Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2026 r., I CSK 1353/25

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2026 r., I CSK 1353/25

Sentencja

POSTANOWIENIE

1 16 września 2026 r.

2 Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:

3 SSN Marcin Krajewski

4 na posiedzeniu niejawnym 16 września 2026 r. w Warszawie w sprawie z powództwa P. spółki akcyjnej w W. przeciwko K. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w N. o zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej P. spółki akcyjnej w W. od wyroku Sądu Okręgowego Warszawa - Praga w Warszawie z 31 października 2024 r., IV Ca 730/24, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Uzasadnienie

5 Wyrokiem z 31 października 2024 r. Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie oddalił apelację powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Nowym Dworze Mazowieckim z 11 stycznia 2024 r.

6 Powód wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego, zaskarżając ten wyrok w całości. Skarżący wskazał na występowanie istotnego zagadnienia prawnego (art. 398⁹ § 1 pkt 1 k.p.c.), w ramach którego pyta, czy na podstawie art. 225 ust. 1 i art. 247 Prawa restrukturyzacyjnego można uznać za nieważny § 4 ust. 4 lit. a Regulaminu ubiegania się o udział w programie […] „[…]”, który na wypadek otwarcia postępowania upadłościowego lub restrukturyzacyjnego przewiduje obowiązek zwrotu subwencji w wysokości 100% wartości subwencji.

7 Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

8 Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 398⁹ § 1 k.p.c.). Skarga kasacyjna stanowi nadzwyczajny środek zaskarżenia prawomocnych orzeczeń, którego celem jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa, usunięcie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych. Ograniczenie przesłanek do czterech ma zapewnić, że przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nastąpi jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane te funkcje, a skarga kasacyjna nie stanie się instrumentem wykorzystywanym w każdej sprawie. Powołanie się na istotne zagadnienie prawne (art. 398⁹ § 1 pkt 1 k.p.c.) wymaga sformułowania problemu prawnego i wykazania, że ma on precedensowy charakter oraz znaczenie dla rozwoju prawa. Problem ten powinien odnosić się do konkretnych przepisów prawa i zostać ujęty w sposób abstrakcyjny. Jego rozstrzygnięcie powinno mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a także dla innych potencjalnych lub rzeczywiście toczących się spraw. Konieczne jest przy tym wskazanie argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen (zob.

9 postanowienia SN: z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07; z 10 kwietnia 2014 r., IV CSK 623/13; z 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14; z 9 kwietnia 2015 r., V CSK 547/14, i z 6 lutego 2026 r., I CSK 719/25).

10 Sformułowanego przez skarżącego zagadnienia nie można uznać za istotne co najmniej z dwóch przyczyn.

11 Po pierwsze, ma ono ograniczone znaczenie dla innych spraw, gdyż odnosi się do oceny konkretnego postanowienia (wzorca umowy), w związku z czym ewentualne rozstrzygniecie Sądu Najwyższego miałoby znaczenie jedynie dla sprawy niniejszej, ewentualnie do innych umów zawartych przez powoda z wykorzystaniem tego konkretnego wzorca. Prawidłowo sformułowane zagadnienie prawne powinno prowadzić do rozwiązania przez Sąd Najwyższy problemu o charakterze uniwersalnym, mogącym wystąpić wielokrotnie (również w przyszłości) na tle danego przepisu.

12 Po drugie, zagadnienie prawne w niniejszej sprawie nie występuje, gdyż proponowanej przez skarżącego interpretacji § 4 ust. 4 lit. a Regulaminu nie sposób zaakceptować. Gdyby – jak chce tego skarżący – rzeczywiście zasadą był zwrot subwencji w całości, niezależnie od otwarcia lub nie postępowania restrukturyzacyjnego lub upadłościowego, wymienione postanowienie byłoby w istocie pozbawione jakiegokolwiek znaczenia normatywnego. Pomimo tego, właśnie na to postanowienie w kontekście postępowania restrukturyzacyjnego pozwanej spółki powołał się skarżący, dochodząc roszczenia w niniejszej sprawie. Postanowienie to przewidywało co najmniej taką zmianę stosunku prawnego łączącego strony, że w razie otwarcia jednego z wymienionych postępowań wyłączona została możliwość umorzenia roszczenia o zwrot części dotacji. Z tego powodu oczywiście zasadny jest wniosek przyjęty przez Sądy meriti o sprzeczności wymienionego postanowienia z art. 225 ust. 1 i art. 247 Prawa restrukturyzacyjnego i – w konsekwencji – o jego nieważności.

13 Z tych przyczyn należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 398⁹ § 2 k.p.c.).