Wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 2 lipca 2020 r., VI Ka 263/20

wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 2 lipca 2020 r., VI Ka 263/20

Tekst

1 Sygnatura akt VI Ka 263/20

2 Sygnatura akt VI Kz 134/20

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

3 Dnia 2 lipca 2020 r.

4 Sąd Okręgowy w Gliwicach, Wydział VI Karny Odwoławczy w składzie:

5 Przewodniczący sędzia Grażyna Tokarczyk

6 Sędziowie: Arkadiusz Łata (spr.)

7 Krzysztof Ficek

8 Protokolant Aleksandra Pawłowska

9 po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2020 r.

10 przy udziale Ryszarda Filipowicza Prokuratora Prokuratury Okręgowej w G.

11 sprawy

12 1. K. D. ur. (...) w R.

13 syna D. i E.

14 oskarżonego z art. 160 § 2 kk

15 2. S. T. ur. (...) w B.

16 syna Z. i K.

17 oskarżonego z art. 160 § 2 kk

18 na skutek apelacji wniesionych przez obrońców oskarżonych, a nadto zażalenia pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych na rozstrzygnięcie o kosztach

19 od wyroku Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach

20 z dnia 10 stycznia 2020 r. sygnatura akt VI K 1012/18

21 na mocy art. 437 kpk, art. 438 kpk, art. 636 § 2 kpk w zw. z art. 633 kpk

22 1. zmienia punkt 4 zaskarżonego wyroku w ten sposób, iż w miejsce dotychczasowego rozstrzygnięcia:

23 a) zasądza od oskarżonych: K. D. i S. T. na rzecz oskarżyciela posiłkowego D. S. kwoty po 756 zł (siedemset pięćdziesiąt sześć złotych) tytułem zwrotu kosztów ustanowienia jednego pełnomocnika z wyboru,

24 b) zasądza od oskarżonych: K. D. i S. T. na rzecz oskarżyciela posiłkowego O. M. kwoty po 756 zł (siedemset pięćdziesiąt sześć złotych) tytułem zwrotu kosztów ustanowienia jednego pełnomocnika z wyboru,

25 c) zasądza od oskarżonych: K. D. i S. T. na rzecz oskarżyciela posiłkowego F. M. kwoty po 756 zł (siedemset pięćdziesiąt sześć złotych) tytułem zwrotu kosztów ustanowienia jednego pełnomocnika z wyboru;

26 2. w pozostałej części utrzymuje zaskarżony wyrok w mocy;

27 3. zasądza od oskarżonych na rzecz Skarbu Państwa przypadającą na każdego z nich część wydatków za postępowanie odwoławcze – w kwotach po 10 zł (dziesięć złotych) i wymierza im opłaty za II instancje w kwotach po 100 zł (sto złotych).

Uzasadnienie

28 Formularz UK 2

29 Sygnatura akt

30 VI Ka 263/20

31 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

32 2

33 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA

34 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

35 Wyrok Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach z dnia 10 stycznia 2020 roku - sygn. akt VI K 1012/18

36 1.2. Podmiot wnoszący apelację

37 ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

38 ☐ oskarżyciel posiłkowy

39 ☐ oskarżyciel prywatny

40 ☒ obrońca

41 ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

42 ☐ inny

43 1.3. Granice zaskarżenia

44 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

45 ☒ na korzyść

46 ☐ na niekorzyść

47 ☒ w całości

48 ☐ w części

49 ☒

50 co do winy

51 ☐

52 co do kary

53 ☒

54 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

55 1.3.2. Podniesione zarzuty

56 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

57 ☒

58 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

59 ☐

60 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

61 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

62 ☒

63 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

64 ☒

65 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

66 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

67 ☐

68 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

69 ☐

70 art. 439 k.p.k.

71 ☐

72 brak zarzutów

73 1.4. Wnioski

74 ☒

75 uchylenie

76 ☒

77 zmiana

78 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

79 2.1. Ustalenie faktów

80 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione

81 Lp.

82 Oskarżony

83 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

84 Dowód

85 Numer karty

86 2.1.1.1.

87 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

88 Lp.

89 Oskarżony

90 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

91 Dowód

92 Numer karty

93 2.1.2.1.

94 2.2. Ocena dowodów

95 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

96 Lp. faktu z pkt 2.1.1

97 Dowód

98 Zwięźle o powodach uznania dowodu

99 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

100 (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

101 Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

102 Dowód

103 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

104 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

105 Lp.

106 Zarzut

107 3.1.

108 Obrońca oskarżonego K. D. :

109 Błąd w ustaleniach faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia i mający wpływ na jego treść, polegający na uznaniu, wbrew zawartości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, że :

110 - K. S. (1) nie miała w dacie czynu zdolności do podejmowania samodzielnych decyzji w postaci zgody na dalszą hospitalizację,

111 - stan zagrożenia dla życia i zdrowia K. S. (1) był wiadomy oskarżonemu,

112 - oczekiwane zachowanie oskarżonego w okolicznościach sprawy polegało na dalszej przymusowej hospitalizacji i leczeniu pokrzywdzonej w (...)Szpitalu (...) w P.,

113 - do obowiązków lekarza, z których mógł się wywiązać w konkretnych okolicznościach niniejszej sprawy należało również zapewnienie przymusowego transportu pokrzywdzonej do szpitala dysponującego oddziałem neurochirurgii

114 skutkujący wadliwym przypisaniem oskarżonemu popełnienia przestępstwa z artykułu 160 § 1 i 2 kk.

115 ☐ zasadny

116 ☐ częściowo zasadny

117 ☒ niezasadny

118 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

119 Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie uprawniał - wbrew odmiennemu stanowisku obrońcy - do uznania, iż pacjentka K. S. (1) w trakcie pobytu w Izbie Przyjęć (...) w P. pozostawała w stanie niezdolności do podejmowania świadomych decyzji, co upoważniało z kolei do dokonywania wobec niej działań leczniczych w braku zgody wymienionej.

120 W pierwszym rzędzie do powyższych wniosków uprawniał stwierdzony w drodze tomografii komputerowej stopień i zakres urazów pokrzywdzonej ( jakie to badanie zlecił sam oskarżony K. D., a zatem z całą pewnością znany oskarżonemu ), wyrażający się krwiakiem przymózgowym prawej półkuli mózgu, krwotocznym stłuczeniem prawego płata czołowego, uogólnionym zanikiem mózgu i móżdżku, złamaniem kości potylicznej po stronie prawej.

121 Po wtóre - relacje świadków mających wówczas bezpośredni kontakt z K. S. (1). Zeznania B. K. wskazywały na zupełny brak po stronie pokrzywdzonej wszelkiej racjonalnej oceny rzeczywistości, brak reakcji na tłumaczenia lekarza o konieczności dalszych konsultacji medycznych, zagrożeniu życia, prawdopodobieństwie potrzeby podjęcia zabiegu operacyjnego. Identycznie - depozycje D. N., która charakteryzowała świadomość S. (1)w kategoriach: "jakby nie rozumiała ona, co się do niej mówi, jakby nie kontaktowała "

122 Nie ulegało oczywiści najmniejszych wątpliwości, że pacjentka zachowywała się wulgarnie, obrzucała wszystkie praktycznie obecne osoby, łącznie z personelem medycznym ordynarnymi wyzwiskami. Naprowadzone wyżej zachowania pacjentki, stan psychiczny opisany przez świadków, co dostrzegał ponad wszelką wątpliwość również i oskarżony, w powiązaniu z jego wiedzą w kwestii rodzaju i rozległości stwierdzonych u K. S. (1) urazów wewnątrzczaszkowych, jak też, co do faktu że pozostawała ona pod silnym wpływem alkoholu ( 2,56 promila) - kompletnie wykluczały wniosek, by K. S. (1) była zdolna do podjęcia świadomej i odpowiedzialnej decyzji w zakresie dalszego toku leczenia ( a w istocie - zaniechania dalszego leczenia ). Zwłaszcza, gdy oskarżony zasadnie przewidywał realną możliwość pogorszenia się stany zdrowia wymienionej i zaordynował konieczność najmniej dalszych konsultacji neurochirurgicznych - niemożliwych do przeprowadzenia w warunkach placówki w P..

