Art. 5

Pokaż w całym akcie

Art. 5 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia
Art. 5.
§ 1. Nie wszczyna się postępowania, a wszczęte umarza, gdy:
1) czynu nie popełniono albo brak jest danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie jego popełnienia;
2) czyn nie zawiera znamion wykroczenia albo ustawa stanowi, że sprawca nie popełnia wykroczenia;
3) ustawa stanowi, że sprawca nie podlega karze;
4) nastąpiło przedawnienie orzekania;
5) obwiniony zmarł;
6) obwiniony jest:
a) uwierzytelnionym w Rzeczypospolitej Polskiej, szefem przedstawicielstwa dyplomatycznego państwa obcego,
b) osobą należącą do personelu dyplomatycznego tego przedstawicielstwa,
c) osobą należącą do personelu administracyjnego lub technicznego tego przedstawicielstwa,
d) członkiem rodziny osób wymienionych w lit. a–c i pozostaje z nimi we wspólnocie domowej,
e) inną osobą korzystającą z immunitetu dyplomatycznego, na podstawie ustaw, umów lub powszechnie uznanych zwyczajów międzynarodowych,
f) kierownikiem urzędu konsularnego lub innym urzędnikiem konsularnym państwa obcego albo inną osobą zrównaną z nimi na podstawie ustaw, umów lub powszechnie uznanych zwyczajów międzynarodowych;
7) obwiniony z mocy przepisów szczególnych nie podlega orzecznictwu na podstawie niniejszego kodeksu;
8) postępowanie co do tego samego czynu obwinionego zostało prawomocnie zakończone lub wcześniej wszczęte, toczy się;
9) brak jest skargi uprawnionego oskarżyciela albo żądania ścigania pochodzącego od osoby uprawnionej lub zezwolenia na ściganie, gdy ustawa tego wymaga;
10) zachodzi inna okoliczność wyłączająca z mocy ustawy orzekanie w postępowaniu na podstawie niniejszego kodeksu.
§ 2. Przepisu § 1 pkt 6 nie stosuje się:
1) do osób w nim wymienionych, jeżeli są obywatelami polskimi lub mają w Polsce miejsce stałego zamieszkania, przy czym osoby, o których mowa w lit. f, nie podlegają orzecznictwu na podstawie niniejszego kodeksu, tylko w zakresie czynności pełnionych w toku i w wykonaniu funkcji urzędowych;
2) jeżeli umowa międzynarodowa, której Rzeczpospolita Polska jest stroną, stanowi inaczej.
§ 3. Przepisu § 1 pkt 6 można nie stosować do obywatela państwa obcego, z którym nie ma w tym przedmiocie umowy, a państwo to nie zapewnia wzajemności.
§ 4. Do chwili otrzymania wymaganego przez ustawę zezwolenia na ściganie lub żądania ścigania organ prowadzący czynności wyjaśniające może dokonywać czynności niecierpiących zwłoki w celu zabezpieczenia śladów i dowodów, a także czynności zmierzających do wyjaśnienia, czy żądanie będzie złożone lub zezwolenie będzie wydane.

art. 5 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r – Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. z 2026 r. poz. 1336)

art. 5 k.p.w.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, wyrok z 25 maja 2010 r., III KK 116/10

   …bezwzględną przyczynę odwoławczą określona w art. 104 § 1 pkt 7 kpw, albowiem w sprawie zachodziła negatywna przesłanka procesowa określona w art. 5 § 1 pkt 9 kpw w związku z brakiem skargi uprawnionego oskarżyciela. Kwestię organów uprawnionych do wnoszenia i popierania wniosków o ukaranie w…

2. Sąd Najwyższy, wyrok z 17 marca 2016 r., V KK 34/16

   …26 września 2012 r., II KK 219/12, LEX nr 1220803). Z powyższych względów Sąd Najwyższy, po uchyleniu zaskarżonego wyroku, na podstawie art. 5 § 1 pkt 4 k.p.w. umorzył postępowanie w sprawie, a kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art.…

