Wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 2 września 2025 r., III AUa 82/25

wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 2 września 2025 r., III AUa 82/25

Tekst

1 Sygn. akt III AUa 82/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 Dnia 2 września 2025 r.

3 Sąd Apelacyjny w Szczecinie

4 III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

5 w osobie:

6 Przewodnicząca

7 Sędzia SA Jolanta Hawryszko

8 po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 września 2025 r. w S.

9 sprawy ubezpieczonej L. K.

10 przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.

11 z udziałem płatnika składek (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S.

12 o podleganie ubezpieczeniom społecznym

13 na skutek apelacji organu rentowego od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 12 grudnia 2024 r., sygn. akt VI U 153/23

14 1. zmienia zaskarżony wyrok i oddala odwołanie oraz zasądza od L. K. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego przed sądem pierwszej instancji wraz z ustawowymi odsetkami należnymi za okres od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty;

15 2. zasądza od L. K. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. kwotę 270 (dwieście siedemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym wraz z ustawowymi odsetkami należnymi od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty.

16 SSA Jolanta Hawryszko

17 III AUa 82/25

Uzasadnienie

18 Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. decyzją z 7 grudnia 2022 roku stwierdził, że ubezpieczona L. K. u płatnika składek (...) Sp. z o.o.

19 l) nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu jako zleceniobiorca w okresie od 01.11.2021 r. do 30.12.2021 r.

20 2) nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu jako pracownik w okresie od 01.01.2022 r. do 31.05.2022 r..

21 Ubezpieczona wniosła odwołanie od powyższej decyzji. W odpowiedzi na odwołanie pozwany organ rentowy wniósł o jego oddalenie w całości oraz o obciążenie odwołującej obowiązkiem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

22 Sąd Okręgowy w Szczecinie wyrokiem z dnia 12.12.2024 r. zmienił zaskarżoną decyzję i ustalił, że ubezpieczona L. K. u płatnika (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. podlegała ubezpieczeniom społecznym jako zleceniodawca w okresie po dnia 1 listopada 2021 roku do dnia 30 grudnia 2021 roku oraz jako pracownik w okresie od dnia 1 stycznia 2022 roku do dnia 31 maja 2022 roku.

23 Sąd Okręgowy ustalił, że (...) Sp. z o.o. z siedzibą w S. została zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym w dniu 5 lutego 2016 toku. Przeważającym przedmiotem działalności spółki jest działalność agencji pracy tymczasowej. Wspólnikami (...) Sp. z o.o. są V. T. oraz N. L.. Od 11 grudnia 2019 roku ubezpieczona została zgłoszona w KRS jako prokurent spółki. Wpisem z 15 kwietnia 2022 roku ubezpieczona została wykreślona jako prokurent i jako prokurenta wpisano K. R..

24 Ubezpieczona w dniu 1 listopada 2021 roku zawarła umowę zlecenia nr (...) z (...) Sp. z o.o. z siedzibą w S., na czas określony od 2 listopada do 31 grudnia 2021; ustalono za wykonanie prac określonych w umowie wynagrodzenie w wysokości 19,70 zł brutto za godzinę pracy oraz premie uznaniową. W ramach umowy zlecenia ubezpieczona była zobowiązana do wykonania czynności: prowadzenie dokumentacji zleceniodawcy, reprezentacja zleceniodawcy przed urzędami, organami użyteczności publicznej, klientami oraz kontrahentami zleceniodawcy, organizacja pracy biura. Płatnik składek (...) Sp. z o.o. zgłosił ubezpieczoną do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych: emerytalnego, rentowych i wypadkowego z tytułu wykonywania umowy zlecenia od 2 listopada do 31 grudnia 2021. Zgłoszenie do ubezpieczeń wpłynęło do Zakład Ubezpieczeń Społecznych w dniu 20 grudnia 2021. Z dniem 30 grudnia 2021 ubezpieczona została wyrejestrowana z ubezpieczeń społecznych jako zleceniobiorca.

25 Równolegle z zatrudnieniem w (...) Sp. z o.o. ubezpieczona była zatrudniona na podstawie umowy o pracę w (...) Sp. z o.o., w pełnym wymiarze czasu pracy i została zgłoszona do ubezpieczeń przez tego płatnika od 1 kwietnia 2020 do 30 czerwca 2022. Wspólnikami (...) Sp. z o.o. są V. T. oraz ubezpieczona.

26 W dniu 4 marca 2021 ubezpieczona urodziła dziecko i złożyła wniosek o zasiłek macierzyński na okres od 1 marca 2021 do 27 lutego 2022 z tytułu zatrudnienia w (...) Sp. z o.o.

27 W dniu 2 listopada 2021 ubezpieczona złożyła wniosek o skrócenie okresu zasiłku macierzyńskiego do dnia 1 listopada 2021, co motywowała chęcią uzyskania większych środków na utrzymanie siebie i dzieci w Polsce.

28 W dniu 3 stycznia 2022 płatnik składek (...) Sp. z o.o. zawarł z ubezpieczoną umowę o pracę na czas nieokreślony w wymiarze 1/2 etatu, za wynagrodzeniem w wysokości 3.010,00 zł brutto miesięcznie. Do obowiązków ubezpieczonej w ramach umowy o pracę należało prowadzenie dokumentacji zleceniodawcy, reprezentacja zleceniodawcy przed urzędami, organami użyteczności publicznej, klientami oraz kontrahentami zleceniodawcy, organizacja pracy biura. Podstawa wymiaru składak L. K. z tytułu umowy o pracę wynosiła: styczeń 2022 r. - 0,00 zł, luty 2022 r. – 4 748,87 zł, marzec 2022 r. – 5 532,08 zł, kwiecień 2022 – 5 532,08 zł, maj 2022 r. – 2 547,00 zł. Ubezpieczona odbyła w 2 stycznia 2022 szkolenie wstępne w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy i otrzymała zaświadczenie lekarskie od lekarza medycyny pracy, o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy u płatnika. Ubezpieczona podpisywała listy obecności. Od 1 stycznia 2022 ubezpieczona została zgłoszona przez (...) Sp. z o.o. do ubezpieczeń społecznych z tytułu wykonywania umowy o pracę. Zgłoszenie wpłynęło do ZUS w dniu 7 stycznia 2022.

