Wyrok Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze z dnia 18 października 2023 r., VI Ka 494/23

wyrok Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze z dnia 18 października 2023 r., VI Ka 494/23

Tekst

1 Sygn. akt VI Ka 494/23

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 Dnia 18 października 2023 r.

3 Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:

4 Przewodniczący – Sędzia Tomasz Skowron

5 Protokolant Joanna Szmel

6 przy udziale prokuratora Prokuratury Rejonowej w Jeleniej Górze Anny Surowiak

7 po rozpoznaniu w dniach: 13 września 2023 r. i 12 października 2023r.

8 sprawy G. J. ur. (...) w J.

9 s. J., D. z domu R.

10 oskarżonego z art. 207 § 1 kk w związku z art. 64 § 1 k.k. i in.

11 z powodu apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego

12 od wyroku Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze

13 z dnia 26 kwietnia 2023 r. sygn. akt II K 1971/22

14 zmienia zaskarżony wyrok wobec oskarżonego G. J. w ten sposób, że:

15 w pkt I części dyspozytywnej uniewinnia od popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego w pkt 1 części wstępnej i w tej części kosztami postępowania w sprawie obciąża Skarb Państwa,

16 stwierdza, że orzeczenie o karze łącznej z pkt V części dyspozytywnej straciło moc,

17 na podstawie art. 86 § 1 k.k. i art. 91 § 2 k.k. łączy orzeczone wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności i wymierza mu łączną karę 1 (jednego) roku i 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności;

18 w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;

19 zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. A. N. 1008 złotych w tym podatek od towarów i usług tytułem nieopłaconej obrony oskarżonego z urzędu w postępowaniu odwoławczym;

20 zwalnia oskarżonego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, obciążając nimi Skarb Państwa.

Uzasadnienie

21 Formularz UK 2

22 Sygnatura akt

23 VI Ka 494/23

24 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

25 1

CZĘŚĆ WSTĘPNA

26 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

27 Wyrok Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 26 kwietnia 2023 r. w sprawie o sygn.

28 akt II K 1971/22

29 1.2. Podmiot wnoszący apelację

30 ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

31 ☐ oskarżyciel posiłkowy

32 ☐ oskarżyciel prywatny

33 ☒ obrońca oskarżonego

34 ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

35 ☐ inny

36 1.3. Granice zaskarżenia

37 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

38 ☒ na korzyść

39 ☐ na niekorzyść

40 ☒ w całości

41 ☐ w części

42 ☐

43 co do winy

44 ☐

45 co do kary

46 ☐

47 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

48 1.3.2. Podniesione zarzuty

49 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

50 ☐

51 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

52 ☐

53 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

54 ☒

55 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

56 ☒

57 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

58 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

59 ☐

60 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

61 ☐

62 art. 439 k.p.k.

63 ☐

64 brak zarzutów

65 1.4. Wnioski

66 ☒

67 uchylenie

68 ☒

69 zmiana

70 Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

71 2.1. Ustalenie faktów

72 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione

73 Lp.

74 Oskarżony

75 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

76 Dowód

77 Numer karty

78 1

79 2

80 G. J.

81 Poprawa zachowania oskarżonego po popełnieniu czynów zabronionych

82 Pismo D. J. i J. J. z dnia 6.09.2023 r.

83 k.209

84 k. 212

85 G. J.

86 dokonanie przez oskarżonego

87 w październiku 2022 r. w K. kradzieży z włamaniem na szkodę B. C.

88 Zeznania świadka B. C. złożone w toku rozprawy apelacyjnej

89 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

90 Lp.

91 Oskarżony

92 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

93 Dowód

94 Numer karty

95 ------------------

96 --------------------------------------------------

97 --------------

98 ---------

99 2.2. Ocena dowodów

100 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

101 Lp. faktu z pkt 2.1.1

102 Dowód

103 Zwięźle o powodach uznania dowodu

104 1

105 Pismo D. J. i J. J. z dnia 6 września 2023 r

106 Pismo dołączone przez obrońcę w toku postępowania apelacyjnego. Brak podstaw do kwestionowania jego wiarygodności.

107 2

108 Zeznania świadka B. C. złożone w toku rozprawy apelacyjnej

109 Niezależnie od zakresu wywiedzionej apelacji sąd odwoławczy dostrzegł z urzędu konieczność uzupełniania uprzednio składanych zeznań świadka B. C., celem wyjaśnienia okoliczności popełniania czynu opisanego w pkt 7 części wstępnej zaskarżonego wyroku. Zeznania świadka były spójne, logiczne i wiarygodne. Korespondowały z zeznaniami składanymi w toku postępowania przygotowawczego. Świadek uzupełniała szczegóły zdarzenia, potwierdzając zaistnienie na jej szkodę przestępstwa z art. 279 § 1 k.k.

