Wyrok z dnia 31 października 2023 r., IV P 52/23

wyrok z dnia 31 października 2023 r., IV P 52/23

Tekst

1 Wyrok+Uzasadnienie

2 Sygn. akt IV P 52/23

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

3 Dnia 31 października 2023 r.

4 Sąd Rejonowy w Dębicy IV Wydział Pracy w składzie:

5 Przewodniczący: Sędzia Agnieszka Wilk - Król

6 Protokolant: starszy sekretarz sądowy Małgorzata Frankiewicz

7 po rozpoznaniu w dniu 17 października 2023 r. w Dębicy na rozprawie

8 sprawy z powództwa [xAnon]

9 przeciwko [xAnon] z siedzibą w [xAnon]

10 o odszkodowanie oraz uznanie rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia za niezgodne z prawem

11 I.

12 oddala powództwo;

13 II.

14 zasądza od powoda [xAnon] na rzecz pozwanego [xAnon] z siedzibą w [xAnon] kwotę 180,00 zł (słownie: sto osiemdziesiąt złotych) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

15 Sygn. akt IV P 52/23

Uzasadnienie

16 wyroku Sądu Rejonowego w Dębicy z dnia 31 października 2023 r.

17 Powód [xAnon] domagał się zasądzenia od pozwanego [xAnon] z siedzibą w [xAnon] kwoty 16 500,00 zł tytułem odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika oraz zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego.

18 W uzasadnieniu podał, że powód był zatrudniony w pozwanej spółce na podstawie umowy o pracę z dnia 1 września 2022 r. na czas określony od dnia 2 września 2022 r. do 30 listopada 2022 r. Dnia 30 listopada 2022 r. przedmiotowa umowa została zawarta na czas nieokreślony. W pozwanej spółce powód pracował na stanowisku operatora maszyn do obróbki metali. Praca polegała na obsłudze prasy krawędziowej, walcarce do profili, walcarce do blach, jak również na montażu różnego rodzaju konstrukcji. Miesięczne wynagrodzenie powoda zgodnie z umową z dnia 30 listopada 2022 r., zostało ustalone na kwotę 5 500,00 zł brutto. Współpraca między stronami przez pierwsze 4 miesiące układała się dobrze. Współpraca, zdaniem powoda, pogorszyła się w dniu, w którym powód odmówił wykonania polecenia służbowego wydanego przez bezpośredniego przełożonego – [xAnon]. Pozwany odmówił realizacji zlecenia w postaci montażu zbiornika w miejscowości [xAnon] z uwagi na brak odpowiednich uprawnień do montażu przedmiotów wielogabarytowych. Powyższe spotkało się z niezadowoleniem przełożonego. Dzień po opisywanym zdarzeniu, powód z powodów zdrowotnych udał się na zwolnienie lekarskie. W tym dniu, bezpośredni przełożony powoda, w rozmowie telefonicznej zaproponował rozwiązanie umowy o prace za porozumieniem stron w przeciwnym razie zagroził wyciągnięciem konsekwencji w związku z rozpoczęciem przez powoda działalności gospodarczej w formie spółki cywilnej, której przedmiot w opinii pozwanego miał charakter konkurencyjny. Wyraźnego podkreślenia wymaga, że pozwany w styczniu 2023 r. został poinformowany o założeniu spółki cywilnej przez powoda i nie wnosił z tego tytułu żadnych zastrzeżeń. W dniu 13 marca 2023 r. pozwany rozwiązał z nim umowę o pracę bez wypowiedzenia (art. 52 k.p.) z powodu ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych w postaci prowadzenia działalności konkurencyjnej oraz naruszenie zasady lojalności pracownika względem pracodawcy oraz dbałości pracownika o dobro zakładu. W ocenie powoda, pozwany w stosunku do powoda podczas trwania stosunku pracy nigdy nie wskazywał jakichkolwiek wątpliwości co do jego lojalności oraz rzetelności wykonywanej pracy. W opinii powoda przyczyna wypowiedzenia umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika jest formą represji pozwanego za odmowę wykonania polecenia pracodawcy. Nadto, powód nie zawarł umowy o zakazie konkurencji z pracodawcą co w konsekwencji pozwalało mu na prowadzenie własnej działalności w formie spółki cywilnej o podobnym profilu działalności. Również chybiony jest zarzut wykorzystywania baz kontrahentów pracodawcy co w konsekwencji spowodowało złamanie tajemnicy przedsiębiorstwa. Szczegółowe uzasadnienie pozwu k. 5 – 8.

