Art. 180

Pokaż w całym akcie

Art. 180 Kodeksu postępowania karnego
Art. 180.
§ 1. Osoby obowiązane do zachowania w tajemnicy informacji niejawnych o klauzuli tajności „zastrzeżone” lub „poufne” lub tajemnicy związanej z wykonywaniem zawodu lub funkcji mogą odmówić zeznań co do okoliczności, na które rozciąga się ten obowiązek, chyba że sąd lub prokurator dla dobra wymiaru sprawiedliwości zwolni te osoby od obowiązku zachowania tajemnicy, jeżeli ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Na postanowienie w tym przedmiocie przysługuje zażalenie.
§ 2. Osoby obowiązane do zachowania tajemnicy notarialnej, adwokackiej, radcy prawnego, doradcy podatkowego, lekarskiej, dziennikarskiej lub statystycznej oraz tajemnicy Prokuratorii Generalnej, mogą być przesłuchiwane co do faktów objętych tą tajemnicą tylko wtedy, gdy jest to niezbędne dla dobra wymiaru sprawiedliwości, a okoliczność nie może być ustalona na podstawie innego dowodu. Osoby obowiązane do zachowania tajemnicy notarialnej, adwokackiej, radcy prawnego, doradcy podatkowego, psychologa, lekarskiej, dziennikarskiej lub statystycznej oraz tajemnicy Prokuratorii Generalnej, mogą być przesłuchiwane co do faktów objętych tą tajemnicą tylko wtedy, gdy jest to niezbędne dla dobra wymiaru sprawiedliwości, a okoliczność nie może być ustalona na podstawie innego dowodu. W postępowaniu przygotowawczym w przedmiocie przesłuchania lub zezwolenia na przesłuchanie decyduje sąd, na posiedzeniu bez udziału stron, w terminie niedłuższym niż 7 dni od daty doręczenia wniosku prokuratora. Na postanowienie sądu przysługuje zażalenie.
§ 3. Zwolnienie dziennikarza od obowiązku zachowania tajemnicy nie może dotyczyć danych umożliwiających identyfikację autora materiału prasowego, listu do redakcji lub innego materiału o tym charakterze, jak również identyfikację osób udzielających informacji opublikowanych lub przekazanych do opublikowania, jeżeli osoby te zastrzegły nieujawnianie powyższych danych.
§ 4. Przepisu § 3 nie stosuje się, jeżeli informacja dotyczy przestępstwa, o którym mowa w art. 240 § 1 Kodeksu karnego.
§ 5. Odmowa przez dziennikarza ujawnienia danych, o których mowa w § 3, nie uchyla jego odpowiedzialności za przestępstwo, którego dopuścił się publikując informację.

art. 180 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 490, 421, 638, 760, 882 i 901)

art. 180 k.p.k.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 30 marca 2016 r., I KZP 21/15

   …wywód w dużym skrócie, ale oddając jego istotę - na następującym rozumowaniu. Tajemnica bankowa stanowi tajemnicę zawodową w rozumieniu art. 180 § 1 k.p.k. i dlatego niezbędne jest rozważenie stosunku regulacji art. 105 ust. 1 pkt 2 lit. b pr. b. do przepisów Kodeksu postępowania karnego o…

2. Sąd Najwyższy, postanowienie z 15 grudnia 2004 r., III KK 278/04

   …istotne wątpliwości oraz wywołującej spory w życiu społecznym i politycznym Sąd Najwyższy uznał za konieczne dokonanie wykładni treści art. 180 § 3 k.p.k. w powiązaniu z dyspozycją art. 15 i 16 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. – Prawo prasowe (Dz. U. 1984 r. Nr 5, poz. 25 ze zm.), także w…

3. Sąd Najwyższy, uchwała z 28 stycznia 2016 r., I KZP 13/15

   …czynności 17 prokuratora dotyczą m.in. takich decyzji procesowych, jak kwestia zwolnienia świadka od obowiązku zachowania tajemnicy (art. 180 § 1 k.p.k.), zarządzenia wywiadu środowiskowego o podejrzanym (art. 214 § 1 k.p.k.), wydania postanowienia o przeszukaniu (art. 220 § 1 k.p.k.),…

4. Sąd Najwyższy, postanowienie z 30 marca 2017 r., III KK 395/16

   …w całości w odniesieniu do tej oskarżonej, zarzucając wyrokowi naruszenie prawa procesowego (a mianowicie art. 226 k.p.k. w zw. z art. 180 § 1 k.p.k. w zw. z art. 201 k.p.k., art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k., art. 170 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 201 k.p.k.) oraz błąd w ustaleniach…

5. Sąd Najwyższy, wyrok z 1 czerwca 2000 r., III RN 64/00

   …do informacji wytworzonej w tej jednostce. Zwolnić z obowiązku zachowania tajemnicy służbowej może w postępowaniu karnym sąd lub prokurator ( art. 180 § 1 KPK), uprawnienia tego nie ma natomiast ani sąd powszechny ani Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd stwierdził, że „przyznawanie” klauzuli…

6. Sąd Najwyższy, uchwała z 28 września 2000 r., III ZP 21/00

   …do faktów objętych tajemnicą jest niezbędne dla dobra wymiaru sprawiedliwości, a okoliczność nie może być ustalona na podstawie innego dowodu (art. 180 § 2 KPK). Jeszcze dalej idące ograniczenia obowiązują przy zwolnieniu z zachowania tajemnicy dziennikarskiej. Tu zwolnienie nigdy nie może…

7. Sąd Najwyższy, uchwała z 19 września 2023 r., II ZZP 2/22

   …gdyż w tym zakresie nie ma możliwości odwołania się do formuły przyjętej w art. 85 § 3 u.s.p., czy też rozwiązania zawartego w art. 180 § 1 k.p.k., jako że art. 108 k.p.k. wyłącza ich stosowanie. Wskazać bowiem należy, iż art. 108 § 1 k.p.k. (jak również odpowiednio art. 95 § 1 k.p.k.…

8. Sąd Najwyższy, wyrok z 17 kwietnia 2008 r., I CSK 492/07

   …nie mógłby zapewnić autor artykułu. Znaczenie tajemnicy dziennikarskiej podkreślają natomiast przepisy postępowania karnego, szczególnie art. 180 § 3 k.p.k., ustanawiający zakaz zwalniania dziennikarza od obowiązku zachowania w tajemnicy danych umożliwiających identyfikację autora materiału…

9. Sąd Najwyższy, postanowienie z 5 marca 2015 r., III KK 274/14

   …czynu, o których świadek ten posiadał wiedzę; art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k., art. 424 § 1 k.p.k., art. 183 § 1 k.p.k. i art. 180 § 2 k.p.k., poprzez zaakceptowanie braku wyjaśnienia w uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji, na jakiej podstawie Sąd ten zezwolił świadkowi P. W. na…

10. Sąd Najwyższy, postanowienie z 28 czerwca 2012 r., III KK 366/11

    …w stan podejrzenia. Jest to zakaz bezwzględny i w tym zakresie lekarz nie może być zwolniony z tajemnicy lekarskiej na podstawie art. 180 § 2 k.p.k., gdyż przepis art. 199 k.p.k. stanowi względem niego lex specialis (por. T. Grzegorczyk, Kodeks Postępowania Karnego. Komentarz. Warszawa…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 180 (203)

Historia zmian

Bez zmian od 12 czerwca 2026 r.