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

8 Wyrok łączny Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim

9 z dnia 28 września 2023 r. sygn. akt II K 751/23

10 1.2. Podmiot wnoszący apelację

11 oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

12 oskarżyciel posiłkowy

13 oskarżyciel prywatny

14 obrońca

15 oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

16 inny

17 1.3. Granice zaskarżenia

18 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

19 na korzyść

20 na niekorzyść

21 w całości

22 w części

23 co do winy

24 co do kary

25 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

26 1.3.2. Podniesione zarzuty

27 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

28 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

29 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

30 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

31 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

32 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego

33 zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

34 art. 439 k.p.k.

35 brak zarzutów

36 1.4. Wnioski

37 uchylenie

38 zmiana

39 2. USTALENIE FAKTÓW W ZWIĄZKU Z DOWODAMI

PRZEPROWADZONYMI PRZEZ SĄD ODWOŁAWCZY

40 2.1. Ustalenie faktów

41 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione

42 Lp.

43 Oskarżony

44 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

45 Dowód

46 Numer karty

47 1

48 2

49 3

50 4

51 5

52 6

53 7

54 R. J.

55 - aktualne dane o karalności skazanego

56 - aktualna opinia o skazanym

57 - skazanie wyrokiem Sądu Rejonowego w Oleśnie z dnia 4 listopada 2022 roku sygn. akt II K 237/21 za czyn z art. 180a kk popełniony w dniu 9 grudnia 2020 roku na karę 3 miesięcy pozbawienia wolności oraz zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2 lat;

58 - skazanie wyrokiem Sądu Rejonowego w Strzelcach Opolskich z dnia 4 sierpnia 2022 roku sygn. akt II K 511/21 za czyn z art. 180a kk popełniony w dniu 5 listopada 2020 roku na karę grzywny w wysokości 250 stawek dziennych po 10 złotych oraz zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 1 roku;

59 - rozstrzygnięcie prawomocnym wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Sosnowcu z 24 maja 2018 roku sygn. akt III K 91/18 o wcześniejszych skazaniach R. J. w sprawach Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim sygn. akt VII K 846/04, II K 669/07, II K 649/13, II K 766/14 i II K 435/17 oraz Sądu Rejonowego w Sieradzu sygn. akt II K 215/06, Sądu Rejonowego w Bełchatowie sygn. akt II K 74/13, Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach sygn. akt II K 1198/13 oraz Sądu Rejonowego w Sosnowcu sygn. akt III K 671/16;

60 - zamiana kary 6 miesięcy pozbawienia wolności wymierzonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Żywcu z 11 maja 2022 r. sygn. akt II K 1274/21 na karę 30 dni aresztu;

61 - skazanie wyrokiem Sądu Rejonowego dla Łodzi - Widzewa w Łodzi z dnia 18 marca 2022 roku sygn. akt III K 940/21 za czyn z art. 180a kk popełniony w dniu 27 maja 2020 roku na karę 4 miesięcy pozbawienia wolności oraz zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat.

62 informacja o osobie z KRK

63 opinia dyrektora ZK

64 odpisy wyroków

65 odpisy wyroków

66 odpisy wyroków

67 odpisy postanowień

68 odpisy wyroków

69 267-269

70 275-277

71 280 i 283

72 285 i 286

73 293-294 i 295

74 298 i 299

75 311 i 312

76 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

77 Lp.

78 Oskarżony

79 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

80 Dowód

81 Numer karty

82 2.2. Ocena dowodów

83 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

84 Lp. faktu

85 z pkt 2.1.1

86 Dowód

87 Zwięźle o powodach uznania dowodu

88 1-7

89 informacja o osobie z KRK, opinia dyrektora ZK, odpisy orzeczeń;

90 niekwestionowane i nie budzące wątpliwości dokumenty urzędowe;

91 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające

92 znaczenia dla ustalenia faktów)

93 Lp. faktu

94 z pkt 2.1.1

95 albo 2.1.2

96 Dowód

97 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

98 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH

ZARZUTÓW I WNIOSKÓW

99 Lp.

100 Zarzuty

101 1. wydania wyroku łącznego obejmującego wyroki jednostkowe, które zapadły niezgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego;

102 2. wydania wyroku łącznego przez sąd niewłaściwy, gdyż ostatni wyrok skazujący wydał Sąd Rejonowy w Oleśnie;

103 3. nie objęcie wyrokiem łącznym wszystkich wyroków skazujących, które wydano wobec R. J. (pominięcie wyroków: Sądu Rejonowego w Strzelcach Opolskich z dnia 4 sierpnia 2022 roku sygn. akt II K 511/21, Sądu Rejonowego dla Łodzi – Widzewa w Łodzi z dnia 18 marca 2022 roku sygn. akt III K 940/21 oraz Sądu Rejonowego w Oleśnie z dnia 4 listopada 2022 roku sygn. akt II K 237/21).