29 W dniu 10 kwietnia 2022 ubezpieczona urodziła drugie dziecko i złożyła wniosek o zasiłek macierzyński na okres od 10 kwietnia 2022 do 9 kwietnia 2023. W dniu 1 czerwca 2022 ubezpieczona z przyczyn zdrowotnych wypowiedziała umowę o pracę zawartą z płatnikiem (...) Sp. z o.o. w S.. W dniu 13 lipca 2022 ubezpieczona została wstecznie od 1 czerwca 2022 wyrejestrowana z ubezpieczeń jako pracownik płatnika (...) Sp. z o.o. w S..

30 Ubezpieczona na początku 2018 roku szukała pracy w Ukrainie. W Ż. znalazła firmę rekrutacyjną i rozpoczęła pracę w firmie (...). W 2018 i 2019 roku spółki (...), których przedmiot działalności jest taki sam, miały tylko dwóch kontrahentów, ale w miarę upływu czasu rozrosły się i spółka (...) potrzebowała dodatkowego kierownika. W 2019 roku właściciel firmy (...) złożył ubezpieczonej ofertę pracy w Polsce. Od tego momentu ubezpieczona pracowała dla spółki (...) w Polsce. Aby była uprawniona do samodzielnego podpisywania umów z pracownikami, uczyniono ją prokurentem jednej ze spółek oraz mniejszościowym współudziałowcem drugiej spółki. Nigdy nie podejmowała żadnych decyzji o charakterze zarządzającym w żadnej z tych spółek. Te podejmował wyłącznie V. T.. Przedmiot działalności obu spółek był identyczny, ich zakres działania cały czas się przeplatał. Przedmiotem działalności spółek było sprowadzanie do Polski pracowników z Ukrainy, zapewnianie im pracy, stosownych pozwoleń, miejsc zamieszkania itp.

31 W dniu 1 listopada 2021 roku ubezpieczona rozpoczęła pracę jako manager w spółce (...) na podstawie umowy zlecenia. Równocześnie ubezpieczona była prokurentem spółki (...), którym została jeszcze w Ukrainie, aby móc załatwiać sprawy pracowników przyjeżdżających do Polski z Ukrainy. Spółka nie miała wtedy siedziby w Polsce. Stanowisko pracy zajmowane przez ubezpieczoną w spółce (...) Sp. z o.o. było stanowiskiem nowoutworzonym, a zatrudnienie ubezpieczonej na podstawie umowy zlecenia spowodowane było zapotrzebowaniem na pracownika kadr rozwijającej się firmy. Umowa zlecenia z ubezpieczoną była traktowana przez pracodawcę jako rodzaj okresu próbnego, tj. chciał sprawdzić, czy ubezpieczona poradzi sobie z pracą w dwóch spółkach. Czas na sprawdzenie był ustalony na dwa miesiące. Po tym czasie okazało się, że ubezpieczona dobrze sobie radzi, więc od 1 stycznia 2022 roku płatnik podpisał z ubezpieczoną umowę o pracę na czas nieokreślony.

32 W ramach obydwu umów, tj. umowy zlecenia i umowy o pracę, ubezpieczona wykonywała te same czynności polegające na: prowadzeniu dokumentacji spółki, reprezentowaniu spółki przed urzędami, organami administracji publicznej, klientami oraz kontrahentami, organizacją pracy biura. Ubezpieczona podpisywała aneksy z właścicielami wynajmowanych mieszkań przez P. dla pracowników tymczasowych, wyjeżdżała służbowo do W. w celu otwarcia nowego oddziału firmy (poszukiwała lokalu dla biura, przeprowadziła rozmowy kwalifikacyjne z kandydatami do pracy) i nawiązania współpracy z firmami (...) S. A. odział w B. oraz (...) Sp. z o. o. odział w B., poszukiwała nowego lokalu w S. z uwagi na zwiększenie ilości pracowników biurowych, podpisała umowy wynajmu nowego biura na ul. (...), wystawiła faktury, sprawdzała ewidencję pracy pracowników, podpisywała wnioski — oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy przez cudzoziemców, odbywała comiesięczne spotkania z właścicielami mieszkań wynajmowanych przez P. dla pracowników tymczasowych, poszukiwała nowych kontrahentów. Ze wszystkich swoich działań ubezpieczona zdawała codzienną relację V. T. i to do niego zawsze należała ostateczna decyzja co do dalszych działań. W trakcie codziennych spotkań V. T. wyznaczał ubezpieczonej zakres obowiązków na następny dzień.

33 W trakcie zasiłku macierzyńskiego ubezpieczona ciężko zachorowała na chorobę nowotworową. W związku z powiązaniami rodzinnymi poddawała się leczeniu zarówno w Polsce, jak i poza jej granicami (w Izraelu). Stan zdrowia spowodował, że zdecydowała się zrezygnować z pracy co wywołało konflikt z V. T..

34 Sąd Okręgowy uwzględnił odwołanie, wskazując jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 6 ust. 1 pkt 1 i 4, art. 8, art. 12 ust. 1, art. 13 pkt. l i 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych z dnia 13 października 1998 r. (Dz. U. z 2024r., poz. 497 ze zm.), art. 22 § 1 k.p. oraz art. 734 § 1 k.c., art. 353 ¹ k.c., art. 65 k.c., art. 83 § 1 k.c.

