Uzasadnienie orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 25 kwietnia 2024 r., II AKa 50/24

uzasadnienie orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 25 kwietnia 2024 r., II AKa 50/24

Uzasadnienie

1 Formularz UK 2

2 Sygnatura akt

3 II AKa 50/24

4 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

5 1

6 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA

7 0.11.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

8 Wyrok łączny Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim II Wydziału Karnego z dnia 16 stycznia 2024 roku wydany w sprawie II K 137/23.

9 0.11.2. Podmiot wnoszący apelację

10 ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

11 ☐ oskarżyciel posiłkowy

12 ☐ oskarżyciel prywatny

13 ☐ obrońca

14 ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

15 ☐ inny

16 0.11.3. Granice zaskarżenia

17 0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

18 ☐ na korzyść

19 ☒ na niekorzyść

20 ☒ w całości

21 ☐ w części

22 ☐

23 co do winy

24 ☐

25 co do kary

26 ☐

27 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

28 0.11.3.2. Podniesione zarzuty

29 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

30 ☐

31 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

32 ☒

33 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

34 ☐

35 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

36 ☐

37 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

38 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

39 ☐

40 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

41 ☐

42 art. 439 k.p.k.

43 ☐

44 brak zarzutów

45 0.11.4. Wnioski

46 ☒

47 uchylenie

48 ☐

49 zmiana

50 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

51 0.12.1. Ustalenie faktów

52 0.12.1.1. Fakty uznane za udowodnione

53 Lp.

54 Oskarżony

55 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

56 Dowód

57 Numer karty

58 0.12.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

59 Lp.

60 Oskarżony

61 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

62 Dowód

63 Numer karty

64 0.12.2. Ocena dowodów

65 0.12.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

66 Lp. faktu z pkt 2.1.1

67 Dowód

68 Zwięźle o powodach uznania dowodu

69 0.12.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

70 (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

71 Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

72 Dowód

73 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

74 . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

75 Lp.

76 Zarzut

77 1

78 Obraza przepisów prawa materialnego, to jest art.81 ust.2 Ustawy z dnia 19 czerwca 2020 roku o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID-19 oraz o uproszczonym postępowaniu o zatwierdzenie układu w związku z wystąpieniem COVID-19 polegająca na jego niezastosowaniu, co skutkowało błędnym przyjęciem, iż w przedmiotowej sprawie zastosowanie miały przepisy art.85§1 i 2 k.k. oraz art.86§1 k.k. w brzmieniu obowiązującym do dnia 24 czerwca 2020 roku, co do wydania wobec skazanego wyroku łącznego obejmującego ustalone skazania pomimo tego, że wyroki skazujące uprawomocniły się już po wejściu w życie uprzednio określonej Ustawy, i co w myśl przepisu art.81 ust.2 tejże Ustawy obligowało do zastosowania przepisów rozdziału IX Kodeksu karnego w brzmieniu obowiązującym od dnia 24 czerwca 2020 roku, co w konsekwencji skutkowało brakiem objęcia jednym węzłem kary łącznej orzeczonych wobec skazanego kar.

79 ☐ zasadny

80 ☐ częściowo zasadny

81 ☒ niezasadny

82 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

83 Oceniając stanowisko odwołującego się Prokuratora Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim wyrażone w omawianym zarzucie zauważyć można, iż może ono wydawać się zasadne, szczególnie przy uwzględnieniu jego uzasadnienia. Jest bowiem tak, iż orzeczenia, którymi skazanemu wymierzono kary analizowane z punktu widzenia możliwości objęcia ich węzłem kary łącznej orzekanej wyrokiem łącznym uprawomocniły się po 24 czerwca 2020 roku. W tej sytuacji, zgodnie z art.81 ust.2 Ustawy z dnia 19 czerwca 2020 roku o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID-19 oraz o uproszczonym postępowaniu o zatwierdzenie układu w związku z wystąpieniem COVID-19 (zwana dalej Ustawą), koniecznym byłoby, tak jak wskazał to apelant, umorzenie postępowania w sprawie o wydanie wyroku łącznego (art.572 k.p.k.) wobec braku podstaw do jego wydania albowiem zgodnie z art.81 ust.2 Ustawy przepisy rozdziału IX Kodeksu karnego w brzmieniu nadanym Ustawą, stosuje się do kar prawomocnie orzeczonych po dniu wejścia w życie Ustawy, a uwzględniając ich treść (art.85 k.k. w brzmieniu obowiązującym od dnia 24 czerwca 2020 roku) nie było możliwym objęcia kar orzeczonych wobec skazanego węzłem kary łącznej orzekanej wyrokiem łącznym ponieważ brak było ku takiemu postąpieniu podstaw, co skarżący w uzasadnieniu swego zarzutu wykazał i zbędnym jest w tym miejscu argumentacji tej powtarzanie.

