Wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 18 sierpnia 2020 r., VI Ka 159/20

wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 18 sierpnia 2020 r., VI Ka 159/20

Tekst

1 Sygnatura akt VI Ka 159/20

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 Dnia 18 sierpnia 2020 r.

3 Sąd Okręgowy w Gliwicach, Wydział VI Karny Odwoławczy w składzie:

4 Przewodniczący sędzia Ewa Trzeja-Wagner

5 Protokolant Barbara Szkabarnicka

6 przy udziale Adrian Piejko

7 Prokuratora Prokuratury Rejonowej G. w G.

8 po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2020 r.

9 sprawy Ł. K. ur. (...) w K.

10 syna K. i E.

11 oskarżonego z art. 107§1 kks w zw. z art. 6§2 kks

12 na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego

13 od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach

14 z dnia 21 października 2019 r. sygnatura akt IX K 863/19

15 na mocy art. 437 § 1 kpk i art. 624 § 1 kpk w zw. z art. 113§1 kks

16 1. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok;

17 2. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. R. S. kwotę 516,60 zł (pięćset szesnaście złotych i sześćdziesiąt groszy) obejmującą kwotę 96,60 zł (dziewięćdziesiąt sześć złotych i sześćdziesiąt groszy) podatku VAT, tytułem zwrotu nieuiszczonych kosztów obrony oskarżonego z urzędu w postępowaniu odwoławczym;

18 3. zwalnia oskarżonego od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, obciążając wydatkami Skarb Państwa.

Uzasadnienie

19 Formularz UK 2

20 Sygnatura akt

21 VI Ka 159/20

22 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

23 1

24 1CZĘŚĆ WSTĘPNA

25 0.11.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

26 Wyrok Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 21 października 2019 r., sygn. akt IX K 863/19

27 0.11.2. Podmiot wnoszący apelację

28 ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

29 ☐ oskarżyciel posiłkowy

30 ☐ oskarżyciel prywatny

31 ☒ obrońca

32 ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

33 ☐ inny

34 0.11.3. Granice zaskarżenia

35 0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

36 ☒ na korzyść

37 ☐ na niekorzyść

38 ☒ w całości

39 ☐ w części

40 ☐

41 co do winy

42 ☐

43 co do kary

44 ☐

45 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

46 0.11.3.2. Podniesione zarzuty

47 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

48 ☐

49 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

50 ☒

51 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

52 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

53 ☐

54 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

55 ☐

56 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

57 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

58 ☐

59 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

60 ☐

61 art. 439 k.p.k.

62 ☐

63 brak zarzutów

64 0.11.4. Wnioski

65 ☐

66 uchylenie

67 ☒

68 zmiana

69 1Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

70 0.12.1. Ustalenie faktów

71 0.12.1.1. Fakty uznane za udowodnione

72 Lp.

73 Oskarżony

74 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

75 Dowód

76 Numer karty

77 1

78 Ł. K.

79 oskarżony był wielokrotnie karany

80 dane o karalności oskarżonego

81 k. 1586 - 1602

82 0.12.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

83 Lp.

84 Oskarżony

85 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

86 Dowód

87 Numer karty

88 0.12.2. Ocena dowodów

89 0.12.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

90 Lp. faktu z pkt 2.1.1

91 Dowód

92 Zwięźle o powodach uznania dowodu

93 1

94 dane o karalności oskarżonego

95 Dokument nie budził wątpliwości co do swojej autentyczności i prawdziwości.

96 0.12.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

97 (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

98 Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

99 Dowód

100 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

101 1STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

102 Lp.

103 Zarzut

104 3.1

105 obraza przepisów prawa materialnego tj. art. 10 § 1 k.k.s. w zw. z art. 10 § 4 k.k.s. w zw. z art. 1 § 1 i 3 k.k.s. poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji nieuwzględnienie, że oskarżony dopuścił się czynu zabronionego w usprawiedliwionej nieświadomości jego karalności i działając w błędzie co do znamion tworzących typ podstawowy art. 107 § 1 k.k.s., a tym samym przyjęcie, że względem oskarżonego zachodzą podstawy do pociągnięcia go do odpowiedzialności karno skarbowej ze wskazanego przepisu.