35 Sąd Okręgowy przytoczył treść wymienionych regulacji oraz szeroko omówił istotę stosunku pracy, jak też cechy charakterystyczne stosunku zlecenia. Sąd I instancji poczynił także rozważania w zakresie swobody umów oraz nieważności oświadczeń woli. Argumentację swą poparł odwołaniem do orzecznictwa Sądu Najwyższego, jak i sądów powszechnych. Zdaniem Sądu Okręgowego zebrany w sprawie materiał dowodowy i poczynione na jego podstawie ustalenia faktyczne przeczą ustaleniom organu rentowego, że zakwestionowane przez ZUS umowy: umowa zlecenia i umowa o pracę, zostały zawarte dla pozoru. Na fakty związane z zawarciem i wykonywaniem umowy zlecenia i umowy o pracę w spornym okresie, Sąd I instancji przeanalizował sporne umowy oraz przesłuchał świadków i ubezpieczoną. Fakt świadczenia przez ubezpieczoną pracy w ramach umowy zlecenia oraz umowy o pracę, wykazały zarówno dowody osobowe jak i przedstawione dokumenty. Stan faktyczny sprawy sąd ustalił na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach przeprowadzonej przez ZUS kontroli (umowy o pracę, zaświadczenia lekarskiego, karty szkolenia bhp, list obecności), a także na podstawie zeznań ubezpieczonej oraz zeznań świadków A. B., A. P., M. R., K. R., M. B., P. O., B. B.. Autentyczność dokumentów nie była przez strony kwestionowana i nie budziła wątpliwości sądu orzekającego. Zostały one sporządzone w sposób zgodny z przepisami prawa, przez uprawnione do tego osoby, w ramach ich kompetencji, stąd zostały uznane za wiarygodne. Tak samo sąd ocenił zeznania przesłuchanych osób uznając, iż były one wyczerpujące i logiczne, a nadto znalazły oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym. Zeznania potwierdzają w sposób jednoznaczny, że od listopada 2021 roku do 31 grudnia 2021 ubezpieczona wykonywała na rzecz (...) Sp. z o.o. pracę na podstawie umowy zlecenia, a od 1 stycznia do 31 maja 2022 roku na podstawie umowy o pracę. Jak wynika z zeznań ubezpieczonej, którym Sąd dał w pełni wiarę, początkowo ubezpieczona pracowała u płatnika na podstawie umowy zlecenia, a zatrudniona została na podstawie umowy o pracę dopiero wtedy, gdy w ocenie płatnika, poradziła sobie z wszystkimi nałożonymi na nią obowiązkami. Znamiennym było, że płatnik, który w toku sporu poparł stanowisko organu rentowego, odmówił składania zeznań w sprawie (V. T. w ogóle osobiście nie uczestniczył w procesie).

36 Sąd Okręgowy zweryfikował sposób wykonywania umowy i ocenił, że od listopada do grudnia 2021 roku ubezpieczona faktycznie wykonywała pracę w ramach skutecznie zwartej umowy zlecenia a następnie na podstawie umowy o pracę. Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym zeznań ubezpieczonej oraz świadków M. M., M. B., A. P. Sąd ustalił, że od stycznia do maja 2022 roku praca wykonywana przez odwołującą była pracą podporządkowaną, odpowiadającą stosunkowi pracy. Z zeznań ubezpieczonej wynika, że w ramach obowiązków wynikających z umowy o pracę nikt nie mógł zastąpić jej w pracy. Świadkowie i ubezpieczona zeznali, że ubezpieczona we wszystkim podlegała płatnikowi, wypełniała jego polecenia, wskazówki dotyczące tego, co ubezpieczona ma wykonywać w ramach obowiązków pracowniczych przekazywał jej płatnik składek. W ocenie Sądu Okręgowego powyższe dowodzi tego, że ubezpieczona była podporządkowana płatnikowi składek, a jej praca odpowiadała wymogom określonym w art. 22 § 1 k.p., tj. stosunkowi pracy. W ramach obydwu umów, tj. umowy zlecenia i umowy o pracę, ubezpieczona wykonywała te same czynności. Świadek A. B. zeznała, że firma w której jest zatrudniona zajmuje się między innymi współpracą z agencjami pracy tymczasowej, w związku z czym współpracowała ze spółkami (...). Świadek zeznała, że do kwietnia 2022 roku miała kontakt z każdą z ww. firm raz w miesiącu i kontaktowała się z tzw. koordynatorem, którym od początku współpracy z tymi spółkami była ubezpieczona. Świadek zeznała, że ubezpieczona potrafiła ogarnąć wszystko, miała kompetencje do podpisywania umów, chociaż prezesem była inna osoba. Świadek na początku miesiąca wysyła agencji zestawienia z ewidencją pracy pracowników, kontaktowała się z ubezpieczoną w kwestiach związanych z umowami pracowników. Podała, że była z ubezpieczoną w stałym kontakcie, a czasami zdarzało się, że kontaktowała się panią W.. Świadek A. P., która zatrudniona była w spółce (...) od listopada 2021 roku na umowę zlecenia zeznała, że w tej spółce zajmowała się koordynowaniem, wprowadzaniem do pracy pracowników tymczasowych, szkoleniami, ewidencją czasu itp. oraz, że miała w pracy styczność z ubezpieczoną. Kiedy aplikowała o pracę w spółce, to ubezpieczona przeprowadziła z nią rozmowę kwalifikacyjną i odbyła z nią cały cykl szkolenia. Podała, że biuro płatnika było otwarte od 8:00 do 17:00, o 13.00 była przerwa obiadowa. Świadek dużo pracowała poza biurem i jeżeli była taka potrzeba to dzwoniła do ubezpieczonej nawet po godzinach pracy. Świadek zeznała, że jej obowiązkiem było wprowadzenie czasu ewidencji pracy – miała za zadanie przekazać raport ze swojej strony, a ubezpieczona zajmowała się fakturami. Świadek zeznała dalej, że ubezpieczonej podlegało całe biuro, że spotkania z kontrahentami odbywały się z udziałem ubezpieczonej. Podała również, że ubezpieczona szukała nowych kontrahentów i w tym celu jeździła po różnych miejscowościach. Świadek M. R., który współpracował ze spółkami (...) - wynajmował tym spółkom mieszkania - zeznał, że ze spółką (...) pracował od początku 2018 roku, a ze spółką (...) półtora roku później, i że ubezpieczona była jedyną osobą do kontaktu ze strony tych spółek. Wskazał, że w 2019 roku w spółce pojawiła się ubezpieczona, z którą utrzymywał kontakt dotyczący spraw technicznych. Dzwonił do ubezpieczonej w sprawach dotyczących spółek (...). Zdarzało się, że ubezpieczona musiała przyjeżdżać w weekend czy w nocy. W połowie 2022 roku płatnik składek przedstawił świadkowi nowego kierownika, stąd świadek wydedukował, że ubezpieczona musiała być wcześniej kierownikiem. Świadek K. R. zeznała, że w spółce (...) była zatrudniona jako menadżer od 2019 roku do czerwca 2022 roku i zajmowała się legalizacją cudzoziemców, a następnie pracowała jako kierownik biura i zajmowała się rekrutacją i legalizacją pobytu pracowników. Zeznała, że na samym początku miała umowę zlecenia, a potem umowę o pracę. Jak zaczynała pracę to ubezpieczona jeszcze nie pracowała w ww. spółce i podczas starania się o pracę rozmowę kwalifikacyjną prowadziła z nią pani N. i pan V.. Zeznała, że widywała ubezpieczoną, która w tym czasie zajmowała się spółką (...). Według tego świadka listopadzie 2021 roku ubezpieczona została kierownikiem w spółce (...) i zajmowała się pozyskiwaniem kontrahentów. Była wówczas przełożoną świadka i zlecała jej zadania. Potrzeba zatrudnienia ubezpieczonej zdaniem świadka wynikała stąd, że świadek nie była w stanie zrobić wszystkiego sama. Zeznała, że miała z ubezpieczoną wspólne zadania w K., gdzie jeździły na podpisanie umowy najmu lokalu. Czasami była to praca późnym popołudniem. Po odejściu ubezpieczonej świadek miała sama zajmować się pozyskiwaniem kontrahentów, ale nie znała się na tym, przy czym była to bardzo duża ilość pracy. Świadek M. B. zeznał, że kiedy ubezpieczona rozpoczęła pracę w spółce (...), to świadek już od 2017 roku pracował w firmie (...), a następnie w spółce (...) do 1 sierpnia 2022 roku. W obu tych spółkach zajmował się tym samym, tj. woził ludzi do pracy, kwaterował ich. Świadek zeznał, że po powrocie do pracy po urodzeniu pierwszego dziecka ubezpieczona robiła to samo co wcześniej - była kierownikiem i jego przełożoną, de facto pracującą dla obu spółek. Wskazał, że ubezpieczona skróciła urlop ponieważ było dużo pracy. Po powrocie do pracy pracowała od rana do wieczora, bywało że do 18:00 lub 19:00 i 20:00. Przełożonym ubezpieczonej w spółce (...) był Pan W., który codziennie miał z nią spotkania przez internet, ponieważ był w Ukrainie. Świadek M. M. zeznała, że ubezpieczona pracowała w spółce (...) od marca 2021 roku do maja 2022 roku i zajmowała się legalizacją cudzoziemców, pilnowała legalności pobytu, współpracowała z księgową odnośnie danych do ZUS i w ramach ww. obowiązków zajmowała się też pracownikami spółki (...). Świadek zeznała następnie, że ubezpieczona pracowała codziennie, przychodziła wcześniej i wychodziła później niż świadek, a w pracy nie było jej jedynie wówczas, kiedy wyjeżdżała w teren, np. do hosteli lub do fabryk, w których pracowali pracownicy spółki. Świadek zeznała także, że ubezpieczona pracowała do 9 miesiąca ciąży i nie było jej tylko przez tydzień - dwa w okresie porodu, a nadto nawet na zwolnieniu była w kontakcie ze spółką. Podała, że przełożonym ubezpieczonej był właściciel firmy ale on nie orientował się tak jak ona w działalności spółki. Świadek wskazała, że przed lutym 2022 roku właściciel spółki był w Ukrainie, a kiedy wybuchła wojna przyjechał do Polski na stałe. Zdaniem świadka nie był on dobrze zorientowany jak wszystko działa, ponieważ tym zajmowała się ubezpieczona. Świadek zeznała również, że ubezpieczona wszystkiego jej nauczyła, znała każdy proces. Zdaniem świadka ubezpieczona w obu spółkach odpowiadała przed właścicielem. Świadek P. O. zeznał, że zna ubezpieczoną, ponieważ prowadzi wynajem kwater dla spółki (...). Podał, że wie, iż ubezpieczona przychodziła do jego biura i zostawiała podpisane faktury. Była u niego w biurze będąc w ciąży ale świadek nie pamięta, czy była to pierwsza, czy druga ciąża. Zdaniem świadka kiedy ubezpieczona pracowała nie było żadnych problemów, dużo załatwiała sama. Świadek B. B. - inspektor Państwowej Inspekcji Pracy - zeznał, że przeprowadził przynajmniej trzy kontrole w spółce (...), kiedy pracowała tam ubezpieczona: - w maju 2021 r. występowała jako prokurent samoistny podczas kontroli pracowników tymczasowych dla (...),

