Uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 20 stycznia 2026 r., IV Ka 668/25

uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 20 stycznia 2026 r., IV Ka 668/25

Uzasadnienie

1 Formularz UK 2

2 Sygnatura akt

3 IV Ka 668/25

4 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

5 2

6 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA

7 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

8 wyrok Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 21 lipca 2025 roku sygn. akt II K 1310/24

9 1.2. Podmiot wnoszący apelację

10 ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

11 ☒ oskarżyciel posiłkowy

12 ☐ oskarżyciel prywatny

13 ☒ obrońca

14 ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

15 ☐ inny

16 1.3. Granice zaskarżenia

17 1.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

18 ☒ na korzyść

19 ☒ na niekorzyść

20 ☐ w całości

21 ☒ w części

22 ☐co do winy

23 ☒co do kary

24 ☒co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

25 1.1.2. Podniesione zarzuty

26 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

27 ☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

28 ☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

29 ☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

30 ☒art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

31 ☒art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

32 ☐art. 439 k.p.k.

33 ☐brak zarzutów

34 1.4. Wnioski

35 ☒uchylenie

36 ☒zmiana

37 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami

38 przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

39 1.5. Ustalenie faktów

40 1.1.3. Fakty uznane za udowodnione

41 Lp.

42 Oskarżony

43 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

44 Dowód

45 Numer karty

46 2.1.1.1.

47 1.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione

48 Lp.

49 Oskarżony

50 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

51 Dowód

52 Numer karty

53 2.1.2.1.

54 1.6. Ocena dowodów

55 1.1.5. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

56 Lp. faktu z pkt 2.1.1

57 Dowód

58 Zwięźle o powodach uznania dowodu

59 1.1.6. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

60 (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

61 Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

62 Dowód

63 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

64 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

65 Lp.

66 Zarzut

67 3.1.

68 Podniesione w apelacji obrońcy oskarżonego zarzuty:

69 - błędu w ustaleniach faktycznych (art. 438 pkt. 3 k.p.k.) który miał wpływ na treść wydanego wyroku w następstwie bezpodstawnego uznania, iż oskarżony U. N. umyślnie naruszył zasady ruchu drogowego, podczas gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na poczynienie takich ustaleń faktycznych, albowiem jak wynika z samego opisu czynu zabronionego przypisanego oskarżonemu w ramach zaskarżonego wyroku, nie zachowanie szczególnej ostrożności poprzez zaniechanie obserwacji przedpola jazdy i brak redukcji rozwijanej prędkości przed wejściem dla pieszych, jednoznacznie świadczy o nieumyślnym naruszeniu zasad ruchu drogowego, co wynika także z pozostawieniem opisu czynu zabronionego sformułowanego pierwotnie w akcie oskarżenia, z nakreśloną nieumyślnością co do warunków jego popełnienia bez jej zmiany pod kątem przypisanej umyślności.

70 - rażącej niewspółmierności orzeczonego w pkt 5 środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres próby jednego roku jako niesłusznie orzeczonego, podczas gdy poprawna ocena zachowania oskarżonego pod kątem naruszenia zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym przemawia za nieumyślnością zachowania oskarżonego, a nie jak bezkrytycznie przyjął Sąd I instancji umyślnością, ponadto należy podkreślić, iż zachowania O. P. zostało zakwalifikowane jako wtargnięcie pod nadjeżdżający autobus prowadzony przez oskarżonego co powinno być wzięte pod uwagę przy ocenie prawnokarnej zachowania oskarżonego, który poruszał się z prędkością administracyjnie dozwoloną, dostosowaną do warunków jazdy, natomiast sama odpowiedzialność karna oskarżonego, za niepodjęcie działań w kierunku uniknięcia spowodowania wypadku komunikacyjnego, nie powinna skutkować pozbawieniem go uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym, nawet na minimalny okres jednego roku, biorąc pod uwagę wieloletnią bezkolizyjne uczestnictwo U. N. w ruchu drogowym, wykorzystywania uprawnień w sferze zawodowej oraz całokształt okoliczności wypadku w tym bezmyślnego zachowania O. P. na przejściu dla pieszych.

71 ☐ zasadny

72 ☐ częściowo zasadny

73 ☒ niezasadny

74 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

75 Oba powyższe zarzuty nawiązują do dokonanej przez Sąd I instancji oceny naruszenia przez oskarżonego zasad ruchu drogowego i mogą zostać omówione łącznie.

76 Wbrew poglądowi skarżącego, Sąd Rejonowy całkowicie słusznie uznał, że w rozpoznawanej tu sprawie mieliśmy do czynienia z umyślnym naruszeniem przez sprawcę zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym.