110 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

111 (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

112 Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

113 Dowód

114 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

115 ---------------

116 ------------------------------

117 --------------------------------------------------------------

118 STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

119 Lp.

120 Zarzut

121 błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść wyroku przez przyjęcie, iż oskarżony G. J. dopuścił się czynu opisanego w punkcie 1 aktu oskarżenia, w sytuacji braku podstaw do takiego uznania, w szczególności wobec odmowy na rozprawie głównej składania zeznań przez pokrzywdzonych D. J. i J. J. obejmujących wszystkie wcześniej złożone przez pokrzywdzonych zeznania w sprawie

122 ☒ zasadny

123 ☐ częściowo zasadny

124 ☐ niezasadny

125 naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy a to art. 5 § 2 k.p.k. w wyniku nierozstrzygnięcia niedających się usunąć wątpliwości na korzyść oskarżonego i art. 7 k.p.k. poprzez ocenę zebranych w sprawie dowodów bez uwzględnienia zasada prawidłowego rozumowania, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego

126 ☒ zasadny

127 ☐ częściowo zasadny

128 ☐ niezasadny

129 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

130 Ad 1 – 2

131 Zarzuty zgłoszone w apelacji obrońcy korespondowały ze sobą i koncentrowały się wokół tożsamego zagadnienia dotyczącego przypisania oskarżonemu popełniania przestępstwa z art. 207 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. Zasadnym jest zatem odnieść się do nich łącznie.

132 W toku postępowania świadkowie D. J. i J. J.stosownie do treści art. 182 § 1 k.p.k. odmówili składania zeznań. Zgodnie natomiast

133 z treścią art. 186 § 1 k.p.k. składane przez nich zeznania w toku postępowania przygotowawczego objęte są zakazem dowodowym, zatem należy je traktować jako niebyłe. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku sąd I instancji prawidłowo zastosował wskazane przepisy proceduralne, albowiem zeznania wskazanych świadków nie były podstawą ustalenia faktów. Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego termin "zeznania" należy rozumieć w sensie materialnym – jako przekazanie informacji przez świadka podmiotowi wykonującemu czynności procesowe w ramach szeroko rozumianego postępowania karnego, dla celów tego postępowania i z inspiracji tego podmiotu. Artykuł 186 § 1 in fine k.p.k. obejmuje zatem także zakaz odtwarzania takich "zeznań", które nie były w sposób formalny protokołowane (vide: wyrok Sądu Najwyższego z 21.3.2013 r., III KK 268/12, KZS 2013). W realiach niniejszej sprawy oznacza to, że nie tylko za niebyłe uznać należy uprzednio składane zeznania wskazanych świadków, ale także wszelkie notatki i dokumenty sporządzone z ich udziałem, które obciążały oskarżonego.

134 Stwierdzić należy, że materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania nie jest wystarczający do możliwości jednoznacznego odwzorowania stanu faktycznego

135 w kontekście stwierdzenia sprawstwa oskarżonego w zakresie przestępstwa z art. 207 § 1 k.k.

136 Oskarżony w toku postępowania kilkukrotnie zmieniał wyjaśnienia. Ich zakres był ograniczony, nie zawierały szerszych szczegółów dotyczących popełniania któregokolwiek z zarzucanych mu czynów. Wskazać jednak należy, że w protokole przesłuchania (k.75) oskarżony ostatecznie nie przyznał się do popełnienia czynu z art. 207 § 1 k.k., przyznając się jednocześnie do popełnienia innych zarzucanych czynów. Brak jest zatem możliwości przypisania jego wyjaśnieniom przymiotu wiarygodności

137 w zakresie jakim uprzednio potwierdził swoje sprawstwo w kontekście omawianego czynu.

138 Zeznania świadków M. P., M. M., S. K., M. S. potwierdzają, iż w ich obecności oskarżony zachowywał się agresywnie, jednak odnoszą się do innego zdarzenia, mianowicie czynu opisanego w pkt 8 części wstępnej wyroku. Wskazani świadkowie nie posiadali szerszej wiedzy na temat zachowania oskarżonego względem D. J. i J. J.. Dodatkowo wskazać należy, że informacje Policji (k. 165) potwierdzają jedynie otrzymanie szeregu zgłoszeń dotyczących niezgodnego z prawem zachowania oskarżonego, który ponadto wbrew orzeczonemu zakazowi kontaktowania i zbliżania do D. J. i J. J. zjawiał się kilkukrotnie w miejscu ich zamieszkania. Wskazany dowód potwierdza jednak jedynie wyczerpanie przez oskarżonego znamion przestępstwa z art. 244 k.k., za co oskarżony także został skazany w zapadłym w niniejszej sprawie wyroku. Nie była to okoliczność kwestionowana w toku procesu okoliczność, znalazła także potwierdzenie w wyjaśnieniach złożonych oskarżonego.

