Uzasadnienie orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 27 listopada 2025 r., II AKa 75/25

uzasadnienie orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 27 listopada 2025 r., II AKa 75/25

Uzasadnienie

1 Formularz UK 2

2 Sygnatura akt

3 II AKa 75/25

4 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

5 1

6 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA

7 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

8 wyrok Sądu Okręgowego w P. z dnia (...) r., sygn. akt (...)

9 1.2. Podmiot wnoszący apelację

10 ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

11 ☐ oskarżyciel posiłkowy

12 ☐ oskarżyciel prywatny

13 ☐ obrońca

14 ☒ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

15 ☐ inny

16 1.3. Granice zaskarżenia

17 1.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

18 ☒ na korzyść

19 ☐ na niekorzyść

20 ☐ w całości

21 ☒ w części

22 ☐

23 co do winy

24 ☒

25 co do kary

26 ☐

27 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

28 1.1.2. Podniesione zarzuty

29 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

30 ☐

31 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

32 ☐

33 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

34 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

35 ☐

36 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

37 ☐

38 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

39 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

40 ☒

41 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

42 ☐

43 art. 439 k.p.k.

44 ☐

45 brak zarzutów

46 1.4. Wnioski

47 ☐

48 uchylenie

49 ☒

50 zmiana

51 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami

52 przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

53 1.5. Ustalenie faktów

54 1.1.3. Fakty uznane za udowodnione

55 Lp.

56 Oskarżony

57 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

58 Dowód

59 Numer karty

60 2.1.1.1.

61 S. R.

62 Uprzednia karalność oskarżonego

63 Karta karna

64 (...)- (...)

65 1.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione

66 Lp.

67 Oskarżony

68 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

69 Dowód

70 Numer karty

71 2.1.2.1.

72 ---

73 ---

74 ---

75 ---

76 1.6. Ocena dowodów

77 1.1.5. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

78 Lp. faktu z pkt 2.1.1

79 Dowód

80 Zwięźle o powodach uznania dowodu

81 2.1.1.1.

82 Karta karna

83 Wiarygodny dokument urzędowy

84 1.1.6. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

85 (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

86 Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

87 Dowód

88 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

89 2.1.2.1.

90 ---

91 ---

92 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

93 Lp.

94 Zarzut

95 3.1.

96 1. Rażąca niewspółmierność kary pozbawienia wolności z uwagi na nienależyte uwzględnienie celów wychowawczych kary oraz dyrektyw wymiaru kary, a także niedostateczne uwzględnienie okoliczności osobistych dotyczących oskarżonego, w szczególności faktu, że nie był wcześniej karany, przestrzega porządku prawnego, nie toczą się wobec niego żadne nowe postępowania karne, jest osoba bardzo młodą, jak również niedostateczne uwzględnienie okoliczności wynikających z art. 60 § 3 k.k., tj. postawy procesowej oskarżonego.

97 2. Rażąca niewspółmierność kary grzywny z uwagi na nienależyte uwzględnienie celów kary oraz dyrektyw wymiaru kary, w tym sytuacji życiowej i majątkowej oskarżonego.

