Uzasadnienie orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 25 kwietnia 2024 r., II AKa 42/24

uzasadnienie orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 25 kwietnia 2024 r., II AKa 42/24

Uzasadnienie

1 Formularz UK 2

2 Sygnatura akt

3 II AKa 42/24

4 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

5 1

6 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA

7 0.11.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

8 Wyrok łączny Sądu Okręgowego w Szczecinie III Wydziału Karnego z dnia 14 grudnia 2023 roku wydany w sprawie III K 236/23.

9 0.11.2. Podmiot wnoszący apelację

10 ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

11 ☐ oskarżyciel posiłkowy

12 ☐ oskarżyciel prywatny

13 ☐ obrońca

14 ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

15 ☐ inny

16 0.11.3. Granice zaskarżenia

17 0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

18 ☐ na korzyść

19 ☒ na niekorzyść

20 ☒ w całości

21 ☐ w części

22 ☐

23 co do winy

24 ☐

25 co do kary

26 ☐

27 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

28 0.11.3.2. Podniesione zarzuty

29 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

30 ☐

31 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

32 ☒

33 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

34 ☐

35 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

36 ☐

37 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

38 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

39 ☐

40 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

41 ☐

42 art. 439 k.p.k.

43 ☐

44 brak zarzutów

45 0.11.4. Wnioski

46 ☒

47 uchylenie

48 ☐

49 zmiana

50 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

51 0.12.1. Ustalenie faktów

52 0.12.1.1. Fakty uznane za udowodnione

53 Lp.

54 Oskarżony

55 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

56 Dowód

57 Numer karty

58 0.12.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

59 Lp.

60 Oskarżony

61 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

62 Dowód

63 Numer karty

64 0.12.2. Ocena dowodów

65 0.12.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

66 Lp. faktu z pkt 2.1.1

67 Dowód

68 Zwięźle o powodach uznania dowodu

69 0.12.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

70 (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

71 Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

72 Dowód

73 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

74 . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

75 Lp.

76 Zarzut

77 1

78 Obraza przepisów prawa materialnego, to jest art.85 k.k. w związku z art.4§1 k.k. i art.81 ust. 1 i 2 Ustawy z dnia 19 czerwca 2020 roku o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID-19 oraz o uproszczonym postępowaniu o zatwierdzenie układu w związku z wystąpieniem COVID-19 polegająca na niezasadnym zastosowaniu przy wymiarze kary łącznej art.85 k.k. i w konsekwencji art.86§1 k.k. w brzmieniu tych przepisów obowiązujących przed dniem 24 czerwca 2020 roku, mimo że przepis art.85 k.k. w tym brzmieniu nie mógł być zastosowany w sprawie gdyż ciąg przestępstw, za który wymierzono skazanemu karę będącą jedną z podstaw kary łącznej orzeczonej w skarżonym wyroku nie został popełniony przed 24 czerwca 2020 roku lecz w marcu 2022 roku i styczniu 2023 roku, co wymagało zastosowania przepisu art.85§1 k.k. w jego brzmieniu obowiązującym od dnia 24 czerwca 2020 roku, w tym w brzmieniu obowiązującym w czasie popełnienia tego ciągu przestępstw jak i w dniu 14 grudnia 2023 roku, to jest w dniu orzekania w przedmiocie kary łącznej, którego zastosowanie winno skutkować umorzeniem postępowania o wydanie kary łącznej wobec braku warunków do wydania wyroku łącznego, gdyż nie wystąpiła wymagana przez art.85§1 k.k. w brzmieniu obowiązującym od dnia 24 czerwca 2020 roku sytuacja, w której sprawca popełnił dwa albo więcej przestępstw zanim zapadł pierwszy, chociażby nieprawomocny wyrok, co do któregokolwiek z przestępstw, których popełnienie skutkowało karami mającymi być podstawą rozstrzygania w przedmiocie kary łącznej.