139 Wskazać należy, że do bytu przestępstwa z art. 207 § 1 k.k. ustawodawca przewiduje konieczność czynności sprawczej w postaci znęcania się fizycznego lub psychicznego nad osobą najbliższą lub nad inną osobą pozostającą w stałym lub przemijającym stosunku zależności od sprawcy. Ustalenie zamkniętego katalogu czynności mieszczących się w jego zakresie znaczeniowym nie jest możliwe i należy je każdorazowo analizować przez pryzmat kontekstu sytuacyjnego oraz materiału dowodowego. Semantyka wskazanego zwrotu „znęcania się” wskazuje na zadawanie drugiej osobie cierpień. Zgormadzone w toku postępowania dowody na których oparł się sąd rejonowy nie pozwalają zatem na stwierdzenie, aby swoim działaniem oskarżony wypełnił znamiona omawianego przestępstwa. Materiał dowodowy we wskazanym zakresie ma ograniczony charakter i w ocenie sądu odwoławczego jest niewystarczający do pociągnięcia oskarżonego do odpowiedzialności karnej z art. 207 § 1 k.k.. Analiza akt sprawy nie wskazuje, aby ktokolwiek poza pokrzywdzonymi mógł być świadkiem ewentualnej przemocy oskarżonego względem jego rodziców w inkryminowanym czasie. Zatem ustalenia faktyczne dokonane przez sąd rejonowy nie miały oparcia w dowodach.

140 Wobec skorzystania przez świadków D. J. i J. J.

141 z prawa do odmowy zeznań w niniejszej sprawy pojawiły się niedające się rozstrzygnąć wątpliwości odnośnie sprawstwa oskarżonego w zakresie czynu opisanego w pkt 1 części wstępnej wyroku. Słusznie zatem obrońca w wywiedzionej apelacji zwrócił uwagę na błędy proceduralne sądu rejonowego poprzez naruszenie art. 5 § 2 k.p.k. oraz 7 k.p.k. albowiem niedające się usunąć wątpliwości powinny były zostać rozstrzygnięte na korzyść oskarżonego.

142 W związku z powyższym podniesione przez obrońcę zarzuty należało uznać za zasadne. Skutkowały one uniewinnieniem oskarżonego od popełnienia czynu opisanego w pkt I części wstępnej zaskarżonego wyroku.

143 Wniosek

144 Wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania

145 ☐ zasadny

146 ☐ częściowo zasadny

147 ☒ niezasadny

148 Wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego G. J. od popełnienia czynu opisanego w punkcie 1 części wstępnej wyroku

149 ☒ zasadny

150 ☐ częściowo zasadny

151 ☐ niezasadny

152 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

153 Sąd Odwoławczy nie dopatrzył zaistnienia okoliczności wskazanych w art. 439 § 1 k.p.k. lub w art. 454 k.p.k. a także konieczności przeprowadzenia na nowo przewodu sądowego

154 w całości. Brak jest zatem podstaw do uchylenia zaskarżonego wyroku, złożony zatem w tym zakresie wniosek apelującego był niezasadny.

155 Wobec stwierdzenia trafności wywiedzionych w apelacji zarzutów, zasadny jest wniosek apelującego o zmianę zaskarżonego wyroku. Analiza materiału dowodowego wskazuje, że oskarżony G. J. powinien zostać uniewinniony od popełnienia czynu opisanego w punkcie 1 części wstępnej wyroku, co skutkowało wydaniem wyroku reformatoryjnego.

OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

156 ---------------------------------------------------------------------------------------------------------

157 Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

158 ---------------------------------------------------------------------------------------------------------

ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

159 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

160 1.

161 Przedmiot utrzymania w mocy

162 Pkt II, III, IV, VI, VII, VIII, IX części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku

163 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

164 Wskazane rozstrzygnięcia nie były przedmiotem wywiedzionej apelacji. Sąd odwoławczy nie znalazł podstaw by ingerować z urzędu w treść wyroku we wskazanej części. Wskazane rozwiązania uznać należy za słuszne, a ich zastosowanie zostało właściwie uargumentowane w treści sporządzonego przez sąd rejonowy uzasadnienia. Skutkowało to utrzymaniem w mocy wskazanej części wyroku.