98 ☐ zasadny

99 ☐ częściowo zasadny

100 ☒ niezasadny

101 ☐ zasadny

102 ☐ częściowo zasadny

103 ☒ niezasadny

104 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

105 Apelacja obrońcy oskarżonego nie zasługiwała na uwzględnienie.

106 Mając na uwadze sam zakres zaskarżenia, jak również fakt, iż apelujący nie kwestionował dokonanych przez sąd rejonowy zasadniczych ustaleń faktycznych, ustalenia te, uznać należy za prawidłowe. Lektura akt przedmiotowej sprawy wskazuje bowiem, iż sąd I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe, w oparciu o które doszedł do prawidłowych wniosków tak w zakresie sprawstwa, jak i winy oskarżonego S. R. w popełnieniu przypisanych mu przestępstw. Sąd okręgowy zresztą te ustalenia w sposób należyty i wystarczający przytoczył również w pisemnym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, wskazując dokładnie na dowody, jakie stanowiły podstawę tych ustaleń. W związku z tymi prawidłowymi ustaleniami (w zakresie sprawstwa, jak i winy) nie budzi również zastrzeżeń przyjęta przez sąd I instancji kwalifikacja prawna czynów przypisanych oskarżonemu. Sąd apelacyjny, podzielając w tym zakresie rozstrzygnięcia sądu I instancji wraz z jego częścią motywacyjną zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, nie znajduje racjonalnej potrzeby, by szerzej ustosunkowywać się do tych kwestii.

107 Odnosząc się natomiast szczegółowo do zarzutów podniesionych w apelacji wskazać należy, że rażąca niewspółmierność kary w rozumieniu art. 438 pkt 4 k.p.k. zachodzi wówczas, gdy orzeczona kara bądź suma zastosowanych kar zasadniczych i środków karnych wymierzonych przez sąd za przypisane oskarżonemu przestępstwo nie uwzględnia należycie stopnia szkodliwości społecznej czynów oraz nie realizuje w wystarczającej mierze celów kary w zakresie społecznego oddziaływania oraz celów zapobiegawczych i wychowawczych, jakie ma uczynić w stosunku do osoby skazanej. Innymi słowy, tylko wtedy można uznać, że przesłanka rażącej niewspółmierności kary jest spełniona, jeśli z punktu widzenia nie tylko sprawcy, ale i ogółu społeczeństwa, kara jawi się jako niesprawiedliwa, zbyt drastyczna, przynosząca nadmierną dolegliwość.

108 Rażąca niewspółmierność kary jest uchybieniem w zakresie konsekwencji prawnych czynu, a zatem realnie można o niej mówić wówczas, gdy suma zastosowanych kar i środków karnych, wymierzonych za popełnione przestępstwo, nie odzwierciedla należycie stopnia społecznej szkodliwości czynu oraz nie zapewnia spełnienia celów kary. Ponadto, orzeczona kara lub środek karny mogą być uznane za niewspółmierne, gdy nie uwzględniają w sposób właściwy zarówno okoliczności popełnionego czynu, jak i osobowości sprawcy ( wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 czerwca 2009r., sygn. akt WA 19/09, OSNwSK 2009/1/1255).

109 W innym swoim wyroku Sąd Najwyższy stwierdził, że rażąca niewspółmierność kary występuje wtedy, gdy kara orzeczona nie uwzględnia w należyty sposób stopnia społecznej szkodliwości przypisywanego czynu oraz nie realizuje wystarczająco celu kary, ze szczególnym uwzględnieniem celów zapobiegawczych i wychowawczych. Pojęcie niewspółmierności rażącej oznacza znaczną, wyraźną i oczywistą, a więc niedającą się zaakceptować dysproporcję między karą wymierzoną a karą sprawiedliwą (zasłużoną). Przesłanka rażącej niewspółmierności kary jest spełniona tylko wtedy, gdy na podstawie ustalonych okoliczności sprawy, które powinny mieć decydujące znaczenie dla wymiaru kary, można przyjąć, iż zachodzi wyraźna różnica między karą wymierzoną a karą, która powinna zostać wymierzona w wyniku prawidłowego zastosowania dyrektyw wymiaru kary oraz zasad ukształtowanych przez orzecznictwo (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 października 2007 r., sygn. akt SNO 75/07, LEX nr 569073).

110 Nie budzi jakichkolwiek wątpliwości, iż zmiana kary w instancji odwoławczej nie może następować w każdym przypadku, lecz wyłącznie wówczas, gdy kara orzeczona nie daje się zaakceptować z powodu różnicy między nią a kara sprawiedliwą, różnicy o randze zasadniczej, rażącej. Taka sytuacja – w ocenie sądu apelacyjnego, nie ma miejsca w niniejszej sprawie, co czyni niezasadnymi podniesione w apelacji przez jej autora zarzuty rozpatrywane na gruncie wspomnianego art. 438 pkt 4 k.p.k.