123 Poza ocenami opartymi o elementarne przesłanki wiedzy i doświadczenia życiowego, dobitnie przeciwko odmiennym tezom K. D. przedstawianym w toku procesu, a powielanym przez obrońcę - przemawiała interdyscyplinarna opinia sądowo - lekarska ( vide : 167 verte - 168 ), gdzie jednoznacznie wskazano nieprawidłowość w określeniu stanu świadomości pokrzywdzonej - w wykonaniu oskarżonego - " jako świadomości pełnej, w której pacjentka zdawała sobie w pełni sprawę ze swego stanu zdrowia " oraz była zdolna "ocenić konsekwencje odmowy leczenia". Wedle powyższej opinii, w przedmiotowych realiach faktycznych lekarz winien był uznać, iż "poczytalność pacjentki była zniesiona (...), nie mogła ona samodzielnie podejmować decyzji, co do swego dalszego leczenia (...), powinna być, nawet przy użyciu środków przymusu (...) poddana dalszej obserwacji szpitalnej".

124 Biegli sporządzający wspomnianą opinię mieli oczywiście w polu widzenia również i zeznania złożone przez obu oskarżonych w charakterze świadków. Dowód ów był przeprowadzony nim doszło do przedstawienia komukolwiek zarzutów. Wada powyższa w żadnej mierze nie wpłynęła jednak na ukształtowanie przez biegłych błędnego stanowiska, ponadto została konwalidowana w następstwie wyjaśnień K. D. i S. T. ( jako podejrzanych i oskarżonych ), w ramach których potwierdzili oni wszystkie te okoliczności wynikające z ich wcześniejszych zeznań --cytowane w opinii. Co najistotniejsze jednak, biegli w opiniach uzupełniających ( vide : k - 173, 243 - 244, 323 - 324 ) autorytatywnie wypowiedzieli się, iż podstawę ich wniosków stanowił całościowy obraz postępowania każdego z oskarżonych wynikający tak z relacji świadków zdarzenia, lecz przede wszystkim ocena kliniczna stanu pacjentki i wyniki jej badań obrazowych oraz laboratoryjnych utrwalone w dokumentacji medycznej. Same tylko zeznania K. D., a następnie S. T. nie były zaś taką podstawą i w konsekwencji ich brak nie doprowadziłby do zmiany końcowych konkluzji.

125 Odnosząc się jeszcze do wywodów obrońcy, w rozpatrywanym przypadku w oczywisty sposób nie chodziło o sytuację zniesionej całkowicie poczytalności pacjentki - w rozumieniu ustawy karnej, lecz o stan pacjenta uniemożliwiający świadome wyrażenie zgody na dalszą diagnostykę i leczenie spowodowany doznanymi urazami i upojeniem alkoholowym - w sensie art. 33 ust. 1 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty. Biegli posłużyli się tu ewidentnie pojęciem funkcjonującym także w języku potocznym w oderwaniu od jego znaczenia karnoprawnego. Chodziło zarazem o stan istniejący in concreto, w momencie inkryminowanego zdarzenia. Tym samym nie miały nic do rzeczy okoliczności powoływane przez apelującego : pełnoletność K. S. (1), brak ubezwłasnowolnienia, brak utraty przytomności, poruszanie się o własnych siłach, nawiązywanie kontaktu z otoczeniem - jak pisze obrońca ( choć przeczyła temu relacja konkubiny syna pacjentki ). Realia faktyczne zajścia przekonywały natomiast o zdenerwowaniu i irytacji K. D. spowodowanych wulgarnym oraz irracjonalnym zachowaniem K. S. (1) jako bezpośrednich przyczynach i motywach decyzji oskarżonego o przetransportowaniu pacjentki do Izby Wytrzeźwień.

126 K. D. dokonał tymczasem prawidłowego rozpoznania urazów pokrzywdzonej, trafnie ją zdiagnozował, w tym zwłaszcza w zakresie potrzeby dalszej obserwacji w warunkach oddziału neurochirurgicznego. K. S. (1), co podkreślali biegli - od chwili stwierdzenia krwiaka wewnątrzczaszkowego powinna pozostawać pod stałą opieką neurochirurgiczną, zaś skierowanie jej do Izby Wytrzeźwień oddaliło w czasie proces celowego - przyczynowego leczenia i zwiększyło prawdopodobieństwo wystąpienia skutku śmiertelnego ( vide : k - 244 ). Oskarżony pojął natomiast pod wpływem impulsu nieprawidłową decyzję.

127 K. D. w zupełności świadomy był stanu zdrowia pokrzywdzonej, o czym była już mowa, w tym zwłaszcza występowania zagrożenia dla życia K. S. (1), skoro tego rodzaju jasny zapis znalazł się w sporządzonej przezeń dokumentacji. Zdawał sobie również sprawę z możliwych następstw braku dalszego leczenia, o jakich starał się początkowo, a bezskutecznie przekonać pokrzywdzoną, a o czym zeznawała świadek B. K..

128 Z kolei, nawet jeśli w opisie przypisanego występku, co do którego Sąd Rejonowy warunkowo umorzył postępowanie karne, posłużono się - w ślad za oskarżycielem publicznym - niezbyt precyzyjnym aparatem pojęciowym ( "odstąpienie od przymusowej hospitalizacji i dalszego leczenia ", "dalsza obserwacja w warunkach oddziału neurochirurgicznego " ) - co w uzasadnieniu apelacji porusza obrońca, ustalenia faktyczne poczynione w postępowaniu pierwszoinstancyjnym oraz wyczerpanie znamion zarzuconego przestępstwa wątpliwości budzić nie mogą. Brak było też podstaw do kwestionowania opinii biegłych, tak pod względem merytorycznym, jak również pod kątem ich wiedzy lub bezstronności. W zupełności możliwe było też zapewnienie transportu pokrzywdzonej do odpowiedniej placówki leczniczej ( w przypadku podjęcia decyzji o przymusowej obserwacji ). Już choćby świadek A. B. - również lekarz - wypowiadał się na temat sposobu postępowania w wypadku "nieświadomej odmowy " leczenia ze strony pacjenta, czy nawet jego oporu ( vide ; k 298 - 299 ). Nie było przeszkód w zakresie wezwania asysty policji po podjęciu prawidłowej decyzji o przymusowym leczeniu. Nie wchodziła tym samym w rachubę sugerowana przez obrońcę sytuacja braku możliwości zorganizowania transportu K. S. (1) do właściwej placówki. Tym bardziej, iż dowiezienie jej do Izby Wytrzeźwień nie nastręczyło kłopotów. "Oczekiwane zachowanie oskarżonego" nie polegało natomiast na "dalszej przymusowej hospitalizacji i leczeniu w (...)Szpitalu (...) w P." - jak zarzuca apelujący.

129 Z punktu widzenia oceny realizacji znamion ustawowych rozpatrywanego przestępstwa nie miał znaczenia fakt, iż nietrzeźwą pokrzywdzoną "dostarczono" wpierw do placówki, która nie dysponowała oddziałem neurologicznym ani też neurochirurgicznym, jak również nie zatrudniała lekarzy wspomnianych specjalności. Na gruncie przesłanek logiki, z pewnością było tak, że pokrzywdzona po doznaniu urazu głowy w następstwie upadku ze schodów została dowieziona, raz - do najbliższego szpitala, dwa - do placówki medycznej, jakiej profil najbardziej kojarzył się z rodzajem zaistniałych urazów. Zaszłości te nie zwalniały bowiem K. D. od obowiązku trafnego i racjonalnego działania oraz podejmowania decyzji w zgodzie z zasadami wiedzy i praktyki medycznej, stosownie do okoliczności w jakich się znalazł.

130 Podobnie, nie odgrywał takiej roli fakt braku SOR-u w Szpitalu w P., a występowanie jedynie izby przyjęć, skoro ta ostatnie - w praktyce wykonuje podobne zadania i w razie niezorganizowania SOR-u przejmuje jego obowiązki ( vide : opinia uzupełniająca biegłego, k - 323 verte ).

