Uzasadnienie orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 24 czerwca 2021 r., II AKa 15/21

uzasadnienie orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 24 czerwca 2021 r., II AKa 15/21

Tekst

1 Sygn. akt II AKa 15/21

2 1.

3 2.WYROK

4 2.1.W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

5 Dnia 24 czerwca 2021 r.

6 4.Sąd Apelacyjny w Szczecinie II Wydział Karny w składzie:

7 5. Przewodniczący: SSA Piotr Brodniak

8 6. Sędziowie: SA Janusz Jaromin (spr.)

9 7. SA Andrzej Wiśniewski

10 8. Protokolant: st. sekr. sądowy Anita Jagielska

11 9.przy udziale prokuratora Prokuratury Okręgowej w Szczecinie Ilony Talar

12 10.po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2021 r. sprawy

13 11.R. K. (1)

14 12.o zadośćuczynienie za niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie

15 13.na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora i pełnomocnika wnioskodawcy

16 14.od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie

17 15.z dnia 30 października 2020 r. sygn. akt III Ko 324/20

18 I. zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy,

19 II. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz wnioskodawcy R. K. (1) kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu wydatków z tytułu ustanowienia pełnomocnika w postępowaniu odwoławczym,

20 III. koszty postępowania ponosi Skarb Państwa.

21 SSA Andrzej Wiśniewski SSA Piotr Brodniak SSA Janusz Jaromin

Uzasadnienie

22 Formularz UK 2

23 Sygnatura akt

24 II AKa 15/21

25 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

26 2

27 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA

28 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

29 Wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 30 października 2020 r. o sygn. akt III Ko 324/20

30 1.2. Podmiot wnoszący apelację

31 ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

32 ☐ oskarżyciel posiłkowy

33 ☐ oskarżyciel prywatny

34 ☐ obrońca

35 ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

36 ☒ inny

37 1.3. Granice zaskarżenia

38 1.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

39 ☒ na korzyść

40 ☒ na niekorzyść

41 ☒ w całości

42 ☒ w części

43 ☐

44 co do winy

45 ☐

46 co do kary

47 ☐

48 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

49 1.1.2. Podniesione zarzuty

50 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

51 ☐

52 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

53 ☒

54 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

55 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

56 ☒

57 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

58 ☒

59 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

60 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

61 ☐

62 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

63 ☐

64 art. 439 k.p.k.

65 ☐

66 brak zarzutów

67 1.4. Wnioski

68 ☒

69 uchylenie

70 ☒

71 zmiana

72 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami

73 przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

74 1.5. Ustalenie faktów

75 1.1.3. Fakty uznane za udowodnione

76 Lp.

77 Oskarżony

78 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

79 Dowód

80 Numer karty

81 2.1.1.1.

82 1.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione

83 Lp.

84 Oskarżony

85 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

86 Dowód

87 Numer karty

88 2.1.2.1.

89 1.6. Ocena dowodów

90 1.1.5. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

91 Lp. faktu z pkt 2.1.1

92 Dowód

93 Zwięźle o powodach uznania dowodu

94 1.1.6. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

95 (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

96 Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

97 Dowód

98 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

99 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

100 Lp.

101 Zarzut

102 3.1.

103 Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, mającego istotny wpływ na treść orzeczenia,

104 a polegającego na błędnym przyjęciu, że R. K. (1) składając w dniu 12 czerwca 2020 r. wniosek o zasądzenie zadośćuczynienia, złożył go w terminie określonym w art. 555 k.p.k., albowiem wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia

105 29 maja 2018 r., sygn. akt III K 298/16 uniewinniający wyżej wymienionego od zarzucanych mu czynów uprawomocnił się w dniu 13 czerwca 2019 r., podczas gdy wyrok ten uprawomocnił się po upływie 14 dni od daty doręczenia prokuratorowi jego odpisu wraz z uzasadnieniem, tj. w dniu 26 września 2018 r., a tym samym został złożony po upływie roku od daty uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, tj. po upływie terminu o jakim mowa w art. 555 k.p.k.

106 ☐ zasadny

107 ☐ częściowo zasadny

108 ☒ niezasadny

109 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

110 Ze względu na znaczenie zarzutu przedawnienia roszczenia dla sprawy o zadośćuczynienie, tj. o cywilnoprawne roszczenie analizowane w procedurze karnej, należy się do niego odnieść w pierwszej kolejności i od razu wskazać, że całkowicie bezzasadnie prokurator forsuje ten zarzut od początku postępowania.