77 W orzecznictwie konsekwentnie wskazuje się, że umyślne naruszenie zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym zachodzi wtedy, gdy sprawca świadomie postępuje wbrew zakazom lub nakazom, co w konsekwencji staje się przyczyną spowodowania skutków określonych w art. 177 k.k. Nieumyślne naruszenie zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym może zdarzyć się zwłaszcza wtedy, gdy dokonanie określonego manewru jest wynikiem błędnej (ze strony sprawcy) oceny istniejącej sytuacji w ruchu, np. kierowca samochodu myli się przypuszczając, że w określonej sytuacji drogowej dokona bezpiecznie manewru wyprzedzenia, albo prowadząc samochód z określoną szybkością błędnie sądzi, że pokona bezpiecznie zakręt drogi (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19.10.1976 roku – Rw 273/76; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22.08.2024 roku – V KK 24/24).

78 W rozpoznawanej sprawie oskarżony, kierujący autobusem, prawidłowo reagując na pieszego, który wchodził na wyznaczone na jezdni przejście dla pieszych, dysponowałby wystarczającym odcinkiem drogi i czasem na podjęcie skutecznych manewrów obronnych w postaci hamowania, co pozwoliłoby uniknąć wypadku drogowego. Natomiast oskarżony sam pozbawił się tej możliwości, poprzez zaniechanie starannej obserwacji przedpola jazdy. To zaniechanie właściwej obserwacji przedpola jazdy, nie było spowodowane chwilową utratą koncentracji, czy też zbyt długim skupieniem uwagi na którymś z urządzeń pokładowych, ale było wynikiem intencjonalnego patrzenia na treści odtwarzanie w telefonie, umieszczonym w uchwycie po jego lewej stronie. Kierujący miał zatem świadomość, że odrywając na dłuższe chwile wzrok od tego, co się dzieje przed jego pojazdem, narusza zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym (w szczególności wskazane w art. 3 ust.1 oraz art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym) i się na to godził. Prowadzić to musi do jednoznacznych wniosków, że naruszenie przez niego zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym było umyślne.

79 Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz poczynionych na tej podstawie przez Sąd I instancji ustaleń faktycznych prowadzi także do wniosku, że orzeczony w przedmiotowej sprawie wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, nie nosi znamion rażącej niewspółmierności. Sąd Rejonowy orzekając tenże środek miał na względzie i prawidłowo ocenił stopień społecznej szkodliwości popełnionego przez oskarżonego czynu i stopień jego zawinienia. Przede wszystkim za orzeczeniem powyższego środka karnego przemawiała okoliczność umyślnego naruszenia przez oskarżonego zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym oraz tragiczny skutek spowodowanego przez oskarżonego wypadku.

80 Wniosek

81 o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zmianę opisu czynu i przyjęcie, iż oskarżony nieumyślnie naruszył zasady ruchu drogowego, a w konsekwencji o uchylenie pkt. 5 zaskarżonego wyroku w zakresie orzeczonego wobec oskarżonego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres jednego roku, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie Sadowi I instancji do ponownego rozpoznania.

82 ☐ zasadny

83 ☐ częściowo zasadny

84 ☒ niezasadny

85 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

86 Z powodów już wyżej wskazanych nie było podstaw do modyfikacji zaskarżonego wyroku poprzez przyjęcie, że oskarżony jedynie nieumyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym, jak również do odstąpienia od orzeczenia wobec oskarżonego środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. Nie zostały także spełnione warunki wskazane w art. 437 § 2 zd. 2 k.p.k. zezwalające na uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

87 3.2.

88 Podniesiony w apelacji pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych zarzut obrazy przepisów prawa procesowego mającą wpływ na wynik sprawy polegającej na naruszeniu art. 7 i art. 201 k.p.k. bezzasadnym uznaniu za w pełni wiarygodną wadliwej, niepełnej i nieprzekonującej opinii biegłego i odmowie powołania nowego specjalisty, mimo istnienia istotnych zastrzeżeń merytorycznych.

