Uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 27 sierpnia 2026 r., III Ca 14/26

uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 27 sierpnia 2026 r., III Ca 14/26

Tekst

1 Sygn. akt III Ca 14/26

Uzasadnienie

2 Pozwem z dnia 22 lipca 2024 roku wniesionym do tutejszego Sądu N. T. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą (...) wniósł przeciwko Towarzystwu (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w Ł. o zapłatę kwoty 13.120,38 złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 19 marca 2024 roku do dnia zapłaty oraz kosztów postępowania według norm przepisanych,

3 w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. Powód dochodził różnicy między kwotą wynikającą ze sporządzonego kosztorysu a kwotą przyznaną przez ubezpieczyciela z tytułu odszkodowania za szkodę w postaci zalania nieruchomości. Jako datę wymagalności roszczenia wskazano

4 19 marca 2024 roku. W ocenie powoda kwota przyznana przez pozwaną znacząco odbiegała od cen rynkowych, a pozwana pominęła kwestię nakładu pracy sprzętów niezbędnych do efektywnego przeprowadzenia kompleksowego osuszania budynku po zalaniu.

5 Pozwana w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zakwestionowała wysokość roszczenia dochodzonego przez powoda, a także dokumenty wystawione przez powoda dla wykazania swoich roszczeń. Podniosła, iż dokumenty prywatne mają niewielką moc dowodową. Podniosła, iż strona pozwana nie ma obowiązku refundacji dowolnie wysokich kosztów naprawy, lecz tylko takich, które są niezbędne do przywrócenia przedmiotu do stanu sprzed szkody, a poszkodowany winien dążyć do minimalizacji tych kosztów. Pozwana odpowiada jedynie za normalne następstwa działania lub zaniechania. Pozwana wysłała w dniu 23 października 2023 roku pismo do poszkodowanej, że można przeprowadzić realizację usługi osuszania przez profesjonalny podmiot. Poszkodowana nie skorzystała jednak z usług ubezpieczyciela. Zakwestionowała również zgłoszone przez powoda roszczenie odsetkowe podnosząc, że ewentualne odszkodowanie zostanie ustalone przez Sąd. W takiej sytuacji zasadnym byłoby zasądzenie odsetek dopiero od chwili wyrokowania, nie zaś od daty wskazanej w pozwie.

6 Powód wniósł replikę odpowiedzi na pozew, w której stanowczo zaprzeczył twierdzeniom pozwanej przedstawionym w odpowiedzi na pozew. Podniósł, iż kwestią sporną pozostała wysokość roszczenia. Podniósł, iż w treści Ogólnych Warunków Ubezpieczenia (...) nie ma zobowiązania do tego, aby poszkodowany korzystał z usług przedsiębiorstwa współpracującego z (...) S.A., a zatem poszkodowana wybierając powoda do wykonania usługi osuszania nie naruszyła postanowień umowy i nie działała sprzecznie z zasadą minimalizacji szkody. Ponadto w ocenie powoda pozwana ubezpieczalnia dopuściła się naruszeń podstawowych zasad uczciwej konkurencji poprzez narzucanie poszkodowanym skorzystania z usług współpracujących z (...) S.A. firm, co nie zostało uregulowane w OWU, a czyny dokonane przez ubezpieczyciela naruszają interesy innych przedsiębiorców poprzez utrudnianie dostępu do rynku, jak również godzą w interes klientów.

7 Na dalszym etapie postępowania strony podtrzymały dotychczasowe stanowiska.

8 Zaskarżonym wyrokiem z dnia 27 października 2025 roku Sąd Rejonowy w Zgierz:

9 1. zasądził od Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w Ł. na rzecz N. T. kwotę 13.120,38 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 19 marca 2024 roku do dnia zapłaty oraz kwotę 6212 zł tytułem zwrotu kosztów procesu z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty;

10 2. nakazał zwrot ze Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Zgierzu na rzecz N. T. kwoty 155 zł tytułem niewykorzystanej części zaliczki zaksięgowanej pod pozycją (...);

11 3. nakazał zwrot ze Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Zgierzu na rzecz Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w Ł. kwoty 102,10 tytułem niewykorzystanej części zaliczki zaksięgowanej pod pozycją (...).