19 W odpowiedzi na pozew, pozwany [xAnon] w [xAnon] wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

20 W uzasadnieniu pozwany przyznał, że powód był zatrudniony w [xAnon] z siedzibą w [xAnon] na podstawie umowy o pracę na czas określony od dnia 2 września 2022 r. do dnia 30 listopada 2022 r. oraz umowy o pracę na czas nieokreślony od dnia 1 grudnia 2022 r. do dnia 14 marca 2023 r. Pozwany zaprzecza, aby powód kiedykolwiek informował go podjęciu działalności konkurencyjnej do pracodawcy poprzez założenie [xAnon], [xAnon], [xAnon]. Nie jest prawdą, że przyczyną rozwiązania umowy była odmowa wykonania polecenia służbowego przez powoda, związana z brakiem uprawnień do montażu urządzeń magazynujących wodę. Pozwany nigdy nie wydał polecenia, aby prace na wysokości wykonywały osoby bez stosownych badań lekarskich. Pracodawca wydał polecenie służbowe kierownikowi [xAnon], aby pracownicy nieposiadający badań do pracy na wysokości, przed przystąpieniem do pracy przy montażu zbiornika na wodę, wykonali te badania. Powód nie uzyskał tych badań ponieważ poszedł na ponad miesięczne zwolnienie lekarskie. Pozostali pracownicy wykonali stosowne badania. Pozwany podnosi, że – wbrew twierdzeniom powoda – przekazał tylko jednemu ze swoich pracowników – [xAnon], że będzie realizować zlecenie montażu zbiornika na wodę. Zgodnie z sugestią [xAnon], pracownicy zostali skierowani na badania lekarskie uprawniające do pracy na wysokości. Pracownicy pozwanego przeszli badania, uzyskując orzeczenia o zdolności do wykonywania prac monterskich na wysokości powyżej 3 metrów. Nie jest również prawdą, że któremukolwiek z pracowników spółki polecono wykonanie prac na wysokości bez stosownego orzeczenia lekarskiego. Należy również wskazać, że ostatecznie prace montażowe nie były prowadzone na wysokości, bowiem technika montażu zbiornika, wbrew twierdzeniu [xAnon] nie wymagała prac wysokościowych. Należy podkreślić, że w dniu 13 lutego 2023 r. pracownik [xAnon] posługując się skanerem znajdującym się w siedzibie pozwanej spółki, zeskanował treść umowy o zachowaniu poufności zawartej pomiędzy [xAnon], a [xAnon] [xAnon], [xAnon], [xAnon]. Podpis na tej umowie złożył powód [xAnon]. Dokumenty powielane na firmowym skanerze są automatycznie przesyłane wiadomością mailową na adres email jednego z byłych pracowników pozwanego – [xAnon]. Powód oraz [xAnon] nie wiedzieli, że email ten jest kontrolowany przez pracodawcę i zeskanowali umowę do tej skrzynki. W ten sposób, pozwany powziął wiedzę o założonej przez powoda spółce cywilnej oraz o podjęciu przez nią współpracy z [xAnon] Na umowę o zachowaniu poufności spółki cywilnej, powód trafił przypadkowo w dniu 17 lutego 2023 r. przeglądając firmową skrzynkę email. Z treści tej umowy pozwany dowiedział się po raz pierwszy, że powód oraz drugi pracownik [xAnon] z wspólnikiem [xAnon] założyli spółkę cywilną o przedmiocie działalności gospodarczej konkurencyjnej w stosunku do pozwanego. Przedmiot działalności [xAnon], [xAnon], [xAnon] jest zbieżny z przedmiotem działalności pozwanego [xAnon] Pozwany nie został ponadto poinformowany o zawarciu umowy o nawiązaniu przez tą spółkę współpracy z [xAnon] z siedzibą w [xAnon] – wieloletnim kontrahentem pozwanego. [xAnon] [xAnon], będąc kierownikiem produkcji w przedsiębiorstwie pozwanego miał nieograniczony dostęp do bazy kontrahentów pozwanego. Szczegółowe uzasadnienie k. 40 – 48.

21 Pismem procesowym z dnia 25 maja 2023 r. (k. 97 – 101) pełnomocnik powoda odniósł się do twierdzeń zawartych w odpowiedzi na pozew zaprzeczając im całości jednocześnie podtrzymując twierdzenia przedstawione w pozwie.

22 Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

23 Przedmiotem działalności gospodarczej [xAnon] z siedzibą w [xAnon] jest wykonywanie instalacji wodno-kanalizacyjnych, cieplnych, gazowanych i klimatyzacyjnych oraz m.in. produkcja konstrukcji metalowych i ich części. [xAnon] z siedzibą w [xAnon] produkuje m.in. dla [xAnon] z siedzibą w [xAnon] tzw. wypałki, tj. elementy z blachy. W ciągu roku w tym zakresie, pomiędzy tymi firmami, odbywa się około 5 transakcji. Współpraca ta między stronami zaczęła się kilka lat temu.

24 W dniu 11 maja 2021 r. pomiędzy [xAnon] z siedzibą w [xAnon] (strona ujawniająca) a [xAnon] z siedzibą w [xAnon] (strona otrzymująca) została zawarta umowa o zachowaniu poufności. Strona otrzymująca zobowiązała się m.in. do utrzymania w tajemnicy informacji poufnych i nieujawniania ich osobom trzecim, a w tym podmiotom powiązanym lub zależnym od strony otrzymującej, bez wyraźnej – pisemnej, pod rygorem nieważności – zgody strony ujawniającej.

25 Praktyka zawierania umów o zachowanie poufności przez [xAnon] z siedzibą w [xAnon] wynika z faktu, że wykonują również usługi dla wojska i podpisanie tej umowy jest wymogiem do nawiązania jakiejkolwiek współpracy z formą [xAnon].