37 - w październiku 2021 r., również występowała jako prokurent samoistny i kontroli podlegała też jej funkcja w spółce. Nie miała wówczas dokumentu na prokurenta, a tylko na kierownika biura. Miała umowę zlecenia na kierownika biura w październiku 2021 r. Świadek zeznał, że nie ma wiedzy o kontrolach ubezpieczonej ze spółą E. ale wie, że była z nią związana. Podał również, że pamięta, że kontrolował spółkę (...) na długo przed C.. - trzeci protokół kontroli pochodzi z lipca 2022 roku, gdzie opisał przebieg zatrudnienia na podstawie świadectwa pracy i wypowiedzenia. Nie korzystał z umów zlecenia. Świadek zeznał, że kontrola z października 2021 roku nie dotyczyła stosunku prawnego łączącego ubezpieczoną ze spółką. Świadek podczas tych kontroli nie kwestionował rodzaju umowy wiążącej strony.

38 Sąd Okręgowy dał wiarę w całości zeznaniom zarówno samej ubezpieczonej oraz zeznaniom przesłuchanych w sprawie świadków. Zdaniem Sądu zeznania świadków są zwięzłe, nie widać w nich tendencji do przesadnego opisywania okoliczności. Zeznania te są zgodne co do pracy ubezpieczonej z zeznaniami samej odwołującej. Sąd dając wiarę zeznaniom ubezpieczonej zwrócił przy tym uwagę, że wprawdzie teoretycznie mogłyby być one uznane za mało wiarygodne jako złożone przez osobę zainteresowaną korzystnym rozstrzygnięciem sprawy, to jednak znalazły one pełne potwierdzenie w twierdzeniach przesłuchanych świadków – osób obcych dla odwołującej się. Świadkowie to osoby obce dla ubezpieczonej, które nie miały żadnego interesu w tym, by składać fałszywe zeznania, zeznawali wyłącznie o tym, co pamiętali i co faktycznie wiedzieli w związku z poczynieniem własnych obserwacji, nie starając się wypełniać luk we własnej wiedzy przypuszczeniami. W oparciu o te dowody Sąd podzielił stanowisko ubezpieczonej, że faktycznie została zatrudniona przez płatnika składek od 1 listopada do 31 grudnia 2021 roku na podstawie umowy zlecenia i od 1 stycznia do 31 maja 2022 roku na podstawie umowy o pracę i w ramach ww. umów wykonywała pracę na rzecz płatnika (...) Sp. z o.o. Tym samym nie można uznać, że strony zawarły umowy: zlecenia i o pracę jedynie dla pozoru.