12 Apelację od tego wyroku wywiodła strona pozwana, zaskarżając wyrok w części, tj. w zakresie pkt 1 wyroku w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono:

13 I. naruszenie przepisów prawa procesowego:

14 1. art. 233 § 1 k.p.c. w wyniku dokonania niewszechstronnej i dowolnej oceny materiału dowodowego w sprawie, w szczególności pominięcie, iż:

15 ̶

16 poszkodowana była informowana — pismem z dnia 09.11.2023 r. o możliwości usunięcia szkody za pośrednictwem przedsiębiorstw współpracujących z ubezpieczycielem,

17 ̶

18 ubezpieczyciel gwarantował możliwość usunięcia szkody przy wykorzystaniu niższych kosztów,

19 ̶

20 poszkodowana był informowana o możliwości weryfikacji kosztów osuszania — do kosztów, które byłyby poniesione, gdyby poszkodowana skorzystała z usługi osuszania wykonanej przed podmiot współpracujący;

21 II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

22 1. art. 361 § 1 k.c. i art. 363 § 1 k.c. poprzez błędne przyjęcie, że pozwana ponosi odpowiedzialność gwarancyjną z tytułu kosztów naprawy (osuszania) , liczonych w oparciu o maksymalne na rynku koszty usług, które nie pozostają w adekwatnym związku przyczynowym w związku z powstałą szkodą. Poszkodowana nie wykazała, aby poniosła takie koszty, natomiast powód wystawił fakturę (04.03.2024r.) pozostając wyłącznym beneficjentem roszczeń - cesja 28.11.2023 r.;

23 2. art. 354 § 2 k.c. oraz w zw. z art. 826 § 1 k.c. przez jego niezastosowanie i pominięcie przy określaniu uzasadnionych kosztów naprawy, że poszkodowany ma obowiązek współdziałać z ubezpieczycielem w wykonaniu zobowiązania i dążyć do minimalizacji szkody. Poszkodowana w ogóle nie uczestniczyła w procesie likwidacji szkody podczas gdy w sprawie zachodziła możliwość usunięcia skutków zalania poprzez firmy współpracujące z pozwanym i za niższe kwoty. Skutkowało to błędnym przyjęciem, że odszkodowanie winno uwzględniać jedynie koszty maksymalne w całości założone przez powoda — cesjonariusza;

24 3. art. 481 k.c. w zw. z 817 § 1 k.c. poprzez niezastosowanie skutkujące błędnym uznaniem że pozwana pozostawała w opóźnieniu już 19.03.2024 r., podczas gdy dochodzone kwoty miały charakter sporny do chwili wyrokowania.

25 W konkluzji skarżący wniósł o:

26 1. zmianę rozstrzygnięcia w zakresie zaskarżenia poprzez oddalenie powództwa w zaskarżonej części, a także poprzez rozliczenie kosztów procesu stosownie do wyniku sprawy zweryfikowanego w toku instancji,

27 2. rozstrzygnięcie o kosztach procesu w zakresie postępowania przed sądem I oraz II instancji, w tym kosztów zastępstwa procesowego, stosownie do wyniku postępowania i zasady odpowiedzialności strony za wynik sprawy.

28 W odpowiedzi na apelację powód wniósł o:

29 1. odrzucenie apelacji jako wniesionej po terminie, a w przypadku nieuwzględnienia powyższego zarzutu, o oddalenie apelacji strony pozwanej jako oczywiście bezzasadnej,

30 2. zasadzenie od strony pozwanej na rzecz powoda zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

31 Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

32 Apelacja pozwanego jako bezzasadna podlegała oddaleniu.

33 W ocenie Sądu Okręgowego, zarzuty apelacji stanowią jedynie niczym nie uprawnioną polemikę z prawidłowym rozstrzygnięciem Sądu Rejonowego, na podstawie której strona pozwana upatruje możliwości zmiany niekorzystnego rozstrzygnięcia.

34 Całkowicie bezzasadne są formułowane przez skarżącą zarzuty naruszenia prawa procesowego tj. art. 233 k.p.c..

35 Wbrew zarzutom skarżącej podniesionym w apelacji, Sąd I instancji dokonał prawidłowych ustaleń stanu faktycznego, znajdujących pełne oparcie w zebranym w sprawie materiale dowodowym oraz trafnie określił konsekwencje prawne z nich wynikające.