89 ☐ zasadny

90 ☐ częściowo zasadny

91 ☒ niezasadny

92 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

93 Zarzut jest niezasadny. Stwierdzić stanowczo należy, iż skarżąca nie zdołała skutecznie zakwestionować opinii biegłego z zakresu rekonstrukcji wypadków drogowych. Sąd Rejonowy słusznie uznał powyższą opinię jako kompletną i przekonywującą. Biegły D. C. dysponuje wiadomościami specjalnymi, niezbędnymi do wyjaśnienia okoliczności, o które zwrócił się do niego organ procesowy. Opinia biegłego, następnie uzupełniona w formie pisemnej i ustnej w toku postępowania jurysdykcyjnego, udziela odpowiedzi na wszystkie postawione pytania, na które, zgodnie z zakresem posiadanych wiadomości specjalnych i udostępnionym mu materiałem dowodowym, biegły powinien udzielić odpowiedzi. Uwzględnia także wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia konkretnej kwestii okoliczności oraz zawiera uzasadnienia wyrażonych w niej ocen i poglądów. Jednocześnie sformułowania opinii pozwalają na zrozumienie tychże ocen i poglądów, a wnioski końcowe są jednoznaczne. Skoro opinia ta spełnia wszelkie wymogi, jakie ustawa stawia przed opinią specjalistyczną w sprawie karnej, Sąd Rejonowy miał prawo oprzeć się na tejże opinii.

94 Skarżąca nie przedstawiła takich argumentów, które zdołałyby przekonać, że omawiana tu opinia jest niejasna, niepełna, bądź też wewnętrznie sprzeczna.

95 Chybiony jest zarzut, jakoby przyjęte przez biegłego wartości opóźnienia hamowania autobusu, nie znajdują żadnego potwierdzenia naukowego, co miało wynikać z przytoczonej w uzasadnieniu apelacji literatury. Biegły wyjaśnił bowiem, że znane mu są wskazane w apelacji wartości opóźnienia hamowania, gdyż sam nawet uczestniczył w jednym z tych badań. Chodzi w nich jednak o wartości, występujące przy pełnym hamowaniu maksymalnym (wartość maksymalnego opóźnienia). Natomiast w tym wypadku, co wynika z materiału dowodowego, autobus osiągnął opóźnienie hamowania rzędu 3 m/s², o czym świadczą utrwalone powypadkowe ślady hamowania kół na jezdni. Wspomniana rzeczywista wartość opóźnienia hamowania 3 m/s², została dla tego konkretnego przypadku wyliczona matematycznie, na podstawie ujawnionych śladów hamowania.

96 Biegły odniósł się także do zarzutu, iż sporządził oględziny miejsca zdarzenia w dniu 29.09.2024 roku, kiedy drzewa wzdłuż ulicy (...) miały liście, podczas, gdy w czasie wypadku drzewa liści nie posiadały. Na rozprawie odwoławczej biegły wyjaśnił, że korona drzew nie wpływa na widoczność pieszych na chodniku, dlatego że ,,nie obserwujemy wypadku z góry, tylko obserwujemy przedpole jazdy, do przodu, przed pojazdem”. Przy rekonstrukcji wypadków drogowych przyjmuje się, że przeszkoda nieoświetlona, z uwagi na asymetryczność świateł, jest oświetlana na wysokości 25-30 cm. Użyte w opinii pisemnej sformułowanie „drzewa usytuowane wzdłuż jedni", należy rozumieć jako spionizowane pnie drzew, które przesłaniają dany obiekt, jeśli wejdzie w ich pole (k.510v - 511).

97 Nie są także słusznie pretensje pod adresem biegłego, że nie uwzględnił on treści art. 13 § 1a ustawy Prawo o ruchu drogowym, z którego wynika, że pieszy ma pierwszeństwo nawet przed przejściem dla pieszych, jeśli z jego zachowania bezpośrednio wynika, że zamierza wejść na to przejście. Biegły w swoich opiniach jednoznacznie wskazał, uzasadniając swoje stanowisko, że kierujący autobusem miał możliwość dostrzeżenia pieszego dopiero w chwili, gdy ten dochodził do krawędzi jezdni, a więc z odległości ok. 21,7 metra. Na taką ocenę wpłynęły panujące warunki nocne, mała wartość natężenia oświetlenia ulicznego na chodniku w obszarze jednego metra przed krawędzią jezdni, słaby kontrast odzieży pieszego z tłem, czy też ograniczenie widoczności przez rosnące wzdłuż ulicy drzewa. Jeżeli zatem kierujący autobusem, nie miał realnej możliwości dostrzeżenia pieszego, znajdującego się na chodniku przed przejściem dla pieszych, to oczywistym jest, że nie miał też możliwości dokonania oceny, czy zachowanie pieszego wskazywało wówczas na zamiar wejścia na przejście dla pieszych.