79 ☐ zasadny

80 ☐ częściowo zasadny

81 ☒ niezasadny

82 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

83 Oceniając stanowisko odwołującego się Prokuratora Rejonowego w Kamieniu Pomorskim wyrażone w omawianym zarzucie zauważyć można, iż może ono wydawać się zasadne, szczególnie przy uwzględnieniu jego uzasadnienia. Jest bowiem tak, iż orzeczenia, którymi skazanemu wymierzono kary analizowane z punktu widzenia możliwości objęcia ich węzłem kary łącznej orzekanej wyrokiem łącznym uprawomocniły się po 24 czerwca 2020 roku. W tej sytuacji, zgodnie z art.81 ust.2 Ustawy z dnia 19 czerwca 2020 roku o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID-19 oraz o uproszczonym postępowaniu o zatwierdzenie układu w związku z wystąpieniem COVID-19 (zwana dalej Ustawą), koniecznym byłoby, tak jak wskazał to apelant, umorzenie postępowania w sprawie o wydanie wyroku łącznego (art.572 k.p.k.) wobec braku podstaw do jego wydania albowiem zgodnie z art.81 ust.2 Ustawy przepisy rozdziału IX Kodeksu karnego w brzmieniu nadanym Ustawą, stosuje się do kar prawomocnie orzeczonych po dniu wejścia w życie Ustawy, a uwzględniając ich treść (art.85 k.k. w brzmieniu obowiązującym od dnia 24 czerwca 2020 roku) nie było możliwym objęcia kar orzeczonych wobec skazanego węzłem kary łącznej orzekanej wyrokiem łącznym ponieważ brak było ku takiemu postąpieniu podstaw, co skarżący w uzasadnieniu swego zarzutu wykazał i zbędnym jest w tym miejscu argumentacji tej powtarzanie.

84 Wskazana powyżej słuszność stanowiska odwołującego się rzecznika oskarżenia publicznego jest jednak pozorna albowiem nie uwzględnia tego, że „Wybór stanu prawnego, który określa zasady łączenia kar w karę łączną, jest wprawdzie uzależniony - zgodnie z art. 81 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 19 czerwca 2020 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID-19 oraz o uproszczonym postępowaniu o zatwierdzenie układu w związku z wystąpieniem COVID-19 (Dz.U. z 2020 r. poz. 1086) - od daty prawomocności kar zawartych w pojedynczych wyrokach, ale nie zamyka jeszcze oceny, czy rzeczywiście to według reguł określonych przez te przepisy (czyli przepisy rozdziału IX KK do 23 czerwca 2020 r. lub po tej dacie) będą kształtowane kary łączne w wyroku łącznym. Trzeba pamiętać bowiem, że art. 4§1 KK ma zastosowanie w procedurze orzekania kary łącznej, a zgodnie z tym przepisem ocenie podlega stan prawny z daty orzekania oraz z daty popełnienia przestępstwa, za które orzeczono karę podlegającą ocenie w procedurze wyroku łącznego.” (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 lipca 2023 roku - I KK 185/23). To stanowisko nie jest jednostkowym, jest ono ugruntowane i powszechnie akceptowane, a na potwierdzenie powyższego wystarczającym jest podanie, iż „Stosując art. 4§1 KK w postępowaniu o wydanie wyroku łącznego, sąd powinien ustalając, która ustawa jest względniejsza dla sprawcy, porównać stan normatywny z dnia orzekania w przedmiocie wydania wyroku łącznego oraz stan normatywny z czasu popełnienia każdego z przestępstw.” (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2013 roku - II KK 84/12).

85 Przenosząc powyższe na grunt sprawy przedmiotowej stwierdzić należy, czego apelant w swym stanowisku nie wziął pod uwagę, że orzekanie w sprawie objęcia węzłem kary łącznej orzekanej wyrokiem łącznym kar wymierzonych skazanemu wyrokami jednostkowymi winno być dwuetapowe. W pierwszym koniecznym jest dokonanie wyboru reżimu prawnego, który ma być stosowany przy uwzględnieniu dat orzekania kar, a w drugim etapie rozważyć należało względność ustaw z punktu widzenia czasu popełnienia przestępstw, za które wymierzono kary mające podlegać łączeniu.

86 Tak jak to już podano uwzględnienie dat uprawomocnienia się orzeczeń, którymi skazanemu wymierzono kary mające podlegać łączeniu nie pozostawia wątpliwości, co do tego, że w tej sytuacji zastosowanie mają przepisy rozdziału IX Kodeksu karnego w brzmieniu obowiązującym od dnia 24 czerwca 2020 roku (art.81 ust.2 Ustawy), a te są tego rodzaju, że nie było możliwym wydanie wyroku łącznego (art.572 k.p.k.). To jest jednak pierwszy etap oceny warunków umożliwiających wydanie wyroku łącznego, na którym, tak jak to wskazano, poprzestać nie można. Koniecznym było przejście do kolejnego, a więc rozważenie względności ustaw z punktu widzenia czasu popełnienia przestępstw. Uwzględnienie powyższego prowadzi do wniosku, iż orzeczenie kwestionowane przez Prokuratora Rejonowego w Kamieniu Pomorskim jest prawidłowe.