131 Wniosek

132 Zmiana wyroku i uniewinnienie oskarżonego w całości od postawionego w akcie oskarżenia zarzutu.

133 ☐ zasadny

134 ☐ częściowo zasadny

135 ☒ niezasadny

136 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

137 Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie uprawniał do poczynienia ustaleń faktycznych i ocen prawnych odbiegających od stanowiska Sądu I instancji, a w kierunku postulowanym przez obrońcę. Nie było tym samym podstaw faktycznych i prawnych, by zaskarżony wyrok zmieniać, a zwłaszcza poprzez uniewinnienie K. D.. Tym bardziej nie istniały powody upoważniające w zgodzie z uregulowaniem art. 437 § 2 kpk do uchylenia wyroku celem przeprowadzania przewodu sądowego na nowo i w całości.

138 3.2.

139 Obrońca oskarżonego S. T. :

140 Obraza przepisów postępowania, mająca wpływ na treść wyroku - tj. art. 4 kpk, art. 5 § 2 kpk, art.7 kpk w zw. z art. 410 kpk poprzez nieprzeprowadzenie przez Sąd postępowania dowodowego w całości i tym samym niewyjaśnienie sprzeczności występujących w zgromadzonym materiale dowodowym.

141 ☐ zasadny

142 ☐ częściowo zasadny

143 ☒ niezasadny

144 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

145 Sąd Rejonowy starannie i w prawidłowy sposób przeprowadził postępowanie dowodowe, a wyczerpująco zgromadzony materiał dowodowy poddał następnie wnikliwej analizie oraz ocenie, wyprowadzając trafne i logiczne wnioski końcowe. Tok rozumowania i sposób wnioskowania Sądu I instancji zaprezentowany w pisemnych motywach zapadłego wyroku jest prawidłowy i zgodny ze wskazaniami wiedzy oraz doświadczenia życiowego. Nie dopuszczono się przy tym błędu w ustaleniach faktycznych, nie naruszono w żadnym stopniu prawa materialnego i procesowego, zaś rozstrzygnięcie w kwestii sprawstwa i winy S. T. nie nasuwało wątpliwości. Poprawna okazała się także kwalifikacja prawna czynu przypisanego wspomnianemu oskarżonemu, odnośnie którego to występku doszło do warunkowego umorzenia postępowania karnego.

146 Sąd I instancji wskazał na jakich oparł się dowodach, dlaczego dał im wiarę oraz należycie wytłumaczył z jakich przyczyn odmówił wiary oskarżonemu, gdy ten nie przyznawał się do postawionego mu zarzutu. Nie przekroczył

147 tenże Sąd ram swobodnej oceny dowodów, jak i nie popełnił uchybień tego rodzaju, że mogłyby one spowodować konieczność uchylenia wyroku i przekazania sprawy do rozpoznania ponownego.

148 Sąd odwoławczy nie doszukał się najmniejszych podstaw do odmiennej aniżeli Sąd Rejonowy oceny przeprowadzonych na rozprawie głównej dowodów, jak również do podważenia ustaleń faktycznych i ocen prawnych poczynionych w postępowaniu pierwszoinstancyjnym.

149 Wniosek

150 Zmiana zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu, a z daleko idącej ostrożności procesowej o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

151 ☐ zasadny

152 ☐ częściowo zasadny

153 ☒ niezasadny

154 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

155 Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie uprawniał do poczynienia ustaleń faktycznych i ocen prawnych odbiegających od stanowiska Sądu I instancji, a w kierunku postulowanym przez obrońcę. Nie było tym samym podstaw faktycznych i prawnych, by zaskarżony wyrok zmieniać, a zwłaszcza poprzez uniewinnienie S. T.. Tym bardziej nie istniały powody upoważniające w zgodzie z uregulowaniem art. 437 § 2 kpk do uchylenia wyroku celem przeprowadzania przewodu sądowego na nowo i w całości.

156 3.3.

157 Obrońca oskarżonego S. T. :

158 Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, polegający na bezpodstawnym uznaniu, iż S. T. w dniu 2 września 2017 roku w B., poprzez zaniechanie ścisłej obserwacji K. S. (1) i niedochowanie należytej staranności w trakcie pełnienia dyżuru w ramach PDOZ przyczynił się do zwiększenia prawdopodobieństwa wystąpienia skutku śmiertelnego u pokrzywdzonej, czym naraził K. S. (1) na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, przy czym ciążył na nim obowiązek opieki nad osobą narażoną na niebezpieczeństwo - tj. przestępstwo z art. 160 § 2 kk.

159 ☐ zasadny

160 ☐ częściowo zasadny

161 ☒ niezasadny

162 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

163 Obrońca S. T. nie zauważył zasadniczej zmiany opisu czynu, w materii którego Sąd I instancji warunkowo umorzył postępowanie karne. Problematyka zaniechania ścisłej obserwacji K. S. (1) i niedochowania w ten sposób należytej staranności w trakcie pełnienia dyżuru w ramach PDOZ została wyłączona ze wspomnianego opisu. Postać czynu przypisanego ostatecznie oskarżonemu ograniczyła się do ustalenia, że wymieniony podjął nieprawidłową decyzję o przyjęciu pacjentki do Izby Wytrzeźwień. Wyłącznie w powyższym zakresie Sąd Rejonowy dopatrzył się niedochowania należytej staranności i w konsekwencji przyczynienia się S. T. do zwiększenia prawdopodobieństwa wystąpienia u pokrzywdzonej skutku śmiertelnego, czym oskarżony naraził K. S. (1) na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, przy czym na oskarżonym spoczywał obowiązek opieki nad osobą narażoną na to niebezpieczeństwo.

164 Powyższy zarzut ocenić należało za w pełni bezprzedmiotowy i nieprzystający do rzeczywistej treści rozstrzygnięcia. Bezprzedmiotowa pozostawała tym samym argumentacja przytoczona na poparcie tak skonstruowanego zarzutu. Odpadła w efekcie konieczność szczegółowego odnoszenia się do niej.

165 Dość jedynie podkreślić, że interdyscyplinarna opinia uzupełniająca ( vide : k - 244 ) jednoznacznie wskazywała na nieprawidłowość decyzji S. T. o przyjęciu pacjentki od Izby Wytrzeźwień. Znając bowiem - na podstawie dostarczonej mu dokumentacji - stan zdrowia wymienionej i rozpoznanie patologii wewnątrzczaszkowej, zdając sobie tym samym sprawę z wystąpienia stanu zagrażającego życiu, oddalił w czasie - w wyniku swej decyzji - proces celowego, przyczynowego leczenia. Zwiększył w konsekwencji prawdopodobieństwo wystąpienia skutku śmiertelnego u pacjentki, gdyż podjęcie interwencji neurochirurgicznej w czasie krótszym mogło zmniejszyć szanse jego zaistnienia. Równie dobitnie brzmiała ustna opinia uzupełniająca przedstawiona na rozprawie w dniu 17 czerwca 2019 roku ( vide : k 323 - -324 ), z której wynikało, iż skoro lekarz dysponujący wiedzą, że pacjentka wymagała obserwacji neurochirurgicznej, zaś obserwacja taka nie miała zaś miejsca - decyduje mimo to o przyjęciu chorej do Izby Wytrzeźwień, to automatycznie przyjmuje na siebie odpowiedzialność za pacjentkę. Posiadanie pod opieką osoby w stanie zagrożenia życia ( co wynikało z karty wypisowej ze Szpitala w P. ) wymagało działań szczególnych.

166 Stanowisko wyrażone w obu opiniach zdecydowanie przekonywało o nietrafności decyzji S. T., by przyjąć K. S. (1) do Izby Wytrzeźwień. Tym samym niezrozumiałe i sprzeczne z merytoryczną wymową obu cytowanych opinii pozostawało końcowe stwierdzenie biegłego A. T. ( vide : k - 324 ), jakoby na istniejącym in concreto etapie stanu klinicznego pokrzywdzonej uprawniona była zarówno decyzja o przyjęciu K. S. (1) do Izby Wytrzeźwień, jak i o odmowie przyjęcia, zwłaszcza gdy biegły na szczegółowe pytanie prokuratora stwierdził jednoznacznie, iż na miejscu oskarżonego nie przyjąłby pokrzywdzonej do Izby Wytrzeźwień. Słusznie zatem Sąd Rejonowy nie potraktował wspomnianej niekonsekwencji biegłego w kategoriach czynnika mogącego wyłączać sprawstwo, a zwłaszcza zawinienie S. T..