98 Na rozprawie apelacyjnej biegły odniósł się także do kwestii toru jazdy autobusu przed potrąceniem pieszego. Biegły wskazał, że dopiero podczas hamowania, tylne koła autobusu pozostawiły ślad na linii ciągłej, rozdzielającej pasy ruchu, natomiast przed dojeżdżaniem do przejścia dla pieszych, autobus nie najeżdżał na linię pojedynczą rozdzielającą pasy ruchu. Biegły również podkreślił, że poruszanie się autobusu prawym pasem, ale nie blisko prawej krawędzi jezdni, nie stanowiło o błędzie taktycznym kierującego. Błąd kierującego autobusem polegał bowiem wyłącznie na braku uważnej obserwacji przedpola jazdy i niezareagowaniem na pojawienie się pieszego na przejściu dla pieszych (k.511v).

99 Wniosek

100 o powołanie nowego biegłego sądowego do wydania opinii.

101 ☐ zasadny

102 ☐ częściowo zasadny

103 ☒ niezasadny

104 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

105 Z przyczyn podanych już wyżej wniosek nie mógł zostać uwzględniony. Wbrew twierdzeniom apelacji, opinia biegłego z zakresu rekonstrukcji wypadków drogowych jest zupełna, jasna i przekonywująca. W tej sytuacji dopuszczenie dowodu z opinii kolejnego biegłego tej samej specjalności byłoby nieuzasadnione. Zgodnie z treścią art. 201 k.p.k. powołanie innego biegłego jest dopuszczalne tylko wówczas, jeżeli dotychczasowa opinia jest niepełna lub niejasna, albo gdy zachodzi sprzeczność w samej opinii lub między różnymi opiniami w tej samej sprawie. Podstawą zdyskwalifikowania opinii biegłego i żądania przeprowadzenia kolejnej jeszcze opinii, nie może być natomiast to, że strona nie jest zadowolona z niekorzystnych dla siebie wniosków dotychczasowej opinii. Jeżeli opinia biegłego jest przekonująca i zupełna dla sądu, który swoje stanowisko w tym względzie uzasadnił, to fakt, iż opinia taka nie jest przekonywająca (niepełna) dla stron procesowych, nie jest przesłanką dopuszczenia kolejnej opinii w oparciu o przepis art. 201 k.p.k. Wynika to także z utrwalonego orzecznictwa, że przytoczyć tu można chociażby postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 lipca 2006 roku – III KK 455/05, czy też wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 8 maja 2001 roku – II AKa 130/01.

106 3.3.

107 Podniesiony w apelacji pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych zarzut błędu w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że pokrzywdzony pieszy O. P. przyczynił się do wypadku, podczas gdy prawidłowa i pełna analiza zebranego materiału dowodowego - w szczególności w świetle konieczności dopuszczenia nowej opinii biegłego -prowadzi do przeciwnych wniosków.

108 ☐ zasadny

109 ☐ częściowo zasadny

110 ☒ niezasadny

111 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

112 Sąd Rejonowy nie popełnił błędu, uznając, że w przedmiotowej sprawie, obok ewidentnie nieprawidłowego zachowania kierowcy autobusu, również i zachowanie pieszego nie było prawidłowe i pozostawało w związku przyczynowo – skutkowym z zaistniałym wypadkiem.

113 Pierwszeństwo pieszego, przechodzącego przez wyznaczone przejście na jezdni nie jest bezwarunkowe. Obowiązujące przepisy nakazują kierującemu pojazdem ustąpić pierwszeństwa pieszemu znajdującemu się na tym przejściu albo wchodzącemu na to przejście (art. 26 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym), jednocześnie jednak obligują pieszego, by wchodząc na jezdnię zachował on szczególną ostrożność (art. 13 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym), zabraniając wchodzenia na jezdnię bezpośrednio przed jadący pojazd, w tym również na przejściu dla pieszych (art. 14 pkt 1a ustawy Prawo o ruchu drogowym). Dopiero przestrzeganie przez obie strony tak ukształtowanego zespołu zakazów i nakazów jest gwarantem zapewnienia pieszemu bezpieczeństwa podczas przechodzenia przez wyznaczone przejście na jezdni.

114 Z nagrania monitoringu autobusu należy wywnioskować, że pokrzywdzony wszedł na przejście dla pieszych, nie zatrzymując się przed nim i nie wykonując żadnych czynności, w celu upewnienia się, czy może bezpiecznie przejść na drugą stronę. W momencie wejścia O. P. na przejście dla pieszych, autobus znajdował się w odległości około 21,7 metrów od tego przejścia, a zatem na tyle blisko, że pieszy powinien był powstrzymać się od dalszego ruchu, przynajmniej do czasu upewnienia się, że kierujący autobusem zauważył go i reaguje na jego obecność, poprzez zmniejszenie prędkości. Takie właśnie zachowanie pieszego było, w świetle treści powoływanych przepisów art. 13 ust. 1, art. 14 pkt 1a i art. 26 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, wymagane.

