Art. 182

Pokaż w całym akcie

Art. 182 Kodeksu postępowania karnego
Art. 182.
§ 1. Osoba najbliższa dla oskarżonego może odmówić zeznań.
§ 2. Prawo odmowy zeznań trwa mimo ustania małżeństwa lub przysposobienia.
§ 3. Prawo odmowy zeznań przysługuje także świadkowi, który w innej toczącej się sprawie jest oskarżony o współudział w przestępstwie objętym postępowaniem.

art. 182 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 490, 421, 638, 760, 882 i 901)

art. 182 k.p.k.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 9 listopada 2021 r., I KZP 5/21

   …odmowy zeznań może powołać się tylko ten świadek, który ma złożyć zeznania w sprawie oskarżonego będącego dla niego osobą najbliższą (art. 182 § 1 k.p.k.) lub ten, który w innej toczącej się sprawie jest oskarżony o współudział w przestępstwie objętym postępowaniem (art. 182 § 3 k.p.k.).…

2. Sąd Najwyższy, uchwała z 25 lutego 2016 r., I KZP 20/15

   …prawnego. W tej części zwrócić należy jednak uwagę na istotną i wymowną od strony logicznej relację jaka zachodzi pomiędzy przepisami art. 182 § 1 k.p.k. oraz art. 185 k.p.k. Osoba najbliższa dla oskarżonego ma prawo do odmowy zeznań (art. 182 § 1 k.p.k.). Taką osobą jest także osoba…

3. Sąd Najwyższy, uchwała z 19 lutego 2003 r., I KZP 48/02

   …Sądu Ape- 4 lacyjnego w Rzeszowie z dnia 12 października 1995 r., II Akr 91/95, Prok. i Pr. 1996, z. 7-8, poz. 23), również na gruncie art. 182 § 1 k.p.k. z 1997 r. Dopiero jednak rozważenie wszystkich argumentów pozwala na ocenę, czy dotychczasowy kierunek wykładni Sądu Najwyższego można…

4. Sąd Najwyższy, uchwała z 24 stycznia 2001 r., I KZP 47/00

   …gdyby odpowiedź na pierwsze była pozytywna. Jeśli bowiem Sąd Najwyższy zająłby stanowisko, iż prawo do odmowy zeznań zagwarantowane w art. 182 § 1 k.p.k. ograniczone jest terminem określonym w art. 186 § 1 k.p.k., bezprzedmiotowe byłoby poszukiwanie prawnej podstawy ujawnienia zeznań…

5. Sąd Najwyższy, uchwała z 26 października 2006 r., I KZP 22/06

   …co oczywiste w realiach procesowych tej sprawy, dotyczy wykładni przepisu art. 186 § 1 k.p.k., to jednak w istocie, dotyczy także przepisu art. 182 § 1 k.p.k., gdyż chodzi przecież o to w jakiej formie może zostać złożone „oświadczenie” o skorzystaniu przez świadka z prawa odmowy zeznań, zarówno w…

6. Sąd Najwyższy, wyrok z 21 marca 2013 r., III KK 268/12

   …o charakterze procesowym, nie jest objęte zakresem zastosowania art. 4 § 1 k.k. 2. Zasadny natomiast okazał się zarzut naruszenia art. 182 § 1 k.p.k. w związku z art. 186 § 1 k.k., do którego doszło przez dokonanie ustaleń faktycznych w oparciu o informacje dotyczące okoliczności…

7. Sąd Najwyższy, postanowienie z 20 kwietnia 2005 r., I KZP 8/05

   …sprawie nakazuje odmowę podjęcia uchwały. Z treści art. 391 § 2 k.p.k. jedno- 4 znacznie bowiem wynika, że w wypadku określonym w art. 182 § 3 k.p.k. wolno odczytywać na rozprawie protokoły złożonych poprzednio przez świadka wyjaśnień w charakterze oskarżonego. Jednakże wątpliwości…

8. Sąd Najwyższy, postanowienie z 12 września 2012 r., II KK 247/11

   …zeznań w rozumieniu Kodeksu postępowania karnego. Zauważyć na koniec wypada, że ratio legis zakresu dowodowego sformułowanego w treści art. 182 § 1 k.p.k. umożliwienie świadkowi będącemu osobą najbliższą dla oskarżonego, uniknięcia „konfliktu sumienia” tak aby nie musiał on obciążać swoimi…

9. Sąd Najwyższy, postanowienie z 4 kwietnia 2006 r., III KK 297/05

   …złożyła zeznania nie będąc pouczona o prawie do odmowy ich złożenia, ale następnie pouczona, w postępowaniu przed sądem, o treści art. 182 § 1 k.p.k. nie korzysta z tego prawa i decyduje się na składanie zeznań, to konsekwencją tego jest także możliwość odczytania, w razie rozbieżności…

10. Sąd Najwyższy, postanowienie z 5 stycznia 2006 r., III KK 195/05

    …wątpliwości, że przyznać należy częściowo rację skarżącym, iż na pewnym etapie postępowania doszło do naruszenia normy proceduralnej, a to art. 182 § 3 k.p.k. Była to wprawdzie obraza o charakterze rażącym, nie mająca jednak w efekcie przełożenia na końcowy wynik postępowania, o czym niżej. Otóż,…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 182 (770)

Historia zmian

Bez zmian od 12 czerwca 2026 r.