111 Obszernie analizując kwestię terminu uprawomocnienia wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 29 maja 2018 r. o sygn. akt III K 298/16, prokurator dochodzi do zupełnie niezasadnego wniosku, że bez względu na termin ustalenia, czy jedyny podmiot, który wniósł apelację posiadał wówczas status strony, prawomocność orzeczenia następuje z dniem, gdy upłynie termin do zaskarżenia wyroku przez ostatni rzeczywiście uprawniony do zaskarżenia wyroku podmiot (w niniejszej sprawie był to prokurator).

112 W literaturze prawomocność jest najczęściej przedstawiana jako instytucja dwuczłonowa - w postaci prawomocności materialnej i formalnej. Nie jest to jednak podział prawomocności na dwie klasy, gdyż prawomocność materialna jest po prostu skutkiem prawomocności formalnej. Skutek ten polega na zakazie ponownego rozpatrywania tego, co jest już przedmiotem formalnie prawomocnego rozstrzygnięcia. Prawomocność formalna jest definiowana jako nieodwołalność decyzji, która obejmuje także pojęcie niezaskarżalności. Pogląd uznający za kryterium prawomocności orzeczenia jego niezaskarżalność, a nie nieodwoływalność, jest szeroko reprezentowany w polskiej nauce procesu karnego (M. Rogalski, Prawomocność orzeczenia [w:] System Prawa Karnego Procesowego. Tom IV. Dopuszczalność procesu, red. P. Hofmański, M. Jeż-Ludwichowska, A. Lach, Warszawa 2015, SIP LEX i przywołana tam literatura), a także w orzecznictwie Sądu Najwyższego (zob. wyrok SN z 7 stycznia 1951 r., K 28/50, NP 1951, nr 7–8, s. 81; uchwała składu 7 sędziów SN z 30 września 1970 r., VI KZP 35/70, OSNKW 1970, nr 12, poz. 156; uchwała składu 7 sędziów SN z 29 października 1971 r., VI KZP 105/70, OSNKW 1972, nr 2, poz. 21; wyrok SN z 27 czerwca 1973 r., II KR 131/73, OSNPG 1974, nr 1, poz. 12, LexPolonica nr 412682; wyrok SN z 4 marca 1977 r., I KR 5/77, OSNKW 1977, nr 12, poz. 140). Orzeczenie prawomocne formalnie stanowi "ostatnie słowo" w procesie, który w przedmiocie tego orzeczenia nie może być kontynuowany (A. Kaftal: Prawomocność wyroków sądowych w prawie karnym procesowym, Warszawa 1966, s. 24). Prawomocność materialna jest konsekwencją prawomocności formalnej działającą „na zewnątrz” - w stosunku do innych ewentualnych procesów, których prowadzić nie pozwala.

113 Orzeczenie uzyskuje przymiot prawomocności z chwilą wydania, gdy ustawa uznaje je za niezaskarżalne, a jeśli przysługuje od niego środek odwoławczy - z bezskutecznym upływem terminu zaskarżenia. Jak zasadnie podnosi Sąd Najwyższy w postanowieniu z 8 grudnia 2003 r., o sygn. akt V KK 259/03 (OSNKW 2004, nr 1, poz. 11), jeśli w ustawowo określonym terminie wpłynie środek odwoławczy od zaskarżalnego orzeczenia, wówczas postępowanie w sprawie musi być kontynuowane do chwili wydania prawomocnego orzeczenia w następstwie złożenia tego środka. W pierwszej kolejności sprowadza się ono do kontroli formalnych warunków skuteczności wniesienia środka odwoławczego z punktu widzenia kryteriów określonych w art. 429 § 1 k.p.k., a więc także - legitymacji procesowej osoby, która złożyła ten środek. Postanowienie organu odwoławczego o pozostawieniu środka bez rozpoznania, podjęte w trybie art. 430 § 1 k.p.k. (a takie zostało wydane przez Sąd Apelacyjny w niniejszej sprawie), jako podlegające zaskarżeniu musi się uprawomocnić, jeśli ma oznaczać definitywne zakończenie postępowania karnego. Nie ma żadnych podstaw by przyjąć, że w razie nierozpoznania środka odwoławczego z powodu braku legitymacji procesowej po stronie skarżącego, czynności procesowe podjęte w rezultacie złożenia apelacji nie mają znaczenia dla ustalenia daty prawomocności orzeczenia. Także bowiem nieskuteczne formalnie, ale dokonane w terminie ustawowym, zaskarżenie nieprawomocnego orzeczenia wymaga uruchomienia procedury przewidzianej w art. 429 § 1 k.p.k., i dopiero doprowadzenie jej do końca może stworzyć sytuację, w której nie będzie możliwe kontynuowanie postępowania w sprawie. Zbieżny z tym pogląd wyrażał Sąd Najwyższy w postanowieniach z dnia 10 kwietnia 1975 r., II KRN 4/75 (niepubl.) i z dnia 10 lutego 1982 r., V KRN 266/82 (Probl. Praw. 1982, nr 7, s. 75-77), co spotkało się z aprobatą w piśmiennictwie (W. Grzeszczyk: Kasacja w sprawach karnych, Warszawa 2001, s. 45, T. Grzegorczyk [w:] Kodeks postępowania karnego. Tom I. Artykuły 1-467. Komentarz, Warszawa 2014, art. 429, art. 430).

