Uzasadnienie orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 19 maja 2026 r., II AKa 269/25

uzasadnienie orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 19 maja 2026 r., II AKa 269/25

Uzasadnienie

1 Formularz UK 2

2 Sygnatura akt

3 II AKa 269/25

4 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

5 3

6 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA

7 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

8 Wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 16 kwietnia 2025 r., sygn. akt III K 411/22.

9 1.2. Podmiot wnoszący apelację

10 ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

11 ☒ oskarżyciel posiłkowy

12 ☐ oskarżyciel prywatny

13 ☒ obrońca

14 ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

15 ☐ inny

16 1.3. Granice zaskarżenia

17 1.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

18 ☒ na korzyść

19 ☒ na niekorzyść

20 ☒ w całości

21 ☒ w części

22 ☒co do winy

23 ☒co do kary

24 ☒co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

25 1.1.2. Podniesione zarzuty

26 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

27 ☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

28 ☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

29 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

30 ☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

31 ☒art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

32 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

33 ☒art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

34 ☐art. 439 k.p.k.

35 ☐brak zarzutów

36 1.4. Wnioski

37 ☒uchylenie

38 ☒zmiana

39 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami

40 przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

41 1.5. Ustalenie faktów

42 1.1.3. Fakty uznane za udowodnione

43 Lp.

44 Oskarżony

45 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

46 Dowód

47 Numer karty

48 2.1.1.1.

49 J. I.

50 Oskarżona nie była karana.

51 informacja z KRK

52 k. 2.320

53 1.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione

54 Lp.

55 Oskarżony

56 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

57 Dowód

58 Numer karty

59 2.1.2.1.

60 1.6. Ocena dowodów

61 1.1.5. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

62 Lp. faktu z pkt 2.1.1

63 Dowód

64 Zwięźle o powodach uznania dowodu

65 informacja z KRK

66 Informacja z KRK pochodzi z urzędowego rejestru i nie była kwestionowana.

67 1.1.6. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

68 (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

69 Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

70 Dowód

71 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

72 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

73 Lp.

74 Zarzut

75 3.1.

76 Obrońca oskarżonej zaskarżył wyrok w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w punktach 1,2,3,4 i 5 części dyspozytywnej wyroku — w całości, co do rozstrzygnięcia o winie i karze, zarzucając:

77 1) obrazę przepisów postępowania, to jest art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k., poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów z wyjaśnień oskarżonej J. I. i zeznań U. I., T. de J., X. O., R. S., L. T., C. K., T. B., T. T., G. M., J. D., J. Z. i K. T., polegającej na uznaniu wyjaśnień J. I. za niewiarygodne a zeznań U. I. i T. de J. za wiarygodne co mogło mieć wpływ na treść wyroku poprzez poczynienie błędnych ustaleń faktycznych co do sprawstwa oskarżonej w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 1,2 i 3 części dyspozytywnej wyroku;

78 2) obrazę przepisów postępowania mogącą mieć wpływ na treść orzeczenia , art. 438 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 193 k.p.k. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu rachunkowości, w sytuacji gdy dla prawidłowego rozstrzygnięcia wymagane były wiadomości specjalne odnośnie wystąpienia szkody bądź zasadności działania oskarżonej w zakresie zarzutu w pkt 2,

79 3) art. 5 zd. pierwsze k.p.k. i art. 5 zd. drugie k.p.k. poprzez naruszenie zasady domniemania niewinności i nakazu rozstrzygania nie dających się usunąć wątpliwości na korzyść oskarżonej — zwłaszcza co do posiadania przez oskarżoną kartek z podpisem in blanko U. I. i znajomością faktu sporządzenia testamentu notarialnego Z. I. w dniu(...) oraz jego treści w czasie składania wniosku o stwierdzenie nabycia spadku do czasu zawarcia ugody przed Sądem Rejonowym w N. w sprawie o dział spadku,

80 4) obrazę przepisów postępowania mogącą mieć wpływ na treść orzeczenia, art. 438 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 193 k.p.k. poprzez pominięcie dowodu z odpisu aktu notarialnego zawierającego testament Z. I. z poświadczeniem, iż odpis ten wydano T. de J., co jednoznaczne przesądza, iż od 11 grudnia 2017r. T. A. J. znała treść obydwu notarialnych testamentów Z. I.,

81 5) obrazę przepisów postępowania mogącą mieć wpływ na treść orzeczenia, art. 438 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 193 k.p.k. poprzez pominięcie ustaleń związanych z bytnością U. I. w Kancelarii (...) K. S. w zakresie przygotowania aktu notarialnego z (...) oraz składania oświadczenia woli o odwołaniu testamentu i ustanowieniu nowego w dniu (...) co skutkuje wiedzą świadka o treści zmiany testamentu Z. I., zwłaszcza w zestawieniu, z okolicznością, że w tym samym czasie U. I. dokonywała identycznej czynności odwołania dotychczasowego testamentu i ustanowienia nowego, odpowiadającego treścią merytoryczną testamentowi Z. I.,

82 6) obrazę przepisów postępowania mogącą mieć wpływ na treść orzeczenia, art. 438 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 193 k.p.k. poprzez przyjęcie, że U. I. przekazywała w różnym czasie oskarżonej kartki papieru z podpisem in blanco, w sytuacji gdy w postępowaniu poza gołosłownym twierdzeniem U. I. nie ma żadnych dowodów potwierdzających taką okoliczność, a z opinii biegłego z zakresu informatyki wynika, że w komputerze oskarżonej nie znaleziono śladów jakichkolwiek działań oskarżonej w celu np. wykorzystania takich kartek,

83 7) obrazę przepisów postępowania mogącą mieć wpływ na treść orzeczenia, art. 438 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 193 k.p.k. poprzez przyjęcie, że oskarżona wytworzyła (cokolwiek to oznacza) pokwitowanie odbioru przez U. I. kwoty 22.100,00zł w sytuacji, gdy U. I. potwierdziła złożenie podpisu na dokumencie, a nadto kwota podlegająca rozliczeniu została obliczona przez pracownika biura rachunkowego, a w szczególności, z opinii biegłego sądowego z zakresu informatyki wynika, iż w komputerze oskarżonej nie znaleziono żadnych śladów takiego wytworzenia dokumentu,

84 8) obrazę przepisów postępowania mogącą mieć wpływ na treść orzeczenia, art. 438 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 193 k.p.k. poprzez przyjęcie, że w ustaleniach ceny poszczególnych składników majątku spadkowego nie brała udziału T. de J., pomimo, iż z wyjaśnień oskarżonej wynika, iż taki udział brała, a wobec braku zaprzeczenia przez świadka, oskarżona nie przedstawiła dalszych dowodów, mimo, że twierdziła, iż wiadomości sms posiada, co w dniu 05.10.2023r. T. de J. potwierdziła zeznając przez Sądem Orzekającym,

85 9) obrazę przepisów postępowania mogącą mieć wpływ na treść orzeczenia, art. 438 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 193 k.p.k. poprzez przyjęcie przez sąd, iż U. I. nie wytwarzała w swoim komputerze żadnych dokumentów, w sytuacji, gdy Sąd orzekający był w posiadaniu pisma U. I. do oskarżonej w temacie rozliczeń z pracownikiem, po zawarciu ugody sądowej, a także pisma z (...) skierowanego w sprawie I Ns (...) do Sądu rejonowego w N., w wykonaniu zobowiązania Sądu do złożenia odpowiedzi na wniosek, co potwierdza tezę przeciwną do przyjętej przez Sąd Okręgowy, bowiem te dokumenty zostały wytworzone na komputerze U. I. przez nią samą,

86 10) obrazę przepisów postępowania mogącą mieć wpływ na treść orzeczenia, art. 438 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 193 k.p.k. poprzez pominięcie istotnej części protokołu z rozprawy przed Sądem rejonowym w N. z dnia (...) r. w sprawie I Ns (...) w zakresie stwierdzenia „uczestniczki postępowania oświadczają, że otrzymały odpis wniosku, w szczególności uczestniczka T. de J., że wie o co chodzi w sprawie i że go popiera”, „uczestniczki postępowania po pouczeniu w trybie art.671 k.p.c. potwierdzają zapewnienie spadkowe wnioskodawczyni”, oraz „wszystkie obecne oświadczają, że znana jest im treść testamentu spadkodawcy z dnia (...) „ponadto zgodnie oświadczają, że testament z (...) został w całości sporządzony własnoręcznie przez spadkodawcę i przez niego podpisany”, co potwierdza wiedzę zarówno U. I. jak i T. de J. o treści „testamentu” własnoręcznego, zatajenie przed Sądem istotnej informacji o istnieniu dwóch innych testamentów sporządzonych w formie notarialnej (o których wiedzę miały U. I. i T. de J.), a także potwierdzeniu przed Sądem orzekającym, po pouczeniu o odpowiedzialności karnej, rzekomego osobistego sporządzenia „testamentu” przez Z. I.. Jednocześnie przy ocenie zeznań świadków Sąd pominął istotną część zeznań T. de J., która przesłuchiwana w dniu 05.10.2023r. zeznała m.in. „W Sądzie Rejonowym w N. nie doszło do wręczenia mi tego testamentu”, „nic nie wiem o wycofaniu sprawy ze sądu”. Ponieważ treść protokołu oraz wniosek o wycofanie sprawy mają powagę dokumentu urzędowego, stąd danie wiarygodności T. de J. jest niezasadne, aby tego uniknąć Sąd I Instancji pominął w rozważaniach te kwestie,

87 11) obrazę przepisów postępowania mogącą mieć wpływ na treść orzeczenia, art. 438 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 193 k.p.k. poprzez pominięcie dowodu potwierdzającego, że postępowanie karne przeciwko T. de J. nadal się toczy, co skutkuje m.in. taką konsekwencją, że w sytuacji gdy ona otrzyma jakiś majątek spadkowy, to będzie on przedmiotem czynności egzekucyjnych na rzecz Skarbu Państwa, w związku z treścią zarzutu obejmującego uszczuplenia podatkowe na kwoty powyżej 8 milionów złotych,

88 12) obrazę przepisów postępowania mogącą mieć wpływ na treść orzeczenia, art. 438 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 193 k.p.k. poprzez pominięcie dowodu z doręczenie U. I. w dniu (...) zawiadomienia o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień. Nie było w toku postępowań sądowych spadkowych kierowanej przez sąd do mnie korespondencji na którą bym sama odpowiadała. I., (pisownia oryginalna – uwaga S.A.) że nie wiedziała o co chodzi podczas rozprawy o dział spadku, a ponad miesięczny okres pozwalał na dokładne zapoznanie się z treścią wniosku, co zresztą skutkowała zawarciem ugody sądowej obejmujące nie tylko dział spadku ale także dokonanie określonych przysporzeń majątkowych dla córki,