87 Wyrokiem Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 18 czerwca 2021 roku wydanym w sprawie III K 68/20 (zmienionym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 10 lutego 2022 roku w sprawie II AKa 209/21) skazanemu wymierzono karę za czyn popełniony w okresie od 2015 roku do 24 września 2019 roku. Porównanie stanu prawnego z tej daty z tym jaki obowiązywał w dacie orzekania prowadzi do wniosku, iż przepisy dotyczące kary łącznej z czasu popełnienia czynu, którego przedmiotem było postępowanie prowadzone w sprawie III K 68/20 Sądu Okręgowego w Szczecinie są względniejsze (art.4§1 k.k.), a względność ta wyraża się w tym, że możliwym było wydanie wyroku łącznego. W tej sytuacji słusznie postąpił Sąd Okręgowy przyjmując za podstawę swego rozstrzygnięcia stan prawny obowiązujący przed dniem 24 czerwca 2020 roku.

88 Mając na uwadze powyższe oraz uwzględniając kierunek apelacji Prokuratora Rejonowego w Kamieniu Pomorskim kwestionowane orzeczenie utrzymano w mocy.

89 Wniosek

90 Uchylenie skarżonego wyroku łącznego i umorzenie postępowania.

91 ☐ zasadny

92 ☐ częściowo zasadny

93 ☒ niezasadny

94 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

95 Uznanie z podstaw określonych powyżej podniesionego przez Prokuratora Rejonowego w Kamieniu Pomorskim zarzutu za niezasadny.

96 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

97 1.

98 Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

99 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

100 0.15.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

101 0.11.

102 Przedmiot utrzymania w mocy

103 Wyrok łączny Sądu Okręgowego w Szczecinie III Wydziału Karnego z dnia 14 grudnia 2023 roku wydany w sprawie III K 236/23.

104 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

105 W ocenie Sądu Apelacyjnego Sąd Okręgowy orzekając w przedmiotowej sprawie nie naruszył prawa materialnego w sposób określony w zarzucie sformułowanym przez rzecznika oskarżenia publicznego.

106 0.15.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

107 0.0.11.

108 Przedmiot i zakres zmiany

109 Zwięźle o powodach zmiany

110 0.15.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

111 0.15.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

112 1.1.

113 ☐ art. 439 k.p.k.

114 Zwięźle o powodach uchylenia

115 2.1.

116 Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

117 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

118 Zwięźle o powodach uchylenia

119 3.1.

120 Konieczność umorzenia postępowania

121 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

122 Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

123 4.1.

124 ☐ art. 454 § 1 k.p.k.

125 Zwięźle o powodach uchylenia

126 0.15.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

127 0.15.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

128 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

129 Przytoczyć okoliczności

130 6. Koszty Procesu

131 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

132 Przytoczyć okoliczności

133 IV

134 O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art.636§1 k.p.k.

135 7. PODPIS

136 SSA Robert Mąka SSA Stanisław Stankiewicz SSA Przemysław Żmuda

137 0.11.3. Granice zaskarżenia

138 Kolejny numer załącznika

139 1

140 Podmiot wnoszący apelację

141 Prokurator Rejonowy w Kamieniu Pomorskim.

142 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

143 Wyrok łączny Sądu Okręgowego w Szczecinie III Wydziału Karnego z dnia 14 grudnia 2023 roku wydany w sprawie III K 236/23.

144 0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

145 ☐ na korzyść

146 ☒ na niekorzyść

147 ☒ w całości

148 ☐ w części

149 ☐

150 co do winy

151 ☐

152 co do kary

153 ☐

154 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

155 0.11.3.2. Podniesione zarzuty

156 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

157 ☐

158 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

159 ☒

160 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

161 ☐

162 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

163 ☐

164 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

165 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

166 ☐

167 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

168 ☐

169 art. 439 k.p.k.

170 ☐

171 brak zarzutów

172 0.11.4. Wnioski

173 ☒

174 uchylenie

175 ☐

176 zmiana