114 W związku z powyższym za całkowicie uzasadnione należy uznać zarówno przekonanie wnioskodawcy o wniesieniu powództwa w terminie, jak i jasną, przekonującą argumentację Sądu I instancji w tej kwestii.

115 Wniosek

116 Wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie wniosku, ewentualnie uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Szczecinie

117 ☐ zasadny

118 ☐ częściowo zasadny

119 ☒ niezasadny

120 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

121 Ponieważ w sprawie nie doszło do przedawnienia roszczenia, wniosek o modyfikację orzeczenia nie mógł zostać uwzględniony, zaś przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania nie znajduje uzasadnienia, gdyż nie ujawniły się przesłanki z art. 439 § 1 k.p.k. czy art. 454 k.p.k. ani nie ma żadnych kwestii wymagających przeprowadzenia od nowa przewodu sądowego.

122 3.2.

123 Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, mającego istotny wpływ na treść orzeczenia, a polegający na przyjęciu, że zastosowanie wobec R. K. (1) postanowieniem Sądu Rejonowego Szczecin - Centrum w Szczecinie z dnia 8 października 2015 r., sygn. akt V Kp 982/15 tymczasowe aresztowanie było niewątpliwie niesłuszne, podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazywał na duże prawdopodobieństwo popełnienia przez R. K. (1) zarzucanych mu przestępstw, a za zastosowaniem środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania przemawiała obawa matactwa ze strony wyżej wymienionego

124 ☐ zasadny

125 ☐ częściowo zasadny

126 ☒ niezasadny

127 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

128 Choć prokurator starając się przekonać, iż tymczasowe aresztowanie R. K. (1) nie było niewątpliwie niesłuszne przytoczyła obszerne przykłady z orzecznictwa w tej kwestii, to nie można podzielić jej stanowiska. Duże prawdopodobieństwo popełniają zarzucanych przestępstw zostało w sposób oczywisty obalone wyrokiem uniewinniającym. Jednocześnie, w toku postępowania w przedmiocie odszkodowania (ani w sprawie III K 298/16) prokurator nie przedstawił żadnych argumentów potwierdzających, że faktycznie zagrożenie matactwem ze strony wnioskodawcy istniało, tym bardziej, że (jak wynika z materiałów prasowych przedstawionych przez pełnomocnika wnioskodawcy - k. 228) prokuratura deklarowała wówczas, że zatrzymania nie wynikały z kalendarza wyborczego, a z dążenia do nie utrudniania wówczas podejrzanym żniw i dlatego odbyły się dopiero na jesieni. Skoro oskarżyciel mógł pozwolić sobie na opóźnienie zatrzymań od lata do połowy października to niewątpliwie nie obawiał się wpływu m.in. wnioskodawcy na inne osoby występujące w sprawie.