106 ☐ zasadny

107 ☐ częściowo zasadny

108 ☒ niezasadny

109 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

110 Na wstępie rozważań należy podnieść, iż taki sposób redakcji środka zaskarżenia wniesionego przez adwokata, czyli podmiot profesjonalny musi być uznany za formalnie wadliwy, gdyż z utrwalonego w tym zakresie orzecznictwa wynika w sposób jednoznaczny, że nie można mówić o obrazie prawa materialnego w sytuacji, gdy wadliwość orzeczenia w tym zakresie jest wynikiem błędnych ustaleń faktycznych, przyjętych za jego podstawę lub naruszenia przepisów procesowych. Wyrok w niniejszej sprawie został wydany w trybie art. 387 § 2 k.p.k., strony na rozprawie zostały pouczone o ograniczeniach w zakresie wywiedzenia apelacji, a to art. 447 § 5 k.p.k., który stanowi, iż podstawą apelacji nie mogą być zarzuty określone w art. 438 pkt 3 i 4, związane z treścią zawartego porozumienia, o którym mowa w art. 343, art. 343a i art. 387. Zatem obrońca nie mógł podnieść zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych ani rażącej niewspółmierności kary. Zarzut obrazy prawa materialnego został sformułowany w sposób instrumentalny, jedynie dla zachowania pozorów dopuszczalności apelacji.

111 Niezależnie od powyższych uwag kontrola instancyjna nie potwierdziła, aby zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło z obrazą przepisów prawa materialnego.

112 W doktrynie co do zasady przyjmuje się, iż błąd co do oceny prawnej może być usprawiedliwiony, gdy polega na przyjęciu wadliwej interpretacji przepisu i braku świadomości, że sądy stosują inną wykładnię, albo w sytuacji, gdy sprawca działa pod wpływem dotychczasowego stanowiska judykatury, które nagle uległo zmianie (np. A. Zoll (w:) W. Wróbel (red.), A. Zoll (red.), Kodeks karny. Część szczególna. Tom I. Część I. Komentarz do art. 1-52, wyd. V, Lex /el - teza 6 do art. 30; J. Lachowski (w:) V. Konarska-Wrzosek (red.), Kodeks karny. Komentarz, WKP 2018, teza7 do art. 30). Wypowiadany jest również pogląd, że do przestępstw z kategorii male prohibitia (taki charakter ma przepis art. 107 § 1 k.k.s.), które obejmują zakresem kryminalizacji nowe zachowania, które nie mają penalistycznej tradycji i nie mają związku (lub też mają luźny) z moralnymi lub obyczajowymi normami, może być stosowana konstrukcja błędu z art. 30 k.k. (odpowiednik art. 10 § 4 k.k.s.), ale w zakresie nowych zachowań uznawanych za przestępstwa (P. Pałka, Błąd co do oceny prawnej czynu (error iuris) – art. 30 k.k., Prok. I Pr. 2002, nr 9, s.19). O ile zatem może się zdarzyć, że na skutek zmiany dotychczas stabilnej i jednolitej linii orzeczniczej, określone zachowanie zostanie zakwalifikowane - po raz pierwszy - jako czyn karalny w rozumieniu prawa karnego skarbowego, i wówczas sprawca takiego zachowania, który był przeświadczony na podstawie poprzednio wydawanych orzeczeń, iż nie popełnia przestępstwa, może w sposób zasadny powołać się na konstrukcję błędu co do prawa, to nie sposób takiej konstrukcji przyjąć jako prawidłowej wtedy, gdy sprawca tożsamego zachowania, prowadzi dalej swoją działalność, pomimo tego, iż norma prawna typizująca określone przestępstwo nie została uchylona wprost albo - w przypadku przestępstw blankietowych - gdy nie uległy uchyleniu przepisy, które stanowiły podstawę wypełnienia takiego blankietu. Istnienie rozbieżności w wykładni przepisów art. 6 i 14 u.g.h. przed dniem 3 września 2015 r. (problem notyfikacji) o ile skutkowało rozbieżnymi orzeczeniami sądów i ułatwiało oskarżonemu obronę w procesach karnoskarbowych, o tyle nie mogło skutkować brakiem świadomości, iż jednak zachowanie to może być przestępstwem i tak jest kwalifikowane. Istnienie rozbieżności w wykładni przepisów art. 6 i 14 u.g.h., a w konsekwencji, wydawanie różnych w swojej treści orzeczeń co do wypełnienia znamion przestępstwa z art. 107 § 1 k.k.s., dawało oskarżonemu wiedzę co do tego, że prowadząc takiego rodzaju działalność w zakresie organizowania gier losowych bez koncesji może naruszać przepis art. 107 § 1 k.k.s. Mimo to dalej taką działalność prowadził. Takie zachowanie absolutnie nie mieściło się w kategorii usprawiedliwionej nieświadomości bezkarności (art. 10 § 4 k.k.s.), a raczej stanowiło odbicie postawy świadomego, z ryzykiem odpowiedzialności karnej, naruszenia przepisów ustawy o grach hazardowych. Oskarżony prowadził swoją działalność w zakresie urządzania gier losowych na przestrzeni kilku wcześniejszych miesięcy i to na terenie całej Polski, a nadto z treści umów, które podpisywał z wynajmującymi odwoływał się do prawa europejskiego, Konstytucji i wyroków TSUE, a zatem trudno uznać, że jego zachowanie nastawione na dalsze prowadzenie tożsamej działalności było usprawiedliwione.