26 Dowód: umowa o zachowaniu poufności z dnia 11 maja 2021 r. – k. 84 – 86/2; zeznania świadka [xAnon] – k. 148/2 – 150; zeznania świadka [xAnon] – k. 143/2 - 144

27 Powód [xAnon] od dnia 2 września 2022 r. do 30 listopada 2022 r. zatrudniony był w [xAnon] z siedzibą w [xAnon] na podstawie umowy o pracę zawartej na czas określony. Następnie, w dniu 1 grudnia 2022 r. pomiędzy stronami została zawarta umowa o pracę zawarta na czas nieokreślony. Powód pracował na stanowisku operatora maszyn do obróbki metali. Średniomiesięczne wynagrodzenie powoda wynosiło 5 500,00 zł brutto. Powód został zatrudniony za poleceniem [xAnon]. Powód był bardzo dobrym technicznie pracownikiem. [xAnon] i [xAnon] zostali zatrudnieni przez pozwanego, przede wszystkim z uwagi na chęć rozwinięcia działalności przez pozwanych o montaż dużych zbiorników, tak by nie zlecać tych prac podwykonawcom. Dowód: umowa o pracę z dnia 1 września 2022 r. – k. 19; umowa o pracę z dnia 30 listopada 2022 r. – k. 18; zakres czynności pracownika – k. 20 – 20/2, KRS pozwanego – k. 59 – 64, zeznania [xAnon] k. 156-157;

28 Powód prowadził działalność gospodarczą jako jeden ze wspólników [xAnon] [xAnon], [xAnon], [xAnon]. Spółka rozpoczęła działalność dnia 1 stycznia 2023 r., a następnie działalność została zakończona w dniu 31 sierpnia 2023 r. Powód nie poinformował pozwanej spółki o prowadzeniu działalności gospodarczej. Przeważającym przedmiotem działalności była produkcja konstrukcji metalowych i ich części.

29 Dowód: wydruk danych z wpisu w rejestrze REGON – k. 87; wydruk oferty [xAnon] – k. 88; zeznania pozwanego [xAnon] – 154 – 156

30 [xAnon] był zatrudniony na stanowisku kierownika produkcji w pozwanej spółce, mając dostęp do informacji, w szczególności takich jak: co, dla kogo i za jaką cenę firma produkuje a także co składa się (jakie koszty) na cenę danego elementu.

31 [xAnon] - jako kierownik produkcji – dostał polecenie od pozwanego przygotowania wszystkiego do montażu dużego zbiornika przez okres około pół roku. [xAnon] zaproponował, aby składnie tego zbiornika odbyło się jedyną znaną mu metodą, tj. budowanie od dołu przy pomocy rusztowania i na ten sposób montażu pozwany się zgodził. Kilka dni przez terminem montażu [xAnon] udał się do pozwanego, informując go o konieczności posiadania przez pracowników badań do pracy na wysokościach i posiadania odpowiednich rusztowań. [xAnon] nie był zadowolony z tej informacji, gdyż miało być wszystko wcześniej przygotowane, ale zlecił swoim pracownikom kadrowym przygotowanie zlecenia badań i wizyt lekarskich dla pracowników. W ocenie [xAnon] ze względu na wysokość zbiornika jak również technologię budowy, pracownicy, którzy mieli budować zbiornik powinni mieć uprawnienia do pracy na wysokości. Z racji, iż żaden z oddelegowanych do tej pracy pracowników, nie posiadał takich uprawnień, zostali oni skierowani przez pozwanego w dniu 15 lutego 2023 r. na badania lekarskie. Pracownicy wskazani do budowy zbiornika w dniu 17 lutego 2023 r. uzyskali w/w uprawnienia, za wyjątkiem [xAnon] i [xAnon], którzy w dniu badania przebywali na zwolnieniu lekarskim. Ostatecznie do budowy w/w zbiornika nie było konieczne posiadanie uprawnień do pracy na wysokościach oraz stawianie rusztowania, albowiem zbiornik został postawiony za pomocą dźwigu, inną metodą.

32 Firma pozwanego, jest firmą obchodzącą w tym roku 40-lecie istnienia. Firma ta prowadzi budowy w różnych [xAnon] i nie było sytuacji, by były zastrzeżenia inspektorów budowalnych , czy BHP-owców do pracy pozwanego odnośnie rusztowań, co zawsze jest potwierdzane protokołem odbioru rusztowań.

33 Dowód: zeznania świadka [xAnon] – k. 144/2 – 147/2, zeznania pozwanego [xAnon] – k. 156/2 – 158; zeznania świadka [xAnon] – k. 150 – 150/2, zeznania świadka [xAnon] – k. 150/2 – 151; zeznania świadka [xAnon] – k. 151 – 152; orzeczenia lekarskie – k. 65 – 69; fotografie – k. 70 – 75; [xAnon] [xAnon] – k. 57 - 58

34 [xAnon] do tej pory była monopolistą w dostarczaniu dla [xAnon] z siedzibą w [xAnon] wypałek, a zwłaszcza gdy mają być one wgięte. Przy ogromnej skali działalności [xAnon] i jej dochodach, współpraca z pozwaną spółką, nie jest dla tej spółki aż tak istotna, przy czym dla pozwanej [xAnon] współpraca ta jest ważna i istotna, jak współpraca z każdym kontrahentem.