89 13) obrazę przepisów postępowania mogącą mieć wpływ na treść orzeczenia, art. 438 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 193 k.p.k. poprzez pominięcie dowodu z tej części zeznań T. de J., w których potwierdza ona, że w dniu urodzin swojej córki T., była ona u oskarżonej z żądaniem przepisania części majątku przez J. I. na rzecz T. de J., co w zestawieniu z działaniami U. I., potwierdza tezę, że treść „testamentu własnoręcznego” była korzystna dla T. de J., bowiem liczyła ona na przekazanie jej części spadku poprzez J. I. na rzecz T. de J. i dopiero wątpliwości oskarżonej spowodowały, że zarówno T. de J. jak i U. I. zmieniły zdanie co do autentyczności „testamentu”,

90 14) obrazę przepisów postępowania mogącą mieć wpływ na treść orzeczenia, art. 438 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 193 k.p.k. poprzez pominięcie dowodu z tej części zeznań świadka K., w której stwierdza on (protokół z (...)) : „ Nie miałem wiedzy o postanowieniu sądu dotyczącego struktury władz spółki. (... ) Ja nie występowałem w roli biegłego rewidenta. Jeżeli wpłaty miałby miejsce w styczniu to następnie wpłacający wspólnicy mogliby te pieniądze wypłacić. W ramach prowadzonej działalności mogli je wypłacić. Nie miałem dostępu do wcześniejszej historii rachunku bankowego. Jeśli były dokonane wpłaty — czego potwierdzam, że nie wiem — to można by dokonać odpowiednich do nich wypłat. Ja nie badałem dokumentacji jako rewident i nie stosowałem procedur jako biegły tylko na zlecenie pani U. przeglądałem dokumentację podatkową. Skupiłam się na zaewidencjonowanych fakturach gdyż takie zlecenie miałem od pani I.. (. . . ) W spółkach jawnych wspólnicy odbierają sobie zyski regularnie, są opodatkowane więc działa to podobnie do jednoosobowej działalności gospodarczej. Sprawozdanie finansowe nie jest sporządzone więc mogą wypłacać w dowolnych terminach i dowolnej regularności. Jeśli był zysk spółki i sytuacja spółki pozwoliła na wypłatę to można było taki zysk wypłacić” Oznacza to, że według świadka wypłaty dokonywane przez J. I., w sytuacji gdy wcześniej wpłacała ona znaczne kwoty były całkowicie dopuszczalne i zrozumiałe dla praktyka, także w świetle zobowiązań podatkowych, a Sąd orzekający przyjął, iż były to czynności niedopuszczalne,

91 15) obrazę przepisów postępowania mogącą mieć wpływ na treść orzeczenia, art. 438 pkt 3 k.p.k. w zw. z art. 193 k.p.k. poprzez przyjęcie, że sytuacja ekonomiczna spółki jawnej była dobra, przy jednoczesnym stwierdzeniu (w innym miejscu), że obydwie wspólniczki w roku (...) dokonywały wpłat na zasilenie środków spółki, a oskarżona dokonywała tych wpłat także z początkiem (...) co jest sprzecznym stanowiskiem, bo albo podmiot gospodarczy jest w dobrej kondycji, albo potrzebuje zasilenia w środki obrotowe, bo bieżące dochody nie pozwalają na opłacenie kosztów,

92 16) obrazę przepisów postępowania mogącą mieć wpływ na treść orzeczenia, art. 438 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 193 k.p.k. poprzez pominięcie dowodu z pozycji wpłaty przez U. I. w dniu (...) przelewem, kwoty 36.500,00 zł na konto spółki celem pokrycia jej zobowiązania wynikającego z faktury (...) za zakup samochodu przy likwidacji spółki, istotność tej operacji polega na tym, że Sąd I Instancji przyjmuje, iż U. I. nie wiedziała o likwidacji spółki, jednak nabywa z jej likwidowanego majątku, samochód, który następnie przez długi czas użytkuje na potrzeby własne, płaci za ten zakup własnymi środkami w postaci dokonania przelewu z kont, którego jest jedynym właścicielem, co przeczy tezie, że nie miała wiedzy o likwidacji spółki,

93 17) obrazę przepisów postępowania mogącą mieć wpływ na treść orzeczenia, art. 438 pkt 3 k.p.k. w zw. z art. 193 k.p.k. poprzez przyjęcie, że w posiedzeniu Sądu rejonowego w N. w dniu (...) w sprawie (...) brały udział U. I. oraz jej córki, w sytuacji, gdy z treści protokołu z posiedzenia wynika, iż żadna z tych osób w posiedzeniu nie uczestniczyła,

94 18) obrazę przepisów postępowania mogącą mieć wpływ na treść orzeczenia, art. 438 pkt 3 k.p.k. w zw. z art. 193 k.p.k. poprzez błąd w ustaleniach faktycznych polegający na tym, iż Sąd przyjął, że w dniu (...). J. I. złożyła wniosek o zwrot podwójnie uiszczonej zaliczki w kwocie 2.000 zł ze wskazaniem (. . .), gdy w rzeczywistości wniosek o zwrot podwójnie uiszczonej zaliczki w takim zakresie nie został złożony,

95 19) obrazę przepisów postępowania mogącą mieć wpływ na treść orzeczenia, art. 438 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 193 k.p.k. poprzez przyjęcie, że oskarżona posłużyła się dokumentem w postaci wniosku o zwrot uiszczone zaliczki, w sytuacji gdy nie ma żadnego dowodu, iż pismo do Sądu złożyła J. I., a nie U. I. osobiście.

96 ☐ zasadny

97 ☒ częściowo zasadny

98 ☐ niezasadny

99 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

100 Czyn zarzucany oskarżonej w punkcie I.

101 Zarzuty 1), 4), 5), 10), 11), 12), 13) zasadne

102 W kontekście ww. zarzutów niezbędne jest zwrócenie uwagi na następujące bezsporne fakty.

103 Małżonkowie Z. I. i U. I., mieli dwie córki: T. de J. i J. I.. Relacje między członkami rodziny I. były bardzo bliskie, ponadto obdarzali siebie wzajemnie zaufaniem. J. I., U. I. i Z. I. byli wspólnikami spółki jawnej (...) i Z. I..

104 W związku z chorobą Z. I. (od (...) r.), od (...) r. J. I. przejmowała całość obowiązków w ww. spółce, w której Z. I. nie mógł już pracować z powodu stanu zdrowia, a U. I. z powodu przejęcia opieki nad mężem.

105 Przeciwko T. de J. było prowadzone postępowanie karne związane z zarzutami udziału w zorganizowanej grupie przestępczej. Mając na uwadze tę okoliczność, pokrzywdzona zwracała rodzicom uwagę na to, że na wypadek ich śmierci nie może być spadkobiercą, ponieważ jej udział mógłby zostać zajęty przez wierzycieli czy Skarb Państwa, dlatego proponowała, aby jej udział przypadł jej córce T. de J., ur. (...)

106 Z. I. zmarł w dniu (...) roku. Pozostawił po sobie dwa testamenty:

107 1) z dnia (...) r. sporządzony przez notariusz R. S. (Rep. A numer (...)), w którym powołał do spadku J. I., T. A. J. i U. I.,

108 2) z dnia (...) r. sporządzony przez notariusz R. S. (Rep. A numer (...)), w którym odwołał testament z dnia(...) r. i powołał do spadku J. I., T. J. (1) i U. I.,

109 U. I. na podstawie obydwu testamentów notarialnych miała nabyć:

110 - prawo własności samochodu marki U. (...) nr rej. (...),

111 - prawo własności samochodu marki K. (...) (1), nr rej. (...) oraz

112 -prawo własności samochodu marki O. (...), nr rej. (...).

113 a na mocy podrobionego później testamentu ponadto:

114 - prawo własności ciągnika rolniczego (...),

115 - przyczepy ciężarowej, nr rej. (...),

116 - prawo własności przyczepki dwuosiowej SAM (...).

117 O sporządzeniu ww. testamentów notarialnych wiedziała U. I., która towarzyszyła mężowi w dniu (...) r., T. (...) J., której w tym dniu w biurze notarialnym wydano odpisy obydwu testamentów Z. I. – z dnia (...) r. (zeznania R. S. k. 1993v-1994).

118 W nieustalonym czasie, jednak nie później niż w dniu (...) A. Z. sporządził dokument zatytułowany (...), datowany na dzień (...) roku i opatrzony podpisem (...). Zgodnie z treścią tego dokumentu, do spadku po Z. I. powołane zostały J. I. i U. I., natomiast T. J. (1) została wydziedziczona.

119 (...)roku (k. 36) J. I. skierowała do Sądu Rejonowego w N. wniosek o otwarcie i ogłoszenie testamentu po jej ojcu oraz wniosek o stwierdzenie nabycia spadku. Do ww. wniosków oskarżona dołączyła dokument sporządzony przez A. Z., zatytułowany (...). Sprawę zarejestrowano pod sygn. (...)

120 W toku posiedzenia przed Sądem Rejonowym w N. w dniu (...) w sprawie (...) otwarto i ogłoszono testament datowany na (...)(k. 64).

121 (...) przed Sądem Rejonowym w N. odbyło się posiedzenie, w którym udział wzięły J. I., U. I. oraz T. de J. . Uczestniczki postępowania oświadczyły, że otrzymały odpis wniosku, a T. de J. została doręczona zawartość koperty z k. 49. J. I. złożyła zapewnienie spadkowe, w którym zeznała m.in., że: „Spadkodawca według mojej wiedzy pozostawił jeden testament, który został złożony w sądzie (…). Według mojej wiedzy wydziedziczona została siostra (…)”. Jak wynika protokołu posiedzenia „Uczestniczki postępowania po pouczeniu w trybie art. 671 k.p.k. potwierdzają zapewnienie spadkowe wnioskodawczyni. Wszystkie obecne oświadczają, że znana jest im treść testamentu spadkodawcy z dnia (...) r. pouczone o 961 k.c. zgodnie oświadczyły, że testament z (...) r. został w całości sporządzony własnoręcznie przez spadkodawcę i przez niego podpisany(…) wszystkie obecne zgodnie oświadczają, że składniki majątkowe wymienione w treści testamentu spadkodawcy z dnia (...) r. wyczerpują cały spadek przez niego pozostawiony”. (k. 99)

122 Przedmiotowy wniosek o stwierdzenie nabycia spadku został cofnięty (...) r., postępowanie to – (...) r. ( k. 112).

123 (...) J. I. złożyła do Sądu Rejonowego w N. kolejny wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po Z. I. (k. 249). Sprawa została zarejestrowana pod sygnaturą (...)