113 Oceniając podniesioną przez obrońcę argumentację mającą skłonić Sąd odwoławczy do wniosku o usprawiedliwionym błędnym przekonaniu oskarżonego o legalności podejmowanego przez niego działania z uwagi na brak możliwości stosowania wobec obywateli przepisów ustawy o grach hazardowych o charakterze technicznym, zważyć jeszcze trzeba na stanowisko Sądu Najwyższego zajmowane w tej istotnej kwestii w okresie bezpośrednio poprzedzającym czyn oskarżonego. Analizując wypowiedzi judykatury, które oskarżony mógł mieć na względzie kształtując swoją świadomość w kwestii karalności zachowania objętego aktem oskarżenia w niniejszej sprawie zważyć trzeba na fakt, iż przypisanych mu czynów dopuścił się on w okresie od 1 września 2015 r. do 5 marca 2016 r. Ani orzecznictwo Sądu Najwyższego ani poglądy wyrażane przed tą datą przez TSUE nie dawały żadnych podstaw do wniosku o usprawiedliwionym błędnym przekonaniu oskarżonego odnośnie do niekaralności zarzuconego jego osobie przestępstwa. Orzeczenia Sądu Najwyższego wydane w czasie poprzedzającym czyn oskarżonego nie stwarzały podstaw do wnioskowania o braku możliwości stosowania przepisu art. 6 ust. 1 ugh. W licznych judykatach wydanych w okresie bezpośrednio poprzedzającym przypisany oskarżonemu czyn Sąd Najwyższy wypowiadał się wręcz przeciwnie wskazując na brak jakichkolwiek podstaw do odmowy stosowania przepisów ugh. Oskarżony nie miał zatem usprawiedliwionych powodów do twierdzeń odmiennych. Tezę o braku podstaw do odmowy stosowania art. 6 ust. 1 ugh, w okresie poprzedzającym przypisany oskarżonemu czyn Sąd Najwyższy wypowiedział w postanowieniu z dnia 28 listopada 2013 r. (I KZP 15/13) OSNKW 2013/12/101, Prok. i Pr. – wkł.2014/2/9, LEX nr 1393793, Biul.PK 2013/11/8, Biul.SN 2013/12/28-29). Do sierpnia 2014 stanowisko swoje Sąd Najwyższy jeszcze kilkakrotnie podtrzymywał, między innymi w wyrokach z dnia 3 grudnia 2013 r. (V KK 82/13) i 8 stycznia 2014 r. (IV KK 183/13) Niezależnie od dokonywanej z aktualnej perspektywy oceny trafności wszystkich z wypowiadanych w tych orzeczeniach twierdzeń Sądu Najwyższego, bez wątpienia nie dawały one oskarżonemu podstaw do wnioskowania, iż przepis art. 6 ust. 1 ugh nie może być stosowany, a co za tym idzie, działania podejmowane wbrew temu przepisowi pozostają legalne. Działalność oskarżonego podejmowana była przez niego świadomie wbrew jasnej treści przepisów ugh oraz jednoznacznej i stanowczej w owym czasie linii orzeczniczej Sądu Najwyższego.

114 Zresztą w toku postępowania oskarżony przyznał się w pełni do winy nie twierdził, że w związku z zamieszaniem legislacyjnym jego działalność była legalna, czy też nie była karalna, ani też że działał w jakimkolwiek błędzie, o jakim mowa w art. 10 k.k.s. Pogląd co do działania oskarżonego w usprawiedliwionej nieświadomości jego karalności i działania w błędzie co do znamion tworzących typ podstawowy art. 107 § 1 k.k.s. pojawił się dopiero w apelacji obrońcy oskarżonego.