111 Oczywistym jest, że cele prewencji indywidualnej – wychowawcze i zapobiegawcze - które kara ma osiągnąć w stosunku do oskarżonego mają zwykle prymat przed innymi, zwłaszcza negatywną prewencją generalną, która może skłaniać do wymierzania nadmiernie surowych kar. Sankcja sprawiedliwa nie powinna zatem wykraczać poza rzeczywistą potrzebę, właściwa reakcja karna to reakcja celowa, uwzględniająca wszystkie elementy decydujące o jej rodzaju i wymiarze, sprawiedliwa i akceptowana społecznie.

112 Kierując się powyższymi kryteriami nie można było uznać, aby wymierzona oskarżonemu w pkt I. wyroku kara 2 lat pozbawienia wolności i kara 200 stawek dziennych po 100 zł, w pkt II. wyroku kara roku i 10 miesięcy pozbawienia wolności i kara 250 stawek dziennych grzywny po 100 zł oraz kary łączne: 2 lat i 5 miesięcy pozbawienia wolności i 300 stawek dziennych grzywny po 100 zł stanowiły kary nadmiernie surowe.

113 Zbrodnia z art. 55 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii zagrożona jest karą do 20 lat pozbawienia wolności i obligatoryjną grzywną, wymierzaną obok kary pozbawienia wolności. Biorąc pod uwagę fakt, iż oskarżony w stosunkowo krótkim czasie (niespełna dwa miesiące) dokonał wewnątrzwspólnotowego nabycia niemal 25 kg (!) środków odurzających oraz 92,84 gram metamfetaminy o łącznej wartości 1190000 zł, zasługiwał on na surowe ukaranie, bowiem społeczna szkodliwość jego czynu jest bardzo wysoka. W odniesieniu zaś do ciągu przestępstw z art. 56 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 12 § 1 k.k. i w zw. z art. 65 § 1 k.k. zwrócić należy uwagę na długi okres przestępczej działalności sprawcy i łączną ilość narkotyków, w obrocie którymi uczestniczył, co czyni zachowanie podsądnego, objęte zarzutami, wysoce społecznie szkodliwym. Nie należy zapominać, że zastosowanie wobec sprawcy dobrodziejstwa nadzwyczajnego złagodzenia kary w oparciu o przepis art. 60 § 3 k.k., a zatem na wniosek prokuratora, związane jest postawą procesową podsądnego i jego „wkładem” w wyjaśnienie okoliczności sprawy, w tym przede wszystkim związanych z udziałem w przestępstwie innych osób. Premiowana nadzwyczajnym złagodzeniem kary jest więc postawa oskarżonego po popełnieniu przestępstwa, co nie zmienia faktu, że pozostaje on nadal sprawcą czynu, a wymiar orzekanej wobec niego nadzwyczajnie złagodzonej kary winien uwzględniać dyrektywy z art. 53 k.k.

114 Podkreślana przez apelującego obrońcę postawa oskarżonego w toku składania wyjaśnień została uwzględniona przez sąd właśnie poprzez nadzwyczajne złagodzenie kary. Z kolei wiek i uprzednia niekaralność S. R. (do czasu wydania orzeczenia w I instancji, obecnie bowiem oskarżony figuruje w rejestrach K. jako sprawca przestępstwa z art./ 178a § 1 k.k.) legły u podstaw wymierzenia mu kary pozbawienia wolności niższej niż najwyższa z możliwych (granicę stanowiła tu kara 2 lat i 11 miesięcy pozbawienia wolności), a więc zostały należycie uwzględnione przez sąd okręgowy. Tych dwóch podnoszonych przez skarżącego okoliczności nie należy jednak przeceniać – oskarżony w czasie zatrzymania miał bez mała 23 lata, a zatem znał podstawowe reguły społeczne i obowiązujący porządek prawny. Będąc w pełni sprawnym intelektualnie samodzielnie i świadomie podejmował decyzje, również te, łączące się z naruszeniem porządku prawnego, mając wiedzę o konsekwencjach takich decyzji. Z drugiej strony uprzednia niekaralność 23-letniego sprawcy nie jest szczególnym osiągnięciem życiowym, skoro de facto dopiero od 6 lat może on odpowiadać karnie (zauważyć zresztą trzeba, że przestępczą działalność objętą aktem oskarżenia w niniejszej sprawie, rozpoczął on 3 lata po ukończeniu 17 lat).