124 Do wniosku J. I. załączyła dwa dokumenty zatytułowane „oświadczenie”, w których wskazała cyt. „Oświadczam, że zgadzamy się z testamentem. Jesteśmy zgodne co do wartości składników w nim zawartych.” oraz wskazała, kto dziedziczy poszczególne składniki spadku (k. 251-257).

125 Termin posiedzenia w sprawie (...) został wyznaczony na dzień (...) (k. 257). W tym czasie U. I. miała zaplanowany wyjazd. W piśmie datowanym na dzień (...) podpisanym przez U. I., pokrzywdzona złożyła oświadczenie, że z uwagi na wcześniej zaplanowany w dniach (...)wyjazd, nie będzie mogła brać udziału w rozprawie, nie zgłosiła zastrzeżeń do wniosku i wskazała, że w pełni się z nim zgadza, prosząc jednocześnie o zakończenie sprawy bez jej udziału (k. 258). To pismo oskarżona przedłożyła Sądowi w toku posiedzenia sądu w dniu (...) (k. 259).

126 Na posiedzeniu stawiły się T. J. (1) i J. I. (k. 259). J. I. złożyła wówczas zapewnienie spadkowe i tym samym wskazała, że „zmarły pozostawił testament, który napisał w całości własnoręcznie. To jest jedyny testament ojca” (k. 259).

127 T. (...) J., siostra oskarżonej, potwierdziła zapewnienia spadkowe wnioskodawczyni i podała, że zapoznała się z wartościami poszczególnych składników majątku wchodzących w skład spadku i nie kwestionowała ich wartości (k. 259/2).

128 Postanowieniem wydanym w dniu (...) w sprawie (...) (k. 260) Sąd stwierdził nabycie spadku po Z. I., zgodnie z treścią przedstawionego Sądowi Rejonowemu w N., przez J. I., podrobionego testamentu z dnia (...) r. - opisanego wyżej, z dobrodziejstwem inwentarza, tj. U. I. w 28/1000 częściach oraz J. I. w 972/1000 częściach.

129 W dniu (...) (k. 206a) J. I. złożyła wniosek o dział spadku i podział majątku wspólnego spadkodawcy i U. I., a pismem z dnia (...) oskarżona złożyła wniosek o przyspieszenie rozpoznania sprawy (k. 232).

130 Wezwanie na posiedzenie wyznaczone na dzień (...) w sprawie (...) kierowane do U. I., pokrzywdzona odebrała osobiście w dniu (...) (k. 236).

131 W dniu (...) – sygn. akt (...) -odbyła się rozprawa w sprawie o dział spadku przed Sądem Rejonowym w N. (k. 237-238) - w toku której U. I. oświadczyła, że otrzymała odpis wniosku oraz że zgadza się z propozycją wskazaną we wniosku, w którym zawarto sposób podziału majątku.

132 Zgodnie z zawartą podczas tej rozprawy przed sądem ugodą (k. 237-238), J. I. otrzymała na wyłączną własność prawo własności nieruchomości - działki nr (...) położonej w J., KW (...), (...) położonych w K. (...) (2), działki (...), położonej w K. KW (...), działki nr (...) położonej w I. KW (...), działek nr (...), działki nr (...), działki nr (...) w I. KW (...), działki nr (...) w D. KW (...), działki nr (...) w I. KW (...), działki nr (...) w G. (...), udział wynoszący 2/3 w prawie własności (...) w G. (...), udział wynoszący 2/3 w prawie własności (...) położonej w G. (...), ¹/4 udziału prawa własności w samochodzie marki T. (...) nr rej. (...), wyłączną własność 50 udziałów w spółce (...) sp. z o.o. z siedzibą w L., 75 % praw w spółce jawnej Firma (...) sp. j. oraz środki pieniężne w kwocie 84.279,33 zł zgromadzone na rachunku bankowym nr: (...), natomiast U. I. nabyła prawo własności do pojazdów marki U. (...), K. (...) (1) oraz przyczepy ciężarowej X.. W tej części ugoda odzwierciedlała postanowienia testamentu podrobionego przez A. Z..

133 W dniu osiągnięcia pełnoletności przez T. J. (2) – (...) r. – T. J. (1) odwiedziła siostrę J. I. w jej miejscu pracy domagając się natychmiastowego podarowania T. J. (2) nieruchomości, które zgodnie z ustaleniami pomiędzy członkami rodziny miały przypaść T. J. (1). J. I. nie kwestionując tego żądania, poprosiła o czas do namysłu (k. 1958, 2089).

134 (...) r. U. I. przygotowała zawiadomienie o przestępstwie, wniesione w dniu (...)

135 Z powyższych bezspornych faktów wynikają następujące logiczne wnioski.

136 Skoro relacje między członkami rodziny I. były bardzo bliskie, ponadto obdarzali siebie wzajemnie zaufaniem, co podkreśla szczególnie U. I., to logiczne jest, że znali swoje plany co do rozporządzenia mieniem na wypadek śmierci, w tym przede wszystkim treść testamentów, a co najmniej faktu ich sporządzenia, zwłaszcza że T. J. (1), w związku z prowadzonym wobec niej postępowaniem, zainteresowana była tym, by nie wejść w posiadanie żadnego majątku, który zostałby zajęty przez wierzycieli lub Skarb Państwa. To, oraz treść jej rozmowy z siostrą J. I. (...) r. prowadzą do wniosku, że jej intencją było, by należny jej po ojcu majątek trafił do jej córki, T.. Oczekiwanie T. J. (1) było sprzeczne z rozporządzeniem testamentowym Z. I. z (...)r., co zupełnie przy ocenie dowodów pomija Sąd Okręgowy stwierdzając, że jedynie J. I., jako jego główny beneficjent, miała interes w podrobieniu testamentu ojca.

137 Skoro J. I. ściśle współpracowała z ojcem w spółce (...), to znała charakter jego pisma, jest zatem logiczne, że nawet „zerkając” na testament podrobiony przez A. Z., musiała zorientować się, że nie został sporządzony charakterem pisma jej ojca.

138 Skoro w dniu (...) r. zarówno Z. jak i U. I. sporządzili testamenty notarialne, to U. I., która, jak podkreśla, była z mężem bardzo blisko, musiała znać treść jego testamentu. Z pewnością natomiast od (...) r. treść obydwu testamentów notarialnych Z. I. znała T. de J., skoro odebrała je z kancelarii notarialnej. W tym czasie pokrzywdzona utrzymywała bliskie relacje z matką U. i siostrą J., zmierzały do uregulowania spraw spadkowych po Z. I., przy czym aktualne pozostawało oczekiwanie, że w związku z postępowaniem prowadzonym przeciwko T. J. (1), majątek należny jej po ojcu miał przypaść jej córce T. (...) J. i logiczne jest w ocenie Sądu Apelacyjnego, że w tej sprawie konsultowały się i informowały się o treści ostatniej woli Z. I., która z punktu widzenia T. J. (1) nie była dla niej korzystna.

139 W czasie umorzonego postępowania o stwierdzenie nabycia spadku – (...) – ani J. I., ani U. I. ani T. J. (1) nie ujawniły faktu sporządzenia przez Z. I. dwóch testamentów notarialnych, mimo że – jak wspomniano wyżej - musiały o nich wiedzieć. Co więcej, (...) U. I. i T. J. (1) potwierdziły przed sądem zapewnienie spadkowe J. I. i oświadczyły, że znana jest im treść testamentu spadkodawcy z dnia (...) r. i pouczone o 961 k.c. zgodnie oświadczyły, że testament z (...) r. został w całości sporządzony własnoręcznie przez spadkodawcę i przez niego podpisany, a T. J. (1) także na posiedzeniu w dniu (...)r., w toku drugiego postępowania o stwierdzenie nabycia spadku – k. 259 – nie ujawniła, że zostały sporządzone testamenty notarialne i ponownie potwierdziła zapewnienie spadkowe J. I..

140 Powyższe okoliczności wskazują logicznie na fakt, że U. I., J. I. i T. J. (1) porozumiały się co do okoliczności objętych zarzutem I aktu oskarżenia. W przeciwnym razie w toku postępowań o stwierdzenie nabycia spadku ujawniony zostałby fakt sporządzenia przez Z. I. testamentów notarialnych, a na mocy drugiego z nich spadek otrzymałaby także T. J. (1), która chciała tego uniknąć. Na wniosek ten wskazuje także treść rozmowy pomiędzy J. I. i T. J. (1) w dniu (...) r., a więc w dniu osiągnięcia pełnoletności przez T. (...) J. i fakt sporządzenia w tym samym dniu zawiadomienia o przestępstwie, złożonego w dniu następnym. Zbieg tych dat, w kontekście ujawnionych okoliczności, nie może być przypadkowy.

141 Należy przy tym podkreślić, że zarówno oskarżona jak i pokrzywdzone są osobami dorosłymi i wykształconymi, prowadziły (a T. J. (1) i J. I. nadal prowadzą) działalność gospodarczą, miały zatem i mają rozeznanie w sprawach urzędowych i znają konsekwencje z nimi związane. Wiedziały także – ponieważ jest to wiedza powszechna – że co do zasady wiążący jest ostatni ze sporządzonych przez spadkodawcę testamentów. Ponadto posiedzenia sądu w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku odbywały się odpowiednio już po upływie 6 i 8 miesięcy po śmierci Z. I., kiedy emocje z tym związane, co wynika z doświadczenia życiowego, już opadły, a strony wróciły do normalnego funkcjonowania, U. I. zdecydowała się nawet na tygodniowy wyjazd. Późniejsze postępowanie o dział spadku zakończono natomiast na posiedzeniu w dniu (...) r. a więc ponad 14 miesięcy po śmierci Z. I., co w kontekście oceny zeznań pokrzywdzonych, zwłaszcza U. I., nie może zostać pominięte.