129 Fakt, iż twierdzenia w tym zakresie zawarte we wniosku o zastosowanie tymczasowego aresztowania przekonały Sąd stosujący ten środek nie może być dowodem wzmacniającym takie stanowisko, bowiem to właśnie ta decyzja Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum jest przedmiotem osądu w niniejszej sprawie. Choć prokurator się z nią zgadza, to argumenty zebrane w aktach niniejszej sprawy wskazują, że była ona niewątpliwie niesłuszna. Zresztą, wbrew stanowisku skarżącej, potwierdza to przywołane w apelacji szybkie wycofanie się organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze ze stosowania tymczasowego aresztowania. Zamiast wnioskowanego okresu 2 miesięcy, wystarczyło prokuratorowi 10 dni na przeprowadzenie potrzebnych czynności i zmianę zdania co do konieczności izolowania (a więc i zagrożenia matactwem) R. K. (1). Choćby z tego powodu należy uznać, że izolacja była niewątpliwie niesłuszna, co jedynie potwierdził wyrok uniewinniający wszystkich podejrzanych niemal 3 lata później.

130 Za zupełnie oderwane od treści zeznań wnioskodawcy (których wiarygodności prokurator nie podważa) trzeba zaś uznać twierdzenie, iż jego tymczasowe aresztowanie nie spowodowało dolegliwości, których wnioskodawca nie powinien ponieść. Jeśli R. K. (1) utracił w tym czasie 10 kg wagi, a samo jego zatrzymanie przeprowadzone na oczach 7-letniego syna i „prowadzanie skutego po całej posesji” wzbudziło zainteresowanie sąsiadów, to niewątpliwie były to dolegliwości, których wobec ostatecznego uniewinnienia wnioskodawca nie powinien był ponieść. W związku z tym, zarzut nie mógł być uznany za zasadny.

131 Wniosek

132 Wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie wniosku, ewentualnie uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Szczecinie

133 ☐ zasadny

134 ☐ częściowo zasadny

135 ☒ niezasadny

136 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

137 Ponieważ Sąd Okręgowy zasadnie uznał, że tymczasowe aresztowanie wnioskodawcy było niewątpliwie niesłuszne, ani wniosek o modyfikację orzeczenia ani o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania nie znajduje uzasadnienia.

138 3.3.

139 Zarzut obrazy przepisów prawa materialnego, a to art. 445 § 2 k.c. w związku z art. 552 § 1 i 4 k.p.k. - poprzez oddalenie roszczenia wnioskodawcy R. K. (1) o zasądzenie na jego rzecz zadośćuczynienia powyżej kwoty 5.000 zł w sytuacji, gdy kwota 5.000 zł jest kwotą symboliczną i niespełniającą funkcji „sumy odpowiedniej" w rozumieniu art. 445 § 2 K.c. biorąc pod uwagę stopień dolegliwości stosowanego wobec wnioskodawcy tymczasowego aresztowania, całokształt okoliczności zatrzymania jego osoby, utratę dobrego imienia wnioskodawcy (w tym w małej, lokalnej społeczności), napiętnowanie społeczne, utratę możliwości funkcjonowania w sektorze publicznym na kolejne lata, to jest co najmniej do roku 2015.

140 ☐ zasadny

141 ☐ częściowo zasadny

142 ☒ niezasadny

143 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

144 Choć Sąd Okręgowy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podkreślił przyczyny zasądzenia zadośćuczynienia, nie wskazał dlaczego nie przyznał kwoty, o którą wnosił R. K. (1) (tj. - jak ostatecznie wskazano w toku rozprawy - 15.000 zł) poza przywołaniem krótkiego okresu aresztowania. Niewątpliwie długotrwałość izolacji stanowi największą uciążliwość i jednocześnie obiektywny czynnik pozwalający na ustalenie wysokości zadośćuczynienia. Uzupełniając skrótowy wywód Sądu I instancji w tej kwestii, jako przyczyny nie przyznania wyższego zadośćuczynienia należy przywołać okoliczności przedstawione w zeznaniach wnioskodawcy na rozprawie, z których wynika, że pomimo przywołanych powyżej niezasadnych i poniżających w opinii społecznej okoliczności, zabezpieczono w dużej mierze jego potrzeby i realizowano jego uprawnienia. Zapewniono mu w okresie tymczasowego aresztowania dwukrotny kontakt z obrońcą (w ciągu 10 dni), a w czasie zatrzymania - także z żoną. Zatrzymania dokonali nieumundurowani funkcjonariusze w nieoznakowanym pojeździe, co zapewne miało skutkować zmniejszeniem zainteresowania osób postronnych. Wnioskodawca nie doznał przykrości ze strony osób, z którymi został osadzony, zaś pomimo utraty wagi, badania kontrolne przeprowadzenie po opuszczeniu izolacji nie potwierdziły pogorszenia stanu zdrowia wnioskodawcy.