167 Wniosek

168 Zmiana zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu, a z daleko idącej ostrożności procesowej o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

169 ☐ zasadny

170 ☐ częściowo zasadny

171 ☒ niezasadny

172 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

173 Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie uprawniał do poczynienia ustaleń faktycznych i ocen prawnych odbiegających od stanowiska Sądu I instancji, a w kierunku postulowanym przez obrońcę. Nie było tym samym podstaw faktycznych i prawnych, by zaskarżony wyrok zmieniać, a zwłaszcza poprzez uniewinnienie S. T.. Tym bardziej nie istniały powody upoważniające w zgodzie z uregulowaniem art. 437 § 2 kpk do uchylenia wyroku celem przeprowadzania przewodu sądowego na nowo i w całości.

174 3.4.

175 Obrońca oskarżonego S. T. :

176 Błąd w ustaleniach faktycznych polegający na wynikającym z dowolnej oceny dowodów, nieuzasadnionym przyjęciu przez Sąd Rejonowy mającej zasadnicze znaczenie dla oceny trafności i prawidłowości zarzutu tezy, że S. T. "poprzez podjęcie decyzji o przyjęciu K. S. (1) do Izby Wytrzeźwień w B., a tym samym niezachowanie należytej staranności w trakcie pełnienia dyżuru w ramach PODZ, przyczynił się do zwiększenia prawdopodobieństwa wystąpienia skutku śmiertelnego u pokrzywdzonej" , co stoi w sprzeczności z uzupełniającą opinią ustną biegłego A. T. złożoną na rozprawie w dniu 17 czerwca 2019 roku, który ostatecznie wskazał, iż " na tym etapie stanu klinicznego pacjentki decyzja o przyjęciu jej do Izby Wytrzeźwień, jak i decyzja odmowna były uprawnione.

177 ☐ zasadny

178 ☐ częściowo zasadny

179 ☒ niezasadny

180 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

181 Interdyscyplinarna opinia uzupełniająca ( vide : k - 244 ) jednoznacznie wskazywała na nieprawidłowość decyzji S. T. o przyjęciu pacjentki od Izby Wytrzeźwień. Znając bowiem - na podstawie dostarczonej mu dokumentacji - stan zdrowia wymienionej i rozpoznanie patologii wewnątrzczaszkowej, zdając sobie tym samym sprawę z wystąpienia stanu zagrażającego życiu, oddalił w czasie - w wyniku swej decyzji - proces celowego, przyczynowego leczenia. Zwiększył w konsekwencji prawdopodobieństwo wystąpienia skutku śmiertelnego u pacjentki, gdyż podjęcie interwencji neurochirurgicznej w czasie krótszym mogło zmniejszyć szanse jego zaistnienia. Równie dobitnie brzmiała ustna opinia uzupełniająca przedstawiona na rozprawie w dniu 17 czerwca 2019 roku ( vide : k 323 - -324 ), z której wynikało, iż skoro lekarz dysponujący wiedzą, że pacjentka wymagała obserwacji neurochirurgicznej, obserwacja taka nie miała zaś miejsca - decyduje mimo to o przyjęciu chorej do Izby Wytrzeźwień, to automatycznie przyjmuje na siebie odpowiedzialność za pacjentkę. Posiadanie pod opieką osoby w stanie zagrożenia życia ( co wynikało z karty wypisowej ze Szpitala w P. ) wymagało działań szczególnych.

182 Stanowisko wyrażone w obu opiniach zdecydowanie przekonywało o nietrafności decyzji S. T., by przyjąć K. S. (1) do Izby Wytrzeźwień. Tym samym niezrozumiałe i sprzeczne z merytoryczną wymową obu cytowanych opinii pozostawało końcowe stwierdzenie biegłego A. T. ( vide : k - 324 ), jakoby na istniejącym in concreto etapie stanu klinicznego pokrzywdzonej uprawniona była zarówno decyzja o przyjęciu K. S. (1) do Izby Wytrzeźwień, jak i o odmowie przyjęcia, zwłaszcza gdy biegły na szczegółowe pytanie prokuratora stwierdził jednoznacznie, iż na miejscu oskarżonego nie przyjąłby pokrzywdzonej do Izby Wytrzeźwień. Słusznie zatem Sąd Rejonowy nie potraktował wspomnianej niekonsekwencji biegłego w kategoriach czynnika mogącego wyłączać sprawstwo, a zwłaszcza zawinienie S. T..

183 Wniosek

184 Zmiana zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego oraz zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz oskarżonego kosztów obrony z wyboru za postępowanie przed Sądem I i II instancji.

185 Dopuszczenie dowodu z nowej opinii innego zespołu biegłych, w oparciu o zgromadzony w sprawie pełny materiał dowodowy, z pominięciem zeznań obu oskarżonych, które zostały złożone w postępowaniu przygotowawczym w charakterze świadków oraz w oparciu o wyjaśnienia obu oskarżonych albo uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

186 ☐ zasadny

187 ☐ częściowo zasadny

188 ☒ niezasadny

189 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

190 Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie uprawniał do poczynienia ustaleń faktycznych i ocen prawnych odbiegających od stanowiska Sądu I instancji, a w kierunku postulowanym przez obrońcę. Nie było tym samym podstaw faktycznych i prawnych, by zaskarżony wyrok zmieniać, a zwłaszcza poprzez uniewinnienie S. T.. Tym bardziej nie istniały powody upoważniające w zgodzie z uregulowaniem art. 437 § 2 kpk do uchylenia wyroku celem przeprowadzania przewodu sądowego na nowo i w całości. Nie miał w efekcie racji bytu wniosek o zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz oskarżonego S. T. kosztów ustanowienia obrońcy w postępowaniu przed Sądem I instancji, jak i w postępowaniu odwoławczym.

191 Niezasadny pozostawał ponadto wniosek o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii innego zespołu biegłych.

192 W kwestii przyczyn oddalenia powyższego wniosku dowodowego Sąd Okręgowy wypowiedział się w postanowieniu zapadłym w toku rozprawy odwoławczej w dniu 30 czerwca 2020 r ( vide : k - 506 verte ).

193 Pierwotna opinia interdyscyplinarna ( k 159 - 169 ) sporządzona została w sposób, który nie zawierał stanowiska w kwestii problematyki prawidłowości decyzji o przyjęciu pokrzywdzonej do Izby Wytrzeźwień. Podobnie pierwsza opinia uzupełniająca ( k - 173 ). Zagadnienie to poruszone zostało dopiero w drugiej ( pisemnej ) opinii uzupełniającej ( k 243 - 244 ) oraz w opinii dodatkowej pochodzącej z rozprawy z dnia l7 czerwca 2019 r ( k 323 - 324 ).

194 Biegli sporządzający pierwotną opinię mieli oczywiście w polu widzenia również i zeznania złożone przez obu oskarżonych w charakterze świadków. Dowód ów był przeprowadzony nim doszło do przedstawienia komukolwiek zarzutów. Wada powyższa w żadnej mierze nie wpłynęła jednak na ukształtowanie przez biegłych błędnego stanowiska, ponadto została konwalidowana w następstwie wyjaśnień K. D. i S. T. ( jako podejrzanych i oskarżonych ), w ramach których potwierdzili oni wszystkie te okoliczności wynikające z ich wcześniejszych zeznań --cytowane w opinii. Co najistotniejsze jednak, biegli w opiniach uzupełniających ( vide : k - 173, 243 - 244, 323 - 324 ) autorytatywnie wypowiedzieli się, iż podstawę ich wniosków stanowił całościowy obraz postępowania każdego z oskarżonych wynikający tak z relacji świadków zdarzenia, lecz przede wszystkim ocena kliniczna stanu pacjentki i wyniki jej badań obrazowych oraz laboratoryjnych utrwalone w dokumentacji medycznej. Same tylko zeznania K. D., a następnie S. T. nie były zaś taką podstawą i w konsekwencji ich brak nie doprowadziłby do zmiany końcowych konkluzji.