142 Sąd Okręgowy dostrzegając ww. fakty wbrew zasadom logiki i doświadczenia życiowego, bezkrytycznie dał wiarę zeznaniom U. I. i T. J. (1), a zdezawuował wyjaśnienia J. I..

143 Faktem jest, że największym beneficjentem podrobionego testamentu jest J. I., ale ten fakt, wobec okoliczności związanych z sytuacją prawną T. J. (1) i treści rozporządzenia testamentowego na rzecz U. I., nie świadczy o tym, że oskarżona dopuściła się oszustwa. Co więcej, nawet jeśli oskarżona kłamie w swoich wyjaśnieniach, nie jest to dowodem popełnienia przez nią przestępstwa, skoro oskarżona nie ma obowiązku mówienia prawdy i chroni ją domniemanie niewinności.

144 Sąd Apelacyjny nie kwestionuje także i tego, że U. I. bardzo przeżyła śmierć męża oraz że działała w dużym zaufaniu do córki J.. Jednak nie można tracić z pola widzenia, że śmierć Z. I., który chorował od (...) r. i na swoją śmierć przygotowywał się sporządzając testamenty, nie zaskoczyła U. I.. Nie odmawiając jej prawa do żałoby nie można nie dostrzec, że po śmierci męża prowadziła normalne życie, skoro(...) r. nie wzięła udziału w posiedzeniu sądu w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku, ponieważ miała zaplanowany wyjazd. Ponadto do działu spadku doszło ponad 14 miesięcy po śmierci Z. I. – ugoda została zawarta (...) r. i to przed sądem. Nie sposób w tej sytuacji przyjąć, że U. I. była nieświadoma treści czynności prawnej, w której wzięła udział przed sądem i pod jego nadzorem, a która dotyczyła nie tylko działu spadku, ale obejmowała także dalsze rozporządzenia licznymi składnikami majątku przez U. I. na rzecz córki J. I.. U. I. zawiadomienie o posiedzeniu sądu w tej sprawie odebrała prawie miesiąc wcześniej osobiście, co dawało jej sposobność zaznajomienia się z przedmiotem sprawy. Jest dla sądu oczywiste, że gdyby Sąd Rejonowy w N., który miał obowiązek czuwać nad zgodnym z prawem przebiegiem czynności, powziął jakiekolwiek wątpliwości co do świadomości U. I., nie dopuściłby do zawarcia ugody. W tym kontekście twierdzenie U. I., że J. I. zawiozła ją do sądu pod pretekstem zamknięcia działalności męża (k. 1963-1966) czy też przepisania spółki w ½ na J. (k. 26-29) jawią się jako niewiarygodne.

145 Wszystkie powyższe fakty i wnioski prowadzą do konkluzji, że choć Sąd Rejonowy w N. w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku prowadzonym pod sygn. (...) i o dział spadku prowadzonym pod sygn. (...) został wprowadzony w błąd i doszło do rozporządzenia mieniem, to jednak rozporządzenie to nie miało względem pokrzywdzonych charakteru niekorzystnego, skoro obydwie pokrzywdzone w pełni świadomie wnosiły o stwierdzenie nabycia spadku na podstawie podrobionego testamentu i sąd wydał postanowienie zgodne z tą ich wolą i zapewnieniem, a następnie dokonał działu spadku i zniesienia współwłasności w drodze dobrowolnej ugody zawartej pomiędzy oskarżoną, a U. I..

146 Przepis art. 286 § 1 odnosi się wyłącznie do takich przypadków rozporządzenia mieniem, które można uznać za „niekorzystne”. Niekorzystne rozporządzenie mieniem nie powinno być utożsamiane z wyrządzeniem szkody. Rozporządzenie mieniem może być uznane za niekorzystne nie tylko z tego powodu, że sprawca doprowadzający inną osobę do rozporządzenia nie zamierza zwrócić przedmiotu rozporządzenia (mienia), lecz także z innych powodów. O niekorzystności rozporządzenia mieniem przesądza ocena rozporządzenia z punktu widzenia interesów osoby rozporządzającej lub innej osoby pokrzywdzonej. Ustawowe znamię, stanowiące skutek przestępstwa oszustwa, określonego w art. 286 § 1 k.k., wypełnione zostaje wtedy, gdy sprawca, działając w sposób opisany w tym przepisie, doprowadza inną osobę do rozporządzenia mieniem, które jest niekorzystne z punktu widzenia interesów tej osoby lub innej osoby pokrzywdzonej (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 sierpnia 2000 r. V KKN 267/00).

147 A. "pochodu" przestępstwa oszustwa kończy się z chwilą dokonania przez pokrzywdzonego rozporządzenia mieniem, a niekorzystność tego rozporządzenia należy oceniać tylko z punktu widzenia okoliczności istniejących w czasie rozporządzenia mieniem, a nie tych które następują później (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 sierpnia 2002 r. III KK 230/02).

148 Skoro zaś nie doszło do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, to nie został zrealizowany przez oskarżoną komplet znamion przestępstwa z art. 286§1 k.k., co wymagało zmiany opisu i wyeliminowania tego przepisu z kwalifikacji prawnej przypisanego jej czynu.

149 W tym kontekście nieistotne jest dla ustalenia, czy oskarżona dopuściła się oszustwa to, że J. I. nie wywiązała się dokonanych z siostrą i matką uzgodnień, że po osiągnięciu pełnoletniości przez T. A. J. dokona na jej rzecz darowizny ustalonych między nimi, a odziedziczonych i uzyskanych w drodze ugody z dnia (...) r. nieruchomości na rzecz siostrzenicy.

150 Nie budzi natomiast wątpliwości, że oskarżona J. I., mając ze wskazanych wyżej powodów świadomość, że składa w sądzie podrobiony przez inną osobę testament, w celu uzyskania na jego podstawie stwierdzenia nabycia spadku, a następnie działu spadku, co obliguje do uznania jej za winną tego, że w okresie od (...) roku, działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, użyła jako autentycznego, przedkładając w Sądzie Rejonowym w N., jako załącznik do wniosku o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym Z. I., podrobiony przez inną ustaloną osobę testament Z. I., czym podstępnie wprowadziła w błąd funkcjonariusza publicznego - Sędziego Sądu Rejonowego w N. co do treści złożonego przez Z. I. rozporządzenia mieniem na wypadek śmierci, wyłudzając poświadczenie nieprawdy w postaci uzyskania postanowienia Sądu Rejonowego w N. wydanego w sprawie (...) o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłym Z. I., a następnie tak uzyskany dokument użyła, przedkładając w Sądzie Rejonowym w N., jako załącznik do wniosku o dział spadku po zmarłym Z. I., to jest popełnienia przestępstwa z art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 272 k.k. i art. 273 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i art. 12§1 k.k. oraz art. 4§1 k.k.

151 W kontekście zarzutu 3) apelacji należy przypomnieć obrońcy, że nie można łącznie postawić zarzutu naruszenia art. 5 § 2 i art. 7 k.p.k. Jeżeli bowiem skarżący kwestionuje ocenę dowodów co do ich wiarygodności, to takiej sytuacji dotyczy nie art. 5 § 2, lecz art. 7 k.p.k. Ponadto naruszenie zasady in dubio pro reo możliwe jest jedynie wtedy, gdy sąd w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie dowodowe i w sposób zgodny z art. 7 k.p.k. ocenił zgromadzone dowody, a pomimo tego z dowodów uznanych za wiarygodne nadal wynikają co najmniej dwie wersje faktyczne i organ procesowy rozstrzyga niedające się usunąć wątpliwości niezgodnie z kierunkiem określonym w przepisie art. 5 § 2 k.p.k. Jeżeli zatem [...], kwestionuje się ocenę poszczególnych dowodów, nie może być mowy o naruszeniu art. 5 § 2 k.p.k. (postanowienie SN z 3.01.(...) r., sygn. akt III KK 215/18).

152 Nie można także zasadnie stawiać zarzutu obrazy tego przepisu, podnosząc wątpliwości strony co do treści ustaleń faktycznych, bowiem dla oceny, czy nie została naruszona zasada in dubio pro reo, istotne jest jedynie to, czy orzekający w sprawie sąd rzeczywiście powziął wątpliwości co do treści ustaleń faktycznych i wobec braku możliwości ich usunięcia rozstrzygnął te wątpliwości na niekorzyść oskarżonego. Jeżeli z materiału dowodowego sprawy wynikają różne wersje wydarzeń, to nie jest to równoznaczne z istnieniem niedających się usunąć wątpliwości w rozumieniu art. 5 § 2 k.p.k., bo w takim wypadku sąd orzekający zobowiązany jest do dokonania ustaleń na podstawie swobodnej oceny dowodów i dopiero wówczas, gdy wątpliwości nie zostaną usunięte, należy tłumaczyć je na korzyść oskarżonego (wyrok SA w Katowicach z 5.04.2007 r., sygn. akt II AKa 30/07).

153 Naruszenie zasady in dubio pro reo jest możliwe tylko i wyłącznie w sytuacji, gdy orzekający w sprawie sąd rzeczywiście powziął wątpliwości co do treści ustaleń faktycznych lub wykładni prawa i wobec niemożności ich usunięcia rozstrzygnął je na niekorzyść oskarżonego. Tak więc, gdy pewne ustalenia faktyczne zależne są od np. dania wiary lub odmówienia jej wyjaśnieniom oskarżonego, nie można mówić o naruszeniu zasady in dubio pro reo, a ewentualne zastrzeżenia co do oceny wiarygodności konkretnego dowodu lub grupy dowodów rozstrzygane mogą być jedynie na płaszczyźnie utrzymania się przez sąd w granicach sędziowskiej swobody ocen wynikającej z treści art. 7 k.p.k. (wyrok SN z 11.10.2002 r., sygn. akt V KKN 251/01).

154 Zarzut 8) zasadny. Skoro T. J. (1) w toku postępowania o stwierdzenie nabycia spadku potwierdziła zapewnienie spadkowe J. I. i nie kwestionowała przedstawionej przez nią we wniosku wyceny poszczególnych składników majątku, to wątpliwe jest przyjęcie, że w ustaleniach ceny poszczególnych składników majątku spadkowego T. (...) J. nie brała udziału.