145 W związku z tym, mając na uwadze medialny charakter sprawy i silny stres, jakiemu wnioskodawca był poddany w czasie tymczasowego aresztowania, ale też krótki czas izolacji i nie wywołanie większych skutków zdrowotnych, należy uznać, że zadośćuczynienie przyznane w zaskarżonym wyroku nie narusza prawa materialnego, w tym zwłaszcza art. 445 § 2 k.c. w związku z art. 552 § 1 i 4 K.p.k.

146 Pełnomocnik wnioskodawcy w żadnym miejscu nie wykazał zaś, że R. K. (1) utracił „możliwość funkcjonowania w sektorze publicznym co najmniej do roku 2015” ani tym bardziej nie wyjaśnił, dlaczego akurat ten rok wskazał, skoro wtedy podejrzany był aresztowany, a wspomniana utrata miała trwać „następne lata”. Podkreślić trzeba, że wnioskodawca już w chwili zatrzymania nie pracował w (...) (wobec czego za zupełnie dowolne należy uznać twierdzenia o spodziewanym w tym okresie awansie), a w prywatnym podmiocie, zajmując się handlem płodami rolnymi, bez problemu powrócił też do pracy po tymczasowym aresztowaniu, pracodawca wniósł nawet poręczenie majątkowe, zaś już po upływie 9 miesięcy wnioskodawca zmienił zatrudnienie. Nie można jednak uznać, że wykazano, by wskutek tymczasowego aresztowania wykonywanie obowiązków w ramach dotychczasowego zatrudnienia była utrudniona. Problemów w pracy nie odczuła też zatrudniona w sektorze publicznym małżonka R. K. (1). Na koniec wypada wskazać, że zadośćuczynienie przyznane wnioskodawcy za 10 dni izolacji wynosi więcej niż jego ówczesne miesięczne wynagrodzenie, więc niezasadnie pełnomocnik twierdzi w apelacji, że jest to kwota symboliczna.

147 Wniosek

148 Wniosek o zmianę wyroku w zaskarżonej części i zasądzenie na rzecz wnioskodawcy R. K. (1) z tytułu zadośćuczynienia kwoty 15.000 złotych w miejsce dotychczas zasądzonej kwoty 5.000 zł

149 ☐ zasadny

150 ☐ częściowo zasadny

151 ☒ niezasadny

152 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

153 Ponieważ nie można uznać, że zasądzona na rzecz wnioskodawcy kwota jest nieadekwatna do uciążliwości okresu jego tymczasowego aresztowania, nie było żadnych podstaw do zmiany wysokości przyznanego mu zadośćuczynienia.

154 3.4.

155 Zarzut naruszenia przepisów postępowania karnego, mającego wpływ na treść orzeczenia, a to art. 5 § 2 k.p.k. – poprzez nierozpoznanie i nieprzyjęcie wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności tych przemawiających za przyznaniem na rzecz wnioskodawcy wysokości zadośćuczynienia podanej we wniosku, a w konsekwencji ustalenie wysokości zadośćuczynienia nieodpowiadającej doznanej przez R. K. (1) krzywdzie.

156 ☐ zasadny

157 ☐ częściowo zasadny

158 ☒ niezasadny

159 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

160 Już na wstępie wypada przypomnieć, że zarzut obrazy art. 5 § 2 k.p.k. nie może być podnoszony jednocześnie z (przytoczonym poniżej) zarzutem naruszenia art. 7 k.p.k., gdyż dotyczy wtórnej do ustaleń faktycznych płaszczyzny procedowania. Mianowicie, niedających się usunąć wątpliwości, które mogą powstać jedynie wówczas, gdy sąd orzekający, po wyczerpaniu wszystkich możliwości dowodowych, oceni materiał dowodowy zgodnie ze standardami wyznaczonymi przez zasadę swobodnej oceny dowodów (wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 20 lipca 2016 r., sygn. akt II AKa 177/16). Odrębnie odnosząc się od (prawidłowych) ustaleń faktycznych w dalszej części uzasadnienia, w tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z art. 5 § 2 k.p.k. niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść oskarżonego (tu: wnioskodawcy) i trudno w związku z tym znaleźć w tym przepisie podstawę do zarzucenia „nierozpoznanie i nieprzyjęcie wszystkich okoliczności sprawy”. Odnosząc się zaś do normy zawartej w ww. przepisie, trzeba wskazać, że pełnomocnik w żadnym miejscu nie przedstawił wątpliwości, jakie wyłaniać by się miały na tle zaskarżonego rozstrzygnięcia, a jedynie wyraża niezadowolenie z wysokości przyznanej R. K. (1) kwoty zadośćuczynienia. W związku z tym, nie ma żadnych podstaw do podzielenia jego stanowiska co do naruszenia art. 5 § 2 k.p.k.