104 zasadny

105 częściowo zasadny

106 niezasadny

107 zasadny

108 częściowo zasadny

109 niezasadny

110 zasadny

111 częściowo zasadny

112 niezasadny

113 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

114 Ad. 1

115 Przedmiotem wyroku łącznego jest dokonanie wymiaru kary łącznej w oparciu o jednostkowe kary (środki karne), zawarte w prawomocnych wyrokach skazujących daną osobę za co najmniej dwa różne przestępstwa. Nie jest więc przedmiotem wyroku łącznego kwestia odpowiedzialności karnej sprawcy (D. Kala, Postępowanie, s. 42 i 47 oraz tam powoływana literatura). W związku z tym, Sąd orzekający w sprawie o wydanie wyroku łącznego nie może ponownie rozstrzygać kwestii prawomocnie przesądzonych w wyrokach ustalających kary podlegające połączeniu ani w innych orzeczeniach prawomocnych. Charakterystyczną cechą wyroku łącznego jest to, że w ogóle nie orzeka się nim o sprawstwie i winie oskarżonego, lecz tylko wymierza karę łączną (zob. post. SA w Krakowie z 14.9.2000 r., II AKz 131/00, KZS 2000, Nr 9, poz. 43)

116 Ad. 2 i 3

117 Po wydaniu zaskarżonego wyroku łącznego okazało się, że w stosunku do R. J. zapadły jeszcze wyroki Sądu Rejonowego w Strzelcach Opolskich z dnia 4 sierpnia 2022 roku sygn. akt II K 511/21, Sądu Rejonowego dla Łodzi – Widzewa w Łodzi z dnia 18 marca 2022 roku sygn. akt III K 940/21 oraz Sądu Rejonowego w Oleśnie z dnia 4 listopada 2022 roku sygn. akt II K 237/21, które nie były brane pod uwagę przez Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim. Oznacza to, że stosownie do treści art. 569 § 1 kpk wyrok łączny powinien być wydawany przez Sąd Rejonowy w Oleśnie, gdyż on jako ostatni orzekł karę podlegającą łączeniu. Z racji jednak zaskarżenia wyroku łącznego Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim doszło do utrwalenia właściwości Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim jako sądu odwoławczego właściwego funkcjonalnie do rozpoznania środka odwoławczego.

118 W obecnym modelu postępowania odwoławczego dopuszczalne jest natomiast wydanie przez sąd drugiej instancji orzeczenia co do kary łącznej w wyroku łącznym w sytuacji, w której sąd pierwszej instancji nie orzekł w tożsamym zakresie odnośnie do tej kary oraz orzekł ją w innym zakresie, niż orzekł sąd pierwszej instancji. Ponadto, w sprawie o wydanie wyroku łącznego sąd odwoławczy może orzec po raz pierwszy karę łączną, gdy w pierwszej instancji został wydany zaskarżony apelacją wyrok łączny, orzekający karę na bazie określonych skazań oraz umarzający postępowanie na podstawie art. 572 kpk w pozostałym zakresie. Nie jest także wykluczone orzeczenie przez sąd odwoławczy kary łącznej w oparciu o skazania, które nie były podstawą orzeczenia kary łącznej przez sąd pierwszej instancji (por. uchwałę Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z 28.6.2018 r. I KZP 3/18, OSNKW 2018, Nr 8, poz. 55).

119 W związku z tym, naruszenie art. 569 § 1 kpk i nie objęcie wymienionych na wstępie wyroków wyrokiem łącznym nie stało na przeszkodzie ku temu aby sąd odwoławczy wydał orzeczenie reformatoryjne. Wszystkie bowiem wyroki, które powinny być brane pod uwagę zostały wydane przez sądy tego samego rzędu (rejonowe), a więc nie zachodziła sytuacja, aby sąd niższego rzędu miałby orzekać w sprawie należącej do sądu wyższego rzędu (art. 569 § 2 kpk w zw. z art. 439 § 1 pkt 4 kpk).