115 Niczego w tym względnie nie zmieniłoby przyjęcia założenia, że O. P., dochodząc do przejścia dla pieszych (będąc jeszcze na chodniku), widział nadjeżdżający autobus. Oznaczałoby to, że w takim razie źle ocenił odległość i prędkość nadjeżdżającego autobusu, mylnie zakładając, że zdąży bezkolizyjnie przejść na drugą stronę, względnie, że kierujący autobusem na pewno i tak go dostrzeże i zahamuje przed przejściem dla pieszych. Tego rodzaju zachowanie także należałoby ocenić jako nie zachowanie szczególnej ostrożności i naruszenie zakazu wchodzenia bezpośrednio przed jadący pojazd. W literaturze przedmiotu trafnie się podnosi, że skoro zabronione jest wchodzenie na jezdnię bezpośrednio przed jadący pojazd, w tym również na przejściu dla pieszych (art. 14 pkt 1a Prawa o ruchu drogowym), to oznacza to, że pieszy nie może egzekwować pierwszeństwa przez wtargnięcie na jezdnię przed nadjeżdżający pojazd (W. Kotowski, Prawo o ruchu drogowym. Komentarz, Warszawa 2011, s. 384). W sytuacji drogowej, jaka miała miejsce w rozpoznawanej sprawie, istniała natomiast możliwość uniknięcia wypadku po stronie pieszego, gdyby zachował on szczególną ostrożność i upewnił się w sposób dostateczny, czy może w zaistniałych warunkach bezpiecznie wejść na jezdnię, tj. upewnił się, czy kierujący autobusem reaguje na jego obecność na drodze, redukując prędkość.

116 Sąd Rejonowy, posiłkując się wyliczeniami biegłego, trafnie także uznał, że w realiach rozpoznawanej sprawy mieliśmy do czynienia z bezpośrednim wejściem pieszego przed jadący pojazd. Taka sytuacja ma miejsce wówczas, gdy przed wejściem pieszego na jezdnię pojazd znajduje się w takiej odległości od tego miejsca, że kierujący nim – przy zachowaniu bezpiecznej prędkości – nie jest w stanie zatrzymać go przed przejściem. Z przeprowadzonej przez biegłego w niniejszej sprawie analizy wynika, że gdy pieszy wchodził na przejście dla pieszych (kiedy to kierujący autobusem miał możliwość rozpoznać sylwetkę pieszego oraz to, że pieszy wchodzi na przejście, nie reagując na nadjeżdżający pojazd), autobus w tym czasie znajdował się w odległości około 21,7 metrów od miejsca potrącenia. Z dalszych wyliczeń opinii biegłego wynika, że droga zatrzymania autobusu mieściłaby się w granicy 21,9 - 25,3 metrów, co dowodzi, że kierujący, przy możliwym do osiągnięcia opóźnienia hamowania rzędu 3,0-4,0 m/s² nie dysponował fizyczną możliwością zatrzymania autobusu przed torem ruchu pieszego.

117 Trzeba pamiętać, że niejednokrotnie współodpowiedzialnymi za zaistnienie wypadku drogowego są dwaj współuczestnicy ruchu, a czasem nawet większa ich liczba. Warunkiem takiej właśnie oceny prawnej jest stwierdzenie, w odniesieniu do każdego takiego uczestnika z osobna, że w zarzucalny sposób naruszył on, chociażby nieumyślnie, zasady bezpieczeństwa w ruchu i że pomiędzy jego zachowaniem, a zaistniałym wypadkiem, zachodzi powiązanie przyczynowe. Przypisywany może być przy tym tylko taki skutek, który został przez danego uczestnika ruchu spowodowany w wyniku sprowadzenia przezeń niedozwolonego niebezpieczeństwa (ryzyka) jego powstania, albo istotnego zwiększenia ryzyka już istniejącego (a będącego np. wynikiem zachowania innego współuczestnika ruchu).