39 W ocenie Sądu Okręgowego istotne jest, że płatnik miał potrzebę zatrudnienia wnioskodawczyni. W latach 2018 - 2019 roku spółki (...), których przedmiot działalności jest taki sam, miały tylko dwóch kontrahentów, ale w miarę upływu czasu rozrosły się i spółka (...) potrzebowała pracownika kadr. Wobec powyższego w 2019 roku właściciel firmy (...) złożył ubezpieczonej ofertę pracy w Polsce, a ona przyjęła ją i rozpoczęła ona pracę w S., zaś w dniu 1 listopada 2021 roku rozpoczęła równolegle pracę jako manager w spółce (...) na podstawie umowy zlecenia. Przy tym logicznym wytłumaczeniem dla Sądu I instancji jest, że umowa zlecenia z ubezpieczną była traktowana przez pracodawcę jako rodzaj okresu próbnego, tj. chciał on sprawdzić, czy ubezpieczona poradzi sobie z pracą w dwóch spółkach. Po okresie „próbnym” dwóch miesięcy, tj. od 1 stycznia 2022 roku, płatnik zadowolony z pracy ubezpieczonej, podpisał z nią umowę o pracę na czas nieokreślony. Zdaniem Sądu I instancji o pozorności zatrudnienia w spornych okresach nie świadczy również fakt, że zgłoszenie do ubezpieczeń z tytułu umowy zlecenia od 2 listopada 2021 roku, wpłynęło do ZUS w dniu 20 grudnia 2021 roku. Odwołująca w przekonywujący sposób wyjaśniła bowiem, że opóźnienie w złożeniu ww. zgłoszenia do ZUS wynikało stąd, że płatnikowi zabrakło czasu na to zgłoszenie, z uwagi na konieczność przygotowania dużej liczby dokumentacji wymaganej podczas kontroli PIP. Ponadto podobne błędy płatnika (z którym ubezpieczona rozstała się w niezgodzie) nie mogą obciążać ubezpieczonej faktycznie wykonującej pracę na jego rzecz w spornym okresie.

40 Sąd Okręgowy zaznaczył, iż w jego ocenie o pozorności spornej umowy o pracę nie świadczy fakt, że w chwili jej zawarcia odwołująca była w ciąży, o której strony wiedziały. Okoliczność ta sama w sobie nie przesądza także, iż strony spornych umów nie miały zamiaru ich realizacji zwłaszcza, że z poczynionych w sprawie ustaleń wynika, że ubezpieczona faktycznie wykonywała pracę na rzecz płatnika. Sąd Okręgowy wskazał, iż w jego ocenie całkowicie bezzasadne są zastrzeżenia organu rentowego, związane – jego zdaniem - z chęcią uzyskania przez ubezpieczoną bardzo wysokich świadczeń z ubezpieczenia społecznego. W odniesieniu do tego zarzutu Sąd I instancji przyjął, iż zarobki ubezpieczonej określone w umowie o pracę na kwotę 3.010,00 zł brutto miesięczne, nie są wynagrodzeniem, które można by uznać w realiach naszego życia za wygórowane.

41 Apelację od wyroku złożył organ rentowy. Rozstrzygnięciu zarzucił błędną ocenę materiału dowodowego, która doprowadziła do błędnego ustalenia, że zawarte miedzy stronami umowy zlecenia nr (...) na okres 1 listopad 2021 do 30 grudnia 2021 i umowa o pracę na okres 1 stycznia 2022 do 31 maja 2022 stanowiły tytuł do podlegania ubezpieczeniom społecznym. Organ wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez oddalenie odwołania oraz orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania przed Sądami obu instancji.

42 Sąd Apelacyjny, po dokonaniu własnych ustaleń, rozważył sprawę i uznał, że apelacje organu rentowego jest zasadna.

43 W ocenie Sądu drugiej instancji, trafny jest zarzut skarżącego, że sąd I instancji, na skutek niewłaściwego rozważenia materiału dowodowego, dokonał nieprawidłowych ustaleń i w konsekwencji przeprowadził nieprawidłową subsumpcje oraz nieprawidłowo zastosował prawo materialne. Natomiast analiza przepisów prawa materialnego dokonana przez Sąd Okręgowy, co do zasady jest trafna i Sąd Apelacyjny w całości się do niej przychylił.

44 Rację miał także Sąd Okręgowy twierdząc, że dążenie do zagwarantowania ochrony zapewnionej pracowniczym ubezpieczeniem społecznym nie może być z definicji uznane za zmierzające do dokonania czynności sprzecznej z prawem albo mającej na celu obejście prawa, jednakże takiego rodzaju działanie nie może mieć charakteru bezprawnego. Celem takiego działania nie może być bowiem stworzenie pozornych, jakkolwiek formalno-prawnych podstaw dla objęcia ochroną prawną, lecz faktyczna, rzetelna realizacja przesłanek gwarantujących tego rodzaju ochronę. W każdym bowiem przypadku, gdy faktyczna realizacja warunków przyznania ochrony prawnej budzi wątpliwości, treść stosunku prawnego może zostać zweryfikowana. Dzieje się tak dlatego, że bezwarunkowe działanie polegające na dążeniu do zagwarantowania sobie ochrony, zapewnionej pracowniczym ubezpieczeniem społecznym, jest uzasadnione jedynie z osobistego, a nie społecznego punktu widzenia, gdy tymczasem ustalenie wysokości wynagrodzenia nieadekwatnego do wykonywanej pracy obciąża bezzasadnie fundusz ubezpieczeń społecznych, z którego korzysta większość społeczeństwa. Jakkolwiek pracodawca ma prawo do swobodnego decydowania o tym, czy chce zatrudnić i opłacać z własnych środków wynagrodzenie osobie, którą zatrudnił, jednak swoboda ta powinna podlegać szczególnie wnikliwej analizie, gdy pracodawca, wypłaca wynagrodzenie za znikomy okres zatrudnienia, po czym wypłatę świadczeń przejmuje w całości Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Wysokość przyznanego wynagrodzenia ma wpływ na wysokość świadczeń z ubezpieczeń społecznych, w związku z czym w tym zakresie należy uznać obowiązywanie odmiennych zasad (wyrok SN z 19.05.2009r. IIIUK 7/09 ).