35 [xAnon] nie podpisywał z pozwanym umowy o zakazie konkurencji. [xAnon] jako pracownik pozwanej spółki również takiej umowy nie podpisywał. Powód nawiązał kontakt ze [xAnon], który polegał na podpisaniu umowy poufności i dopiero po podpisaniu tej umowy można było kontaktować się z [xAnon] w celu świadczenia jakichkolwiek usług dla tej firmy. Umowa o zachowaniu poufności została zawarta w dniu 13 lutego 2023 r. i za [xAnon] podpisali ją [xAnon] i [xAnon]. [xAnon] miała świadczyć dla nich usługi spawalnicze. Powód nie poinformował nikogo ze [xAnon] o zamiarze nawiązania współpracy z [xAnon] i podpisaniu umowy poufności ze [xAnon]. [xAnon] [xAnon], [xAnon], [xAnon] zgłosiła ofertę w przedmiocie spawania czterech elementów dla [xAnon] z siedzibą w [xAnon], ale ich oferta nie została ostatecznie zaakceptowana. Pracownicy odpowiedzialni za oferty i zamówienia [xAnon] nie wiedzieli, że oferta została złożona przez pracowników [xAnon]. W przypadku gdyby mieli taką informację, decyzja o tym, czy współpracować z firmą powoda, zostałaby skierowana do zarządu [xAnon] celem podjęcia decyzji, gdyż w przeszłości również w [xAnon] zdarzyło się pracownikom otworzyć firmę konkurencyjną, co nie jest dobrze obierane przez Zarząd. [xAnon] oraz [xAnon] wiedzieli również, iż pozwany współpracuje też z [xAnon]

36 [xAnon] [xAnon], [xAnon], [xAnon] świadczyła usługi dla [xAnon], dla której do 1.03.2023 r. usługi świadczyła jeszcze [xAnon] w dokładnie tym samym zakresie. Jeszcze końcem lutego 2023 r. pozwany zrealizował dla [xAnon] dwie partie po 170/180 sztuk drągów i współpracował z [xAnon] od wielu lat. [xAnon] z siedzibą w [xAnon] od marca 2023 r. wstrzymała dalsze wykonywanie usług dla [xAnon] ze względu na zaproponowaną cenę i informację, że [xAnon] – w tym zakresie ma tańsze oferty. To właśnie [xAnon] [xAnon], [xAnon], [xAnon] od marca 2023 r. wykonali dla [xAnon] dwa zlecenia. Ustaleniem ceny za usługi zajmował się [xAnon] i [xAnon]. Usługi te wykonywali wszyscy wspólnicy spółki cywilnej. Wykonali dla nich 180 sztuk drągów startowych. [xAnon] robiła wcześniej też takie same drągi dla [xAnon]. [xAnon] [xAnon], [xAnon], [xAnon] wykonała również dla [xAnon] puszki z wkrętami. Łącznie za wykonanie tych zleceń firma powoda zarobiła 6 000,00 zł na trzech po odliczeniu kosztów. Właściciel [xAnon] jest kuzynem żony [xAnon]. Dowód: zeznania świadka [xAnon] – k. 144/2 – 147/2; zeznania świadka [xAnon] – k. 147/2 – 148; zeznania świadka [xAnon] – k. 148/2 – 150; zeznania pozwanego [xAnon] – k. 156/2 – 158; zeznania świadka [xAnon] – k. 150 – 150/2, zeznania świadka [xAnon] – k. 150/2 – 151; zeznania świadka [xAnon] – k. 151 – 152, zeznania powoda [xAnon] – k. 152 – 154; zeznania pozwanego [xAnon] – k. 154 – 156/2; umowa o zachowaniu poufności – k. 78 – 83 i 12 – 17 [xAnon], będący jednym z członków zarządu pozwanej spółki o zwarciu przez [xAnon] [xAnon], [xAnon], [xAnon] umowy o zachowaniu poufności z [xAnon] z siedzibą w [xAnon] dowiedział się w dniu 17 lutego 2023 r. sprawdzając maile przesłane na adresy e-mail byłych pracowników w tym byłego kierownika [xAnon] tj. [xAnon]. Umowa o zaufaniu poufności została zeskanowana na drukarce/skanerze firmowym, a następnie jeden ze wspólników [xAnon] przesłał na adres [xAnon]skan umowy.

37 Sprawdzenie maili byłych pracowników raz w tygodniu przez członka zarządu wynika z faktu, że starzy kontrahenci piszą na adresy mailowe pracowników z którymi współpracowali w przeszłości. Firma pozwanego od 40 lat jest obecna na rynku i w tym czasie zmieniali się kierownicy sprzedaży, dlatego sprawdzanie meili co jakiś czas jest standardem postępowania, także w wielu innych firmach. Gdy [xAnon] powziął wiadomość o podpisaniu klauzuli poufności z [xAnon] przez jego pracowników, był ogromnie zaskoczony tą sytuacją. [xAnon] natychmiast zwołał zebranie zarządu i skontaktował się z prawnikiem firmy w celu omówienia powyższego zdarzenia, tj. współpracy pracowników z jednym z ważnych kontrahentów firmy, tj. [xAnon] . Następnie zadzwonił do [xAnon], również do [xAnon], by wyjaśnić tą sytuację i chcąc ich zaprosić na spotkanie w firmie w tym celu, jednakże obaj pracownicy nie byli zainteresowani wyjaśnieniem tej sytuacji. Rozmowa telefoniczna zakończyła się po krótkiej wymianie zdań, a w tym dniu pracownicy Ci przebywali na zwolnieniu lekarskim, przedkładając stosowne zwolnienie.