195 Ponadto - co naprowadzono wyżej - dopiero druga i trzecia opinia uzupełniająca dotyczyły wprost kwestii trafności decyzji o przyjęciu K. S. (1) do Izby Wytrzeźwień, a zatem powstały w czasie, gdy naprowadzony wyżej błąd został już wychwycony. W konsekwencji zeznania S. T. złożone w początkowej fazie postępowania przygotowawczego w charakterze świadka nie odegrały już żadnej praktycznej roli .

196 3.5.

197 Obrońca oskarżonego S. T. :

198 Naruszenie przepisów postępowania mające zasadniczy wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie art. 4 kpk, art. 7 kpk oraz art. 410 kpk wyrażające się w przekroczeniu przez Sąd Rejonowy zasady swobodnej oceny dowodów poprzez dowolną i błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego w postaci wyjaśnień oskarżonego S. T. oraz uzupełniającej opinii ustnej biegłego A. T. złożonej na rozprawie w dniu 17 czerwca 2019 roku, który ostatecznie wskazał, że "na tym etapie stanu klinicznego pacjentki decyzja o przyjęciu jej do izby Wytrzeźwień, jak i decyzja odmowna były uprawnione", co doprowadziło do przyjęcia przez Sąd I instancji bezzasadnej tezy, iż S. T. "poprzez podjęcie decyzji o przyjęciu K. S. (1) do Izby Wytrzeźwień w B., a tym samym niedochowaniu należytej staranności w trakcie pełnienia dyżuru w ramach PODZ, przyczynił się do zwiększenia prawdopodobieństwa wystąpienia skutku śmiertelnego u pokrzywdzonej.

199 ☐ zasadny

200 ☐ częściowo zasadny

201 ☒ niezasadny

202 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

203 Interdyscyplinarna opinia uzupełniająca ( vide : k - 244 ) jednoznacznie wskazywała na nieprawidłowość decyzji S. T. o przyjęciu pacjentki od Izby Wytrzeźwień. Znając bowiem - na podstawie dostarczonej mu dokumentacji - stan zdrowia wymienionej i rozpoznanie patologii wewnątrzczaszkowej, zdając sobie tym samym sprawę z wystąpienia stanu zagrażającego życiu, oddalił w czasie - w wyniku swej decyzji - proces celowego, przyczynowego leczenia. Zwiększył w konsekwencji prawdopodobieństwo wystąpienia skutku śmiertelnego u pacjentki, gdyż podjęcie interwencji neurochirurgicznej w czasie krótszym mogło zmniejszyć szanse jego zaistnienia. Równie dobitnie brzmiała ustna opinia uzupełniająca przedstawiona na rozprawie w dniu 17 czerwca 2019 roku ( vide : k 323 - -324 ), z której wynikało, iż skoro lekarz dysponujący wiedzą, że pacjentka wymagała obserwacji neurochirurgicznej, obserwacja taka nie miała zaś miejsca - decyduje mimo to o przyjęciu chorej do Izby Wytrzeźwień, to automatycznie przyjmuje na siebie odpowiedzialność za pacjentkę. Posiadanie pod opieką osoby w stanie zagrożenia życia ( co wynikało z karty wypisowej ze Szpitala w P. ) wymagało działań szczególnych.

204 Stanowisko wyrażone w obu opiniach zdecydowanie przekonywało o nietrafności decyzji S. T., by przyjąć K. S. (1) do Izby Wytrzeźwień. Tym samym niezrozumiałe i sprzeczne z merytoryczną wymową obu cytowanych opinii pozostawało końcowe stwierdzenie biegłego A. T. ( vide : k - 324 ), jakoby na istniejącym in concreto etapie stanu klinicznego pokrzywdzonej uprawniona była zarówno decyzja o przyjęciu K. S. (1) do Izby Wytrzeźwień, jak i o odmowie przyjęcia, zwłaszcza gdy biegły na szczegółowe pytanie prokuratora stwierdził jednoznacznie, iż na miejscu oskarżonego nie przyjąłby pokrzywdzonej do Izby Wytrzeźwień. Słusznie zatem Sąd Rejonowy nie potraktował wspomnianej niekonsekwencji biegłego w kategoriach czynnika mogącego wyłączać sprawstwo, a zwłaszcza zawinienie S. T.

205 Nie mogło być przeto mowy o przekroczeniu przez Sąd I instancji zasady swobodnej oceny dowodów, dowolnej i błędnej ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego - jak podnosi obrońca.

206 Wniosek

207 Zmiana zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego oraz zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz oskarżonego kosztów obrony z wyboru za postępowanie przed Sądem I i II instancji.

208 Dopuszczenie dowodu z nowej opinii innego zespołu biegłych, w oparciu o zgromadzony w sprawie pełny materiał dowodowy, z pominięciem zeznań obu oskarżonych, które zostały złożone w postępowaniu przygotowawczym w charakterze świadków oraz w oparciu o wyjaśnienia obu oskarżonych albo uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

209 ☐ zasadny

210 ☐ częściowo zasadny

211 ☒ niezasadny

212 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

213 Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie uprawniał do poczynienia ustaleń faktycznych i ocen prawnych odbiegających od stanowiska Sądu I instancji, a w kierunku postulowanym przez obrońcę. Nie było tym samym podstaw faktycznych i prawnych, by zaskarżony wyrok zmieniać, a zwłaszcza poprzez uniewinnienie S. T.. Tym bardziej nie istniały powody upoważniające w zgodzie z uregulowaniem art. 437 § 2 kpk do uchylenia wyroku celem przeprowadzania przewodu sądowego na nowo i w całości. Nie miał w efekcie racji bytu wniosek o zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz oskarżonego S. T. kosztów ustanowienia obrońcy w postępowaniu przed Sądem I instancji, jak i w postępowaniu odwoławczym.

214 Niezasadny pozostawał ponadto wniosek o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii innego zespołu biegłych.

215 W kwestii przyczyn oddalenia powyższego wniosku dowodowego Sąd Okręgowy wypowiedział się w postanowieniu zapadłym w toku rozprawy odwoławczej w dniu 30 czerwca 2020 r ( vide : k - 506 verte ).

216 Pierwotna opinia interdyscyplinarna ( k 159 - 169 ) sporządzona została w sposób, który nie zawierał stanowiska w kwestii problematyki prawidłowości decyzji o przyjęciu pokrzywdzonej do Izby Wytrzeźwień. Podobnie pierwsza opinia uzupełniająca ( k - 173 ). Zagadnienie to poruszone zostało dopiero w drugiej ( pisemnej ) opinii uzupełniającej ( k 243 - 244 ) oraz w opinii dodatkowej pochodzącej z rozprawy z dnia l7 czerwca 2019 r ( k 323 - 324 ).

217 Biegli sporządzający pierwotną opinię mieli oczywiście w polu widzenia również i zeznania złożone przez obu oskarżonych w charakterze świadków. Dowód ów był przeprowadzony nim doszło do przedstawienia komukolwiek zarzutów. Wada powyższa w żadnej mierze nie wpłynęła jednak na ukształtowanie przez biegłych błędnego stanowiska, ponadto została konwalidowana w następstwie wyjaśnień K. D. i S. T. ( jako podejrzanych i oskarżonych ), w ramach których potwierdzili oni wszystkie te okoliczności wynikające z ich wcześniejszych zeznań --cytowane w opinii. Co najistotniejsze jednak, biegli w opiniach uzupełniających ( vide : k - 173, 243 - 244, 323 - 324 ) autorytatywnie wypowiedzieli się, iż podstawę ich wniosków stanowił całościowy obraz postępowania każdego z oskarżonych wynikający tak z relacji świadków zdarzenia, lecz przede wszystkim ocena kliniczna stanu pacjentki i wyniki jej badań obrazowych oraz laboratoryjnych utrwalone w dokumentacji medycznej. Same tylko zeznania K. D., a następnie S. T. nie były zaś taką podstawą i w konsekwencji ich brak nie doprowadziłby do zmiany końcowych konkluzji.

218 Ponadto - co naprowadzono wyżej - dopiero druga i trzecia opinia uzupełniająca dotyczyły wprost kwestii trafności decyzji o przyjęciu K. S. (1) do Izby Wytrzeźwień, a zatem powstały w czasie, gdy naprowadzony wyżej błąd został już wychwycony. W konsekwencji zeznania S. T. złożone w początkowej fazie postępowania przygotowawczego w charakterze świadka nie odegrały już żadnej praktycznej roli .