84 Wskazana powyżej słuszność stanowiska odwołującego się rzecznika oskarżenia publicznego jest jednak pozorna albowiem nie uwzględnia tego, że „Wybór stanu prawnego, który określa zasady łączenia kar w karę łączną, jest wprawdzie uzależniony - zgodnie z art. 81 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 19 czerwca 2020 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID-19 oraz o uproszczonym postępowaniu o zatwierdzenie układu w związku z wystąpieniem COVID-19 (Dz.U. z 2020 r. poz. 1086) - od daty prawomocności kar zawartych w pojedynczych wyrokach, ale nie zamyka jeszcze oceny, czy rzeczywiście to według reguł określonych przez te przepisy (czyli przepisy rozdziału IX KK do 23 czerwca 2020 r. lub po tej dacie) będą kształtowane kary łączne w wyroku łącznym. Trzeba pamiętać bowiem, że art. 4§1 KK ma zastosowanie w procedurze orzekania kary łącznej, a zgodnie z tym przepisem ocenie podlega stan prawny z daty orzekania oraz z daty popełnienia przestępstwa, za które orzeczono karę podlegającą ocenie w procedurze wyroku łącznego.” (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 lipca 2023 roku – I KK 185/23). To stanowisko nie jest jednostkowym, jest ono ugruntowane i powszechnie akceptowane, a na potwierdzenie powyższego wystarczającym jest podanie, iż „Stosując art. 4§1 KK w postępowaniu o wydanie wyroku łącznego, sąd powinien ustalając, która ustawa jest względniejsza dla sprawcy, porównać stan normatywny z dnia orzekania w przedmiocie wydania wyroku łącznego oraz stan normatywny z czasu popełnienia każdego z przestępstw.” (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2013 roku – II KK 84/12).

85 Przenosząc powyższe na grunt sprawy przedmiotowej stwierdzić należy, czego apelant w swym stanowisku nie wziął pod uwagę, że orzekanie w sprawie objęcia węzłem kary łącznej orzekanej wyrokiem łącznym kar wymierzonych skazanemu wyrokami jednostkowymi winno być dwuetapowe. W pierwszym koniecznym jest dokonanie wyboru reżimu prawnego, który ma być stosowany przy uwzględnieniu dat orzekania kar, a w drugim etapie rozważyć należało względność ustaw z punktu widzenia czasu popełnienia przestępstw, za które wymierzono kary mające podlegać łączeniu.

86 Tak jak to już podano uwzględnienie dat uprawomocnienia się orzeczeń, którymi skazanemu wymierzono kary mające podlegać łączeniu nie pozostawia wątpliwości, co do tego, że w tej sytuacji zastosowanie mają przepisy rozdziału IX Kodeksu karnego w brzmieniu obowiązującym od dnia 24 czerwca 2020 roku (art.81 ust.2 Ustawy), a te są tego rodzaju, że nie było możliwym wydanie wyroku łącznego (art.572 k.p.k.). To jest jednak pierwszy etap oceny warunków umożliwiających wydanie wyroku łącznego, na którym, tak jak to wskazano, poprzestać nie można. Koniecznym było przejście do kolejnego, a więc rozważenie względności ustaw z punktu widzenia czasu popełnienia przestępstw. Uwzględnienie powyższego prowadzi do wniosku, iż orzeczenie kwestionowane przez Prokuratora Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim jest prawidłowe.

