Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2013 r., III KK 431/13

wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2013 r., III KK 431/13

Tekst

1 Sygn. akt III KK 431/13

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 Dnia 12 grudnia 2013 r.

3 Sąd Najwyższy w składzie:

4 SSN Włodzimierz Wróbel (przewodniczący)

5 SSN Andrzej Ryński (sprawozdawca)

6 SSN Barbara Skoczkowska

7 Protokolant Jolanta Włostowska

8 w sprawie P. W.

9 obwinionego z art.96 § 3 k.w. w zw. z art. 24 § 1 i § 3 k.w.

10 po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 kpk w dniu 12 grudnia 2013 r.,

11 kasacji, wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich na korzyść ukaranego od wyroku Sądu Rejonowego w W.

12 z dnia 11 marca 2013 r.,

13 1. uchyla zaskarżony wyrok i na podstawie art. 5 § 1 pkt 9 k.p.w. postępowanie w sprawie umarza;

14 2. kosztami postępowania w sprawie obciąża Skarb Państwa .

Uzasadnienie

15 P. W. został obwiniony przez Straż Miejską w W. o to, że wezwany celem wskazania w piśmie z dnia 28 września 2012 r., jako właściciel pojazdu, nie udzielił informacji, kto w dniu 31 lipca 2012 r. o godz. 8.32 kierował lub użytkował pojazd o nr rej. […], którym popełniono wykroczenie w ruchu drogowym na ul. S. w W., 2

16 polegające na przekroczeniu dopuszczalnej prędkości o 19 km/h, tj. o wykroczenie z art. 96 § 3 k.w. w zw. z art. 78 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r.- Prawo o ruchu drogowym.

17 Zarządzeniem z dnia 22 listopada 2012 r. upoważniony sędzia Sądu Rejonowego w W. wszczął postępowanie w tej sprawie w trybie art. 59 § 2 k.p.s.w. (k.15).

18 Sąd Rejonowy w W. wyrokiem z dnia 11 marca 2013 r., uznał obwinionego P. W. za winnego zarzucanego mu czynu i za to, na mocy art. 96 § 3 k.w. w zw. z art. 24 § 1, 3 k.w., wymierzył mu karę grzywny w wysokości 200 złotych, a nadto obciążył go kosztami postępowania w sprawie.

19 Orzeczenie to uprawomocniło się w dniu 19 marca 2013 r. (k. 58).

20 Od powyższego wyroku kasację na korzyść ukaranego P. W. wniósł Rzecznik Praw Obywatelskich, który na podstawie art. 111 k.p.s.w. zarzucił temu orzeczeniu rażące i mające istotny wpływ na jego treść naruszenie prawa procesowego, tj. art. 5 § 1 pkt 9 k.p.s.w. w zw. z art. 17 § 3 k.p.s.w., polegające na ukaraniu obwinionego za popełnienie wykroczenia stypizowanego w art. 96 § 3 k.w., pomimo istnienia negatywnej przesłanki procesowej, w postaci braku skargi uprawnionego oskarżyciela, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art. 104 § 1 pkt 7 k.p.s.w.

21 W związku z tym zarzutem wniósł on o uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania, na podstawie art. 5 § 1 pkt 9 k.p.s.w.

22 Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

23 Kasacja jest oczywiście zasadna i z tego powodu została uwzględniona na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.s.w.

24 Zgodzić się należy z Rzecznikiem Praw Obywatelskich, że Straż Miejska kierując do Sądu wniosek o ukaranie P. W. za wykroczenie z art. 96 § 3 k.w. wykroczyła poza zakres swoich ustawowych uprawnień skutkiem czego wyrok w sprawie zapadł w sytuacji braku skargi uprawnionego oskarżyciela.

25 W postępowaniu w sprawach o wykroczenia, zgodnie z art. 17 § 3 k.p.s.w., straż gminna (miejska) może uzyskać status oskarżyciela publicznego tylko wówczas, gdy w zakresie swego działania ujawniła wykroczenie i wystąpiła w związku z tym z wnioskiem o ukaranie. W odniesieniu do kontroli ruchu drogowego 3

26 uprawnienia straży gminnej (miejskiej) wynikają z art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych (Dz. U. Nr 123, poz. 779 ze zm.), który stanowi, że do zadań straży należy czuwanie nad porządkiem i kontrola ruchu drogowego - w zakresie określonym w przepisach o ruchu drogowym. Normą ustawową, określającą kompetencje straży gminnych (miejskich) w obszarze kontroli ruchu drogowego jest art. 129 b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012r., poz. 1137 z późniejszymi zmianami). Zgodnie z art. 129b ust. 2 pkt.1 i 2 cyt. ustawy strażnicy gminni (miejscy) uprawnieni są do wykonywania kontroli ruchu drogowego wyłącznie wobec kierującego pojazdem oraz uczestnika ruchu drogowego naruszających określone przepisy ruchu drogowego, natomiast nie mają uprawnień kontrolnych w stosunku do właściciela lub posiadacza pojazdu, jeżeli nie wykazuje się jego sprawstwa w tym zakresie (zob. wyrok SN z dnia 18 kwietnia 2013 r., II KK 90/13, LEX nr 1299163; postanowienie SN z dnia 29 czerwca 2010 r., I KZP 8/10, OSNKW 2010, z. 9, poz. 76). W związku tym wspomniany przepis kompetencyjny nie obejmuje swoim zasięgiem wykroczenia z art. 96 § 3 k.w., którego sprawcą może być krąg podmiotów uprawnionych do dysponowania pojazdem, obciążonych obowiązkiem określonym w art. 78 ust. 4 i 5 p.r.d. (zob. też wyrok SN z dnia 25 maja 2010 r., III KK 116/10, LEX nr 583855).

27 Niewątpliwie Straż Miejska w W. na podstawie art. 129 b ust. 3 pkt 7 wprowadzonym do ustawy - Prawo o ruchu drogowym nowelą z dnia 29 października 2010 r. (Dz. U. Nr 225, poz. 1466), z mocą od dnia 31 grudnia 2010 r., była uprawniona do żądania od obwinionego udzielenia informacji, kto w krytycznym czasie użytkował pojazd o numerze rejestracyjnym […], jednak w odniesieniu do czynu kwalifikowanego z art. 96 § 3 k.w., nie korzystała z uprawnień oskarżyciela o którym mowa w art. 57 § 1 k.p.s.w. w zw. z art. 17 § 3 k.p.s.w. nawet jeśli ujawniła to wykroczenie, ponieważ P. W. nie odpowiadał w tej sprawie jako kierujący pojazdem lub uczestnik ruchu drogowego.

28 W związku z tym postępowanie przed Sądem Rejonowym dotknięte było bezwzględną przyczyną odwoławczą o której mowa w art. 104 § 1 pkt 7 k.p.s.w., z uwagi na wystąpienie negatywnej przesłanki procesowej, określonej w art. 5 § 1 pkt 9 k.p.s.w.

29 4

30 Dlatego też Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i wobec braku skargi uprawnionego oskarżyciela postępowanie w sprawie umorzył, przyjmując za podstawę umorzenia art. 5 § 1 pkt 9 k.p.s.w. Orzeczenie o kosztach oparto na podstawie art. 638 k.p.k. w zw. z art. 119 k.p.s.w.