219 3.6.

220 Obrońca oskarżonego S. T. :

221 Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie art. 193 § 1 kpk w zw. z art. 389 § 1 kpk a contrario, poprzez uwzględnienie przez Sąd I instancji wydanych w sprawie opinii medycznych oraz opinii uzupełniających ( k 159 - 169, 173, 243 - 244 ), które w rzeczywistości oparte zostały na zeznaniach oskarżonego S. T. złożonych w charakterze świadka ( k 133 - 136 ).

222 ☐ zasadny

223 ☐ częściowo zasadny

224 ☒ niezasadny

225 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

226 Biegli sporządzający pierwotną opinię mieli oczywiście w polu widzenia również i zeznania złożone przez obu oskarżonych w charakterze świadków. Dowód ów był przeprowadzony nim doszło do przedstawienia komukolwiek zarzutów. Wada powyższa w żadnej mierze nie wpłynęła jednak na ukształtowanie przez biegłych błędnego stanowiska, ponadto została konwalidowana w następstwie wyjaśnień K. D. i S. T. ( jako podejrzanych i oskarżonych ), w ramach których potwierdzili oni wszystkie te okoliczności wynikające z ich wcześniejszych zeznań --cytowane w opinii. Co najistotniejsze jednak, biegli w opiniach uzupełniających ( vide : k - 173, 243 - 244, 323 - 324 ) autorytatywnie wypowiedzieli się, iż podstawę ich wniosków stanowił całościowy obraz postępowania każdego z oskarżonych wynikający tak z relacji świadków zdarzenia, lecz przede wszystkim ocena kliniczna stanu pacjentki i wyniki jej badań obrazowych oraz laboratoryjnych utrwalone w dokumentacji medycznej. Same tylko zeznania K. D., a następnie S. T. nie były zaś taką podstawą i w konsekwencji ich brak nie doprowadziłby do zmiany końcowych konkluzji.

227 Pierwotna opinia interdyscyplinarna ( k 159 - 169 ) sporządzona została w sposób, który nie zawierał stanowiska w kwestii problematyki prawidłowości decyzji o przyjęciu pokrzywdzonej do Izby Wytrzeźwień. Podobnie pierwsza opinia uzupełniająca ( k - 173 ). Zagadnienie to poruszone zostało dopiero w drugiej ( pisemnej ) opinii uzupełniającej ( k 243 - 244 ) oraz w opinii dodatkowej pochodzącej z rozprawy z dnia l7 czerwca 2019 r ( k 323 - 324 ).

228 Ponadto - co naprowadzono wyżej - dopiero druga i trzecia opinia uzupełniająca dotyczyły wprost kwestii trafności decyzji o przyjęciu K. S. (1) do Izby Wytrzeźwień, a zatem powstały w czasie, gdy naprowadzony wyżej błąd został już wychwycony. W konsekwencji zeznania S. T. złożone w początkowej fazie postępowania przygotowawczego w charakterze świadka nie odegrały już żadnej praktycznej roli .

229 Do obrażenia przepisów procesowych wskazanych w zarzucie obrońcy - w ostatecznym rozrachunku - zatem nie doszło.

230 Wniosek

231 Zmiana zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego oraz zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz oskarżonego kosztów obrony z wyboru za postępowanie przed Sądem I i II instancji.

232 Dopuszczenie dowodu z nowej opinii innego zespołu biegłych, w oparciu o zgromadzony w sprawie pełny materiał dowodowy, z pominięciem zeznań obu oskarżonych, które zostały złożone w postępowaniu przygotowawczym w charakterze świadków oraz w oparciu o wyjaśnienia obu oskarżonych albo uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

233 ☐ zasadny

234 ☐ częściowo zasadny

235 ☒ niezasadny

236 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

237 Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie uprawniał do poczynienia ustaleń faktycznych i ocen prawnych odbiegających od stanowiska Sądu I instancji, a w kierunku postulowanym przez obrońcę. Nie było tym samym podstaw faktycznych i prawnych, by zaskarżony wyrok zmieniać, a zwłaszcza poprzez uniewinnienie S. T.. Tym bardziej nie istniały powody upoważniające w zgodzie z uregulowaniem art. 437 § 2 kpk do uchylenia wyroku celem przeprowadzania przewodu sądowego na nowo i w całości. Nie miał w efekcie racji bytu wniosek o zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz oskarżonego S. T. kosztów ustanowienia obrońcy w postępowaniu przed Sądem I instancji, jak i w postępowaniu odwoławczym.

238 Niezasadny pozostawał ponadto wniosek o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii innego zespołu biegłych.

239 W kwestii przyczyn oddalenia powyższego wniosku dowodowego Sąd Okręgowy wypowiedział się w postanowieniu zapadłym w toku rozprawy odwoławczej w dniu 30 czerwca 2020 r ( vide : k - 506 verte ).

240 Pierwotna opinia interdyscyplinarna ( k 159 - 169 ) sporządzona została w sposób, który nie zawierał stanowiska w kwestii problematyki prawidłowości decyzji o przyjęciu pokrzywdzonej do Izby Wytrzeźwień. Podobnie pierwsza opinia uzupełniająca ( k - 173 ). Zagadnienie to poruszone zostało dopiero w drugiej ( pisemnej ) opinii uzupełniającej ( k 243 - 244 ) oraz w opinii dodatkowej pochodzącej z rozprawy z dnia l7 czerwca 2019 r ( k 323 - 324 ).

241 Biegli sporządzający pierwotną opinię mieli oczywiście w polu widzenia również i zeznania złożone przez obu oskarżonych w charakterze świadków. Dowód ów był przeprowadzony nim doszło do przedstawienia komukolwiek zarzutów. Wada powyższa w żadnej mierze nie wpłynęła jednak na ukształtowanie przez biegłych błędnego stanowiska, ponadto została konwalidowana w następstwie wyjaśnień K. D. i S. T. ( jako podejrzanych i oskarżonych ), w ramach których potwierdzili oni wszystkie te okoliczności wynikające z ich wcześniejszych zeznań --cytowane w opinii. Co najistotniejsze jednak, biegli w opiniach uzupełniających ( vide : k - 173, 243 - 244, 323 - 324 ) autorytatywnie wypowiedzieli się, iż podstawę ich wniosków stanowił całościowy obraz postępowania każdego z oskarżonych wynikający tak z relacji świadków zdarzenia, lecz przede wszystkim ocena kliniczna stanu pacjentki i wyniki jej badań obrazowych oraz laboratoryjnych utrwalone w dokumentacji medycznej. Same tylko zeznania K. D., a następnie S. T. nie były zaś taką podstawą i w konsekwencji ich brak nie doprowadziłby do zmiany końcowych konkluzji.

242 Ponadto - co naprowadzono wyżej - dopiero druga i trzecia opinia uzupełniająca dotyczyły wprost kwestii trafności decyzji o przyjęciu K. S. (1) do Izby Wytrzeźwień, a zatem powstały w czasie, gdy naprowadzony wyżej błąd został już wychwycony. W konsekwencji zeznania S. T. złożone w początkowej fazie postępowania przygotowawczego w charakterze świadka nie odegrały już żadnej praktycznej roli .

243 3.7.

244 Obrońca oskarżonego S. T. :

245 Naruszenie prawa materialnego - art. 160 § 1 kk w zw. z art. 160 § 2 kk poprzez błędne przyjęcie, iż w odniesieniu do oskarżonego S. T., nawet w ustalonym przez Sąd Rejonowy stanie faktycznym istnieją jakiekolwiek podstawy do przyjęcia umyślnej formy popełnienia przypisanego mu w sentencji wyroku czynu zabronionego.

246 ☐ zasadny

247 ☐ częściowo zasadny

248 ☒ niezasadny

249 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

250 Nie budziło też wątpliwości Sądu Okręgowego, że każdy z oskarżonych działał umyślnie, z zamiarem ewentualnym. Każdemu bowiem z nich dobrze znany był faktyczny stan zdrowia pokrzywdzonej, rodzaj i charakter doznanych przez nią urazów, istnienie stanu zagrażającego życiu K. S. (1), i co najistotniejsze, a co wynikało z posiadanej wiedzy medycznej - możliwe i realnie wchodzące w rachubę skutki zaniedbań mogące nastąpić w przypadku zaniechania dalszego leczenia wymienionej. K. D. wprost ( i prawidłowo ) zdiagnozował pokrzywdzoną, S. T. zapoznał się z dokumentacją szpitalną opisującą precyzyjnie powyższe rozpoznanie i dalsze zalecenia.