87 Wyrokiem Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 26 maja 2022 roku wydanym w sprawie II K 209/19 skazanemu wymierzono kary za czyny popełnione w okresie od lutego 2015 roku do grudnia 2016 roku. Porównanie stanu prawnego z tej daty z tym jaki obowiązywał w dacie orzekania prowadzi do wniosku, iż przepisy dotyczące kary łącznej z czasu popełnienia czynów są względniejsze (art.4§1 k.k.), a względność ta wyraża się w tym, że możliwym było wydanie wyroku łącznego. W tej sytuacji słusznie postąpił Sąd Okręgowy przyjmując za podstawę swego rozstrzygnięcia stan prawny obowiązujący do dnia 23 czerwca 2020 roku.

88 Mając na uwadze powyższe oraz uwzględniając kierunek apelacji Prokuratora Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim kwestionowane orzeczenie utrzymano w mocy.

89 Wyłącznie sygnalizacyjnie wskazać należy, iż Sąd Apelacyjny nie czuje się zobowiązany do oceny części stanowiska Sądu Okręgowego wyrażonego w uzasadnieniu kwestionowanego orzeczenia dotyczącego, ogólnie to określając, procesu legislacyjnego zastosowanego przy uchwalaniu zmian Kodeksu karnego obowiązujących od dnia 24 czerwca 2020 roku. Przedstawianie tego stanowiska przez Sąd Okręgowy jest zbędne i nic nie wnosi, a stanowisko to jest szczególnie uprawnione gdy uwzględni się, że Sąd Okręgowy w konsekwencji, jak się wydaje, wyrażonych przez siebie poglądów nie uwzględnił orzekając w sprawie niniejszej.

90 Wniosek

91 Uchylenie skarżonego wyroku łącznego i umorzenie postępowania.

92 ☐ zasadny

93 ☐ częściowo zasadny

94 ☒ niezasadny

95 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

96 Uznanie z podstaw określonych powyżej podniesionego przez Prokuratora Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim zarzutu za niezasadny.

97 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

98 1.

99 Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

100 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

101 0.15.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

102 0.11.

103 Przedmiot utrzymania w mocy

104 Wyrok łączny Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim II Wydziału Karnego z dnia 16 stycznia 2024 roku wydany w sprawie II K 137/23.

105 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

106 W ocenie Sądu Apelacyjnego Sąd Okręgowy orzekając w przedmiotowej sprawie nie naruszył prawa materialnego w sposób określony w zarzucie sformułowanym przez rzecznika oskarżenia publicznego.

107 0.15.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

108 0.0.11.

109 Przedmiot i zakres zmiany

110 Zwięźle o powodach zmiany

111 0.15.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

112 0.15.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

113 1.1.

114 ☐ art. 439 k.p.k.

115 Zwięźle o powodach uchylenia

116 2.1.

117 Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

118 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

119 Zwięźle o powodach uchylenia

120 3.1.

121 Konieczność umorzenia postępowania

122 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

123 Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

124 4.1.

125 ☐ art. 454 § 1 k.p.k.

126 Zwięźle o powodach uchylenia

127 0.15.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

128 0.15.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

129 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

130 Przytoczyć okoliczności

131 6. Koszty Procesu

132 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

133 Przytoczyć okoliczności

134 II

135 O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art.624§1 k.p.k.

136 7. PODPIS

137 SSA Robert Mąka SSA Stanisław Stankiewicz SSA Przemysław Żmuda

138 0.11.3. Granice zaskarżenia

139 Kolejny numer załącznika

140 1

141 Podmiot wnoszący apelację

142 Prokurator Okręgowy w Gorzowie Wielkopolskim.

143 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

144 Wyrok łączny Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim II Wydziału Karnego z dnia 16 stycznia 2024 roku wydany w sprawie II K 137/23.

145 0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

146 ☐ na korzyść

147 ☒ na niekorzyść

148 ☒ w całości

149 ☐ w części

150 ☐

151 co do winy

152 ☐

153 co do kary

154 ☐

155 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

156 0.11.3.2. Podniesione zarzuty

157 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

158 ☐

159 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

160 ☒

161 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

162 ☐

163 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

164 ☐

165 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

166 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

167 ☐

168 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

169 ☐

170 art. 439 k.p.k.

171 ☐

172 brak zarzutów

173 0.11.4. Wnioski

174 ☒

175 uchylenie

176 ☐

177 zmiana