45 W ocenie Sądu Apelacyjnego, ponowna analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego nie pozwalała uznać, że ubezpieczona faktycznie świadczyła pracę w warunkach najpierw umowy zlecenia, a następnie umowy o pracę na rzecz płatnika (...) sp. z o.o. z siedzibą w S..

46 Sąd Apelacyjny ustalił, że bezspornie, między stronami, pozostającym w stałej relacji zawodowej jeszcze w okresie wspólnej pracy w Ukrainie, czyli ubezpieczoną a V. T. została podpisana w dacie 01.11.2021 r. umowa zlecenia na okres do 31.12.2021, zaś od 1.01.2022 r. ubezpieczona została zgłoszona do ubezpieczeń społecznych z tytułu umowy o pracę, przy braku dokumentu - umowy o pracę z tej daty.

47 Z wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym wynika, że od 11.12.2019 r. ubezpieczona została zgłoszona jako prokurent samoistny spółki (...).

48 Z wpisu KRS wynika, że w dniu 15.04.2022 r. dokonano wykreślenia ubezpieczonej jako prokurenta spółki.

49 Z treści umowy zlecenia nr (...) datowanej na 01.11.2021 r. wynika zatrudnienie ubezpieczonej jako zleceniobiorca od 02.11.2021 r do 31.12.2021 r. do prowadzenia dokumentacji, organizacji pracy biura oraz reprezentowania spółki przed urzędami, organami użyteczności publicznej, klientami oraz kontrahentami zleceniodawcy. W istocie zlecenie obejmowało wszystkie czynności charakterystyczne dla obowiązków prokurenta, związane z prowadzeniem spraw spółki.

50 Z dniem 30.12.2021 r. ubezpieczona została wyrejestrowana z ubezpieczeń społecznych jako zleceniobiorca. Następnie od 01.01.2022 r., czyli po jednym dniu przerwy, została zgłoszona przez (...) Sp. z o.o. do ubezpieczeń społecznych z tytułu wykonywania umowy o pracę. Strony nie przedłożyły umowy o pracę z tej daty. Do akt ZUS złożyły natomiast umowę o pracę z dnia 1.03.2022 r. zawartą na czas nieokreślony; praca miała polegać na prowadzeniu dokumentacji, reprezentacji pracodawcy i organizacji biura, co wprost wskazuje na tożsamość czynności wynikających wcześniej z umowy zlecenia.

51 Bezspornie, po krótkim okresie od zgłoszenia do ubezpieczeń, ubezpieczona złożyła wniosek o wypłatę zasiłku macierzyńskiego za okres od 10.04.2022 r. do 09.04.2023 r.

52 Bezspornie, w dniu 4 marca 2021 ubezpieczona urodziła córkę, zaś 10 kwietnia 2022 syna. Bezspornie, zawierając umowę zlecenia, jak i dalej umowę o pracę ubezpieczona miała świadomość stanu ciąży.

53 Z trafnego ustalenia Sądu pierwszej instancji wynika, że stanowisko pracy zajmowane przez ubezpieczoną w spółce (...) Sp. z o.o. było stanowiskiem nowoutworzonym.

54 Sąd Apelacyjny rozważył, że płatnik składek oświadczył, że umowa zlecenia z ubezpieczoną została zawarta, aby sprawdzić czy ubezpieczona ogarnie pracę w dwóch spółkach. Czas na sprawdzenie ustalono na dwa miesiące. Po tym czasie okazało się, że ubezpieczona sobie radzi, więc została podpisana umowa o pracę. Powyższe wyjaśnienia słusznie wzbudziły wątpliwość apelującego organu, a Sąd Apelacyjny ocenił jako niewiarygodne, przede wszystkim dlatego, że ubezpieczona od 2019 r. do kwietnia 2022 była prokurentem spółki (...). Zatem niewątpliwie była już osobą o sprawdzonych kompetencjach, jak również ubezpieczona miała świadomość charakteru pracy w spółce. Nie było potrzeby sprawdzania kompetencji ubezpieczonej w ramach umowy zlecenia, ani tym bardziej w ramach umowy o pracę, co oznacza, że nie było gospodarczej potrzeby zawarcia tych umów o zatrudnienie. Istotne jest przy tym, że zakres pracy we wszystkich trzech formach prawnych był taki sam, a miał swoje źródło w obowiązkach prokurenta. Do więcej, skoro prokura trwała do kwietnia 2022 r. to czynności prokury dublowały się z czynnościami zlecenia (umowa podpisana na okres 1.11.2021- 31.12.2021), a potem z czynnościami umowy o pracę (umowa od 1.01.2022 do 1.06.2022). Strony w ogóle nie wyjaśniły, w jaki sposób obwiązki ubezpieczonej, wynikające z prokury były realizowane i egzekwowane w stosunku do obowiązków wynikających ze zlecenia, a potem z umowy o pracę, skoro ubezpieczona pozostawała w tym samym czasie w stosunkach prawnych dwojakiego rodzaju.

55 Należy podkreślić, że do takiego stanu dokładały się jeszcze obowiązki zawodowe wynikające z równoległego zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w charakterze kierownika biura w pełnym wymiarze w firmie (...) sp. z o.o. od 1.04.2020 z podstawą wymiaru 14 930 zł plus premie (wyrejestrowana z ubezpieczenia przez tę spółkę od 31.05.2022 r. – wg akt ZUS) – okoliczności bezsporne. Istotny jest przy tym fakt, że ubezpieczona w analizowanym okresie była wspólnikiem (...) Sp. z o.o. razem z V. T. oraz pełniła funkcję Prezesa Zarządu. Siedziby obydwu spółek mieszczą się pod tym samym adresem. W takich realiach ubezpieczona, która od lipca 2020 roku do kwietnia 2022 roku była w ciąży, z przerwą na połóg, równolegle pełniła obowiązki prokurenta, zleceniobiorcy, potem pracownika, pracownika i prezesa zarządu w (...) Sp. z o.o. Taki stan fatyczny prowadzi do wniosku, że ubezpieczona - w ciąży i w połogu - musiała pracować nieustannie, co rzecz oczywista jest nieracjonalne i tym samym podważa wiarygodność zeznań ubezpieczonej, jak też legalność podpisanych umów, zlecenia i umowy o pracę z płatnikiem.

