Postanowienie Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 15 czerwca 2018 r., VIII Gz 90/18

postanowienie Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 15 czerwca 2018 r., VIII Gz 90/18

Tekst

1 Sygn. akt VIII Gz 90/18

POSTANOWIENIE

2 Dnia 15 czerwca 2018 r.

3 Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VIII Wydział Gospodarczy

4 w składzie:

5 Przewodniczący: SSO Marek Tauer

6 Sędziowie: SO Artur Fornal (sprawozdawca)

7 SR del. Eliza Grzybowska

8 po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2018 r. w Bydgoszczy

9 na posiedzeniu niejawnym

10 w sprawie z powództwa (...) w W.

11 przeciwko M. N.

12 na skutek zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 4 stycznia 2018 r. (sygn. akt VIII GC 2311/17)

13 p o s t a n a w i a:

14 1. odrzucić zażalenie co do punktu 1 lit. a) zaskarżonego postanowienia;

15 2. zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że:

16 A. w punkcie 1 lit. b) : zasądzić od powoda na rzecz pozwanego kwotę 3 617 zł (trzy tysiące sześćset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu,

17 B. uchylić punkt 2 zaskarżonego postanowienia;

18 3. zasądzić od powoda na rzecz pozwanego kwotę 269 zł (dwieście sześćdziesiąt dziewięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.

19 Artur Fornal Marek Tauer Eliza Grzybowska

20 Sygn. akt VIII Gz 90/18

Uzasadnienie

21 Zaskarżonym postanowieniem z dnia 4 stycznia 2018 r. Sąd Rejonowy w Bydgoszczy uwzględnił zażalenie powoda (...), dotyczące rozstrzygnięcia o kosztach procesu zawartego w postanowieniu tego Sądu z dnia 31 października 2017 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie w ten sposób, że uchylił w tej części ww. postanowienie i zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 4.097 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, a także orzekł o kosztach postępowania zażaleniowego.

22 W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że postawę uwzględnienia przedmiotowego zażalenia, jako oczywiście uzasadnionego, stanowił przepis art. 395 § 2 k.p.c. Oceniając zgromadzony w sprawie materiał dowodowy Sąd ten uznał, że pozwany dał powód do wytoczenia powództwa, co miało miejsce w dniu 15 listopada 2016 r., skoro po kilkumiesięcznym zaprzestaniu spłacania rat kredytu już w październiku 2016 r. rozpoczął dalsze jego spłacanie. Zdaniem Sądu Rejonowego świadczy to o tym, że pozwany zdawał sobie sprawę z tego, że wierzyciel (powód) wystąpi przeciwko niemu na drogę sądową, co będzie skutkowało wygenerowaniem po jego stronie dodatkowych kosztów. Tymczasem powód przedłożył zestawienie, z którego wynika, że dochodzona przez niego należność została spłacona przez pozwanego już po wytoczeniu powództwa, a zatem – nawet pomimo cofnięcia pozwu przez powoda – to pozwany powinien być traktowany jako strona która przegrała spór w całości. Na koszty procesu należne powodowi złożyły się opłata od pozwu (480 zł), opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł), a także wynagrodzenie pełnomocnika (3.600 zł).

23 Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł pozwany domagając się uchylenia rozstrzygnięcia uchylającego orzeczenie o kosztach procesu zawarte w postanowieniu tego Sądu z dnia 31 października 2017 r., a w konsekwencji także zasądzającego powyższe koszty od pozwanego na rzecz powoda wraz z kosztami postępowania zażaleniowego, a także orzeczenie o kosztach niniejszego postępowania zażaleniowego, ewentualnie zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez zniesienie kosztów postępowania.