118 Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że niezachowanie przez O. P. szczególnej ostrożności podczas korzystania z przejścia dla pieszych, poprzez nieupewnienie się, czy może bezpiecznie przejść na drugą stronę jezdni, a w konsekwencji wejście na jezdnię bezpośrednio przed nadjeżdżający autobus, w sytuacji grożącej wypadkiem, pozostawało w związku przyczynowo - skutkowym z zaistniałym zdarzeniem drogowym, stanowiąc o przyczynieniu się przez pieszego do jego zaistnienia. Skarżąca nie wykazała, aby Sąd I instancji dokonując takiej oceny był nieobiektywny, przekroczył granice swobodnej oceny dowodów, lub pominął w tym zakresie okoliczności ujawnione w toku przewodu sądowego.

119 Wniosek

120 o zmianę zaskarżonego wyroku w części opisu czynu poprzez usunięcie zapisu o przyczynieniu się pieszego do wypadku.

121 ☐ zasadny

122 ☐ częściowo zasadny

123 ☒ niezasadny

124 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

125 Z przyczyn omówionych wyżej złożony wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Zdaniem Sądu Okręgowego, wprawdzie przyczynienie się pokrzywdzonego do zaistnienia wypadku ocenić należy jako niewspółmierne, w stosunku od naruszenia zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym ze strony oskarżonego, tym niemniej, nie jest ono pomijalne.

126 3.4.

127 Podniesiony w apelacji pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych zarzut rażącej niewspółmierności kary polegającej na wymierzeniu oskarżonemu kary w postaci 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 2 lat i orzeczenie środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 1 roku, co wynikało z wyeksponowania i nadmiernego przyłożenia przez sąd wagi do okoliczności łagodzących bez nadania odpowiedniego znaczenia okolicznościom obciążającym dla oskarżonego.

128 ☐ zasadny

129 ☐ częściowo zasadny

130 ☒ niezasadny

131 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

132 Zarzut niewspółmierności wymierzonej oskarżonemu kary i środka karnego nie jest zasadny.

133 Przypomnieć należy, że z racji na ocenny charakter zasad wymiaru kary, zgodnie z regulacją art. 438 pkt 4 k.p.k., niewspółmierność kary musi być natury zasadniczej, czyli rażąca w stopniu nie dającym się zaakceptować. Do uznania zasadności takiego zarzutu konieczne byłoby wykazanie, jakich konkretnie uchybień w zakresie zasad logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego dopuścił się sąd I instancji w ocenie zebranego materiału dowodowego, mającego w świetle art. 53 k.k. znaczenie dla wymiaru kary. Przeciwstawienie ocenie wyrażonej przez sąd orzekający jedynie odmiennego poglądu, opartego na subiektywnym przekonaniu strony skarżącej, nie może uzasadniać zarzutu błędu w zakresie wysokości orzeczonej kary.

134 W przekonaniu Sądu Okręgowego, w przedmiotowej sprawie nie zachodziły podstawy do wydania rozstrzygnięcia reformatoryjnego, odnośnie orzeczonej przez Sąd I instancji kary, która nie nosi cech rażącej niewspółmierności, a tylko w tym przypadku możliwa byłaby jego korekta. Stopień dolegliwości orzeczonej kary 1 roku pozbawienia wolności, nie jest jak twierdzi skarżąca, zbyt łagodny, a odpowiada dyrektywom wymiaru kary, określonym w art. 53 k.k. Również w przekonaniu Sądu Okręgowego wymierzona oskarżonemu kara 1 roku pozbawienia wolności odpowiada stopniowi jego zawinienia oraz stopniowi społecznej szkodliwości przypisanego mu czynu. Taki właśnie wymiar kary pozbawienia wolności mieści się w zakresie współmiernej reakcji karnej za popełnione przez oskarżonego przestępstwo, spełni w sposób właściwy cel zapobiegawczy, a także w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa.

135 Apelacja pomija, że oprócz okoliczności obciążających oskarżonego, zaistniał też w niniejszej sprawie zespół okoliczności łagodzących. Przypomnieć w tym kontekście można utrwalony pogląd Sądu Najwyższego, że przyczynienie się do wypadku przez współuczestnika ruchu drogowego, albo przez inną osobę, powinno być uwzględnione na korzyść sprawcy. Naruszenie przez współuczestnika ruchu drogowego lub inną osobę zasad bezpieczeństwa tego ruchu i przyczynienie się do wypadku jest elementem zmniejszającym winę sprawcy i dlatego powinno być traktowane jako okoliczność łagodząca, chyba że owe przyczynienie się nie miało istotnego wpływu na zaistnienie wypadku. Przyczynienie ma wpływ również na stopień społecznej szkodliwości czynu. Przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu – zgodnie z art. 115 § 2 k.k. – bierze się pod uwagę sposób i okoliczności popełnienia czynu (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 28.02.1975 roku - V KZP 2/74).