36 Zarówno ustalenia stanu faktycznego, jak też rozważania prawne poczynione przez Sąd I instancji, Sąd Okręgowy przyjmuje za własne bez konieczności ponownego ich przytaczania.

37 W ocenie Sądu Okręgowego, Sąd I instancji dokonując oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego nie naruszył granic swobodnej oceny dowodów, wyznaczonej dyspozycją art. 233 k.p.c. Ocena materiału dowodowego dokonana przez Sąd I instancji jest swobodna, lecz na pewno nie dowolna, nie jest sprzeczna z zasadami logicznego rozumowania, czy doświadczenia życiowego.

38 Zarzut naruszenia przepisu art. 233 § 1 k.p.c. byłby skuteczny tylko wówczas, gdyby apelujący wykazał uchybienie podstawowym regułom służącym ocenie wiarygodności i mocy poszczególnych dowodów, tj. regułom logicznego myślenia, zasadzie doświadczenia życiowego i właściwego kojarzenia faktów (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 2005 r., sygn. akt III CK 314/05, LEX nr 172176). Prawidłowo skonstruowany zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. powinien być połączony z zarzutem błędnych ustaleń faktycznych. W apelacji powinno zostać zatem wyjaśnione, które dowody, w jakim zakresie i dlaczego, zdaniem strony skarżącej, zostały przez Sąd ocenione z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów i w konsekwencji, które ustalenia faktyczne tego Sądu są wadliwe i jakie powinny być ustalenia prawidłowe, ewentualnie jakich ustaleń zabrakło w zaskarżonym wyroku (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 14 grudnia 2016 r., sygn. akt I ACa 719/16, LEX nr (...)). Tym wymogom nie odpowiada apelacja strony pozwanej.

39 Wskazać bowiem należy, że Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, a dokonana ocena dowodów nie budzi żadnych zastrzeżeń pod kątem jej zgodności z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Stawiany przez apelującego zarzut dotyczący pominięcia przez Sąd Rejonowy faktu informowania poszkodowanej przez pozwanego o możliwościach usunięcia szkody za pośrednictwem przedsiębiorstw współpracujących z ubezpieczycielem jest bezprzedmiotowy w realiach niniejszej sprawy. Nie ma znaczenia dla ustalenia stanu faktycznego okoliczność, że ubezpieczyciel gwarantował możliwość usunięcia szkody przy wykorzystaniu niższych kosztów. Zarzut sformułowany w taki sposób w istocie swej sprowadza się do zakwestionowania zinterpretowania faktów w kontekście przepisów prawa materialnego.

40 Przy prawidłowo ustalonym stanie faktycznym Sąd Rejonowy nie dopuścił się także naruszenia przepisów prawa materialnego, a poczynione w apelacji zarzuty w tym zakresie zostały uznane za bezzasadne.

41 Skarżący zarzucił naruszenie przepisów art. 361 § 1 k.c. i art. 363 § 1 k.c. poprzez błędne przyjęcie, że pozwana ponosi odpowiedzialność gwarancyjną z tytułu kosztów naprawy (osuszania), liczonych w oparciu o maksymalne na rynku koszty usług, które nie pozostają w adekwatnym związku przyczynowym w związku z powstałą szkodą. Zarzut ten nie jest zasadny. Zgodnie z art. 361 k.c. zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Pełne odszkodowanie w rozumieniu art. 363 § 1 k.c. obejmuje wszystkie szkodliwe skutki zdarzenia, z którym ustawa łączy odpowiedzialność odszkodowawczą, pozostające z nim w adekwatnym związku przyczynowym. Nadto odpowiedzialność ubezpieczyciela obejmuje celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki poniesione przez poszkodowanego, przy czym chodzi o wydatki rzeczywiście poniesione, a nie potencjalne (patrz: wyrok Sądu Najwyższego z 12 kwietnia 2024 r. II CNPP 35/22, E.).