115 Wniosek

116 uniewinnienie oskarżonego

117 ☐ zasadny

118 ☐ częściowo zasadny

119 ☒ niezasadny

120 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

121 Zachodziły podstawy do skazania oskarżonego za przypisane przestępstwo skarbowe.

122 1OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

123 1.

124 Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

125 1ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

126 0.15.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

127 0.15.1.1.

128 Przedmiot utrzymania w mocy

129 0.1Z punktu 1 przypisanie oskarżonemu przestępstwa skarbowego z art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 37 §1 pkt 3 k.k.s. i art. 37 § 4 k.k.s. i art. 38 § 1 pkt 3 k.k.s. – opis czynu jego kwalifikacja prawna oraz wymierzona kara 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz grzywny w wysokości 200 stawek dziennych, wysokość jednej stawko dziennej ustalono na kwotę 100 złotych.

130 Z punktu 3 – rozstrzygnięcie o kosztach sądowych obciążające oskarżonego tymi kosztami.

131 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

132 Sprawstwo i wina oskarżonego nie mogły budzić wątpliwości. Sąd I instancji jak najbardziej prawidłowo pociągnął oskarżonego do odpowiedzialności za popełnienie przestępstw skarbowych z art. 107 § 1 k.k.s., co też wystarczająco dokładnie oddał w opisie przypisanych mu czynów. Wymierzona kara nie jest rażąco niewspółmiernie surową, prawidłowo ustalona została także wysokość jednej stawko dziennej grzywny.

133 Z art. 627 k.p.k. wynika zasada obciążenia osób skazanych kosztami sądowymi, zaś odstępstwo od niej winno mieć wyjątkowy charakter, uwarunkowany istnieniem przesłanek z art. 624 § 1 k.p.k. Sąd Rejonowy uznał, że z racji sytuacji rodzinnej i położenia majątkowego poniesienie tych kosztów przez oskarżonego jest możliwe. Taka ocena mieści się w granicach sędziowskiego swobodnego uznania. Zresztą sam obrońca wnosząc o wydanie wyroku skazującego wnioskował o obciążenie oskarżonego kosztami i opłatą.

134 0.15.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

135 0.0.15.2.1

136 Przedmiot i zakres zmiany

137 Zwięźle o powodach zmiany

138 0.15.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

139 0.15.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

140 1.1.

141 ☐ art. 439 k.p.k.

142 Zwięźle o powodach uchylenia

143 2.1.

144 Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

145 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

146 Zwięźle o powodach uchylenia

147 3.1.

148 Konieczność umorzenia postępowania

149 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

150 Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

151 4.1.

152 ☐ art. 454 § 1 k.p.k.

153 Zwięźle o powodach uchylenia

154 0.15.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

155 0.15.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

156 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

157 Przytoczyć okoliczności

158 pkt 2

159 Zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy oskarżonego adw. R. S. kwotę 516, 60 zł tytułem zwrotu kosztów obrony oskarżonego z urzędu w postępowaniu odwoławczym.

160 1Koszty Procesu

161 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

162 Przytoczyć okoliczności

163 pkt 3

164 Zwolniono oskarżonego od ponoszenia kosztów postępowania odwoławczego obciążając wydatkami Skarb Państwa.

165 1PODPIS

ZAŁĄCZNIK

166 do uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 18 sierpnia 2020 r.,

167 sygn. akt VI Ka 159/20

168 0.1Granice zaskarżenia

169 Kolejny numer załącznika

170 1

171 Podmiot wnoszący apelację

172 obrońca oskarżonego

173 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

174 przypisanie winy za czyny z art. 107 § 1 k.k.s.

175 0.11.3.1.Kierunek i zakres zaskarżenia

176 ☒ na korzyść

177 ☐na niekorzyść

178 ☒ w całości

179 ☐ w części

180 ☐

181 co do winy

182 ☐

183 co do kary

184 ☐

185 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

186 0.11.3.2.Podniesione zarzuty

187 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

188 ☐

189 art.438 pkt 1 k.p.k.– obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

190 ☒

191 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

192 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

193 ☐

194 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

195 ☐

196 art. 438 pkt 3 k.p.k.– błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

197 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

198 ☐

199 art. 438 pkt 4 k.p.k.– rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

200 ☐

201 art.439 k.p.k.

202 ☐

203 brak zarzutów

204 0.11.4. Wnioski

205 ☐

206 uchylenie

207 ☒

208 zmiana