120 Wniosek

121 O uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi właściwemu.

122 zasadny

123 częściowo zasadny

124 niezasadny

125 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

126 Zgodnie z art. 437 § 2 zd. 2 kpk uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie w wypadkach wskazanych w art. 439 § 1, art. 454 lub jeżeli jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wykształcił się konsekwentnie prezentowany pogląd, zgodnie z którym konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego nie mieści się w ustawowych podstawach orzeczenia kasatoryjnego, w znaczeniu wynikającym z art. 437 § 2 zdanie drugie in fine kpk (por. wyroki Sądu Najwyższego z dni: 7 marca 2023 r., III KS 4/23; 15 marca 2022 r., I KS 10/22; 15 grudnia 2021 r., III KS 24/21), a tak jak już zostało to wskazane wyżej sąd odwoławczy jest uprawniony do orzeczenia kary łącznej w oparciu o skazania, które nie były podstawą orzeczenia kary łącznej przez sąd pierwszej instancji. Ponadto, w sprawie nie zachodzą wypadki wskazane w art. 439 § 1 kpk albo art. 454 kpk.

127 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

128 Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

129 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

130 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

131 Przedmiot utrzymania w mocy

132 Punkty 2, 4 i 6 zaskarżonego wyroku łącznego.

133 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

134 Sąd prawidłowo objął węzłem kary łącznej jednostkowe kary pozbawienia wolności oraz zakazy prowadzenia pojazdów ze spraw Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim o sygnaturach VII K 663/21, II K 484/21, VII K 489/21, VII K 514/21, VII K 643/21 oraz VII K 650/21. Kary bowiem z wymienionych spraw zostały prawomocnie orzeczone po 24 czerwca 2020 roku (por. art. 81 ust. 2 ustawy z dnia 19 czerwca 2020 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID-19 oraz o uproszczonym postępowaniu o zatwierdzenie układu w związku z wystąpieniem COVID-19 Dz.U. z 2020 r. poz. 1086), a poza tym przestępstwa za które je wymierzono pozostawały w zbiegu realnym (por. także rozważania z pkt 5.2 Ad. 6-7). Zastosowana natomiast przy wymiarze kary łącznej zasada mieszana w należytym stopniu uwzględnia związek czasowy i przedmiotowy przestępstw oraz prognozę penitencjarną skazanego. Dotychczas orzekane wobec R. J. kary (w tym dość często wolnościowe tzn. grzywny oraz ograniczenia wolności) nie przyniosły żadnych rezultatów wobec niego, gdyż powrócił on do popełniania przestępstw tego samego rodzaju. Ponadto, w świetle informacji o karalności skazany jest sprawcą wysoce niepoprawnym, gdyż na przestrzeni 1,5 roku aż czternaście razy dopuścił czynów z art. 180a kk lub 244 kk. Z opinii Dyrektora Zakładu Karnego wynika poza tym, że R. J. jest bezkrytyczny w stosunku do popełnionych przestępstw. Dlatego też, potrzeba kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa wymagała tego, aby kara łączna była bliższa zasadzie kumulacji. Ponadto, według Sądu o ile w przypadku pierwszych realnych zbiegów mieszana zasada orzekania kary łącznej mogła być zbliżona do pełnej absorbcji, o tyle w odniesieniu kolejnych zbiegów (grup) powinna się przesuwać w stronę kumulacji, z racji tego, że uporczywość skazanego w łamaniu prawa nie powinna go premiować.

135 Z racji zamiany kary 6 miesięcy pozbawienia wolności wymierzonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Żywcu z 11 maja 2022 r. sygn. akt II K 1274/21 na karę 30 dni aresztu niedopuszczalnym było jej łączenie z karami wymienionymi powyżej (pomimo tego, że czyn którego dotyczył wymieniony judykat także pozostał w zbiegu z przedmiotowymi skazaniami). Poprawnie także dokonano zaliczeń na poczet wymierzonej kary łącznej, a zwolnienie skazanego z kosztów chronione jest zakazem refomationis in peius.