3. Sąd Najwyższy, wyrok z 9 lutego 2016 r., IV KK 413/15

   …z dnia 26 września 2012 r., II KK 219/12, LEX nr 1220803). Z powyższych względów, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i na podstawie art. 5 § 1 pkt 4 k.p.w. w zw. z art. 45 § 1 k.w. postępowanie w sprawie umorzył. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 118 § 2 k.p.w. Kierując…

4. Sąd Najwyższy, wyrok z 18 kwietnia 2013 r., II KK 90/13

   …miejsce w kwietniu 2010 r., to z uwagi na to, że stosownie do art. 45 § 1 k.w., nastąpiło już przedawnienie jego karalności, zgodnie z art. 5 § 1 pkt 4 k.p.w., po tym uchyleniu Sąd Najwyższy umorzył postępowanie wobec obwinionej. Mając zaś na uwadze art. 118 § 2 k.p.w., kosztami postępowania…

5. Sąd Najwyższy, wyrok z 16 listopada 2004 r., II KK 222/04

   …zatem konsekwencją uchylenia obu wyroków była konieczność umorzenia postępowania w sprawie w oparciu o przepisy art. 45 § 1 k.w. w zw. z art. 5 § 1 pkt 4 k.p.w. O kosztach orzeczono na podstawie art. 118 § 2 k.p.w. f/ak

6. Sąd Najwyższy, wyrok z 22 maja 2019 r., IV KK 219/18

   …na korzyść ukaranego, od wyroku Sądu Rejonowego w Z. z dnia 16 maja 2014 r., sygn. akt II W […], uchyla zaskarżony wyrok i na podstawie art. 5 § 1 pkt 4 k.p.w. w zw. z art. 45 § 1 k.w. umarza postępowanie, a jego kosztami obciąża Skarb Państwa. W. L. został obwiniony o to, że w dniu 26 kwietnia…

7. Sąd Najwyższy, wyrok z 4 listopada 2014 r., III KK 143/14

   …1220803). 4 W tym stanie rzeczy, obok uchylenia zaskarżonego kasacją wyroku nakazowego sądu meriti, zasadnym było, zgodnie z dyspozycją art. 5 § 1 pkt 4 k.p.w., umorzenie postępowania w sprawie, wobec upływu terminu przedawnienia orzekania, a także obciążenie Skarbu Państwa kosztami postępowania…

8. Sąd Najwyższy, wyrok z 6 marca 2015 r., V KK 376/14

   …że także w zakresie dotyczącym J. N. zaskarżone orzeczenie dotknięte było uchybieniem stanowiącym negatywną przesłankę procesową z art. 5 § 1 pkt 4 k.p.w., którą art. 104 § 1 pkt 7 k.p.w. zalicza do bezwzględnych przyczyn odwoławczych. Również pozostałe wskazane wyżej czyny stanowiły…

9. Sąd Najwyższy, wyrok z 24 kwietnia 2013 r., IV KK 99/13

   …ustaje z upływem 2 lat od jego popełnienia. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok nakazowy i na podstawie art. 5 § 1 pkt 4 k.p.w. w zw. z art. 45 § 1 k.w. umorzył postępowanie przeciwko S. M., a na zasadzie art. 118 § 2 k.p.w. oraz art. 634 k.p.k. w zw. z art. 119…

10. Sąd Najwyższy, wyrok z 12 grudnia 2013 r., III KK 432/13

    …9 k.p.k. Biorąc pod uwagę powyższe konieczne było uchylenie zaskrzonego wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w W. i umorzenie na podstawie art. 5 § 1 pkt 9 k.p.w. postępowania wobec braku skargi uprawnionego oskarżyciela. Mając to wszystko na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji wyroku.

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 5 (1347)

Historia zmian

Bez zmian od 1 marca 2026 r.