155 Zarzut 17) zasadny. Istotnie biorąc pod uwagę przedmiot posiedzenia Sądu Rejonowego w N. w dniu (...) w sprawie (...) i czas jaki upłynął od złożenia wniosku o stwierdzenie nabycia spadku do terminu posiedzenia na którym dokonano otwarcia testamentu, a także treść protokołu ww. posiedzenia sądu, jest oczywiste, że ani oskarżona ani U. I. i T. J. (1) nie brały w nim udziału i ich przeciwne zeznania wynikają zapewne z niepamięci lub pomyłki – brały bowiem udział w innych posiedzeniach SR w N.. Jednak to błędne ustalenie sądu nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

156 Wymierzając oskarżonej karę za przypisany jej czyn sąd wziął pod uwagę, że oskarżona swoim zachowaniem realizowała uzgodniony z matką i siostrą plan zadysponowania majątkiem U. i Z. I. po śmierci Z. I.. Wprawdzie działała w sposób przemyślany i zaplanowany, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, ale nie wyłącznie dla siebie. Do tej pory nie była karana, a jej działanie wywiera skutek wyłącznie w zakresie majątkowych stosunków rodzinnych i wobec faktu, że postępowanie mające na celu wzruszenie postanowienia Sądu Rejonowego w N. w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku jest w toku, skutek ten nie ma charakteru niewzruszalnego. Te argumenty zdecydowały o wymierzeniu oskarżonej kary 1 roku pozbawienia wolności i 100 stawek dziennych grzywny po 50 zł z uwzględnieniem, że oskarżona dysponuje znacznym majątkiem i prowadzi działalność gospodarczą, a na utrzymaniu ma jedno dziecko.

157 Jednocześnie w sytuacji uprzedniej nie karalności oskarżonej sąd doszedł do przekonania, że dla osiągnięcia celów kary wystarczające będzie warunkowe zawieszenie wykonania orzeczonej kary pozbawienia wolności na okres 2 lat próby. Stosownie zaś do obowiązku wynikającego z art. 72§1 k.k, na podstawie pkt 1 zobowiązano oskarżoną do informowania kuratora o przebiegu okresu próby na piśmie co 6 miesięcy.

158 Czyn zarzucany oskarżonej w punkcie II.

159 Zarzuty 6) 14), 15), 16) zasadne.

160 Co do losów spółki jawnej Firma (...) i Z. I., pewne jest, że spółki jawnej nie chciała prowadzić T. J. (1). Wg. U. I. (zeznania z (...)r., k. 1384-1387) córka T. zaznaczała, że ona nie będzie zajmowała się spółką i że wiadomym było, że „to” otrzyma kiedyś córka J. (podobnie w zeznaniach z (...) r., k. 1963-1966 - T. nie chciała zajmować się spółką jawną i nie chciała udziałów).

161 Wprawdzie sama T. J. (1) składa w tym zakresie odmienne niż jej matka zeznania podając, że temat spółki rodziców zawsze ruchomy (zeznania z (...)r., k. 39-42), że za życia taty nie było mowy co się stanie z firmą papierniczą, że było wiadome, że mama jest współwłaścicielem spółki i będzie ją prowadzić, bo jest to jej zabezpieczenie, ale przyznaje w tych samych zeznaniach, że kiedy myślała o studiach i rodzice pytali czy chce się zająć spółką powiedziała że nie i że tym powinna zająć się siostra J. (zeznania z (...) r., k. 1971-1973).

162 Tym samym uprawniony jest wniosek, że kwestia podziału udziałów w spółce jawnej miała być rozstrzygnięta pomiędzy J. I. i U. I..

163 W testamencie z (...) r. Z. I. nie zadysponował swoimi udziałami w tej spółce, natomiast zgodnie z treścią testamentu z (...) r. J. I. miała odziedziczyć ogół jego praw i obowiązków w spółce (...) Z. I.. Rozporządzenie identycznej treści zawierał podrobiony testament, na podstawie którego nastąpiło stwierdzenie nabycia spadku.

164 Z powyższego wynika wniosek, że podrobiony testament nie zmieniał sytuacji faktycznej stron w odniesieniu do dziedziczenia po Z. I. jego praw i obowiązków w spółce jawnej.

165 Natomiast w wyniku ugody zawartej w dniu (...) w sprawie sygn. akt (...) o dział spadku, J. I. nabyła 75 % praw w Firma (...) sp. j. W tym czasie dysponowała już 20% praw w tej spółce. W konsekwencji powyższej ugody J. I. objęła 95% praw w spółce jawnej Firma (...) sp. j., którą od (...) de facto prowadziła, wobec choroby ojca i związanego z tym wycofania się z pracy w spółce matki, co przyznaje sama U. I. (w zeznaniach z dnia (...) r., k. 416-417). Jak zeznała U. I., w miarę możliwości interesowała się funkcjonowaniem spółki, ale „w praktyce wszystkie decyzje podejmowała córka i było to wiadome. Dokonywała też wszelkich przelewów i płatności. W całości kontaktowała się z biurem rachunkowym”. U. I. przyznała także, że co do podziału zysków spółki nie to nie było żadnego postanowienia, ale od (...) r. nie brała z działalności spółki żadnych pieniędzy, w tym czasie miała już emeryturę. Upewniała się tylko czy spółka nie ma długów.

166 Ponadto w zeznaniach z (...) r., k. 294-298 pokrzywdzona U. I. podawała, że kiedy miała jechać do Sądu po raz drugi (z kontekstu zeznań wynika, że chodzi o postępowanie o dział spadku) oskarżona informowała ją, że „to jest w sprawie przepisania spółki (...) spółka jawna”.

167 Z powyższych zeznań wynika, że w grudniu (...) r. U. I. miała zamiar „przepisać” spółkę jawną na J. I., tak jak to wynika z zawartej ugody.

168 Wobec powyższych faktów późniejsze twierdzenie U. I., że nie zależało jej na tym, aby J. przejęła zdecydowaną większość majątku po mężu i spółkę i choć wiadomo było, że spółkę kiedyś przejmie oskarżona, to jednak z udziałów, które miały być jej będzie to dla pokrzywdzonej zysk i będzie z tego „żyła”, oraz że córka podstępnie wzięła ją do sądu twierdząc, że trzeba zamknąć firmę męża (zeznania(...) k. 1384-1387) jawią się jako nielogiczne i niewiarygodne.

169 Reasumując, skoro:

170 - wolą Z. I. było, by ogół jego praw i obowiązków w spółce jawnej odziedziczyła J. I.,

171 - U. I. przyznaje, że spółkę miała przejąć córka J.,

172 - w wyniku ugody sądowej, co do której nie ma wątpliwości, że U. I. przystąpiła do niej z pełną świadomością – co omówiono już wyżej – i co do której to czynności sama U. I. podaje, że miała dotyczyć „przepisania” spółki na oskarżoną – oskarżona weszła w posiadania 95% praw i obowiązków w spółce jawnej,

173 to logiczny jest wniosek, że wolą stron było, by J. I. przejęła prawa i obowiązki w spółce jawnej.

174 W tym kontekście zupełnie inaczej niż w oglądzie Sądu Okręgowego jawią się zeznania U. I. co do faktu podjęcia i autentyczności przedłożonych przez oskarżoną uchwał i zamiaru zamknięcia działalności spółki.

175 W tym miejscu niezbędne jest zaakcentowanie, że rację ma obrońca oskarżonej, że twierdzenie U. I., że w spółce jawnej nigdy nie było podejmowanych uchwał bo nie było takiej potrzeby (zeznania z (...) r., k. 1773-1776 i z (...) r. k., 1963-1966) są zupełnie oderwane od realiów funkcjonowania spółek handlowych. Jest bowiem oczywiste, że w spółkach muszą być podejmowane – bardziej lub mniej sformalizowane uchwały. O tym, że także w spółce (...) i Z. I. takie uchwały zapadały świadczy choćby to, że jak wynika z wypisu z KRS, w celu zmiany umowy spółki w (...)r. wspólnicy podjęli właśnie stosowną uchwałę; analogiczna sytuacja wystąpiła także wcześniej, w celu przekształcenia spółki cywilnej w spółkę jawną.

176 Należy także podzielić jego pogląd, że zeznania U. I. co do tego, że na prośbę oskarżonej składała podpisy na kartkach in blanco są dalece wątpliwe, skoro w zeznaniach z (...) - k. 1384-1387- podnosi, że po śmierci męża J. przywoziła jej do podpisu pisma, ale jak sama wyjaśniała, była to sytuacja dotycząca podpisania „na wszelki wypadek”, gdyby J. pomyliła się, niewypełnionych („pustych”) blankietów z urzędu skarbowego, a nie czystych kartek i dopiero (...)r., k. 1773-1776, po okazaniu jej pisemnych uchwał dotyczących spółki zeznała: „Jak ja zaznaczałam wcześniej, córka jak przyjeżdżała do mnie podpisywać dokumenty, ona zawsze mówiła mamo podpisz jeszcze raz, żebym nie musiała przyjeżdżać. Te kartki, co ja jej podpisywałam czyste, ona w ten sposób je gromadziła. Co do podpisu męża, też mogę to sugerować, ona przyjeżdżała, pomagała przy mężu, mąż też podpisywał dla J. dokumenty”. Zeznania te różnią się zatem co do faktu, na jakich „kartkach” podpisy in blanco składała U. I..

177 Także analiza zeznań U. I. odnośnie do okazywanych jej kolejnych uchwał (zeznania z (...) r., k. 1773-1776), w kontekście treści jej pozostałych zeznań i niespornych faktów, budzi wątpliwości co do ich wiarygodności:

178 - odnośnie do uchwały z dnia (...) r. ( k. 1701), w której wspólnicy de facto powierzają działalność spółki J. I., „wyrażają zgodę na to, by J. I. samodzielnie podejmowała decyzje o zakupach i sprzedaży” oraz postanawiają, że „podejmą w przyszłości działania w celu całkowitego przejęcia spółki przez J. I. lub zlikwidowania spółki z przekazaniem jej majątku na wyłączną własność J. I. (…) bez obowiązku jakichkolwiek spłat”- to zawiera podpisy wszystkich wspólników, także Z. I., a sama U. I. nie podaje, by doszło do takiej sytuacji, by kartki in blanco podpisywała jednocześnie ona i jej mąż. Ponadto treść tej uchwały koresponduje z treścią testamentu Z. I. z (...) r., treścią ugody zawartej pomiędzy J. I. i U. I. (...) r. i z zeznaniami U. I. w których podaje, że spółkę istotnie miała przejąć córka J., oraz faktem, że od (...) r. spółkę de facto prowadziła, bez udziału U. I., J. I.;

179 - odnośnie do uchwały z (...) r. (k. 1702), w której U. i J. I. umawiają się, że J. I. przejmie 95% praw w spółce bez spłat i takie oświadczenie złożą w sądzie przy dziale spadku i w przyszłości zlikwidują spółkę, a jej majątek zostanie przeniesiony do firmy (...), którą ta utworzy, to wprawdzie U. I. zaprzecza by były takie plany i by zapadła taka uchwała, ale, po pierwsze, przyznaje, że pod uchwałą widnieje jej podpis, po wtóre zaś treść tej uchwały koresponduje z treścią ugody sądowej z (...) r. i treścią zeznań U. I., że w sądzie miało dojść do „przepisania” spółki na córkę.