161 Wniosek

162 Wniosek o zmianę wyroku w zaskarżonej części i zasądzenie na rzecz wnioskodawcy R. K. (1) z tytułu zadośćuczynienia kwoty 15.000 złotych w miejsce dotychczas zasądzonej kwoty 5.000 zł

163 ☐ zasadny

164 ☐ częściowo zasadny

165 ☒ niezasadny

166 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

167 Wobec braku podstaw do uznania, że Sąd pominął w swych rozważaniach okoliczności korzystne dla wnioskodawcy, bądź że kwota przyznanego zadośćuczynienia jest nieadekwatna do krzywdy R. K. (1), nie było możliwe uwzględnienie wniosku o orzeczenie zadośćuczynienia w wyższej kwocie.

168 3.5.

169 Zarzut naruszenia przepisów postępowania karnego, mającego wpływ na treść orzeczenia, a to art. 7 k.p.k. - poprzez dokonanie oceny zebranych dowodów z naruszeniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego wyrażające się w wyciągnięciu z tychże dowodów nietrafnych wniosków co do należnej wnioskodawcy kwoty zadośćuczynienia.

170 ☐ zasadny

171 ☐ częściowo zasadny

172 ☒ niezasadny

173 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

174 By uniknąć powtórzenia okoliczności przytoczonych powyżej, podkreślić trzeba, że okoliczności przemawiające za przyznaniem zadośćuczynienia Sąd I instancji przytoczył znacznie szerzej niż te, które miały ograniczać jej wysokość. Zasadnie też uznał za adekwatną kwotę 5.000 zł, co wyjaśnił przywołując krótkotrwałość tymczasowego aresztowania jako przeszkodę dla przyznania kwoty wyższej. Jak słusznie pełnomocnik wskazuje, zadośćuczynienie musi być adekwatne i stanowić odczuwalną wartość dla wnioskodawcy. Nie może jednak stanowić nadmiernego przysporzenia dla niesłusznie aresztowanego. W związku z tym, nie było podstaw do uznania, że kwota zadośćuczynienia za 10 dni tymczasowego aresztowania przekraczająca ówczesne miesięczne zarobki wnioskodawcy, jest nieadekwatna do krzywdy R. K. (1), a już zupełnie dowolne jest twierdzenie o wyciągnięciu nietrafnych wniosków z zebranych w spawie dowodów.

175 Zarzut dowolnej oceny określonego dowodu czy też jego pominięcia przez sąd meriti może zasługiwać na uwzględnienie przez sąd odwoławczy tylko wówczas, gdy skutkiem takiej dowolnej oceny dowodów lub ich pominięcia są błędne ustalenia faktyczne (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 15 grudnia 2020 r., II AKa 111/20, LEX nr 3115667). W niniejszej sprawie Sąd Okręgowy dokonał prawidłowych ustaleń, wyważając dane wynikające z całości zebranego materiału dowodowego (dostarczonego głównie przez pełnomocnika wnioskodawców), w związku z czym, nie można przychylić się do stanowiska obrońcy w tym zakresie. Jedynie uzupełniająco wypada w tej kwestii powtórzyć za apelacją prokuratora, że większość materiałów prasowych, które pełnomocnik przedstawił na dowód publicznego poniżenia R. K. (1), wbrew sugestiom wnioskodawcy, z życzliwością odnosiła się do aresztowanych, a tylko niektóre wskazują, że wśród rolników był też były pracownik Agencji Nieruchomości Rolnych. Nigdzie nie pojawia się choćby jego inicjał czy imię. Wobec tego podkreślanie infamii z jaką zapewne spotkał się w ograniczonym zakresie wnioskodawca i którą uwzględniała kwota zadośćuczynienia, nie znajduje uzasadnienia dla zwiększenia przyznanej R. K. (1) kwoty.