115 W świetle powyższych okoliczności, orzeczone wobec oskarżonego kary jednostkowe oraz kara łączna pozbawienia wolności niewątpliwie nie przekraczały stopnia zawinienia oskarżonego oraz stopnia społecznej szkodliwości przypisanych mu czynów.

116 Sąd II instancji nie znalazł również podstaw do kwestionowania orzeczonych przez sąd okręgowy grzywien. Wymiar tych kar był celowy, oczekiwany i sprawiedliwy, albowiem obrót narkotykami cały czas stanowi wysoce opłacalne finansowo przedsięwzięcie. Oskarżony musi odczuć nieopłacalność popełniania tego typu przestępstw, zwłaszcza, że uczynił sobie z nich stałe źródło dochodu. Wzgląd na prewencję ogólną nakazuje dać jasny przekaz potencjalnym sprawcom, że takie jak podjęte przez S. R. przestępcze zachowanie spotyka się z poważnymi dolegliwościami finansowymi.

117 Jeśli chodzi o orzeczone przez sąd I instancji kary łączne, sąd apelacyjny w pełni zgadza się z argumentacją sądu I instancji przedstawioną w pisemnym uzasadnieniu wyroku na stronie 4. Sąd meriti wbrew zarzutom apelującego wziął pod uwagę zarówno okoliczności przemawiające na korzyść oskarżonego, jak i okoliczności go obciążające. Orzeczone kary nie przekraczają stopnia winy oskarżonego oraz stopnia szkodliwości społecznej popełnionych przestępstw. Są zgodne z dyrektywami kary zawartymi w art. 53 k.k. i czynią zadość stawianym im celom.

118 Reasumując wskazać należy, że postulowane przez apelującego zmiany w zaskarżonym wyroku, zwłaszcza w zakresie kary łącznej pozbawienia wolności z 2 lat i 5 miesięcy na 2 lata i 2 miesiące, nie mogły zostać uwzględnione również z tego względu, iż nie sposób przy tak sformułowanych wnioskach mówić o jakiejkolwiek rażącej dysproporcji pomiędzy karą orzeczoną a wnioskowaną przez obrońcę.

119 Wniosek

120 Wniosek o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez wymierzenie oskarżonemu kary z zastosowaniem instytucji nadzwyczajnego złagodzenia, tj. obniżenie kary pozbawienia wolności do dwóch lat i dwóch miesięcy pozbawienia wolności oraz obniżenie kary grzywny do 150 stawek dziennych po 10 złotych.

121 ☐ zasadny

122 ☐ częściowo zasadny

123 ☒ niezasadny

124 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

125 Ze względów przytoczonych powyżej tj. z powodu bezzasadności podniesionych zarzutów apelacyjnych, wnioski zawarte w apelacji obrońcy oskarżonego okazały się niezasadne. Nadmienić należało, że w sprawie brak istotnych okoliczności, które uzasadniałyby wymierzenie oskarżonemu kary łagodniejszej. Apelujący musi mieć na uwadze, że warunkiem korekty sankcji w instancji odwoławczej było wykazanie jej rażącej niewspółmierności w rozumieniu art. 438 pkt 4 k.p.k. Brak stwierdzenia tej okoliczności powodował, że postulowana zmiana zaskarżonego wyroku nie mogła nastąpić bez obrazy wskazanego powyżej przepisu prawa procesowego.