38 Dla pozwanej spółki każdy klient jest istotny. [xAnon] i [xAnon], w związku z tym zdarzeniem utracili zaufanie do powoda [xAnon] i [xAnon]. Obawiali się, że pracownicy Ci będą świadczyć usługi w ramach swojej działalności, także innych kontrahentom pozwanego, czym narażą firmę pozwanego na utratę dochodów. Pozwany nie chciał czekać, aż powód wraz ze wspólnikami narazi spółkę pozwaną na straty finansowe i wypowiedział umowę o pracę powodowi. Obawy pozwanego okazały się uzasadnione, o czym świadczy współpraca powoda z [xAnon], co okazało się podczas rozprawy w dniu 17.10.2023 r. Dowód: zeznania pozwanego [xAnon] – k. 154 – 156/2; zeznania [xAnon], umowa o zachowaniu poufności – k. 78 – 83; wiadomości e-mail – k. 76 - 77

39 Oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika z dnia 13 marca 2023 r., zostało odebrane przez powoda w dniu 14 marca 2023 r. W treści tego oświadczenia jako jego przyczynę pozwany podał ciężkie naruszenie zasady lojalności pracownika względem pracodawcy oraz dbałości pracownika o dobro zakładu pracy i związana z tym utrata zaufania do pracownika.

40 W dalszej jego części wskazano, że powód zajmując u pozwanego stanowisko operatora maszyn do obróbki metali, podjął działalność konkurencyjną względem pracodawcy w ramach zarejestrowanej działalności gospodarczej spółki cywilnej pod nazwą [xAnon] [xAnon], [xAnon], [xAnon] o tożsamym przedmiocie działalności co przedsiębiorstwo pracodawcy i będąc zobowiązanym do zachowania tajemnicy przedsiębiorstwa wykorzystał bazy kontrahentów pracodawcy i nawiązał w ramach w/w spółki cywilnej współpracę z wieloletnim kontrahentem [xAnon] z siedzibą w [xAnon]. Oświadczenie w przedmiocie rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika zostało podpisane pracodawcę – prezesa zarządu [xAnon] osobiście.

41 Na rozwiązanie stosunku pracy z powodem nie miał wpływu fakt odmowy montażu zbiornika, czy też nieobecność powoda spowodowana zwolnieniem lekarskim. Firma pozwanego, pomimo 40-letniej działalności pierwszy raz ostatecznie rozstała się z pracownikami, dokonując tzw. zwolnienia dyscyplinarnego.

42 Dowód: oświadczenie z dnia 13 marca 2023 r. – k. 21 – 21/2, cz. C a/o powoda, zeznania pozwanego [xAnon] – k. 154 – 156/2;

43 Na dzień 18 kwietnia 2023 r. 1-miesięczne wynagrodzenie pracownika [xAnon] liczone w sposób jak za ekwiwalent za urlop z kwietnia wynosiło: 5 017,52 zł brutto/3 419,95 zł netto.

44 Dowód: zaświadczenie o wysokości wynagrodzenia – k. 50; lista płac – k. 51; potwierdzenie wykonania operacji bankowej – k. 52; lista płac – k. 53; potwierdzenie wykonanej operacji – k. 54; miesięczna ewidencja czasu pracy – k. 55 - 56

45 W pkt 4 świadectwa pracy wystawionego powodowi przez pracodawcę wskazano, że stosunek pracy ustał w wyniku rozwiązania przez pracodawcę bez zachowania okresu wypowiedzenia – art. 30 § 1 pkt 3 k.p. w związku z art. 52 § 1 pkt 1 k.p.

46 Dowód: świadectwo pracy – k. 10 – 11, cz. C a/o powoda

47 Powyższych ustaleń faktycznych Sąd dokonał na podstawie dokumentów zaoferowanych w pismach procesowych przez strony, a także dowodów dopuszczonych w toku postępowania dowodowego, a powołanych w treści uzasadnienia. W ocenie Sądu brak jest jakichkolwiek powodów do kwestionowania ich prawdziwości, w szczególności nie zachodziły zarówno w samej ich treści, jak i pomiędzy przedmiotowymi dokumentami a pozostałym materiałem dowodowym żadne sprzeczności. Strony nie kwestionowały autentyczności dokumentów, stąd Sąd uznał je za autentyczne i wiarygodne. Co do zasady Sąd oparł się na wszystkich osobowych źródłach dowodowych, przy czym w odniesieniu do zeznań powoda [xAnon] i świadka [xAnon] w ograniczonym zakresie – dał wiarę w części w której wskazywali przebieg prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, a w szczególności z jakimi podmiotami zostały przez nich zawarte umowy i jaki zakres świadczenia usług był nimi objęty. Natomiast w pozostałym zakresie Sąd, nie dał wiary ich zeznaniom, także w tej części w której podnosili, że rozwiązanie z nimi umowy o pracę bez wypowiedzenia jest działaniem odwetowym byłego pracodawcy za odmowę wykonania przez nich polecenia pracodawcy niezgodnego z prawem mianowicie pracy na nieatestowanym rusztowaniu i bez badań wysokościowych. Powyższe nie znajduje potwierdzenia w pozostałym wiarygodnym materiale dowodowym, a przede wszystkich w wiarygodnych zeznaniach pozostałych świadków i strony pozwanej . Na marginesie należy zauważyć, iż przed tut. Sądem toczy się tożsame postępowanie z powództwa [xAnon].

48 Sąd ocenił jako wiarygodne w całości zeznania świadka [xAnon], [xAnon], [xAnon], [xAnon], [xAnon], [xAnon] oraz pozwanych [xAnon] i [xAnon], których treść koresponduje z treścią dowodów zgromadzonych w sprawie.