251 Każdy z nich miał przeto świadomość wymogu najmniej dalszej obserwacji neurochirurgicznej pokrzywdzonej, jaka nie mogła zostać przeprowadzona ani w Szpitalu w P., ani też w Izbie Wytrzeźwień. W tym stanie rzeczy trudno zakładać, by żaden z nich nie przewidywał możliwości, iż zaniechanie podjęcia decyzji o przymusowym leczeniu ( i w konsekwencji zaniechanie takowej obserwacji ) i skierowanie chorej jedynie do Izby Wytrzeźwień, jak również podjęcie decyzji o jej przyjęciu do tej ostatniej placówki ( a zatem także zaniechanie obserwacji neurochirurgicznej ) nie narazi K. S. (1) na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu.

252 W omówionych realiach faktycznych jednoznacznie nasuwało się też istnienie związku przyczynowego pomiędzy rzeczywiście podjętymi przez oskarżonych działaniami i zaniechaniami a skutkiem w postaci wspomnianego narażenia.

253 Wniosek

254 Zmiana zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego oraz zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz oskarżonego kosztów obrony z wyboru za postępowanie przed Sądem I i II instancji.

255 Dopuszczenie dowodu z nowej opinii innego zespołu biegłych, w oparciu o zgromadzony w sprawie pełny materiał dowodowy, z pominięciem zeznań obu oskarżonych, które zostały złożone w postępowaniu przygotowawczym w charakterze świadków oraz w oparciu o wyjaśnienia obu oskarżonych albo uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

256 ☐ zasadny

257 ☐ częściowo zasadny

258 ☒ niezasadny

259 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

260 Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie uprawniał do poczynienia ustaleń faktycznych i ocen prawnych odbiegających od stanowiska Sądu I instancji, a w kierunku postulowanym przez obrońcę. Nie było tym samym podstaw faktycznych i prawnych, by zaskarżony wyrok zmieniać, a zwłaszcza poprzez uniewinnienie S. T.. Tym bardziej nie istniały powody upoważniające w zgodzie z uregulowaniem art. 437 § 2 kpk do uchylenia wyroku celem przeprowadzania przewodu sądowego na nowo i w całości. Nie miał w efekcie racji bytu wniosek o zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz oskarżonego S. T. kosztów ustanowienia obrońcy w postępowaniu przed Sądem I instancji, jak i w postępowaniu odwoławczym.

261 Niezasadny pozostawał ponadto wniosek o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii innego zespołu biegłych.

262 W kwestii przyczyn oddalenia powyższego wniosku dowodowego Sąd Okręgowy wypowiedział się w postanowieniu zapadłym w toku rozprawy odwoławczej w dniu 30 czerwca 2020 r ( vide : k - 506 verte ).

263 Pierwotna opinia interdyscyplinarna ( k 159 - 169 ) sporządzona została w sposób, który nie zawierał stanowiska w kwestii problematyki prawidłowości decyzji o przyjęciu pokrzywdzonej do Izby Wytrzeźwień. Podobnie pierwsza opinia uzupełniająca ( k - 173 ). Zagadnienie to poruszone zostało dopiero w drugiej ( pisemnej ) opinii uzupełniającej ( k 243 - 244 ) oraz w opinii dodatkowej pochodzącej z rozprawy z dnia l7 czerwca 2019 r ( k 323 - 324 ).

264 Biegli sporządzający pierwotną opinię mieli oczywiście w polu widzenia również i zeznania złożone przez obu oskarżonych w charakterze świadków. Dowód ów był przeprowadzony nim doszło do przedstawienia komukolwiek zarzutów. Wada powyższa w żadnej mierze nie wpłynęła jednak na ukształtowanie przez biegłych błędnego stanowiska, ponadto została konwalidowana w następstwie wyjaśnień K. D. i S. T. ( jako podejrzanych i oskarżonych ), w ramach których potwierdzili oni wszystkie te okoliczności wynikające z ich wcześniejszych zeznań --cytowane w opinii. Co najistotniejsze jednak, biegli w opiniach uzupełniających ( vide : k - 173, 243 - 244, 323 - 324 ) autorytatywnie wypowiedzieli się, iż podstawę ich wniosków stanowił całościowy obraz postępowania każdego z oskarżonych wynikający tak z relacji świadków zdarzenia, lecz przede wszystkim ocena kliniczna stanu pacjentki i wyniki jej badań obrazowych oraz laboratoryjnych utrwalone w dokumentacji medycznej. Same tylko zeznania K. D., a następnie S. T. nie były zaś taką podstawą i w konsekwencji ich brak nie doprowadziłby do zmiany końcowych konkluzji.

265 Ponadto - co naprowadzono wyżej - dopiero druga i trzecia opinia uzupełniająca dotyczyły wprost kwestii trafności decyzji o przyjęciu K. S. (1) do Izby Wytrzeźwień, a zatem powstały w czasie, gdy naprowadzony wyżej błąd został już wychwycony. W konsekwencji zeznania S. T. złożone w początkowej fazie postępowania przygotowawczego w charakterze świadka nie odegrały już żadnej praktycznej roli .

266 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

267 4.1.

268 Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

269 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

270 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

271 5.1.1.

272 Przedmiot utrzymania w mocy

273 Rozstrzygnięcia o warunkowym umorzeniu postępowania karnego względem oskarżonych : K. D. i S. T. na okresy prób wynoszące po jednym roku - zawarte w punktach 1 i 2 części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku. Rozstrzygnięcia o zasądzeniu po myśli art. 46 § 1 kk - od każdego z oskarżonych na rzecz oskarżyciela posiłkowego D. S. i na rzecz następców prawnych oskarżyciela posiłkowego K. S. (2) - tj. na rzecz : O. M. i F. M. zadośćuczynienia w kwotach po 10.000 złotych - zawarte w punkcie 3 dyspozycji przedmiotowego wyroku. Rozstrzygnięcie z punktu 5 części dyspozytywnej dotyczące obciążenia każdego z oskarżonych na rzecz Skarbu Państwa opłatą i wydatkami postępowania.

274 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

275 Sąd Rejonowy starannie i w prawidłowy sposób przeprowadził postępowanie dowodowe, a wyczerpująco zgromadzony materiał dowodowy poddał następnie wnikliwej analizie oraz ocenie, wyprowadzając trafne i logiczne wnioski końcowe. Tok rozumowania i sposób wnioskowania Sądu I instancji zaprezentowany w pisemnych motywach zapadłego wyroku jest prawidłowy i zgodny ze wskazaniami wiedzy oraz doświadczenia życiowego. Nie dopuszczono się przy tym błędu w ustaleniach faktycznych, nie naruszono w żadnym stopniu prawa materialnego i procesowego, zaś rozstrzygnięcie w kwestii sprawstwa i winy S. T. nie nasuwało wątpliwości. Poprawna okazała się także kwalifikacja prawna czynu przypisanego wspomnianemu oskarżonemu, odnośnie którego to występku doszło do warunkowego umorzenia postępowania karnego.

276 Sąd I instancji wskazał na jakich oparł się dowodach, dlaczego dał im wiarę oraz należycie wytłumaczył z jakich przyczyn odmówił wiary oskarżonemu, gdy ten nie przyznawał się do postawionego mu zarzutu. Nie przekroczył

277 tenże Sąd ram swobodnej oceny dowodów, jak i nie popełnił uchybień tego rodzaju, że mogłyby one spowodować konieczność uchylenia wyroku i przekazania sprawy do rozpoznania ponownego.

278 Sąd odwoławczy nie doszukał się najmniejszych podstaw do odmiennej aniżeli Sąd Rejonowy oceny przeprowadzonych na rozprawie głównej dowodów, jak również do podważenia ustaleń faktycznych i ocen prawnych poczynionych w postępowaniu pierwszoinstancyjnym.