126 W tym miejscu zaznaczyć trzeba, że sąd apelacyjny dokonał również z urzędu kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku w świetle bezwzględnych przesłanek odwoławczych przewidzianych przepisami art. 439 § 1 k.p.k. oraz art. 440 k.p.k., jednak żadne z nich w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły.

127 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

128 4.1.

129 ---

130 Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

131 ---

132 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

133 1.7. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

134 5.1.1.

135 Przedmiot utrzymania w mocy

136 Na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. zaskarżony wyrok utrzymano w całości w mocy.

137 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

138 Sąd odwoławczy nie dopatrzył się żadnych podstaw do podzielenia zarzutów i wniosków zawartych w apelacji obrońcy oskarżonego (szczegółowo z powodów wskazanych w punkcie 3.1.) i dlatego zaskarżony wyrok utrzymano w mocy.

139 1.8. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

140 5.2.1.

141 Przedmiot i zakres zmiany

142 ---

143 Zwięźle o powodach zmiany

144 ---

145 1.9. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

146 1.1.7. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

147 5.3.1.1.1.

148 ---

149 ☐ art. 439 k.p.k.

150 Zwięźle o powodach uchylenia

151 ---

152 5.3.1.2.1.

153 Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

154 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

155 Zwięźle o powodach uchylenia

156 ---

157 5.3.1.3.1.

158 Konieczność umorzenia postępowania

159 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

160 Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

161 ---

162 5.3.1.4.1.

163 ---

164 ☐ art. 454 § 1 k.p.k.

165 Zwięźle o powodach uchylenia

166 ---

167 1.1.8. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

168 ---

169 1.10. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

170 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

171 Przytoczyć okoliczności

172 ---

173 ---

174 6. Koszty Procesu

175 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

176 Przytoczyć okoliczności

177 Punkt 2 wyroku.

178 W punkcie 2 wyroku, kształtując swe orzeczenie o kosztach, sąd apelacyjny na podstawie przepisów art. 636 § 1 k.p.k., § 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2003 r., w sprawie wysokości i sposobu obliczania wydatków Skarbu Państwa w postępowaniu karnym (tj.: Dz. U. 2013, poz. 663) oraz art. 8 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 5 i art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r., o opłatach w sprawach karnych (Dz. U. 1983, Nr 49, poz. 223 ze zm.), zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa równowartość wydatków sądowych postępowania odwoławczego w kwocie 20,00 złotych (ryczałt za doręczenia) i wymierzył mu opłatę za drugą instancję w kwocie 6400 złotych. W toku postępowania nie ujawniła się żadna okoliczność uzasadniająca zwolnienie oskarżonego z poniesienia kosztów powstałych w wyniku przeprowadzonego przeciwko niemu postępowania karnego na etapie odwoławczym.

179 7. PODPIS

180 A. A. I. P. P. M.

181 1.11. Granice zaskarżenia

182 Kolejny numer załącznika

183 1

184 Podmiot wnoszący apelację

185 Obrońca oskarżonego

186 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

187 Rozstrzygnięcie o karze zawarte w zaskarżonym wyroku – pkt I, III, V i VII.

188 0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

189 ☒ na korzyść

190 ☐ na niekorzyść

191 ☐ w całości

192 ☒ w części

193 ☐

194 co do winy

195 ☒

196 co do kary

197 ☐

198 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

199 0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty

200 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

201 ☐

202 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

203 ☐

204 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

205 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

206 ☐

207 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

208 ☐

209 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

210 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

211 ☒

212 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

213 ☐

214 art. 439 k.p.k.

215 ☐

216 brak zarzutów

217 0.1.1.4. Wnioski

218 ☐

219 uchylenie

220 ☒

221 zmiana