Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 września 2026 r., I CSK 339/25

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 września 2026 r., I CSK 339/25

Sentencja

POSTANOWIENIE

1 30 września 2026 r.

2 Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:

3 SSN Mariusz Łodko

4 na posiedzeniu niejawnym 30 września 2026 r. w Warszawie w sprawie z powództwa K.Z. przeciwko Z. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w P. i Miastu P. o zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej K.Z. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 10 kwietnia 2024 r., I ACa 746/22,

1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2. zasądza od K.Z. na rzecz Z. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. i Miasta P. po 2 700 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia pozwanemu odpisu niniejszego postanowienia.

Uzasadnienie

7 Powód K.Z. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 10 kwietnia 2024 r. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania uzasadnił wystąpieniem istotnego zagadnienia prawnego (art. 398⁹ § 1 pkt 1 k.p.c.) oraz potrzebą wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 398⁹ § 1 pkt 2 k.p.c.).

8 W odpowiedziach na skargę kasacyjną pozwani wnieśli o wydanie postanowienia odmawiającego przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ewentualnie o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

9 Wystąpienie istotnego zagadnienia prawnego skarżący wiąże z potrzebą wyjaśnienia, czy przyznanie osobie eksmitowanej odszkodowania (art. 417 k.c.), wyklucza możliwość przyznania jej jednocześnie zadośćuczynienia z tytułu naruszenia dóbr osobistych (art. 448 k.c.). Powołanie się przez skarżącego na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art. 398⁹ § 1 pkt 1 k.p.c.) wymaga sformułowania problemu prawnego i wykazania, że ma on precedensowy charakter oraz znaczenie dla rozwoju prawa. Jego rozstrzygnięcie powinno mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a także dla innych potencjalnych lub rzeczywiście toczących się spraw. Konieczne jest przy tym przedstawienie argumentacji jurydycznej uzasadniającej możliwość rozbieżnych ocen prawnych oraz istotności tego zagadnienia (zob. postanowienia SN: z 16 września 2026 r., I CSK 1353/25; z 31 lipca 2026 r., I CSK 1775/24, i z 9 kwietnia 2015 r., V CSK 547/14).

10 Sformułowane przez skarżącego zagadnienie prawne, nie czyni zadość wymogom z art. 398⁹ § 1 pkt 1 k.p.c., uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Należy zauważyć, że Sąd drugiej instancji – zmieniając wyrok Sądu pierwszej instancji i oddalając powództwo w części dotyczącej zasądzenia zadośćuczynienia – uznał, że skarżący nie wykazał, że zachowanie pozwanych skutkowało również naruszeniem jego dóbr osobistych i uzasadniało zasądzenie zadośćuczynienia z tego powodu. Oddalenie powództwa w tej części przez Sąd meriti nastąpiło z innych powodów, niż powołana przez skarżącego przyczyna uzasadniająca przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Rozstrzygnięcie przez Sąd Najwyższy przedstawionego przez skarżącego zagadnienia prawnego, nie będzie miało zatem znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

11 Skarżący nie przedstawił również argumentów wskazujących na to, że rozstrzygnięcie podnoszonych przez niego kwestii ma znaczenie dla rozwoju prawa lub znaczenie precedensowe dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw. Nie wykazał też, aby na tle sformułowanego zagadnienia prawnego istniały poważne kontrowersje, wykraczające poza zwykłe wątpliwości interpretacyjne, które powstają w procesie decyzyjnym sądu meriti. Powołanie się przez skarżącego na tę przyczynę kasacyjną jest w istocie pytaniem o trafność stanowiska Sądu drugiej instancji w związku z rozstrzygnięciem tej konkretnej sprawy oraz polemiką z tym stanowiskiem. Powyższe wyklucza przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w celu ochrony interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkładu Sądu Najwyższego w rozwój prawa.

12 Skarga kasacyjna nie spełnia również wymogów z art. 398⁹ § 1 pkt 2 k.p.c. Powołanie się na tę przyczynę kasacyjną wymaga wskazania przepisu prawa, którego wykładnia budzi wątpliwości, określenia zakresu koniecznej wykładni, wykazania, że wątpliwości interpretacyjne mają poważny charakter i wymagają zajęcia stanowiska przez Sąd Najwyższy, a jeżeli podstawą wniosku w tym zakresie jest twierdzenie o występujących w orzecznictwie sądowym rozbieżnościach wynikających z dokonywania przez sądy różnej wykładni przepisu, konieczne jest wskazanie rozbieżnych orzeczeń, dokonanie ich analizy i wykazanie, że rozbieżność wynika z różnej wykładni przepisu (zob. postanowienia SN: z 15 października 2002 r., II CZ 102/02; z 28 marca 2007 r., II CSK 84/07; z 11 stycznia 2008 r., I UK 283/07; z 15 kwietnia 2021 r., IV CSK 617/20). Skarżący nie wskazał natomiast, które przepisy prawa wymagają wykładni, oraz na czym polegają poważne wątpliwości interpretacyjne, wymagające ingerencji Sądu Najwyższego.

13 Należy również zwrócić uwagę, że celem instytucji przedsądu jest selekcja skarg kasacyjnych, które po wstępnym badaniu dają podstawy do przyjęcia, że istnieją okoliczności uzasadniające rozpoznanie skargi przez Sąd Najwyższy. Analiza przyczyn kasacyjnych nie może być zatem oderwana od powołanych w skardze jej podstaw. Jeżeli sposób ich sformułowania nie pozwala na późniejsze merytoryczne rozpoznanie skargi kasacyjnej, skarga nie kwalifikuje się do przyjęcia celem jej rozpoznania.

14 W judykaturze Sądu Najwyższego przyjmuje się, że poszczególne zarzuty skargi kasacyjnej powinny być przedstawione szczegółowo. Konieczne jest nie tylko precyzyjne wskazanie, które przepisy, oznaczone numerem artykułu (paragrafu, ustępu) aktu prawnego, zostały naruszone, ale także na czym polegało dane naruszenie oraz jakie następstwa wywołało dla wyniku sprawy. Sąd Najwyższy nie jest uprawniony do samodzielnego tworzenia lub dokonywania konkretyzacji zarzutów kasacyjnych oraz do przeprowadzania wykładni skargi w celu poszukiwania określonych podstaw kasacyjnych (zob. postanowienie SN z 19 września 2023 r., I CSK 5304/22). Sąd Najwyższy w postępowaniu kasacyjnym jest bowiem związany podstawami skargi i nie może wychodzić poza te granice (art. 398¹³ § 1 k.p.c.). Redagując zarzut naruszenia art. 448 k.c., skarżący pominął, że przepis ten składa się z trzech jednostek redakcyjnych. Tak ogólnie sformułowany zarzut naruszenia art. 448 k.c., bez dokładnego sprecyzowania, których jego paragrafów dotyczy, nie może zatem podlegać kontroli kasacyjnej.

15 Z powyższych względów, Sąd Najwyższy na podstawie art. 398⁹ § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie znajdując również okoliczności, które w ramach przedsądu jest obowiązany brać pod uwagę z urzędu, w szczególności nieważności postępowania (art. 398⁹ § 1 pkt 3 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 w zw. z art. 99 w zw. z art. 108 § 1 k.p.c. oraz § 2 pkt 6 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.