24 W uzasadnieniu skarżący podnosił, że kwestionuje fakt udowodnienia przez powoda spłaty dochodzonego zobowiązania po wytoczeniu powództwa. Przedłożone w tym zakresie zestawienie ocenił jako „wydruk” z którego nie wynika kto i kiedy go sporządził, a także jakiej konkretnie sprawy on dotyczy. Pozwany podkreślił, że miał z powodem zawartych kilka umów kredytowych. Podkreślił ponadto, że przed Sądem pierwszej instancji podnosił przedwczesność powództwa i to, że nie dał powodu do jego wytoczenia. Konsekwentnie wskazywał w tym zakresie, że przedmiotowa umowa kredytowa nie została wypowiedziana, a przynajmniej, że nigdy nie otrzymał takiego wypowiedzenia. Powyższą kwestię pozwany starał się wyjaśnić z powodem niezwłocznie po podjęciu w stosunku niego czynności windykacyjnych przez podmiot, któremu zleciła je strona powodowa. Brak wypowiedzenia umowy skutkował brakiem wymagalności całej należności wynikającej z umowy, pozwany zaś, w związku z niniejszym procesem, zmuszony był podnieść określone koszty udzielonej mu pomocy prawnej. Poza samymi twierdzeniami powoda brak dowodu na to, że roszczenie powoda było w całości wymagalne. W sytuacji jednak uznania, że to pozwany przegrał spór, Sąd może uznać, że rozstrzygnięcie o kosztach powinno być oparte na innej zasadzie niż zasada odpowiedzialności za wynik procesu, przyjmując, że wypadek uzasadniający zasądzenie tylko części kosztów lub odstąpienie w ogóle od takiego obciążenia (art. 102 k.p.c.).

25 W odpowiedzi na zażalenie powód wniósł o jego oddalenie i zasądzenie od pozwanego kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych.

26 0.0.1.Sąd Okręgowy zważył, co następuje :

27 Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie, z tym jednak zastrzeżeniem, że w przypadku rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji o uchyleniu poprzednio wydanego orzeczenia o kosztach procesu, na skutej zażalenia – jak miało to miejsce w niniejszej sprawie ( zob. k. 27, 34-35 v. i 42 akt) – dopiero od ponownie wydanego postanowienia przysługiwało zażalenie na zasadach ogólnych (art. 395 § 2 zd. 2 w zw. z art. 394 § 1 pkt 9 k.p.c.). Stosownie więc do dyspozycji art. 373 w zw. z art. 397 § 2 zd. 1 k.p.c. zażalenie pozwanego w tej części podlegało odrzuceniu jako niedopuszczalne. Ocena zażalenia jako uzasadnionego w pozostałym zakresie nie mogła zatem doprowadzić do uchylenia orzeczenia wydanego przez Sąd Rejonowy w trybie samokontroli, na skutek wcześniejszego zażalenia strony przeciwnej, a w konsekwencji „reaktywowania” postanowienia o kosztach procesu zawartego w postanowieniu z dnia 31 października 2017 r., lecz wyłącznie do oceny prawidłowości ponownie wydanego postanowienia, przy zachowaniu praw stron (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 czerwca 2010 r., II CZ 100/09, LEX nr 1026627).

28 Kwestionowane rozstrzygnięcie podlegało zmianie. Zauważyć trzeba, że o tym, która strona przegrała sprawę w rozumieniu art. 98 k.p.c. decyduje rezultat przeprowadzonego porównania roszczeń dochodzonych z roszczeniami uwzględnionymi. Sam zatem fakt, że strona uległa w sprawie, choćby nawet tylko formalnie – a zatem co do zasady również w sytuacji, w której postępowanie zostaje umorzone – kwalifikuje ją jako stronę przegrywającą, obowiązaną do zwrotu kosztów przeciwnikowi na jego żądanie (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 9 października 1967 r., I CZ 81/67, LEX nr 6221; z dnia 8 sierpnia 2003 r., V CK 486/02, LEX nr 172836; z dnia 23 lutego 2012 r., V CZ 146/11, LEX nr 1147818, a także uzasadnienie postanowienia z dnia 12 kwietnia 2012 r., II CZ 208/11, LEX nr 1214570).