136 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

137 Przedmiot i zakres zmiany

138 1. uzupełnienie opisu wyroku VII K 552/20 SR w Piotrkowie Trybunalskim poprzez wskazanie, iż czyn z art. 180a kk został popełniony w dniu 3 czerwca 2020 roku;

139 2. uzupełnienie opisu wyroku II K 1274/21 SR w Żywcu poprzez wskazanie, iż postanowieniem Sądu Rejonowego w Żywcu z dnia 1 października 2023 roku sygn. akt II Ko 2140/23 stwierdzono, że czyn przypisany skazanemu wymienionym wyrokiem stanowi wykroczenie z art. 119 § 1 kw oraz zamieniono orzeczoną na jego mocy karę 6 miesięcy pozbawienia wolności na karę 30 dni aresztu;

140 3. uzupełnienie opisu wyroku II K 973/21 SR w Siedlcach poprzez wskazanie, iż na jego mocy wymierzona została grzywna w wysokości 200 stawek dziennych po 10 złotych;

141 4. przyjęcie, iż R. J. poza wyrokami opisanymi w części wstępnej zaskarżonego wyroku łącznego został również skazany:

142 a) wyrokiem Sądu Rejonowego w Strzelcach Opolskich z dnia 4 sierpnia 2022 roku sygn. akt II K 511/21 za czyn z art. 180a kk popełniony w dniu 5 listopada 2020 roku na karę grzywny w wysokości 250 stawek dziennych po 10 złotych oraz zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 1 roku;

143 b) wyrokiem Sądu Rejonowego dla Łodzi - Widzewa w Łodzi z dnia 18 marca 2022 roku sygn. akt III K 940/21 za czyn z art. 180a kk popełniony w dniu 27 maja 2020 roku na karę 4 miesięcy pozbawienia wolności oraz zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat;

144 c) wyrokiem Sądu Rejonowego w Oleśnie z dnia 4 listopada 2022 roku sygn. akt II K 237/21 za czyn z art. 180a kk popełniony w dniu 9 grudnia 2020 roku na karę 3 miesięcy pozbawienia wolności oraz zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2 lat;

145 5. uchylenie rozstrzygnięcia o karze łącznej orzeczonej w punkcie 1 zaskarżonego wyroku oraz związanego z nim zaliczenia zawartego w punkcie 3, a także rozstrzygnięcia z punktu 5 orzeczenia poddanego kontroli odwoławczej o umorzeniu postępowania w pozostałym zakresie;

146 6. połączenie na podstawie art. 85 § 1 i 2 kk, art. 85a kk, art. 86 § 1 kk, art. 87 § 1 i art. 90 § 2 kk:

147 a) kar ograniczenia wolności orzeczonych wyrokami VII K 552/20 SR w Piotrkowie Trybunalskim i II K 90/21 SR w Rykach oraz kary pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem III K 940/21 SR dla Łodzi – Widzewa w Łodzi i orzeczenie R. J. kary łącznej 9 miesięcy pozbawienia wolności;

148 b) kar grzywien orzeczonych wyrokami II K 973/21 SR w Siedlcach oraz II K 511/21 SR w Strzelcach Opolskich i orzeczenie R. J. kary łącznej grzywny w wysokości 300 stawek dziennych po 10 złotych;

149 c) środków karnych zakazów prowadzenia pojazdów orzeczonych wyrokami: VII K 552/20 SR w Piotrkowie Trybunalskim, II K 90/21 SR w Rykach, III K 940/21 SR dla Łodzi – Widzewa w Łodzi, II K 973/21 SR w Siedlcach oraz II K 511/21 SR w Strzelcach Opolskich i orzeczenie R. J. łącznego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 5 lat;

150 7. połączenie na podstawie art. 85 § 1 i 2 kk, art. 85a kk, art. 86 § 1 kk, art. 87 § 1 kk i art. 90 § 2 kk kary ograniczenia wolności orzeczonej wyrokiem II K 26/21 SR w Węgrowie oraz kar pozbawienia wolności wymierzonych wyrokami IX K 689/21 SR w Bielsku - Białej i II K 237/21 SR w Oleśnie, a także jednostkowych środków karnych zakazów prowadzenia pojazdów orzeczonych wymienionymi przed chwilą wyrokami i orzeczenie R. J. karę łączną 1 roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności oraz łącznego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 6 lat;

151 8. zaliczenie skazanemu na podstawie art. 577 kpk na poczet kary łącznej pozbawienia wolności orzeczonej z wyroków: II K 26/21 SR w Węgrowie, IX K 689/21 SR w Bielsku - Białej i II K 237/21 SR w Oleśnie okresu od 16 sierpnia 2022 roku (godz. 16:25) do 12 lutego 2023 roku (godz. 16:25) tj. odbywania kary pozbawienia wolności z wyroku IX K 689/21 SR w Bielsku - Białej;

152 9. umorzenie w oparciu o art. 572 kpk postępowania w pozostałym zakresie.