49 Oceny dowodów Sąd dokonał zgodnie z art. 3271 § 1 pkt 1 k.p.c. Sąd rozpoznający sprawę nie musi odnieść się do każdego z przeprowadzonych dowodów z osobna, wystarczające jest, aby zostało wyjaśnione, jak ocenił materiał dowodowy, wskazując którym dowodom dał wiarę i z jakich przyczyn innym dowodom nie dał wiary (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 maja 2019 r., sygn. akt I CSK 197/18, LEX numer 2694594).

50 Sąd zważył, co następuje:

51 W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd zważył, że roszczenie powoda o odszkodowanie za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika nie zasługuje na uwzględnienie.

52 Podstawą materialnoprawną roszczenia odszkodowawczego pracownika jest regulacja z art. 56 § 1 k.p., zgodnie z którą pracownikowi, z którym rozwiązano umowę o pracę bez wypowiedzenia z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę w tym trybie, przysługuje roszczenie o przywrócenie do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowanie. O przywróceniu do pracy lub odszkodowaniu orzeka sąd pracy. Przesłanką zasadności roszczenia jest więc uznanie, że rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia zostało dokonane z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę w tym trybie. W szczególności chodzi tutaj o art. 52 § 1 k.p., który wskazuje, w jakich przypadkach pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia. W niniejszej sprawie w treści wręczonego powodowi oświadczenia pracodawca jako podstawę prawną podał art. 52 § 1 pkt 1 k.p., zgodnie z którym pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika w razie ciężkiego naruszenia przez pracownika podstawowych obowiązków pracowniczych. Sąd zajął się więc analizą, czy wskazane w treści rozwiązania umowy o pracę zachowanie powoda uzasadnia jego kwalifikację jako ciężkie naruszenie jego podstawowych obowiązków pracowniczych. W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, czy w treści oświadczenia o rozwiązaniu umowy o pracę prawidłowo zostały wskazane jego przyczyny, czyli spełnienia przesłanki z art. 30 § 4 k.p. W ocenie Sądu należy uznać, że powód wiedział, że przyczyny rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia są związane z prowadzeniem przez niego działalności gospodarczej, której przedmiot jest zbieżny z przedmiotem działalności gospodarczej pozwanego oraz zawarciem umowy o zaufaniu poufności ze spółką, która jest kluczowym kontrahentem spółki pozwanej. Jak słusznie zauważył Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 8 marca 2017 roku, sygn. akt II PK 404/15 (LEX nr 2298298), oceniając prawdziwość i zasadność przyczyn wypowiedzenia, jak również wypowiedzenia zmieniającego, sądy mogą brać pod uwagę jedynie przyczyny wskazane przez pracodawcę w wypowiedzeniu, choćby w sposób ogólny, jeżeli są one oczywiste lub były znane pracownikowi. Pogląd ten znajduje również zastosowanie w przypadku rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia. Wobec powyższego nie jest zasadny zarzut powoda, że przyczyna została wskazana w sposób zbyt ogólnikowy, niekonkretny. W rzeczywistości bowiem powód doskonale wiedział, co jest przyczyną rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia, wiedział on, że chodzi o prowadzoną przez niego konkurencyjną działalność gospodarczą. W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się również, że przez uzyskanie wiadomości o okoliczności uzasadniającej rozwiązanie umowy należy rozumieć uzyskanie odpowiednio pewnej wiadomości o faktach, z których przy prawidłowym rozumowaniu należy wyciągać wniosek o istnieniu przyczyny uzasadniającej rozwiązanie umowy. W wyroku z dnia 14 kwietnia 2015 r. ( II PK 146/14, LEX nr 1712813), Sąd Najwyższy wskazał, że uzyskanie przez pracodawcę wiadomości, jako momentu rozpoczęcia biegu terminu do rozwiązania z pracownikiem umowy o pracę bez wypowiedzenia z jego winy (art. 52 § 2 k.p.) może wymagać nie tylko informacji o jego zachowaniu, lecz także czasu niezbędnego na ocenę skutków tego zachowania, jeżeli przemawiają za tym ustalone w sprawie okoliczności faktyczne.

53 Mając na uwadze materiał dowodowy zebrany w sprawie, Sąd uznał, że spełniona jest przesłanka z art. 30 § 4 k.p. Z oświadczenia pozwanego skierowanego do powoda [xAnon] wynika w sposób niebudzący żadnych wątpliwości, co jest istotą zarzutu stawianego pracownikowi. Przyczyny te zostały wskazane w sposób zrozumiały, prawdziwy i konkretny.