180 U. I. podnosi przy tym, że zamykanie spółki to duży koszt. Tak więc już w świetle tych zeznań jako racjonalne i uzgodnione z U. I. jawi się późniejsze działanie J. I., podjęte za radą księgowej, by spółki nie likwidować, ale dokonać sprzedaży jej towaru;

181 - odnośnie do uchwały z (...) r. (k. 1703) o rozwiązaniu spółki z dniem (...) r., uchwały z (...) r. (k. 1704) w sprawie doprecyzowanie sposobu likwidacji majątku spółki i uchwały z dnia (...) r. (k. 1705) dotyczącej rozliczenia dochodów ze spółki, to także są opatrzone podpisem U. I. i korespondują z działaniami, jakie podjęła J. I. w zamiarze zakończenia działalności spółki. Logiczne jest przy tym, że wobec braku współpracy ze strony U. I., pismem z (...) r. (k. 1711) doręczonym U. I., J. I., pomimo uchwały o rozwiązaniu spółki, wypowiedziała umowę spółki, tylko bowiem w taki sposób mogła doprowadzić do zakończenia jej działalności. Podkreślić przy tym należy, że konflikt pomiędzy stronami zapoczątkowała rozmowa J. I. i T. J. (1) w sprawie podarowania odziedziczonych przez oskarżoną nieruchomości T. (2) ((...) r.) i złożenie zawiadomienia o przestępstwie w zakresie podrobienia testamentu ((...) r.). O domniemanym działaniu na szkodę spółki (...) zawiadomiła dopiero w dniu (...) r. (k. 382).

182 Porównanie ww. dat uprawdopodabnia więc wersję oskarżonej, że uchwały były podejmowane zgodnie z ustaleniami między nią, a U. I.. Słusznie przy tym podnosi obrońca (zarzut 16), że U. I. w dniu (...) przelewem, dokonała wpłaty kwoty 36.500,00 zł na konto spółki celem pokrycia jej zobowiązania wynikającego z faktury (...) za zakup samochodu zbywanego przecież w związku z zakończeniem działalności spółki, z dokumentów nadesłanych ze Starostwa Powiatowego wynika, że osobiście załatwiała formalności związane z przerejestrowaniem tego pojazdu, co wskazuje na fakt, że musiała wiedzieć o sprzedaży majątku spółki.

183 W kontekście powyższych faktów i wniosków należy podzielić zarzut obrońcy, że ocena zeznań U. I. i wyjaśnień J. I. w odniesieniu do zarzutu II aktu oskarżenia jest oceną pobieżną i dowolną, nie uwzględniającą treści wszystkich dowodów i zasad logicznego rozumowania. Sąd nie daje wiary wyjaśnieniom oskarżonej, że uruchomienie przez oskarżoną jednoosobowej działalności gospodarczej zmierzało do umniejszenia kosztów, ponieważ w spółce jawnej wszyscy wspólnicy płacą te same składki ZUS, nie dostrzegając, że zamknięcie spółki uwalniałoby U. I., w tym czasie emerytkę, od ich opłacania, co rzeczywiście zmniejszyłoby koszty po jej stronie. W tej sytuacji trudno postrzegać zachowanie oskarżonej li tylko jako zamiar odizolowania U. I. od źródła dochodu, zwłaszcza że sąd sam ustala, że w 2018 r. spółka nie przynosiła zysku i wymagała dokapitalizowania, także przez U. I.. Wreszcie nikt nie może zmusić drugiej osoby do pozostawania w spółce. Wypowiedzenie umowy spółki przez J. I., z uwagi na fakt, że spółkę tworzyły dwie wspólniczki, prowadziło do jej rozwiązania bez względu na wolę U. I., w spółce jawnej nie może bowiem pozostać jeden wspólnik (por. art. 58 i 64 k.s.h.).

184 Idąc dalej należy podkreślić, że ani prokurator w akcie oskarżenia, ani następnie sąd w wyroku i jego uzasadnieniu, powtarzając de facto treść uzasadnienia aktu oskarżenia (por. k. 1909, k. 2172 i 2190-2191), nie wyjaśnili, na czym polegać miało domniemane działanie J. I. na niekorzyść spółki, a dokonana przez Sąd Okręgowy ocena dowodów w tej części także ma charakter dowolnej.

185 Przede wszystkim należy podkreślić, że spółka jawna nie prowadziła działalności tylko w (...) r., ale od roku (...) po jej przekształceniu ze spółki cywilnej. Niewątpliwe jest zatem, że w roku (...) r. występowały zaszłości z lat poprzednich. Oskarżona podaje, że w roku (...) r. wypłaciła z konta spółki środki, którymi zasiliła ją w latach(...). To, że miała do tego prawo, wynika już tylko z zeznań C. K.. Natomiast ani prokurator, ani następnie sąd, mimo jednoznacznych wyjaśnień oskarżonej, dysponując rachunkiem bankowym spółki, nie dokonali jego szerszej analizy, ograniczając się do sumowania przepływów na tych rachunku występujących tylko w roku (...) r.

186 Tymczasem, jak podnosił obrońca w toku postępowania przed sądem I instancji przekładając nawet stosowne zestawienia, w okresie od (...) (...) r. J. I. zasiliła konto spółki wpłatami własnymi w wysokości 520.400 zł (k. 2.000).

187 Analizując rachunek spółki jako wiarygodne jawią się wyjaśnienia oskarżonej, że w (...) r. spółka wymagała dokapitalizowania z uwagi na trudną sytuację finansową. Zrobiła to, a kiedy pojawiły się wolne środki, wycofała je (wypłaciła). Takie postępowanie nie jest sprzeczne z Kodeksem spółek handlowych, co potwierdził także C. K. (k. 1973/2).

188 Badając zarzuty obrońcy, Sąd Apelacyjny przeanalizował rachunek bankowy spółki jawnej za okres od (...) r. (wyciąg za okres od (...) r. – k. (...), za okres od (...) (...) r. – (...) r. – k. 383-394 i 459-471). Istotne z punktu widzenia zarzutu II aktu oskarżenia dane zawarto w poniżej tabeli.

189 Data

190 J. I. wpłata

191 (gotówka lub przelew)

192 J. I. wypłata

193 (gotówka lub przelew)

FHU (...)

194 wpłata

195 (...)

196 38.000

197 (...)

198 5.000

199 (...)

200 25.000

201 (...)

202 22.600

203 (...)

204 9.700

205 (...)

206 10.000

207 (...)

208 7.000

209 (...)

210 17.500

211 (...)

212 8.000

213 (...)

214 30.000

215 (...)

216 9.600

217 (...)

218 28.000

219 (...)

220 10.000

221 (...)

222 23.000

223 (...)

224 10.000

225 (...)

226 5.000

227 (...)

228 5.000+2000

229 (...)

230 20.000

231 (...)

232 15.000

233 (...)

234 20.000

235 (...)

236 10.000

237 (...)

238 6.000

239 (...)

240 10.000

241 (...)

242 15.000

243 SUMA wpłat w 2018 r. 361.400

244 (...) (...) r.

245 20.000

246 (...) (...) r.

247 25.000

248 (...).(...) r.

249 13.000

250 (...) (...) r.

251 35.000

252 (...) (...) r.

253 30.000

254 25.000+18.000

255 26.03.(...) r.

256 45.000

257 45.000

258 (...) (...) r.

259 44.000

260 40.000

261 (...) (...) r.

262 37.000

263 (...) (...) r.

264 35.000

265 40.000+20.000

266 (...) (...) r.

267 12.000

268 952,08+2.852,02+41.000

269 (...) (...) r.

270 45.000

271 (...) (...) r.

272 45.000

273 (...) (...) r.

274 45.000

275 45.000

276 (...).(...) r.

277 80.000

278 12.04.(...) r.

279 80.000

280 (...) (...) r.

281 75.000

282 34.000

283 (...) (...) r.

284 35.000

285 (...) (...) r.

286 60.000

287 (...) (...) r.

288 983,80

289 (...) (...) r.

290 5.000

291 (...) (...) r.

292 5.000+36.000

293 3.500

294 (...) (...) r.

295 1500

296 (...) (...) r.

297 10.400

298 (...) (...) r.

299 2.000

300 (...) (...) r.

301 7.700

302 (...) (...) r.

303 3.000

304 (...) (...) r.

305 7.000

306 (...)

307 13.900

308 SUMA wpłat w (...) r. 163.500 zł

309 SUMA wypłat w (...) r. 524.000 zł

310 SUMA wpłat w (...) r.

311 481.287,90 zł

312 Jak widać z przedstawionego zestawienia:

313 - w latach (...) r. J. I. jako wspólnik spółki jawnej zasiliła ją w sumie na kwotę 524.900 zł (361.400+163.500=524.900),

314 - w roku (...) J. I. wypłaciła z konta spółki 524.000 zł, a więc o 900 zł mniej, niż w latach (...)r. do spółki wpłaciła,

315 - z kolei jako FHU (...) w roku (...) przelała na konto spółki jawnej – tytułem zapłaty za faktury wystawione w związku z nabyciem towarów od spółki łącznie kwotę 481.287,90 zł.

316 J. I. wypłaciła więc z konta spółki w roku (...) r. kwotę nieco niżą niż ta, którą spółkę zasiliła w latach (...). Tak pozyskane środki, skoro należały do niej, J. I. mogła wydać w dowolny sposób. Rzeczywiście analiza rachunku spółki za (...) r. wskazuje, że po dokonaniu wypłat z konta spółki, J. I. w imieniu FHU (...) wpłacała na konto spółki takie same lub zbliżone kwoty tytułem zapłaty za towary jakie jako FHU (...) kupiła od spółki, realizując zamiar jej zamknięcia. Wyraźnie przy tym na koncie spółki odnotowano, jakie kwoty wypłaciła J. I. jako wspólnik spółki, a jakie wpłaciła na konto spółki jako FHU (...).