153 Zwięźle o powodach zmiany

154 Ad. 1 - 3

155 Sąd I instancji opisując w części wstępnej wyrok VII K 552/20 SR w Piotrkowie Trybunalskim nie wskazał daty popełnienia czynu, a w przypadku wyroku II K 973/21 SR w Siedlcach nie opisał wysokości wymierzonej na jego podstawie grzywny. W związku z tym dla przejrzystości orzeczenia należało uzupełnić te braki. Poza tym, po wydaniu zaskarżonego wyroku łącznego doszło do kontrawencjonalizacji kary 6 miesięcy pozbawienia wolności z wyroku II K 1274/21 SR w Żywcu, którą zamieniono na karę 30 dni aresztu. Okoliczność ta posiada istotne znaczenie z punktu orzekania kary łącznej i dlatego też wskazanym było jej opisanie i uzupełnienie poprzez to wyroku łącznego Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim.

156 Ad. 4

157 Uzupełnienie materiału dowodowego i ustalenie w toku postępowania odwoławczego wyroków skazujących, które nie były brane pod uwagę przez Sąd a quo oraz możliwość orzeczenia przez sąd II instancji kary łącznej w oparciu o skazania, które nie były podstawą orzeczenia kary łącznej przez sąd pierwszej instancji.

158 Ad. 5

159 Potrzeba rozstrzygnięcia na nowo o karze łącznej (karach łącznych) w oparciu o wyroki wymienione w punkcie 1 zaskarżonego wyroku oraz o wyroki, które nie były brane pod uwagę przez Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim, co w konsekwencji przekładało się zaliczenie odbytej w całości kary z jednego z wyroków jednostkowych. Szerszy zakres wyroków objętych orzekaniem o karze łącznej oraz konieczność objęcia umorzeniem postępowania kary z wyroku II K 1274/21 SR w Żywcu, która w miedzy czasie objęta została kontrawencjonalizacją i zamieniono ją na karę aresztu.

160 Ad. 6 i 7

161 Tak jak już było to już wyżej dwukrotnie podnoszone zgodnie z Uchwałą Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 28 czerwca 2018 r. I KZP 3/18 (OSNKW 2018, Nr 8, poz. 55) dopuszczalnym jest orzeczenie przez sąd odwoławczy kary łącznej w oparciu o skazania, które nie były podstawą orzeczenia kary łącznej przez sąd pierwszej instancji. Dlatego też po uzupełnieniu postępowania dowodowego poprzez pozyskanie odpisów prawomocnych wyroków Sądu Rejonowego w Strzelcach Opolskich z dnia 4 sierpnia 2022 roku sygn. akt II K 511/21, Sądu Rejonowego dla Łodzi – Widzewa w Łodzi z dnia 18 marca 2022 roku sygn. akt III K 940/21 oraz Sądu Rejonowego w Oleśnie z dnia 4 listopada 2022 roku sygn. akt II K 237/21 rozstrzygnąć należało o karach łącznych z uwzględnieniem wymienionych przed chwilą skazań.

162 W odniesieniu do wyroków opisanych w punktach I – IX wyroku Sądu I instancji wydany został prawomocny wyrok łączny Sądu Rejonowego w Sosnowcu z 24 maja 2018 roku sygn. akt III K 91/18, który w odniesieniu do nich tworzy powagę rzeczy osądzonej. Poza tym, orzeczona na jego mocy kara łączna pozbawienia wolności została w całości wykonana, a kolejne skazania dotyczyły czynów mających miejsce w czasie późniejszym. Nie ma zatem podstaw do tego, aby w zakresie powyższych kar ponownie orzekać karę łączną.

163 Wszystkie pozostałe kary zostały prawomocnie orzeczone po 24 czerwca 2020 roku, a więc na zasadzie art. 81 ust. 2 ustawy z dnia 19 czerwca 2020 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID-19 oraz o uproszczonym postępowaniu o zatwierdzenie układu w związku z wystąpieniem COVID-19 (Dz.U. z 2020 r. poz. 1086) mają do nich zastosowanie przepisy obowiązujące od 24 czerwca 2020 roku.

164 Stosownie do treści art. 85 kk jeżeli sprawca popełnił dwa lub więcej przestępstw, zanim zapadł pierwszy wyrok, chociażby nieprawomocny, co do któregokolwiek z tych przestępstw i wymierzono za nie kary tego samego rodzaju albo inne podlegające łączeniu, sąd orzeka karę łączną, biorąc za podstawę kary z osobna wymierzone za zbiegające się przestępstwa.