56 Analizując głębiej, z akt sprawy wynika, że urodziła dziecko 04.03.2021 r. i złożyła wniosek o zasiłek macierzyński na okres od 01.03.2021 r. do 27.02.2022 r. z tytułu zatrudnienia w (...) Sp. z o.o. Następnie 02.11.2021 r. złożyła wniosek o skrócenie okresu zasiłku macierzyńskiego do dnia 01.11.2021 r. W oświadczeniu z 08.07.2022 r, L. K. podała, że jest samotną matką. W ocenie Sądu, nierealne było, by pracując na pełny etat, będąc w kolejnej ciąży i na niewiele ponad trzy miesiące przed porodem, podjęła dodatkowe zatrudnienie w (...) Sp. z o.o., zwiększając w ten sposób liczbę godzin pracy ze 168 do 252 godzin miesięcznie. W związku z zawarciem dodatkowej umowy o pracę ubezpieczona musiałaby świadczyć pracę codziennie od poniedziałku do piątku w godzinach od 7:00 do 19:00. Znamienne jest i to, że po skróceniu urlopu macierzyńskiego w (...) Sp. z o.o. i będąc w kolejnej ciąży, ubezpieczona na krótki okres powróciła do pracy, aby uzyskać trzykrotną podwyżkę wynagrodzenia i w ten sposób nabyć prawo do trzykrotnie wyższego zasiłku macierzyńskiego, niż należny z tytułu urodzenia pierwszego dziecka.

57 Strony wiarygodnie też nie wyjaśniły, dlaczego pomimo, że ubezpieczona została zgłoszona do ubezpieczeń od 01.01.2022 r., w toku postępowania strony nie przedłożyły umowy o pracę zawartej od tej daty. (...) Sp. z o.o. przedłożył natomiast dokument zatytułowany: Umowa o pracę 1/2 etatu na czas nieokreślony nr (...) . Z treści tego dokumentu wynika, że umowa została zawarta w dniu 1.03.2022 r. Dokument nie zawiera informacji, w jakim wymiarze czasu pracy oraz na jakim stanowisku ubezpieczona została zatrudniona. Wysokość wynagrodzenia dla wymiaru ½ etatu, strony ustaliły na kwotę 3010,00 zł. Pomimo, że umowa nie zawiera zapisów o możliwości przyznania premii, podstawa wymiaru składek ubezpieczonej, zgłoszona przez płatnika składek była znacznie wyższa niż przewidywała to treść umowy. Z wyjaśnień płatnika składek wynika, że ubezpieczona w tych obydwu umów wykonywała te same czynności. Powyższe potwierdzają również zapisy w umowach. Ponadto do akt ZUS płatnik złożył jeszcze inną umowę o pracę na czas nieokreślony, zawartą w dniu 3.01.2020 przez ubezpieczoną reprezentującą płatnika z K. R. (prokura samoistna płatnika od 15.04.2022 do 27.06.2022 – wg KRS), której przedmiotem było wykonanie pracy polegającej na prowadzeniu dokumentacji, reprezentacji pracodawcy i organizacji pracy biura, za wynagrodzeniem 6367,49 zł. Zakres obowiązków w obydwu wskazanych umowach dublował się, a na te czynności nakładały się jeszcze obowiązki prokurenta. Strony nie wyjaśniły, jaki był cel zawarcia umowy z K. R., skoro w tym czasie tożsame czynności miała realizować ubezpieczona.

58 Sąd odwoławczy nie dał wiary twierdzeniom ubezpieczonej, że powyższy błąd wynikał z błędnie zastosowanego wzoru, ponieważ płatnik jest agencją pracy tymczasowej. W aktach ZUS są umowy zawarte przez ubezpieczoną z innymi osobami, lecz według innego wzoru.

59 Analizując dalej, z wyjaśnień płatnika wynika, że w trakcie niezdolności do pracy ubezpieczonej, nie została zatrudniona osoba na zastępstwo, a obowiązki ubezpieczonej zostały przejęte przez prokurenta K. R., która była zatrudniona w spółce jako menadżer od 01.09.2020 r. do 30.06.2022 r. Ponadto płatnik składek oświadczył, że obowiązki ubezpieczonej przed jej zatrudnieniem i po rozwiązaniu umowy o pracę z K. R., wykonywał i wykonuje V. T., który nie udzielił wyjaśnień ani w toku postępowania przed organem rentowym, jak i nie złożył zeznań przed sądem. Rzecz jednak w tym, że to najpierw zatrudniono K. R., co wynika z umowy o pracę, a następnie ubezpieczoną. Dlatego wyjaśnienia te nie są dla Sądu Apelacyjnego wiarygodne.

60 Sąd Apelacyjny rozważył, że strony nie dostarczyły żadnego obiektywnego dowodu wykonywania przez L. K. na rzecz (...) Sp. z o.o. czynności na podstawie zawartej umowy zlecenia. Natomiast jako dowód wykonywania przez Panią L. K. pracy na podstawie umowy o pracę płatnik składek przedłożył podpisane przez ubezpieczoną: fakturę z 31.01.2022 r., protokół zdawczo-odbiorczy lokalu handlowego datowany na 09.03.2022 r., umowę najmu datowaną na 28.03.2022 r. Z dokumentów tych wynika, że ubezpieczona występuje, jako osoba reprezentująca płatnika składek, ale na żadnym z nich nie figuruje informacja, że ubezpieczona występuje, jako osoba zatrudniona na stanowisku kierownika biura. Ponadto, jako dowód pracy ubezpieczonej dostarczono również dwie umowy zlecenia, w których wskazano że zleceniodawca (...) Sp. z o.o. jest reprezentowany przez L. K. jako prokurenta.

61 W przekonaniu Sądu Apelacyjnego ubezpieczona owszem wykonywała pracę na rzecz płatnika, ale tylko jako prokurent. Wszystkie dokumenty zostały podpisane przez ubezpieczoną, jako prokurenta uprawnionego do reprezentowania spółki, a nie jako pracownika zatrudnionego na stanowisku kierownika biura. Przekonanie to poparte jest dodatkowo okolicznością, że obowiązki ubezpieczonej przejął inny prokurent. To, że pracę ubezpieczonej obserwowały inne osoby (świadkowie w sprawie) nie jest też szczególnym faktem zatrudnienia na rzecz płatnika, skoro ubezpieczona w tym samym czasie i w tym samym miejscu była Prezesem, wspólnikiem i pracownikiem spółki (...). Zeznania świadków nie stanowią więc przekonującego dowodu na okoliczność zatrudnienia i realnego wykonywania pracy przez ubezpieczoną jako zleceniobiorca i pracownik.