42 W ocenie Sądu Odwoławczego słusznie Sąd Rejonowy określił wartość szkody powstałej w majątku poszkodowanej, a w konsekwencji wartość należnego odszkodowania, w oparciu o fakturę VAT wystawioną przez powoda. Sąd I instancji, wobec braku specjalistycznej wiedzy w tym zakresie, oparł się na opinii biegłego sądowego z zakresu budownictwa lądowego. Sąd Rejonowym za biegłym sądowym stwierdził rynkowość stawek przestawionych przez powoda w kosztorysie powykonawczym, na podstawie którego powód wystawił fakturę VAT. Wielokrotnie w toku postępowania pozwany kwestionował koszty przywrócenia mienia poszkodowanej do stanu poprzedniego, używając przy tym określenia „stawek maksymalnych”, czy też „maksymalnych na rynku kosztów usług”. Taka teza została obalona w opinii biegłego sądowego U. H. oraz w opinii uzupełniającej, w której biegły stwierdził, że „przyjęte w kosztorysie powoda ceny jednostkowe pracy sprzętu do prac osuszeniowych zdecydowanie nie są wygórowane, a raczej bardzo niskie i nie przekraczają wartości rynkowych”. Również w zakresie zarzucanego wykonania usług, które według pozwanego nie pozostawały w adekwatnym związku przyczynowym ze szkodą, biegły stwierdził, że były prawidłowe i pozostawały w związku z przedmiotową szkodą, a także były zasadne. W konkluzji Sąd Odwoławczy aprobuje wyrażone przez Sąd Rejonowy stanowisko.

43 Sąd Okręgowy nie stwierdził naruszenia art. 354 § 2 k.c. oraz w zw. z art. 826 § 1 k.c. przez jego niezastosowanie i pominięcie przy określaniu uzasadnionych kosztów naprawy, że poszkodowany ma obowiązek współdziałać z ubezpieczycielem w wykonaniu zobowiązania i dążyć do minimalizacji szkody. Apelujący zarzucił także, że poszkodowana nie uczestniczyła w procesie likwidacji szkody. Zasady logicznego rozumowania wskazują, że zlecenie osuszania pomieszczeń mieszkalnych przez poszkodowaną profesjonalnemu przedsiębiorstwu jest w istocie dążeniem do minimalizacji szkody oraz stanowi aktywne uczestnictwo w procesie likwidacji szkody. Poszkodowana dopełniła wszelkich obowiązków wynikających z umowy ubezpieczeniowej, w odpowiednim terminie zgłosiła wystąpienie zdarzenia ubezpieczeniowego oraz podjęła czynności niezbędne do minimalizacji szkody.

44 Apelant zarzucił także naruszenie art. 481 k.c. w zw. z 817 § 1 k.c. poprzez niezastosowanie skutkujące błędnym uznaniem że pozwana pozostawała w opóźnieniu już 19 marca 2024 r., podczas gdy dochodzone kwoty miały charakter sporny do chwili wyrokowania. Zarzut ten nie jest zasadny. Sąd Rejonowy prawidłowow dokonał ustaleń w przedmiocie wymagalności roszczenia, a w konsekwencji w prawidłowy sposób zasądził odsetki ustawowe za opóźnienie. Bez znaczenia w realiach przedmiotowej sprawy jest fakt, że dochodzone kwoty miały charakter sporny do chwili wyrokowania. Pozwany ubezpieczyciel przyjął swoją odpowiedzialność umowną, powództwo co do zasady nie zostało skutecznie zakwestionowane. Sporne pozostawało powództwo co do wysokości należnego świadczenia. Powód wystawił fakturę VAT w dniu 4 marca 2024 roku, termin płatności wynosił 14 dni, zatem roszczenie stało się wymagalne 18 marca 2024 roku. Sąd Rejonowy poprawnie zasądził odsetki ustawowe za opóźnienie od 19 marca 2024 roku.

45 Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację jako bezzasadną.

46 O kosztach procesu w pkt 2 wyroku Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. i art. 391 § 1 k.p.c.. Na koszty wygrywającego postępowanie apelacyjne powoda złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika procesowego w wysokości 1.800 zł, ustalone na podstawie § 2 pkt 5 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm.). Odsetki ustawowe za opóźnienie naliczane od kosztów procesu zostały zasądzone od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty stosownie do dyspozycji art. 98 § 1¹ k.p.c.