136 Skarżąca kwestionuje też decyzję o warunkowym zawieszeniu oskarżonemu kary pozbawienia wolności. Sąd odwoławczy poglądu tego jednak nie podziela. Zgodnie z art. 69 § 1 k.k., sąd może warunkowo zawiesić wykonanie kary pozbawienia wolności orzeczonej w wymiarze nieprzekraczającym roku, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa nie był skazany na karę pozbawienia wolności i jest to wystarczające dla osiągnięcia wobec niego celów kary, a w szczególności zapobieżenia powrotowi do przestępstwa. Zawieszając wykonanie kary, sąd bierze pod uwagę przede wszystkim postawę sprawcy, jego właściwości i warunki osobiste, dotychczasowy sposób życia oraz zachowanie się po popełnieniu przestępstwa (art. 69 § 2 k.k.). W świetle ustalonych właściwości i warunków osobistych oskarżonego, jego postawy w trakcie procesu, okazanej skruchy, nie ma powodów postawienia negatywnej prognozy kryminalistycznej, co do dalszego postępowania oskarżonego. Sąd Rejonowy prawidłowo zatem zastosował wobec oskarżonego warunkowe zawieszenie wykonania wymierzonej kary pozbawienia wolności. Pamiętać też należy, iż kara pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, to nie zwolnienie z odpowiedzialności karnej. Jeżeli oskarżony nie wykorzysta danej mu szansy i ponownie wejdzie w konflikt z prawem, to przecież istnieje możliwość zarządzenia wobec niego orzeczonej kary pozbawienia wolności, w trybie art. 75 k.k. Nadto zastosowany dwuletni okres próby, w trakcie którego U. N. został zobowiązany przez Sąd Rejonowy do informowania o przebiegu okresu próby, pozwoli na ewentualne zrewidowanie postawionej prognozy kryminalistycznej wobec oskarżonego.

137 Sąd odwoławczy ponadto uznał, że trafnym było orzeczenie wobec oskarżonego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 1 roku. Środek ten ma za zadanie wyeliminować sprawcę naruszającego zasady ruchu drogowego z tegoż ruchu, kierując się potrzebą ochrony innych uczestników ruchu drogowego. Przerwa w kierowaniu pojazdami mechanicznymi na okres 1 roku, winna również skłonić oskarżonego do pogłębionej refleksji nad swoim nagannym postępowaniem. Sąd Okręgowy nie podzielił natomiast stanowiska pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych, że czasokres orzeczonego zakazu jest zbyt krótki. Dostrzegając oczywiście sposób naruszenia przez oskarżonego zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym oraz tragiczny skutek wypadku, trzeba jednak mieć też na względzie przyczynienie się do wypadku pieszego. Oskarżony nie był też wcześniej karany, w tym również za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w ruchu drogowym. Należy też uwzględnić, że zakaz prowadzenia pojazdów, orzekany w trybie art. 42 § 1 k.k., jest środkiem o charakterze fakultatywnym. Trzeba wreszcie pamiętać o tym, że oskarżony jest zawodowym kierowcą. Z jednej strony, zwłaszcza od takiej osoby należy wymagać poszanowania przepisów ruchu drogowego. Z drugiej jednak strony, zakaz prowadzenia pojazdów, ma dla niego dodatkową dolegliwość. Nie tylko bowiem utrudni oskarżonemu codzienne funkcjonowanie, ale również uniemożliwi mu, przez okres trwania zakazu, wykonywanie zawodu kierowcy.

138 Wniosek

139 o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez wymierzenie kary 1 roku i 6 miesięcy bezwzględnego pozbawienia wolności, orzeczenie środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat i zasądzenie od oskarżonego na rzecz oskarżycieli posiłkowych kosztów postępowania apelacyjnego.

140 ☐ zasadny

141 ☐ częściowo zasadny

142 ☒ niezasadny

143 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

144 Ponieważ podniesiony zarzut nie okazał się zasadny, wniosek o zmianę wyroku w kierunku żądanym przez skarżącą nie mógł zostać uwzględniony. Kwestia kosztów postępowania apelacyjnego będzie omówiona w dziale 6 niniejszego uzasadnienia.

145 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

146 4.1.

147 Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

148 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

149 1.7. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

150 5.1.1.

151 Przedmiot utrzymania w mocy

152 Całość zaskarżonego wyroku

153 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

154 Zaskarżony wyrok jest słuszny i odpowiadający prawu. Podniesione zarzuty nie okazały się zasadne, o czym była już mowa wyżej.

155 1.8. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

156 5.2.1.