165 W myśl natomiast art. 86 § 1 kk sąd wymierza karę łączną w granicach powyżej najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa do ich sumy, nie przekraczając jednak 810 stawek dziennych grzywny, 2 lat ograniczenia wolności albo 30 lat pozbawienia wolności. Jeżeli najwyższą z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa jest kara 810 stawek dziennych grzywny, 2 lat ograniczenia wolności albo 30 lat pozbawienia wolności, orzeka się tę karę jako karę łączną. Karę pozbawienia wolności wymierza się w miesiącach i latach. Ponadto, w razie skazania za zbiegające się przestępstwa na kary pozbawienia wolności i ograniczenia wolności sąd wymierza karę łączną pozbawienia wolności, przyjmując, że miesiąc ograniczenia wolności równa się 15 dniom pozbawienia wolności (art. 87 § 1 kk). W przypadku natomiast orzeczenia za zbiegające się przestępstwa pozbawienia praw publicznych, zakazów lub obowiązku tego samego rodzaju, sąd stosuje odpowiednio przepisy o karze łącznej (art. 90 § 2 kk).

166 Zgodnie z linią orzecznictwa Sądu Najwyższego, zawarty w art. 85 kk zwrot: „zanim zapadł pierwszy wyrok” odnosi się do pierwszego chronologicznie wyroku, który zapadł przed popełnieniem przez sprawcę kolejnego (kolejnych) przestępstwa. Przy kolejnych zbiegach obejmujących drugą, trzecią, itd. grupę przestępstw, zawsze wyjściowym punktem odniesienia będzie pozostawał ten chronologicznie „pierwszy wyrok”, zamykający kolejne „grupy przestępstw” pozostających w zbiegu. Oceny zbiegu realnego dokonywać należy z perspektywy postępowania sprawcy - czy kolejnych przestępstw dopuszcza się po wydaniu wobec niego wyroku (kolejnych wyroków), czy przed nim (nimi). Tylko te ostatnie tworzą zbieg realny, pozwalający na orzeczenie kary łącznej. (por. Uchwałę Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego w z dnia 25 lutego 2005r. I KZP 36/04 OSNKW 2005r. z. 2 poz. 13). Inaczej mówiąc, zwrot „zanim zapadł pierwszy wyrok” należy rozumieć nie jako w ogóle pierwszy, funkcjonujący w obrocie prawnym wyrok skazujący, lecz jako chronologicznie pierwszy wyrok, który zamyka daną grupę przestępstw pozostających w realnym zbiegu. Wyrokiem „pierwszym” może być również wyrok wydany później, a więc drugi czy jeszcze dalszy, w zależności od układu procesowego. Wtedy wyrok łączny będzie zawierał rozstrzygnięcia o więcej niż jednej karze łącznej orzeczonej co do każdej grupy przestępstw pozostających w realnym zbiegu (por. wyrok SN z 1.08.2007 r., IV KK 195/07, OSNwSK 2007, poz. 1771; postanowienie SN z 29.07.2008 r., IV KK 245/08, OSNwSK 2008, poz. 1542).

167 W świetle treści wyroków branych pod uwagę, w realnym zbiegu pozwalającym na orzeczenie kar łącznych pozostają przestępstwa, za które R. J. został skazany w sprawach:

168 A. VII K 552/20 SR w Piotrkowie Trybunalskim, II K 90/21 SR w Rykach, III K 940/21 SR dla Łodzi – Widzewa w Łodzi, II K 973/21 SR w Siedlcach oraz II K 511/21 SR w Strzelcach Opolskich oraz

169 B. wyrokiem II K 26/21 SR w Węgrowie oraz wyrokami IX K 689/21 SR w Bielsku - Białej i II K 237/21 SR w Oleśnie.

170 W ramach bowiem wymienionych grup, przestępstwa objęte powyższymi orzeczeniami popełnione zostały zanim zapadł pierwszy wyrok, chociażby nieprawomocny, co do któregokolwiek z nich oraz wymierzono za nie kary tego samego rodzaju albo inne podlegające łączeniu.