317 W tych okolicznościach zupełnie chybiony jest wniosek, który legł u podstaw sfomułowania zarzutu II aktu oskarżenia, że oskarżona za zakupiony od spółki do FHU (...) towar, zapłaciła pieniędzmi spółki, zapłaciła bowiem pieniędzmi, które J. I. wycofała ze spółki jako zwrot dopłaty właścicielskiej, do czego – jak już wyżej naprowadzono- miała prawo.

318 W tej zaś sytuacji nie może być mowy o działaniu przez oskarżoną na szkodę spółki poprzez przywłaszczenie pieniędzy i towarów na jej szkodę.

319 Zarzut II aktu oskarżenia i w konsekwencji przypisany oskarżonej czyn nie kwestionują faktu, że FHU (...) zakupiła ze spółki towary nie po cenach rynkowych, ale po cenach zakupu. Abstrahując już od faktu, że wartość majątku spółki wynikająca z remanentu – jak ustala sąd - wynosiła 422.093,84 zł, a więc mniej niż suma przelewów do spółki z FHU (...), to z zeznań X. O. ( k. 1615-1616 tom IX) wynika, że koszt sprzedaży odbył się po cenach zakupu, ponieważ J. I. nabyła także niewartościowe już towary, co stawia od znakiem zapytania możliwość oceny tego zachowania jako sprzecznego z prawem, wobec granic i kierunku apelacji kwestie te nie mogą być przedmiotem analizy sądu odwoławczego.

320 Zarzut 2) apelacji obrońcy jest bezprzedmiotowy wobec przyjęcia, że dotychczas zebrany materiał dowodowy nie daje podstaw do przypisania oskarżonej zarzucanego jej czynu z pkt II aktu oskarżenia.

321 Odnośnie do zarzutu 7) apelacji, w którym obrońca zarzuca błędne przyjęcie, że oskarżona wytworzyła pokwitowanie odbioru przez U. I. kwoty 22.100,00zł w sytuacji, gdy U. I. potwierdziła złożenie podpisu na dokumencie, a nadto kwota podlegająca rozliczeniu została obliczona przez pracownika biura rachunkowego, a w szczególności, z opinii biegłego sądowego z zakresu informatyki wynika, iż w komputerze oskarżonej nie znaleziono żadnych śladów takiego wytworzenia dokumentu, to podzielając wątpliwości obrońcy stwierdzić należy, że okoliczność ta nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

322 Zarzut 9) zasadny; Sąd przyjął, że U. I. nie wytwarzała w swoim komputerze żadnych dokumentów, co sprzeczne jest z zasadami doświadczenia życiowego i informacjami wynikającymi z materiału dowodowego – U. I. złożyła przecież zawiadomienia o przestępstwie sporządzone na komputerze, w niniejszej sprawie przekładała oświadczenia procesowe sporządzone w taki sposób (k. 1939-1940) ponadto istotnie Sąd orzekający był w posiadaniu pisma U. I. do oskarżonej w temacie rozliczeń z pracownikiem, po zawarciu ugody sądowej (k. 1832), co potwierdza tezę przeciwną do przyjętej przez Sąd Okręgowy, bowiem te dokumenty zostały wytworzone na komputerze i pochodzą od U. I..

323 Czyn zarzucany oskarżonej w punkcie III.

324 W ocenie Sądu Apelacyjnego zarzuty 18 i 19 apelacji nie są zasadne. Skoro bowiem J. I. przyznaje, że podpisała wniosek o zwrot zaliczki za U. I. jej imieniem i nazwiskiem, oraz że osobiście zajmowała się sprawami spadkowymi po ojcu, to logiczne jest, że także ten wniosek złożyła w sądzie, czemu zresztą nie zaprzecza.

325 Tym niemniej przekonujące są argumenty obrońcy kwestionujące ustalenia co do stopnia społecznej szkodliwości tego czynu.

326 Jak ustalił Sąd Okręgowy w dniu(...) J. I. złożyła w Sądzie Rejonowym w N. wniosek o zwrot nadpłaty podwójnie uiszczonej zaliczki w kwocie 2.000 zł ze wskazaniem rachunku bankowego do zwrotu: 84 (...), podpisany imieniem i nazwiskiem (...), który to podpis sama nakreśliła, w nieustalonym czasie, jednak nie później niż w dniu jego złożenia w sądzie. Okoliczności te przyznaje oskarżona.

327 Ww. rachunek bankowy był rachunkiem prywatnym U. I..

328 Pismem z dnia(...) J. I., U. I. i T. (...) J. zawnioskowały o umorzenie postępowania oraz zwrot wpłaconych zaliczek, w związku z czym postanowieniem wydanym w dniu (...)Sąd umorzył postępowanie w sprawie (...) i zwrócił zaliczki.

329 Kwota zaliczki wpłynęła na konto bankowe, którym dysponowała U. I. (k. 17)

330 Oskarżona J. I. ,(...) r. przyznała się do podrobienia podpisu matki na wniosku o zwrot zaliczki twierdząc, że zrobiła to na wyraźną prośbę matki. Te wyjaśnienia oskarżonej są wiarygodne, skoro fakt ten miał miejsce w okresie, kiedy jeszcze U. I. i J. I. – co przyznaje sama U. I. – miały do siebie duże zaufanie. Potwierdza je także fakt, że kwota zaliczki została przelana na konto U. I..

331 W tych okolicznościach oraz wobec faktu, że obrońca skutecznie podważył twierdzenie Sądu Okręgowego, że U. I. nie sporządzała dokumentów w wersji elektronicznej, a komputer używa tylko w celach rozrywkowych – jak już wyżej naprowadzono- prowadzi do wniosku, że ocena wyjaśnień oskarżonej dokonana przez Sąd Okręgowy, który wskazuje, że wytłumaczenie zachowania opisanego w punkcie III. aktu oskarżenia jest nieprawdziwe i nielogiczne, nie wytrzymuje krytyki.

332 Zgodnie z art. 115§2 k.k. przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu sąd bierze pod uwagę rodzaj i charakter naruszonego lub zagrożonego dobra, rozmiary wyrządzonej lub grożącej szkody, sposób i okoliczności popełnienia czynu, wagę naruszonych przez sprawcę obowiązków, jak również postać zamiaru, motywację sprawcy, rodzaj naruszonych reguł ostrożności i stopień ich naruszenia.

333 Przepis ten "dekretuje" przedmiotowo-podmiotowe (kompleksowe) ujęcie materialnej treści przestępstwa. Konstatacja ta staje się oczywista, skoro tylko się zważy, że wśród okoliczności wymienionych w analizowanym przepisie, a mających wyznaczać w konkretnym przypadku rozmiar społecznej szkodliwości, są zarówno okoliczności zaliczane do przedmiotowej strony czynu (rodzaj i charakter naruszonego dobra, rozmiary wyrządzonej lub grożącej szkody, sposób i okoliczności popełnienia czynu, waga naruszonych przez sprawcę obowiązków oraz rodzaj naruszonych reguł ostrożności i stopień ich naruszenia), jak i okoliczności zaliczane do jego strony podmiotowej (postać zamiaru oraz motywacja sprawcy), nie ma natomiast okoliczności niezwiązanych bezpośrednio z czynem. Wymieniony w przepisie katalog okoliczności, które należy uwzględniać przy ocenie społecznej szkodliwości zachowania się realizującego znamiona czynu zabronionego, jest katalogiem zamkniętym

334 Ocena stopnia społecznej szkodliwości konkretnego zachowania się powinna być zawsze oceną całościową, uwzględniającą okoliczności wymienione w art. 115 § 2 k.k., nie zaś sumą, czy pochodną ocen cząstkowych takiej, czy innej "ujemności" tkwiącej w poszczególnych tych okolicznościach (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2012 r. SNO 5/12, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 sierpnia 2008 r. WA 31/08, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 września 2008 r. II KK 50/08).

335 Okoliczności popełnienia czynu, o jakich mowa w art. 115 § 2 k.k., to przy tym wyłącznie czas i miejsce popełnienia czynu oraz kontekst sytuacyjny zachowania się sprawcy.

336 Bez wątpienia w niektórych wypadkach zachowanie się pokrzywdzonego w czasie popełnienia czynu zabronionego albo tuż przedtem należy uważać za jedną z "okoliczności popełnienia czynu" w rozumieniu art. 115 § 2. Będzie tak - przykładowo - w sytuacji przekroczenia granic obrony koniecznej albo w razie przyczynienia się pokrzywdzonego do wystąpienia ustawowo stypizowanego skutku.

337 Oskarżona w pełni świadomie, z zamiarem bezpośrednim godziła w wiarygodność dokumentów, ale czynu tego dokonała na prośbę swojej matki, która nie mogła złożyć podpisu z uwagi na brak odpowiednich okularów, a kwota, której dotyczył wniosek, trafiła na konto pokrzywdzonej. Tak więc sposób i okoliczności popełnienia czynu, motywacja sprawcy i fakt, że po stronie U. I. nie powstała żadna szkoda prowadzą do wniosku, że społeczna szkodliwość tego czynu była znikoma, co doprowadziło do konieczności uchylenia wyroku w ww. zakresie i umorzenia postępowania. W konsekwencji tego orzeczenia koszty procesu w tej części ponosi Skarb Państwa.

338 Wniosek

339 W oparciu o powyższe zarzuty obrońca wniósł o:

340 1) w przypadku uwzględnienia zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia - uchylenie zaskarżonego wyroku w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w punktach 1 do 5 części dyspozytywnej wyroku, i przekazanie sprawy do ponownego rozstrzygnięcia przez Sąd pierwszej instancji w innym składzie,

341 2) w przypadku uwzględnienia zarzutu obrazy przepisów prawa materialnego — zmianę zaskarżonego wyroku przez przyjęcie co do zarzutu I, że oskarżona działała w stanie braku świadomości, iż dokument w postaci „testamentu” był sfałszowany i umorzenie postępowania, co do zarzutu 2 wobec braku przesłanek do przyjęcia, że oskarżona wyrządziła jakąkolwiek szkodę w majątku spółki, uniewinnienie jej od tego zarzutu, co do zarzutu 3 przyjęcie na podstawie art. 270 § 2a k.k., iż czyn ten stanowi przypadek mniejszej wagi, a wobec braku dowodu, że to oskarżona posłużyła się tym dokumentem, warunkowe umorzenie postępowania.