157 Przedmiot i zakres zmiany

158 Zwięźle o powodach zmiany

159 1.9. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

160 1.1.7. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

161 5.3.1.1.1.

162 ☐ art. 439 k.p.k.

163 Zwięźle o powodach uchylenia

164 5.3.1.2.1.

165 Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

166 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

167 Zwięźle o powodach uchylenia

168 5.3.1.3.1.

169 Konieczność umorzenia postępowania

170 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

171 Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

172 5.3.1.4.1.

173 ☐ art. 454 § 1 k.p.k.

174 Zwięźle o powodach uchylenia

175 1.1.8. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

176 1.10. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

177 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

178 Przytoczyć okoliczności

179 6. Koszty Procesu

180 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

181 Przytoczyć okoliczności

182 2-4

183 Zgodnie z treścią art. 636 § 1 i 2 k.p.k. w sprawach z oskarżenia publicznego, w razie nieuwzględnienia środka odwoławczego, wniesionego wyłącznie przez oskarżonego lub oskarżyciela posiłkowego, koszty procesu za postępowanie odwoławcze ponosi na ogólnych zasadach ten, kto wniósł środek odwoławczy, a w razie nieuwzględnienia środków odwoławczych wniesionych przez co najmniej dwa uprawnione podmioty, stosuje się odpowiednio art. 633 k.p.k. (koszty procesu przypadające od kilku oskarżonych lub oskarżycieli prywatnych albo posiłkowych, jak również od oskarżonych i oskarżycieli, sąd zasądza od każdego z nich według zasad słuszności, mając w szczególności na względzie koszty związane ze sprawą każdego z nich).

184 W przedmiotowej sprawie przepisy te znajdują zastosowanie, gdyż obie wniesione apelacje nie zostały uwzględnione, choćby w części.

185 Sąd Okręgowy, kierując się względami słuszności, zwolnił oskarżycieli posiłkowych (na co zezwala art. 624 § 1 k.p.k. ), zarówno od opłaty za drugą instancję, jak i z obowiązku zwrotu wydatków poniesionych przez Skarb Państwa w postępowaniu odwoławczym (koszty opinii uzupełniającej biegłego z zakresu rekonstrukcji wypadków drogowych). Wydatkami tymi nie obciążono także oskarżonego, zwłaszcza, że obrona nie kwestionowała dotychczasowej opinii biegłego D. C.. Oskarżonemu wymierzono natomiast opłatę sądową za drugą instancję, której wysokość została ustalona na podstawie art. 8 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych (tekst jednolity: Dz.U. z 1983 roku, Nr 49, poz. 223 z późn. zmianami).

186 Strony postępowania poniosły także koszty własne, związane z ustanowieniem sobie zastępstwa procesowego z wyboru (obrońca oskarżonego, pełnomocnik oskarżycieli posiłkowych: D. P. i L. P.), a także koszty uczestnictwa w rozprawie apelacyjnej. W tym zakresie, wynik postępowania odwoławczego, nakazywał obciążyć nimi strony, w zakresie przez siebie poniesionym.

187 7. PODPIS

188 1.11. Granice zaskarżenia

189 Kolejny numer załącznika

190 1

191 Podmiot wnoszący apelację

192 Obrońca oskarżonego

193 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

194 Całość wyroku

195 0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

196 ☒ na korzyść

197 ☐ na niekorzyść

198 ☒ w całości

199 ☐ w części

200 ☐co do winy

201 ☐co do kary

202 ☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

203 0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty

204 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

205 ☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

206 ☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

207 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

208 ☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

209 ☒art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

210 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

211 ☐art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

212 ☐art. 439 k.p.k.

213 ☐brak zarzutów

214 0.1.1.4. Wnioski

215 ☒uchylenie

216 ☒zmiana

217 1.12. Granice zaskarżenia

218 Kolejny numer załącznika

219 2

220 Podmiot wnoszący apelację

221 Pełnomocnik oskarżycieli posiłkowych L. P. i D. P.

222 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

223 Przyczynienie się pokrzywdzonego, wymiar kary i środka karnego

224 0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

225 ☐ na korzyść

226 ☒ na niekorzyść

227 ☐ w całości

228 ☒ w części

229 ☐co do winy

230 ☒co do kary

231 ☒co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

232 0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty

233 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

234 ☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

235 ☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

236 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

237 ☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

238 ☒art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

239 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

240 ☒art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

241 ☐art. 439 k.p.k.

242 ☐brak zarzutów

243 0.1.1.4. Wnioski

244 ☐uchylenie

245 ☒zmiana