Art. 4

Pokaż w całym akcie

Art. 4 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia
Art. 4.
§ 1. Obwinionemu przysługuje prawo do obrony, w tym do korzystania z pomocy jednego obrońcy, o czym należy go pouczyć.
§ 2. Prawo, o którym mowa w § 1, przysługuje również osobie określonej w art. 54 § 6 z chwilą przystąpienia do przesłuchania po powiadomieniu jej o treści zarzutów albo z chwilą wezwania jej do złożenia pisemnych wyjaśnień. Osobę tę należy pouczyć o przysługującym jej prawie. Przepisy art. 21–24 stosuje się odpowiednio.
§ 3. Pouczenie, o którym mowa w § 2, następuje przed przesłuchaniem albo wraz z wezwaniem do złożenia pisemnych wyjaśnień. Jeżeli pouczenie następuje wraz z wezwaniem do złożenia pisemnych wyjaśnień, wzmiankę o pouczeniu zamieszcza się w notatce urzędowej, o której mowa w art. 54 § 7.

art. 4 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r – Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. z 2026 r. poz. 1336)

art. 4 k.p.w.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, wyrok z 17 października 2012 r., IV KK 99/12

   …takich samych standardów prawa do obrony w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów tego Kodeksu, tym bardziej, że przepis art. 4 k.p.w., na wzór art. 6 k.p.k., wprowadza zasadę prawa do obrony, natomiast art. 20 § 3 k.p.w., w zakresie praw obwinionego, nakazuje stosować…

2. Sąd Najwyższy, postanowienie z 7 kwietnia 2016 r., II CZ 7/16

   …i prowadzeniu na jego podstawie egzekucji komorniczej, stwierdzić należy, że w istocie ocena jego roszczenia była dokonana bez zastosowania art. 4, art. 38 § 1 w zw. z art. 54 § 1 k.p.s.w., których dotyczy wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 czerwca 2014 r. W zakresie, w którym…

3. Sąd Najwyższy, wyrok z 12 lutego 2021 r., I KK 201/20

   …istotny wpływ na jego treść naruszenie art. 117 § 2 k.p.k. w zw. z art. 38 § 1 k.p.w. i art. 133 § 3 k.p.k. w zw. z art. 38 § 1 k.p.w. oraz art. 4 k.p.w. i art. 106 § 1 zd. 1 k.p.w polegające na przeprowadzeniu rozprawy odwoławczej podczas nieobecności L. W., który nie został prawidłowo…

4. Sąd Najwyższy, wyrok z 18 lipca 2023 r., III KK 253/23

   …ma Prokurator Generalny, że wadliwie zastosowano tryb wynikający z art. 38 § 1 k.p.w. w zw. z art. 139 § 1 k.p.k. Naruszono tym rażąco art. 4 § 1 k.p.w. Nieprawidłowe powiadomienie o rozprawie zawsze rodzi konieczność zaniechania przeprowadzenia rozprawy i wyjaśnienia przyczyn skutkujących…

5. Sąd Najwyższy, wyrok z 6 czerwca 2013 r., III KK 140/13

   …obwinionego możliwości realizacji prawa uczestniczenia w rozprawie odwoławczej, co stanowiło zaś rażące naruszenie jego prawa do obrony (art. 4 k.p.w.). S. G. będąc już po raz pierwszy przesłuchiwanym w sprawie podał adres do korespondencji: B., ul. P. 36 (k.8). Od tego momentu wszelka…

6. Sąd Najwyższy, wyrok z 6 listopada 2014 r., III KK 168/14

   …i mające istotny wpływ na jego treść naruszenie prawa procesowego, tj. art. 106 § 3 kpw. w zw. z art. 117 § 2 k.p.k. w z art. 38 § 1 kpw. i art. 4 kpw., polegające na rozpoznaniu sprawy w postępowaniu odwoławczym bez udziału obwinionego, który o terminie rozprawy apelacyjnej nie został…

7. Sąd Najwyższy, postanowienie z 14 lutego 2013 r., III KK 244/12

   …zarzucił rażące i mogące mieć wpływ na treść wyroku naruszenie prawa procesowego, to jest art. 139 § 1 k.p.k. w zw. z art. 38 § 1 k.p.w. i art. 4 k.p.w. poprzez błędne uznanie, że wyrok nakazowy wraz z wnioskiem o ukaranie, został prawidłowo doręczony, podczas gdy w okresie podwójnej awizacji…

8. Sąd Okręgowy w Łodzi, uzasadnienie z 13 kwietnia 2017 r., V Ka 171/17

   …zastosowania, co wynika wprost z treści art. 8 k.p.w. Jest to zaś wynikiem tego, że procedura wykroczeniowa w odrębnym, szczególnym przepisie art. 4 k.p.w. reguluje prawo do obrony obwinionego. W tej sytuacji jest oczywistym, że Sąd Rejonowy nie mógł dopuścić się obrazy art. 6 k.p.k., jak…

9. Sąd Okręgowy w Koszalinie, zarządzenie z 17 czerwca 2026 r., V Ka 252/26

   …sprawy Sąd Okręgowy uznał, że obwiniony został pozbawiony swego prawa do obrony. Sąd Rejonowy dopuścił się rażącego naruszenia art. 4 § 1 k.p.w. w zw. z art. 8 k.p.w., art. 6 k.p.k., art. 42 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 EKPC poprzez pozbawienie obwinionego możliwości…

10. Sąd Okręgowy we Wrocławiu, wyrok z 19 grudnia 2013 r., IV Ka 1232/13

    …prawa do obrony, którego zakres wynika chociażby z art. 42 ust. 2 Konstytucji (zob.: Andrzej Skowron - Komentarz do art.4 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia; Andrzej Skowron- Kontrowersje wokół roli obrońcy w postępowaniu w sprawach o wykroczenia, Palestra 2004, nr 7-8).…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 4 (110)

Historia zmian

Bez zmian od 1 marca 2026 r.