165 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

166 1.

167 Przedmiot i zakres zmiany

168 Pkt I części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku, skutkujący utratą mocy pkt V części dyspozytywnej

169 Zwięźle o powodach zmiany

170 Wobec stwierdzenia zasadności zarzutów apelacyjnych, konieczna była zmiana zaskarżonego wyroku w zakresie w jakim sąd rejonowy skazał oskarżonego w pkt I części dyspozytywnej wyroku za popełnienie zarzucanego mu czynu z art. 207 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. skazując go na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności. Ustalenia poczynione przez sąd okręgowy wskazują, iż oskarżonego należało uniewinnić od popełniania powyższego czynu. Koniecznym zatem było zmienić zaskarżony wyrok we wskazanym zakresie.

171 Wskazana kara zgodnie z pkt V części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku została objęta węzłem kary łącznej. Wobec uniewinnienia oskarżonego od popełnienia czynu opisanego w pkt 1 części wstępnej zaskarżonego wyroku stwierdzić należy, że rozstrzygniecie sądu rejonowego w zakresie kary łącznej w wymiarze 2 lat pozbawienia wolności straciło moc. Sąd okręgowy zobligowany był zatem orzec na nowo o karze łącznej kierując się brzmieniem art. 86 § 1 k.k. i art. 91 § 2 k.k. W pkt II, III oraz VI części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku wymierzono odpowiednio jednostkowe kary pozbawienia wolności w wymiarach 10 miesięcy, 1 roku i 1 miesiąca oraz 3 miesięcy. Kierując się (podobnie jak sąd rejonowy) zasadą asperacji wymiar kary łącznej określono na 1 rok i 8 miesięcy pozbawienia wolności. Jest on współmierny do stopnia winy oraz społecznej szkodliwości czynów popełnionych przez oskarżonego. Wskazane rozwiązanie spełni cele kary w zakresie zarówno prewencji ogólnej

172 i szczególnej, uświadomi oskarżonemu naganność jego postępowania i pozwoli wdrożyć go do przestrzegania porządku prawnego.

173 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

174 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

175 1.1.

176 ---------------------------------------------------------------------

177 ☐ art. 439 k.p.k.

178 Zwięźle o powodach uchylenia

179 ---------------------------------------------------------------------------------------------------------

180 2.1.

181 Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

182 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

183 Zwięźle o powodach uchylenia

184 ---------------------------------------------------------------------------------------------------------

185 3.1.

186 Konieczność umorzenia postępowania

187 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

188 Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

189 ---------------------------------------------------------------------------------------------------------

190 4.1.

191 ---------------------------------------------------------------------

192 ☐ art. 454 § 1 k.p.k.

193 Zwięźle o powodach uchylenia

194 ---------------------------------------------------------------------------------------------------------

195 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

196 -----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

197 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

198 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

199 Przytoczyć okoliczności

200 --------------

201 -------------------------------------------------------------------------------------------

202 Koszty Procesu

203 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

204 Przytoczyć okoliczności

205 III i IV

206 Na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. prawo

207 o adwokaturze, zgodnie z wnioskiem obrońcy wskazanym w treści apelacji, sąd zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. A. N. kwotę 1008 zł. w tym podatek od towarów i usług tytułem nieopłaconej obrony z urzędu w postepowaniu odwoławczym, gdyż oskarżony korzystał z pomocy obrońcy ustanowionej z urzędu, a koszty tej obrony nie zostały opłacone.

208 Na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 634 k.p.k. ze względu na trudną sytuację materialną oskarżonego sąd okręgowy zwolnił go od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze obciążając nimi Skarb Państwa.

PODPIS

209 1.3. Granice zaskarżenia

210 Kolejny numer załącznika

211 1

212 Podmiot wnoszący apelację

213 Obrońca oskarżonego

214 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

215 przypisanie oskarżonemu sprawstwa za zarzucany czyn opisany w pkt 1 części wstępnej wyroku sądu rejonowego

216 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

217 ☒ na korzyść

218 ☐ na niekorzyść

219 ☒ w całości

220 ☐ w części

221 ☐

222 co do winy

223 ☐

224 co do kary

225 ☐

226 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

227 1.3.2. Podniesione zarzuty

228 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

229 ☐

230 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

231 ☐

232 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

233 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

234 ☒

235 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

236 ☒

237 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

238 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

239 ☐

240 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

241 ☐

242 art. 439 k.p.k.

243 ☐

244 brak zarzutów

245 1.4. Wnioski

246 ☒

247 uchylenie

248 ☒

249 zmiana