29 Dopuszczalne byłoby odstępstwo od tej zasady jedynie w sytuacji gdyby wykazane zostało przez powoda, że wystąpienie z powództwem było niezbędne dla celowego dochodzenia praw, w szczególności gdyby po jego wytoczeniu pozwany zaspokoił roszczenie powoda wymagalne w chwili wytoczenia powództwa (zob. uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 12 kwietnia 2012 r., II CZ 208/11, LEX nr 1214570 i cytowane tam orzecznictwo). Gdy jednak cofnięcie pozwu następuje w przypadku, w którym pozwany zaprzeczył zasadności powództwa, składając sprzeciw od nakazu zapłaty – a tak było w niniejszej sprawie ( zob. k. 7 v. - 9 v. akt sprawy) – powód zaś nie udowodni, że wystąpienie z powództwem było niezbędne dla celowego dochodzenia praw, będzie to skutkować obowiązkiem zwrotu kosztów procesu pozwanemu, jako stronie wygrywającej (art. 203 § 2 zd. drugie k.p.c.; zob. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 9 czerwca 2017 r., III CZP 118/16, OSNC 2018, nr 2, poz. 19 ).

30 Z tego powodu uzasadnione było obciążenie strony powodowej poniesionymi przez pozwanego kosztami związanych z wniesieniem sprzeciwu, w sytuacji gdy umorzenie postępowania było następstwem cofnięcia pozwu przez powoda, pozwany zaś twierdził konsekwentnie, że powództwo było przedwczesne, gdyż dokonuje on bieżącej spłaty dochodzonego przeciwko niemu zobowiązania z tytułu kredytu ( zob. k. 8, 9 i 26 akt). Trzeba przy tym zgodzić się z pozwanym, że dowodem zasadności twierdzeń powoda nie mogą być jedynie zestawienia wpłat przedłożone przez niego samego, są one bowiem jedynie dokumentami prywatnymi (art. 245 k.p.c.) i dowodzą wyłącznie tego w jaki sposób powód księgował wpłaty dokonywane przez pozwanego, a nie prawidłowości samego rozliczenia, czy też kwestionowanych przez pozwanego okoliczności związanych z wypowiedzeniem umowy kredytu ( zob. k. 32, 37-38 akt). Na marginesie więc jedynie można wskazać, że po dokonaniu uwidocznionej w ostatnim z zestawień (wydruków) wpłaty rozliczonej jako końcowa – z dnia 16 czerwca 2017 r. w kwocie 3.500 zł – po stronie pozwanego miała powstać nadpłata w kwocie 446,86 zł (zob. 88 akt). W sytuacji więc, gdy pozwany twierdzi, że z powodem łączyło go kilka umów, czemu powód nie zaprzeczył, prawidłowość takiego rozliczenia musiałaby i z tego powodu budzić wątpliwości.

31 Mając na uwadze przytoczone okoliczności Sąd Okręgowy na podstawie art. 386 § k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. zmienił zaskarżone postanowienie orzekając na nowo o kosztach procesu zgodnie z zasadą odpowiedzialności za jego wynik (art. 98 § 1 i 3 w zw. z art. 99 k.p.c. i w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych). Na koszty należne pozwanemu z tego tytułu złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika (3.600 zł) oraz wydatek w postaci opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł). Zmiana rozstrzygnięcia w tym zakresie w konsekwencji musiała się też wiązać z „upadkiem” rozstrzygnięcia o kosztach postępowania co do zażalenia powoda uwzględnionego przez Sąd pierwszej instancji w trybie art. 395 § 2 k.p.c., skoro ostatecznie powód przegrał w tym postępowaniu, a pozwany nie poniósł na tym etapie postępowania żadnych kosztów.

32 Ponieważ natomiast przedmiotowe zażalenie pozwanego podlegało uwzględnieniu kosztami z tym związanymi – obejmującymi opłatę od zażalenia (44 zł) i wynagrodzenie pełnomocnika strony pozwanej (225 zł) – obciążono powoda na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 397 § 2 k.p.c., przy zastosowaniu także § 10 ust. 2 pkt 1 w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 265).

33 Artur Fornal Marek Tauer Eliza Grzybowska