54 Został również zachowany przez pracodawcę miesięczny termin. Jednocześnie przed wręczeniem powodowi oświadczenia o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia powód został powiadomiony przez pracodawcę o jego zarzutach wobec powoda, wiedział on więc, czego dotyczą przyczyny wskazane przez pracodawcę. Sąd w dalszej części zajął się więc analizą podanych w rozwiązaniu umowy o pracę przyczyn pod kątem spełniania przez nie przesłanki ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych przez powoda. W orzecznictwie sądowym ukształtował się pogląd, że naruszenie przez pracownika umowy o zakazie konkurencji w czasie trwania stosunku pracy przez podjęcie działalności konkurencyjnej stanowi wystarczającą przyczynę uzasadniającą wypowiedzenie umowy o pracę. Jeżeli takiej umowy nie zawarto, tak jak miało to miejsce w przedmiotowej sprawie, to w aspekcie naruszenia pracowniczego obowiązku dbałości o dobro zakładu pracy jako przyczyny uzasadniającej wypowiedzenie należy ocenić, czy podjęcie przez pracownika działalności konkurencyjnej wobec pracodawcy stanowi naruszenie jego interesów, godzi w dobro zakładu pracy lub wyrządza (może wyrządzić) szkodę. Podjęcie działalności konkurencyjnej wobec pracodawcy uzasadnia wypowiedzenie umowy o pracę na czas nie określony zarówno wtedy, gdy pracownik prowadzi ją wbrew umowie o zakazie konkurencji, jak również wtedy, gdy takiej umowy strony stosunku pracy nie zawarły vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 1 lipca 1998 r., sygn. akt I PKN 218/98, LEX nr 36978; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca 2007 r., sygn.. akt II PK 338/06, LEX nr 425706; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2013 r., sygn. akt I PK 194/12, LEX nr 1620345). W tym miejscu należy wskazać, że ocena, czy naruszenie obowiązku przez pracownika jest ciężkie, powinna uwzględniać stopień jego winy oraz zagrożenie lub naruszenie interesów pracodawcy. W użytym w powołanym przepisie pojęciu "ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych" mieszczą się trzy elementy. Są to: bezprawność zachowania pracownika (naruszenie podstawowego obowiązku pracowniczego), naruszenie albo zagrożenie interesów pracodawcy, a także zawinienie obejmujące zarówno winę umyślną, jak i rażące niedbalstwo (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 grudnia 2013 r., sygn. akt II PK 81/13). W nowszych judykatach, wskazuje się, że uzasadnioną przyczyną rozwiązania z pracownikiem umowy o pracę w trybie art. 52 § 1 pkt 1 k.p. nie musi być jedynie zawinione uchybienie pracownicze wywołujące istotną szkodę majątkową w mieniu pracodawcy. Taką przyczyną może być także zawinione działanie pracownika powodujące zagrożenie interesów pracodawcy (vide: Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 marca 2020 r., sygn. akt III PK 24/19, LEX nr 3168922). Wskazać również wypadnie, że o zwolnieniu w trybie art. 52§1 k.p. decyduje jednostkowy czyn, a nie przebieg dotychczasowej pracy.

55 Podkreślić w tym miejscu należy, że pracodawca w oświadczeniu o rozwiązaniu umowy o pracę szczegółowo wskazał zarzucane powodowi delikty pracownicze. Przytoczył fakty świadczące o podjęciu przez niego działalności konkurencyjnej w stosunku do pozwanej firmy.

56 W ocenie Sądu pozwany uwodnił wskazaną przyczynę rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia.

57 W toku postępowania Sąd ustalił, że powód nie tylko zawarł umowę poufności z [xAnon] z siedzibą w [xAnon], lecz również powód w ramach prowadzonej spółki cywilnej zgłosił ofertę w przedmiocie spawania czterech małych elementów, ale ich oferta nie została zaakceptowana. Powód nie miał zgody pozwanego na prowadzenie konkurencyjnej działalności gospodarczej, działał bez jego wiedzy. Z kodów [xAnon] jednoznacznie wynika, że przedmiot działalności [xAnon] [xAnon], [xAnon], [xAnon] jest tożsamy z działalnością [xAnon] z siedzibą w [xAnon]. Jednocześnie wspólnik powoda miał wiedzę co do stawek, jakie proponował pozwany, pracował bowiem w tej spółce i miał dostęp do tych informacji. Powód miał również wiedzę, że [xAnon] z siedzibą w [xAnon] jest ważnym kontrahentem [xAnon] z siedzibą w [xAnon]. Takie zachowanie powoda, niewątpliwie musi zostać ocenione jako brak lojalności pracownika. Zgodnie z art. 100 § 2 pkt 4 k.p. pracownik jest obowiązany w szczególności dbać o dobro zakładu pracy, chronić jego mienie oraz zachować w tajemnicy informacje, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę. W orzecznictwie podkreśla się, że w ramach obowiązku dbania o dobro zakładu pracy mieści się również obowiązek zachowania lojalności wobec pracodawcy, powstrzymania się od działalności konkurencyjnej względem niego (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 6 listopada 2009 r., sygn. akt III PK 43/09, a także w wyroku z dnia 4 lutego 2011 r., sygn. akt II PK 199/10, czy w wyroku z dnia 14 grudnia 1999 r., sygn. akt I PKN 447/99). W wyroku z dnia 2 marca 2011 r., sygn. akt II PK 204/10, Sąd Najwyższy wskazał z kolei, że powinności określone w art. 100 § 2 pkt 4 k.p. są ustanowieniem szczególnej zasady lojalności pracownika względem pracodawcy, z której przede wszystkim wynika obowiązek powstrzymania się pracownika od działań zmierzających do wyrządzenia pracodawcy szkody, czy nawet ocenianych jako działania na niekorzyść pracodawcy. W takich sytuacjach zachowanie pracownika powinno być oceniane w ten sposób, że nacisk należy położyć nie tyle na zawiniony (niezawiniony) bądź też legalny (bezprawny) charakter jego zachowania się, ile na zachowanie przez niego lojalności względem pracodawcy.