176 Wniosek

177 Wniosek o zmianę wyroku w zaskarżonej części i zasądzenie na rzecz wnioskodawcy R. K. (1) z tytułu zadośćuczynienia kwoty 15.000 złotych w miejsce dotychczas zasądzonej kwoty 5.000 zł

178 ☐ zasadny

179 ☐ częściowo zasadny

180 ☒ niezasadny

181 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

182 Wobec braku podstaw do uznania, że Sąd pominął w swych rozważaniach okoliczności korzystne dla wnioskodawcy, bądź, że kwota przyznanego zadośćuczynienia jest nieadekwatna do krzywdy R. K. (1), nie było możliwe uwzględnienie wniosku o orzeczenie zadośćuczynienia w wyższej kwocie.

183 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

184 4.1.

185 Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

186 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

187 1.7. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

188 5.1.1.

189 Przedmiot utrzymania w mocy

190 Całość wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 30 października 2020 r. o sygn. akt III Ko 324/20

191 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

192 Żaden z podniesionych zarzutów nie podważył zasadności ustaleń dokonanych przez Sąd Okręgowy i adekwatności kwoty przyznanej wnioskodawcy jak zadośćuczynienie za oczywiście niesłuszne tymczasowe aresztowanie. Wyrok należało więc utrzymać w mocy.

193 1.8. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

194 5.2.1.

195 Przedmiot i zakres zmiany

196 Zwięźle o powodach zmiany

197 1.9. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

198 1.1.7. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

199 5.3.1.1.1.

200 ☐ art. 439 k.p.k.

201 Zwięźle o powodach uchylenia

202 5.3.1.2.1.

203 Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

204 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

205 Zwięźle o powodach uchylenia

206 5.3.1.3.1.

207 Konieczność umorzenia postępowania

208 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

209 Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

210 5.3.1.4.1.

211 ☐ art. 454 § 1 k.p.k.

212 Zwięźle o powodach uchylenia

213 1.1.8. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

214 1.10. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

215 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

216 Przytoczyć okoliczności

217 6. Koszty Procesu

218 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

219 Przytoczyć okoliczności

220 II.

221 Wobec złożenia stosownego wniosku przez pełnomocnika wnioskodawcy z wyboru, na podstawie art. 554 § 4 k.p.k. zasadne było przyznanie wnioskodawcy uzasadnionych wydatków, w tym z tytułu ustanowienia jednego pełnomocnika, według norm przepisanych, tj. § 11 ust. 6 oraz § 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.

III.

222 Jednocześnie, mając na uwadze że zgodnie z art. 554 § 4 k.p.k., postępowanie w przedmiocie zadośćuczynienia za niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie jest wolne od kosztów sądowych, jako podmiot zobowiązany do ich poniesienia wskazać należało Skarb Państwa.

223 7. PODPIS

224 SSA Andrzej Wiśniewski SSA Piotr Brodniak SSA Janusz Jaromin

225 1.11. Granice zaskarżenia

226 Kolejny numer załącznika

227 1

228 Podmiot wnoszący apelację

229 prokurator

230 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

231 całość wyroku

232 0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

233 ☐ na korzyść

234 ☒ na niekorzyść

235 ☒ w całości

236 ☐ w części

237 ☐

238 co do winy

239 ☐

240 co do kary

241 ☐

242 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

243 0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty

244 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

245 ☐

246 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

247 ☐

248 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

249 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

250 ☐

251 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

252 ☒

253 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

254 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

255 ☐

256 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

257 ☐

258 art. 439 k.p.k.

259 ☐

260 brak zarzutów

261 0.1.1.4. Wnioski

262 ☒

263 uchylenie

264 ☒

265 zmiana

266 1.12. Granice zaskarżenia

267 Kolejny numer załącznika

268 2

269 Podmiot wnoszący apelację

270 pełnomocnik wnioskodawcy

271 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

272 oddalenie w pkt I wyroku roszczenia ponad kwotę 5.000 zł

273 0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

274 ☒ na korzyść

275 ☐ na niekorzyść

276 ☐ w całości

277 ☒ w części

278 ☐

279 co do winy

280 ☐

281 co do kary

282 ☐

283 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

284 0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty

285 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

286 ☐

287 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

288 ☒

289 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

290 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

291 ☒

292 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

293 ☐

294 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

295 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

296 ☐

297 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

298 ☐

299 art. 439 k.p.k.

300 ☐

301 brak zarzutów

302 0.1.1.4. Wnioski

303 ☐

304 uchylenie

305 ☒

306 zmiana