171 W realnym zbiegu z przestępstwami, za które R. J. został skazany w sprawach wymienionych w pierwszej grupie (punkt A) nie pozostawały występki przypisane w postępowaniach z kolejnej grupy (z punktu B). Czyn, bowiem za który wymieniony został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Oleśnie z dnia 4 listopada 2022 roku sygn. akt II K 237/21 (pierwszym wyrokiem z grupy B) zostały popełniony 9 grudnia 2020 roku, a więc już po tym jak w dniu 26 listopada 2020 roku zapadł wyrok w sprawie VII K 552/20 Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim, czyli pierwszy wyrok za przestępstwa objęte sprawami z pierwszej grupy (punkt A).

172 Stosownie do przytoczonych powyżej art. 86 § 1 kk oraz art. 87 § 1 kk, a także art. 90 § 2 kk granice łącznych kar oraz środków karnych kształtowały się w następujących wartościach brzegowych:

173 - grupa A - od 8 miesięcy pozbawienia wolności do 1 roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności oraz od 251 stawek dziennych grzywny do 450 stawek dziennych grzywny, a także od 4 do 9 lat zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych;

174 - grupa B – od 1 roku i 1 miesiąca pozbawienia wolności do 1 roku i 9 miesięcy pozbawienia wolności oraz od 4 do 8 lat zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych.

175 Poruszając się w powyżej zakreślonych granicach Sąd Okręgowy orzekł:

176 - za przestępstwa objęte wyrokami wymienionymi w grupie A - karę łączną 9 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę łączną grzywny w wysokości 300 stawek dziennych po 10 złotych i łączny zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 5 lat,

177 - za przestępstwa objęte wyrokami wymienionymi w grupie B - karę łączną 1 roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności oraz łączny zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 6 lat.

178 Ustalając wymiar kar łącznych Sąd Okręgowy miał na uwadze kierunek wniesionej apelacji oraz zastosował zasady mieszane, które jednak bardzo wyraźnie zbliżone były do pełnej absorbcji. Nie doszło zatem do pogorszenia sytuacji skazanego, a wręcz przeciwnie do kar orzekanych w instancji odwoławczej zastosowano korzystniejszą dla skazanego zasadę niż czynił to Sąd I instnacji.

179 Pomiędzy czynami zachodziły bardzo silne związki czasowe jak i przedmiotowe w sensie tożsamości dobra prawnego w które godziły oraz sposobu postępowania. Wszystkie przestępstwa wyczerpywały znamiona art. 180a kk i polegały na tym samym. Czyny z grupy A popełnione zostały na przestrzeni niecałych 6 miesięcy (od 27 maja do 5 listopada 2020 roku), zaś występki z grupy B miały miejsce w okresie około 4 miesięcy (od 9 grudnia 2020 roku co 11 marca 2021 roku). Na względzie należało mieć jednak także to, iż poszczególne występki stanowiły wielokrotne, odrębne i zupełnie niezależne od siebie przejawy nie przestrzegania przez skazanego porządku prawnego i ignorowania obowiązujących norm prawnych. Poza tym, prognoza penitencjarna skazanego nie jest pozytywna, gdyż cele wykonywanych kar nie zostały jeszcze dotychczas osiągnięte. Dlatego, też zdaniem Sądu brak było podstaw do zastosowania zasady pełnej absorbcji, ale należało zastosować zasadę mieszaną jednakże bardzo silnie do niej zbliżoną.

180 Ponadto, według Sądu o ile w przypadku pierwszych realnych zbiegów mieszana zasada orzekania kary łącznej powinna być zbliżona do pełnej absorbcji, o tyle w odniesieniu kolejnych zbiegów powinna się przesuwać w stronę kumulacji, z racji tego, że uporczywość skazanego w łamaniu prawa nie powinna go premiować.

181 W ocenie Sądu wymierzone kary łączne pozwalają na osiągnięcie w stosunku do skazanego celów zapobiegawczych i wychowawczych oraz realizują potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. Dotychczas bowiem orzekane wobec R. J. kary (w tym dość często wolnościowe tzn. grzywny oraz ograniczenia wolności) nie przyniosły żadnych rezultatów wobec niego, gdyż powrócił on do popełniania przestępstw tego samego rodzaju. Ponadto, skazany nawet nie raczył podjąć się odbywania kar ograniczenia wolności, gdyż były one zamieniane na kary zastępcze. W świetle informacji o karalności skazany jest sprawcą wysoce niepoprawnym, gdyż na przestrzeni od 27 maja 2020 roku co 18 września 2021 roku, aż czternaście razy dopuścił czynów z art. 180a kk lub 244 kk. Z opinii o skazanym wynika poza tym, że R. J. jest bezkrytyczny w stosunku do popełnionych przestępstw. Dlatego też, potrzeba kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa wymagała, aby połączyć kary ograniczenia wolności z karami pozbawienia wolności. Mając bowiem na uwadze wielokrotną karalność skazanego i jego dotychczasowe postępowanie nie sposób jest liczyć na to, że kara o charakterze wolnościowym może spełnić swoje cele i w związku z tym, Sąd zastosował regulację przewidzianą w art. 87 § 1 kk. Z drugiej strony Sąd Okręgowy nie tracił także z pola widzenia tego, że łączeniu ze sobą podlegały kary wolnościowe oraz izolacyjne.