279 Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie uprawniał do poczynienia ustaleń faktycznych i ocen prawnych odbiegających od stanowiska Sądu I instancji, a w kierunku postulowanym przez obrońcę. Nie było tym samym podstaw faktycznych i prawnych, by zaskarżony wyrok zmieniać, a zwłaszcza poprzez uniewinnienie K. D.. Tym bardziej nie istniały powody upoważniające w zgodzie z uregulowaniem art. 437 § 2 kpk do uchylenia wyroku celem przeprowadzania przewodu sądowego na nowo i w całości.

280 W efekcie, w takim stanie rzeczy i wobec wykazania przez Sąd Rejonowy istnienia ustawowych przesłanek do warunkowego umorzenia postępowania karnego względem obu oskarżonych, a także wobec braku podstaw do podważenia owych przesłanek - zastosowanie wspomnianego dobrodziejstwa należało uznać za orzeczenie ze wszech miar dla nich korzystne.

281 Sąd odwoławczy za w pełni trafne - tak, co do zasady, jak i pod kątem rozmiaru - ocenił obciążenie K. D. oraz S. T. zadośćuczynieniami pieniężnymi na rzecz oskarżyciela posiłkowego i następców prawnych drugiego oskarżyciela posiłkowego, który zmarł przed ukończeniem postępowania. Również rozstrzygnięcie z punktu 5 dyspozycji zapadłego wyroku pozostaje w zgodzie z uregulowaniami przepisów art. 629 kpk i 627 kpk.

282 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

283 5.2.1.

284 Przedmiot i zakres zmiany

285 Sąd Okręgowy - uwzględniając zażalenie pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego D. S. ( vide : k 406 - 407 ) zmienił punkt 4 zaskarżonego wyroku w ten sposób, iż w miejsce dotychczasowego rozstrzygnięcia

286 a/ zasądził od oskarżonych : K. D. i S. T. na rzecz oskarżyciela posiłkowego D. S. kwoty po 756 złotych tytułem zwrotu kosztów ustanowienia jednego pełnomocnika z wyboru ,

287 b/ zasądził od oskarżonych : K. D. i S. T. na rzecz oskarżyciela posiłkowego O. M. kwoty po 756 złotych tytułem zwrotu kosztów ustanowienia jednego pełnomocnika z wyboru,

288 c/zasądził od oskarżonych : K. D. i S. T. na rzecz oskarżyciela posiłkowego F. M. kwoty po 756 złotych tytułem zwrotu kosztów ustanowienia jednego pełnomocnika z wyboru.

289 Zwięźle o powodach zmiany

290 Sąd Rejonowy błędnie i sprzecznie z uregulowaniem przepisu § 11 ust. 1 pkt. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie błędnie przyjął kwotę "bazową", na gruncie której następuje wyliczenie należności oskarżyciela posiłkowego przysługującej mu od oskarżonego z tytułu ustanowienia jednego pełnomocnika w sprawie - na kwotę 420 złotych, podczas gdy dla dla spraw objętych postępowaniem zwyczajnym stawka minimalna wynosi 840 złotych. Nie uwzględnił ponadto kolejnych terminów rozprawy, za które przewidziane jest ( § 17 pkt.1 w/w rozporządzenia ) podwyższenie stawki minimalnej o 20 %, jak również nie wziął pod rozwagę należności z powyższego tytułu przypadających od oskarżonych na rzecz następców prawnych drugiego oskarżyciela posiłkowego, który zmarł przed ukończeniem postępowania.

291 Mając na uwadze wszystko powyższe i uwzględniając wywiedzione zażalenie Sąd odwoławczy zmienił rozstrzygnięcie z punktu 4 dyspozycji zapadłego wyroku w sposób opisany wyżej.

292 Przyjmując za podstawę stawkę minimalną 840 złotych i zasadę z § 17 pkt. 1 w/w rozporządzenia ( 4 razy 168 złotych, czyli w sumie 672 złote ) należność przysługująca oskarżycielowi posiłkowemu D. S., a także każdemu z następców prawnych zmarłego oskarżyciela posiłkowego K. S. (2) wynosiła ogółem 1512 złotych ( 840 złote plus 672 złote ), a zatem po 756 złotych od każdego z oskarżonych.

293 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

294 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

295 5.3.1.1.1.

296 ☐ art. 439 k.p.k.

297 Zwięźle o powodach uchylenia

298 5.3.1.2.1.

299 Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

300 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

301 Zwięźle o powodach uchylenia

302 5.3.1.3.1.

303 Konieczność umorzenia postępowania

304 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

305 Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

306 5.3.1.4.1.

307 ☐ art. 454 § 1 k.p.k.

308 Zwięźle o powodach uchylenia

309 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

310 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

311 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

312 Przytoczyć okoliczności

313 6. Koszty Procesu

314 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

315 Przytoczyć okoliczności

316 3

317 Od oskarżonych zasądzono - po myśli art. 636 § 2 kpk w zw. z art. 633 kpk - przypadającą na każdego z nich część wydatków za postępowanie odwoławcze w kwotach po 10 złotych i wymierzono im opłaty za drugą instancję w kwotach po 100 złotych

318 7. PODPIS

319 sędzia Krzysztof Ficek sędzia Grażyna Tokarczyk sędzia Arkadiusz Łata

320 1.3. Granice zaskarżenia

321 Kolejny numer załącznika

322 1

323 Podmiot wnoszący apelację

324 Obrońca oskarżonego K. D..

325 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

326 Rozstrzygnięcia o warunkowym umorzeniu postępowania karnego względem oskarżonego K. D. na okres prób wynoszący jeden rok - zawarte w punkcie 1 części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku. Rozstrzygnięcie o zasądzeniu po myśli art. 46 § 1 kk - od oskarżonego na rzecz oskarżyciela posiłkowego D. S. i na rzecz następców prawnych oskarżyciela posiłkowego K. S. (2) - tj. na rzecz : O. M. i F. M. zadośćuczynienia w kwocie 10.000 złotych, zawarte w punkcie 3 dyspozycji przedmiotowego wyroku. Rozstrzygnięcie z punktu 5 części dyspozytywnej dotyczące obciążenia oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa opłatą i wydatkami postępowania.

327 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

328 ☒ na korzyść

329 ☐ na niekorzyść

330 ☒ w całości

331 ☐ w części

332 ☒

333 co do winy

334 ☐

335 co do kary

336 ☒

337 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

338 1.3.2. Podniesione zarzuty

339 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

340 ☐

341 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

342 ☐

343 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

344 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

345 ☐

346 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

347 ☒

348 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

349 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

350 ☐

351 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

352 ☐

353 art. 439 k.p.k.

354 ☐

355 brak zarzutów

356 1.4. Wnioski

357 ☐

358 uchylenie

359 ☒

360 zmiana

361 1.3. Granice zaskarżenia

362 Kolejny numer załącznika

363 2

364 Podmiot wnoszący apelację

365 Obrońcy oskarżonego S. T..

366 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

367 Rozstrzygnięcia o warunkowym umorzeniu postępowania karnego względem oskarżonego S. T. na okres prób wynoszący jeden rok - zawarte w punkcie 2 części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku. Rozstrzygnięcie o zasądzeniu po myśli art. 46 § 1 kk - od oskarżonego na rzecz oskarżyciela posiłkowego D. S. i na rzecz następców prawnych oskarżyciela posiłkowego K. S. (2) - tj. na rzecz : O. M. i F. M. zadośćuczynienia w kwocie 10.000 złotych, zawarte w punkcie 3 dyspozycji przedmiotowego wyroku. Rozstrzygnięcie z punktu 5 części dyspozytywnej dotyczące obciążenia oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa opłatą i wydatkami postępowania.

368 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

369 ☒ na korzyść

370 ☐ na niekorzyść

371 ☒ w całości

372 ☐ w części

373 ☒

374 co do winy

375 ☐

376 co do kary

377 ☒

378 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

379 1.3.2. Podniesione zarzuty

380 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

381 ☒

382 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

383 ☐

384 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

385 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

386 ☒

387 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

388 ☒

389 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

390 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

391 ☐

392 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

393 ☐

394 art. 439 k.p.k.

395 ☐

396 brak zarzutów

397 1.4. Wnioski

398 ☒

399 uchylenie

400 ☒

401 zmiana