62 Ponadto, zatrudnienie ubezpieczonej na czas nieokreślony sugeruje, jakoby płatnik składek na stałe potrzebował zatrudnić kierownika biura. Tymczasem na miejsce ubezpieczonej podczas jej długotrwałej nieobecności nie tylko nie zatrudniono nikogo na zastępstwo, ale spółka zwolniła wszystkich pracowników biurowych. Stąd wniosek, że w rzeczywistości płatnik składek nie miał faktycznej potrzeby zatrudnienia pracownika, a stanowisko pracy zostało utworzone specjalnie dla ubezpieczonej, aby w ten sposób zapewnić jej możliwość pobierania wysokich świadczeń dla których nie było realnego tytułu prawnego.

63 Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, iż wszechstronna ocena pozostałych dowodów zaoferowanych przez strony spornej umowy nie dała podstaw do tego, by uznać, że ubezpieczona świadczyła na rzecz spółki (...) pracę w sposób stały, zorganizowany i podporządkowany kierowniczej roli pracodawcy, tj. w ramach podporządkowania pracowniczego. Przeprowadzone postępowanie dowodowe nie naprowadziło żadnego miarodajnego i wiarygodnego dowodu dającego podstawę do podzielenia forsowanej przez ubezpieczoną argumentacji. Ubezpieczona w żaden sposób nie wykazała, by otrzymywała polecenia od płatnika, czy by w jakikolwiek inny sposób jej praca była kontrolowana, co świadczyłoby o istnieniu podporządkowania pracowniczego. Na tę okoliczność nie wskazali też przesłuchani w sprawie świadkowie. Osoby te, choć faktycznie w swoich zeznaniach powoływały się na fakt widywania ubezpieczonej w siedzibie spółki i wykonywania przez nią pewnych czynności, to jednak nie sposób było w oparciu o przedstawione przez nich informacje ustalić, czy wykonywała ona wówczas obowiązki w ramach umowy o pracę, umowy zlecenia czy jako prokurent spółki, bądź też prezes zarządu. Tym bardziej, że spółka (...) oraz E. mieszczą się w tym samym budynku i są powiązane osobowo. Co więcej, świadkowie (przykładowo A. H.) wskazują na współpracę z ubezpieczoną umiejscawiając ją czasowo w okresie od 2018 r., czyli daleko przed zawartymi umowami. Dodatkowo z wyjaśnień M. M. wynika, że (...) Sp. z o.o. oraz (...) Sp. z o.o. są powiązane ze sobą do tego stopnia, że pomimo oficjalnego zatrudnienia w (...) Sp. z o.o. świadek M. M. w rzeczywistości wykonywała tę samą pracę na rzecz dwóch spółek. Również sama ubezpieczona wskazała, że u obydwu płatników zajmowała się tym samym.

64 Zdaniem Sądu Apelacyjnego nie było żadnych podstaw faktycznych i prawnych do uznania, że ubezpieczona wykonywała czynności zleceniobiorcy i pracownicze w ramach rzeczywistej realizacji umowy zlecenia na warunkach wynikających z art. 750 k.c., a następnie umowy o pracę w rozumieniu art. 22 §1 k.p. Sąd Apelacyjny rozważył, w myśl art. 83 k.c. w zw. z art. 300 k.p., że umowa zlecenia i umowa o pracę były zawarte dla pozoru, a przez to nie stanowiły tytułu do objęcia ubezpieczeniami społecznymi, jeżeli przy składaniu oświadczeń woli obie strony mają świadomość, że osoba określona w umowie jako pracownik nie będzie świadczyć usług, ani pracy, a podmiot wskazany jako pracodawca nie będzie korzystać z jej pracy, czyli strony z góry zakładają, iż nie będą realizowały swoich praw i obowiązków, wypełniających treść stosunków prawnych. Taki stan rzeczy nie wyklucza możliwości wypełniania warunków innej formuły prawnej wypełniania czynności na rzecz spółki kapitałowej, w tym w formie prokury samoistnej, zważywszy że zgodnie a art. 83 §1 k.c. in fine: Jeżeli oświadczenie takie zostało złożone dla ukrycia innej czynności prawnej, ważność oświadczenia ocenia się według właściwości tej czynności. Umowy zlecania i o pracę miały na celu ukrycie rzeczywistej prokury, wykonywanej dotychczas na rzecz płatnika, a zatem w mocy prawnej pozostaje tylko stosunek w spółce kapitałowej, a nie pozorowana umowa zlecenia i następnie umowy o prace. Sąd Apelacyjny nie ma wątpliwości, że ubezpieczona podjęła się wykonywania czynności jako prokurent samoistny, co było korzystne dla obu stron umowy z uwagi mniejszy charakter obciążeń publicznoprawnych (wg SN wyrok z 14.3.2001 r., II UKN 258/00; wyroku SN z 19 marca 2024 r. III USKP 117/23).

65 Podsumowując, przedmiotowa umowa zlecenia i o pracę nie były skuteczna prawnie, tak w sferze cywilistycznej, pracowniczej, jak i w zakresie ubezpieczeń społecznych na mocy art. 6 ust. 1 i ust. 4, art. 11 ust. 1 i art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, ponieważ nie były umowami realnie wykonywanymi. Ubezpieczona pełniła funkcję Prezesa Zarządu (...) Sp. z o.o. i prokurenta (...) Sp. z o.o., wobec czego w ocenie Sądu Apelacyjnego wykonywane przez ubezpieczoną czynności wynikały właśnie ze sprawowania tych funkcji, a nie realizowania stosunku zlecenia i stosunku pracy.

66 Mając na uwadze przedstawione wyżej ustalenia i rozważania, Sąd Apelacyjny na podstawie art. 386 §1 k.p.c., orzekając co do istoty sprawy zmienił zaskarżony wyrok i oddalił odwołanie. O kosztach orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. i § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015r. poz. 1804).

67 SSA Jolanta Hawryszko