182 Ustalając wysokości stawek dziennych grzywny, Sąd miał na uwadze to, że stosownie do treści art. 86 § 2 kk wysokość stawki dziennej nie może przekraczać najwyższej ustalonej poprzednio.

183 Ad. 8

184 W związku z tym, że w wyroku łącznym należy wymienić okresy zaliczone na poczet kary łącznej okres odbywania kary jednostkowej (z wyroku IX K 689/21 SR w Bielsku – Białej) zaliczono na poczet kary łącznej, która ją objęła.

185 Ad. 9

186 Kary za przestępstwa nie łączą się karami za wykroczenia, a więc z racji zamiany kary 6 miesięcy pozbawienia wolności wymierzonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Żywcu z 11 maja 2022 r. sygn. akt II K 1274/21 na karę 30 dni aresztu niedopuszczalnym było jej połączenie z karami objętymi węzłem kary łącznej orzeczonej w punkcie 2 zaskarżonego wyroku. Poza tym, w przedmiocie skazań wyrokami opisanymi w punktach I – IX wyroku Sądu I instancji wydany został prawomocny wyrok łączny Sądu Rejonowego w Sosnowcu z 24 maja 2018 roku sygn. akt III K 91/18, który w odniesieniu do nich tworzy powagę rzeczy osądzonej. Dlatego też, z racji braku podstaw do wydania wyroku łącznego obejmującego wymienione wyroki Sąd stosownie do treści art. 572 kpk umorzył postępowanie w tym zakresie.

187 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

188 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

189 1.1.

190 art. 439 k.p.k.

191 Zwięźle o powodach uchylenia

192 2.1.

193 Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

194 art. 437 § 2 k.p.k.

195 Zwięźle o powodach uchylenia

196 3.1.

197 Konieczność umorzenia postępowania

198 art. 437 § 2 k.p.k.

199 Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

200 4.1.

201 art. 454 § 1 k.p.k.

202 Zwięźle o powodach uchylenia

203 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

204 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

205 Punkt rozstrzygnięcia

206 z wyroku

207 Przytoczyć okoliczności

208 6. KOSZTY PROCESU

209 Punkt rozstrzygnięcia

210 z wyroku

211 Przytoczyć okoliczności

III

212 IV

213 Mając na uwadze orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (uznające za niekonstytucyjne różnicowanie wysokości stawek pomiędzy obroną z wyboru, a pomocą prawną świadczoną z urzędu) o zwrocie kosztów obrony udzielonej niniejszej sprawie oskarżonemu ex officio Sąd orzekł na podstawie § 2 pkt 1 i 2 oraz § 4 ust. 1 - 3 i § 17 ust. 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. 2019 poz. 18) w zw. z § 11 ust. 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 z późn. zm.).

214 W oparciu natomiast o art. 624 § 1 kpk w zw. z art. 634 kpk, Sąd zwolnił oskarżonego od opłaty i obowiązku zwrotu wydatków poniesionych w postępowaniu odwoławczym uznając, że ich uiszczenie byłoby dla niego zbyt uciążliwe ze względu na jego aktualną sytuację majątkową. Skazany nie posiada bowiem żadnego majątku, a obecnie jest pozbawiony wolności oraz nie osiąga żadnych zarobków.

215 7. PODPIS

216 Załącznik do formularza UK 2

217 1.3. Granice zaskarżenia

218 Kolejny numer załącznika

219 1

220 Podmiot wnoszący apelację

221 oskarżony

222 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

223 całość zaskarżonego wyroku

224 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

225 na korzyść

226 na niekorzyść

227 w całości

228 w części

229 co do winy

230 co do kary

231 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

232 1.3.2. Podniesione zarzuty

233 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

234 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

235 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

236 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

237 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

238 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

239 art. 439 k.p.k.

240 brak zarzutów

241 1.4. Wnioski

242 uchylenie

243 zmiana