58 W ocenie Sądu zachowanie powoda stanowi naruszenie obowiązku lojalności względem pracodawcy, a więc naruszenie jego podstawowego obowiązku pracowniczego. Zachowanie to jest też zawinione, należy przypisać powodowi winę umyślną. Powód bowiem wiedział, że [xAnon] z siedzibą w [xAnon] dla jego byłego pracodawcy jest ważnym partnerem biznesowym, co mogło narazić interes pracodawcy. Wina umyślna wyraża się w tym , że pracownik chce przez swoje zachowanie wyrządzić szkodę pracodawcy albo co najmniej świadomie godzi się na to, tak ja miało to miejsce w przedmiotowej sprawie. Warto bowiem zauważyć, że dla uznania naruszenia za ciężkie nie jest konieczne wykazanie faktycznego negatywnego wpływu na interesy pracodawcy, ale wystarczy samo ich zagrożenie. Wobec powyższego Sąd uznał, że spełnione są wszystkie przesłanki potrzebne dla uznania, że zachowanie powoda stanowiło ciężkie naruszenie jego podstawowego obowiązku pracowniczego, jakim jest obowiązek zachowania lojalności względem pracodawcy. Sąd wskazał już wyżej, że powód naruszył ten obowiązek pracowniczy, bowiem dbałość o mienie pracodawcy mieści w sobie obowiązek lojalności względem pracodawcy (art. 100 § 2 pkt 4 k.p.). Jednakże, w toku postępowania ustalono, że powód w ramach działalności spółki cywilnej nie tylko zagroził interesom pracodawcy, ale faktycznie negatywnie wpłynął na jego interesy. Od kilku bowiem lat dla [xAnon] drągi metalowe wykonywała pozwana spółka. Następnie, od marca 2023 r. pozwany [xAnon] z siedzibą w [xAnon] wstrzymała wykonywanie usług dla [xAnon] ze względu na zaproponowaną cenę i informację, że [xAnon] ma tańsze oferty. W tym samym czasie, co wynika zeznań wspólników [xAnon], [xAnon], [xAnon] to oni od marca 2023 r. wykonali dla [xAnon] w/w elementy. [xAnon], który był odpowiedzialny za składanie ofert, miał wiedzę o stawkach stosowanych przez pozwanych, a także co się na tą stawkę składało, a ze względu na rozmiar prowadzonej przez siebie działalności i znajomość stawek pozwanej spółki mógł zaproponować cenę niższą. Drągi metalowe były wykonywane przez wszystkich trzech wspólników firmy powoda. Zatem działalność [xAnon] nie tylko hipotetycznie negatywnie wpłynęła na działalność pozwanego, ale również skutkowała „podebraniem” kontrahenta, ale te informacje pozwany uzyskał w toku procesu. Jednakże jak wynika z zeznań pozwanego, przy powzięciu informacji o otwarciu działalności konkurencyjnej przez powoda i próbie nawiązania współpracy z [xAnon], pozwany utracił zaufanie do powoda i obawiał się, że powód będzie chciał nawiązać współpracę w innymi kontrahentami, dlatego też rozwiązał umowę o pracę z powodem, a jak pokazują zeznania powoda i świadka [xAnon] odnośnie współpracy z [xAnon] – pozwany miał uzasadnione obawy. Tłumaczenia powoda, iż pozwany dysponował bardzo drogim sprzętem, a tymczasem jego firma takiego sprzętu nie miała, w związku z czyn nie mogła konkurować z firmą pozwanego , są gołosłowne, jak pokazał przykład współpracy z [xAnon]. Dla działalności gospodarczej prowadzonej przez pozwanego każdy klient jest ważny i istotny. Oczywistym jest , że pracodawca nie może zakazać pracownikowi podjęcia działalności gospodarczej , czy świadczenia innej pracy, poza godzinami pracy, jednakże w tym konkretnym przypadku, w zaistniałym stanie faktycznym, Sąd uznał, iż pracodawca miał prawo chronić swoje interesy i nie musiał czekać na wyrządzenie przez pracownika istotnej szkody. Niewątpliwie również sama utrata zaufania do pracownika nie może uzasadniać rozwiązania stosunku pracy w trybie art. 52§1 pkt 1 k.p., jednakże utrata zaufania może stanowić konserwacje ciężkiego naruszenia przez pracownika jego podstawowych obowiązków, które mogą stanowić już przyczynę zwolnienia.

59 Reasumując, Sąd uznał, że powód faktycznie dopuścił się ciężkiego naruszenia swoich podstawowych obowiązków pracowniczych, wobec czego spełniona jest przesłanka umożliwiająca rozwiązanie z nim umowy o pracę bez wypowiedzenia. Spośród wskazanych naruszeń w toku postępowania wykazano dwa – naruszenie obowiązku lojalności oraz dbania o mienie pracodawcy. Jednocześnie należy wskazać, że nie jest konieczne, aby wszystkie zachowania wskazane w rozwiązaniu umowy o pracę były prawdziwe, wystarczy aby przyczyny, które okazały się prawdziwe, samodzielnie uzasadniały rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia. W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, brak lojalności powoda oraz brak dbałości o mienie pracodawcy uzasadniają rozwiązanie umowy o pracę w tym trybie. W kwestii kosztów postępowania, Sąd orzekł na podstawie art. 98 i 99 k.p.c. oraz § 9 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. - Dz. U. z 2018 r., poz. 265), zasądzając na rzecz pozwanego od powoda kwotę 180,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego związanych z roszczeniem odszkodowawczym.