342 ☐ zasadny

343 ☒ częściowo zasadny

344 ☐ niezasadny

345 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

346 Wnioski obrońcy tylko częściowo mogły być uznane za zasadne.

347 Przede wszystkim brak było podstaw do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Zgodnie z art. 437§2 k.p.k. orzeczenie takie jest możliwe tylko w wypadkach wskazanych w art. 439§1 i 454 k.p.k., co w niniejszej sprawie nie miało miejsca, lub jeżeli jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości. Także i ta ostatnia okoliczność nie wystąpiła w przedmiotowej sprawie, ponieważ zebrany materiał dowodowy jest kompletny i pozwalał na korektę orzeczenia.

348 Z opisanych powyżej powodów sąd odwoławczy podzielił część zarzutów obrońcy, co w konsekwencji doprowadziło do korekty wyroku co do zarzutu I, zmianę i uniewinnienie oskarżonej od czynu z zarzutu II oraz uchylenie wyroku i umorzenie postępowania co do zarzutu III. Ostatnie rozstrzygnięcie jest idące dalej niż wniosek obrońcy, należy jednak podkreślić, że w uzasadnieniu apelacji obrońca wskazywał na znikomą społeczną szkodliwość tego czynu, którą to konstatację podzielił sąd odwoławczy. Należy także odnotować, że instytucję warunkowego umorzenia postępowania można zastosować do postępowania karnego jako całości, nie zaś do poszczególnych czynów objętych aktem oskarżenia, stąd też niedopuszczalna jest postać rozstrzygnięcia o warunkowym umorzeniu postępowania co do poszczególnych czynów i odrębne określenie okresu próby oraz odnoszenie nakładanych na sprawcę obowiązków do faktu warunkowego umorzenia postępowania karnego o konkretny czyn (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 lutego 2023 r. I KK 360/22).

349 3.2.

350 Pełnomocnik oskarżycielek posiłkowych zaskarżył wyrok w części na niekorzyść oskarżonej.

351 W imieniu U. I. przedmiotowy wyrok zaskarżył w części, w której Sąd I instancji odstąpił od orzeczenia obowiązku naprawienia szkody w związku z popełnieniem przez J. I. czynu opisanego w pkt II. zarzutów, jak również w zakresie rozstrzygnięcia zawartego 4, dotyczącym wymierzonej, łącznej kary pozbawienia wolności, zarzucając wyrokowi:

352 1. błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na błędnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że Firma (...) — Spółka Jawna, której oskarżona wyrządziła znaczną szkodę majątkową, przywłaszczając sobie powierzone jej z obowiązkiem rozliczenia mienie o łącznej wartości 331 905,94 zł została zlikwidowana, w konsekwencji czego, wbrew wnioskom prokuratora oraz oskarżycielki posiłkowej, Sąd I instancji nie orzekł obowiązku naprawienia szkody w oparciu o art. 46 KPK, podczas gdy spółka (...) nie została zlikwidowana i nadal widnieje w systemie Krajowego Rejestru Sądowego,

353 2. rażącą niewspółmierność orzeczonej w pkt 4 wyroku kary łącznej wynoszącej 1 rok i 6 miesięcy, w sytuacji gdy prawidłowa ocena dowodów i ustalenie okoliczności relewantnych z punktu widzenia oceny stopnia winy, stopnia społecznej szkodliwości czynu oraz okoliczności mających wpływ na wymiar kary prowadzi do wniosku, że orzeczona kara jest łagodna w stopniu rażącym, w szczególności stopień demoralizacji oskarżonej, wyrachowany i przemyślany sposób jej działania, jak również fakt popełnienia czynów zabronionych na szkodę osób najbliższych tj. matki i siostry, przy wykorzystaniu tragicznego zdarzenia, jakim jest śmierć ojca,

354 Natomiast działając w imieniu T. J. (1) , przedmiotowy wyrok zaskarżył w części tj. w zakresie rozstrzygnięcia zawartego 4, dotyczącym wymierzonej oskarżonej, łącznej kary pozbawienia wolności, zarzucając mu rażącą niewspółmierność orzeczonej w pkt 4 wyroku kary łącznej wynoszącej 1 rok i 6 miesięcy, w sytuacji gdy prawidłowa ocena dowodów i ustalenie okoliczności relewantnych z punktu widzenia oceny stopnia winy, stopnia społecznej szkodliwości czynu oraz okoliczności mających wpływ na wymiar kary prowadzi do wniosku, że orzeczona kara jest łagodna w stopniu rażącym, w szczególności stopień demoralizacji oskarżonej, wyrachowany i przemyślany sposób jej działania, jak również fakt popełnienia czynów zabronionych na szkodę osób najbliższych tj. matki i siostry, przy wykorzystaniu tragicznego zdarzenia, jakim jest śmierć ojca.

355 ☐ zasadny

356 ☐ częściowo zasadny

357 ☒ niezasadny

358 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

359 Apelacje pełnomocnika oskarżycielek posiłkowych nie są zasadne, a wobec zmiany wyroku na skutek uwzględnienia zarzutów apelacji obrońcy oskarżonej są także bezprzedmiotowe, albowiem Sąd Apelacyjny uniewinnił oskarżoną od popełnienia czynu polegającego na działaniu na szkodę spółki, a wobec takiej treści rozstrzygnięcia upada w ogóle kwestia rozważań w zakresie zasadności orzeczenia obowiązku naprawienia szkody, pomijając już nawet fakt, czy wobec faktu, że spółka nie prowadzi działalności, wniosek taki jest zasadny, a także to, że apelacja złożona przez pełnomocnika w imieniu spółki została pozostawiona bez rozpoznania (k. 2290), a zarzut ten związany jest właśnie z pokrzywdzeniem spółki, a nie samej U. I., oraz wobec faktu, że na skutek zmiany wyroku wobec oskarżonej nie orzeczono kary łącznej.

360 Natomiast co do wysokości kary wymierzonej J. I. za przypisany jej czyn Sąd Apelacyjny wypowiedział się analizując zarzuty obrońcy oskarżonej. Podniesione w części 3.1. uzasadnienia argumenty są aktualne i powodują, że zarzuty rażącej niewspółmierności (łagodności) kary, zwłaszcza wobec zmiany wyroku na korzyść oskarżonej, są całkowicie niezasadne.

361 Wniosek

362 W imieniu U. I. wniósł o :

363 1. zmianę zaskarżonego wyroku i na podstawie art. 46 KK orzeczenie wobec oskarżonej J. I. obowiązku naprawienia szkody w kwocie 331 905,94 zł na rzecz Firmy (...) — Spółka Jawna,

364 2. zmianę zaskarżonego wyroku i wymierzenie oskarżonej J. I. łącznej kary pozbawienia wolności w wymiarze 2 lat i 6 miesięcy.

365 W imieniu T. J. (1) wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i wymierzenie oskarżonej J. I. łącznej kary pozbawienia wolności w wymiarze 2 lat i 6 miesięcy.

366 ☐ zasadny

367 ☐ częściowo zasadny

368 ☒ niezasadny

369 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

370 Bezzasadność zarzutów apelacji pełnomocnika, przy jednoczesnym uznaniu za uzasadnione zarzutów apelacji obrońcy oskarżonej i korekty wyroku w kierunku na korzyść oskarżonej powoduje, że także wnioski pełnomocnika oskarżycielek posiłkowych nie mogą być uwzględnione.

371 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

372 4.1.

373 Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

374 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

375 1.7. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

376 5.1.1.

377 Przedmiot utrzymania w mocy

378 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

379 1.8. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

380 5.2.1.

381 Przedmiot i zakres zmiany

382 - zmiana opisu czynu i kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonej w punkcie 1, a w konsekwencji zmiana orzeczenia co do kary,

383 - zmiana i uniewinnienie oskarżonej od popełnienia czynu zarzucanego jej w punkcie II,

384 - uchylenie punktu 4 wyroku.

385 - przyjęcie, że podstawę prawną przepadku orzeczonego w punkcie 5. stanowią art. 45a§1 k.k. w zw. z art. 4§1 k.k.

386 Zwięźle o powodach zmiany

387 Zmiany wyroku są konsekwencją częściowo podzielenia zarzutów apelacji obrońcy oskarżonej, omówionych w części 3.1 uzasadnienia.

388 Konsekwencją orzeczenia z pkt I-II jest także uchylenie punktu 4. wyroku, albowiem wobec skazania za jeden tylko czyn, niezbędne stało się uchylenie orzeczenia o karze łącznej. Ponadto wobec umorzenia postępowania z powodu znikomej społecznej szkodliwości czynu (pkt II), niezbędna stała się korekta podstawy prawnej orzeczenia o przepadku - pkt I. 6).

389 1.9. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

390 1.1.7. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

391 5.3.1.1.1.

392 ☐ art. 439 k.p.k.

393 Zwięźle o powodach uchylenia

394 5.3.1.2.1.

395 Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

396 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

397 Zwięźle o powodach uchylenia

398 5.3.1.3.1.

399 Konieczność umorzenia postępowania

400 ☒ art. 437 § 2 k.p.k.

401 Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

402 Pkt II – uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania w zakresie czynu zarzucanego oskarżonej w punkcie III, na podstawie art. 17§1 pkt 3 k.p.k.-znikoma społeczna szkodliwość czynu.

403 Sąd, z przyczyn opisanych w części 3.1. uzasadnienia, podzielił zarzuty apelacji obrońcy oskarżonej co do znikomości społecznej szkodliwości czynu przypisanego J. I. w punkcie 3. zaskarżonego wyroku, co zdecydowało o treści rozstrzygnięcia z pkt II wyroku.

404 5.3.1.4.1.

405 ☐ art. 454 § 1 k.p.k.

406 Zwięźle o powodach uchylenia

407 1.1.8. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

408 1.10. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

409 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

410 Przytoczyć okoliczności

411 6. Koszty Procesu

412 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

413 Przytoczyć okoliczności

414 I. 4)

415 Wobec uniewinnienia oskarżonej, zgodnie z art. 632 pkt 2 k.p.k., koszty procesu w tej części ponosi Skarb Państwa.

416 II.

417 Wobec umorzenia postępowania, zgodnie z art. 632 pkt 2 k.p.k., koszty procesu w tej części ponosi Skarb Państwa.

418 IV.

419 Wobec uwzględnienia części zarzutów apelacji obrońcy oskarżonej, zasady słuszności przemawiały za zwolnieniem oskarżonej w całości od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.

420 7. PODPIS

421 D. P. H. K. M. K.