Wyrok z dnia 13 marca 2025 r., XIV C 1307/24

wyrok z dnia 13 marca 2025 r., XIV C 1307/24

Tekst

1 Wyrok+Uzasadnienie

2 Sygn. akt XIV C 1307/24 upr

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

3 Dnia 13 marca 2025 r.

4 Sąd Rejonowy w Bydgoszczy XIV Wydział Cywilny

5 w składzie następującym:

6 Przewodniczący:

7 Sędzia Sądu Rejonowego Aleksandra Smólska-Kreft

8 Protokolant:

9 Sekretarz sądowy [xAnon]

10 po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2025 r. w Bydgoszczy

11 sprawy z powództwa [xAnon] Spółki Akcyjnej z siedzibą w [xAnon]

12 przeciwko [xAnon] Bank [xAnon] Spółce Akcyjnej z siedzibą w [xAnon]

13 o zapłatę

14 1.

15 zasądza od pozwanej na rzecz powódki kwotę 6 207,71 zł (sześć tysięcy dwieście siedem złotych 71/100) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 7 marca 2024 r. do dnia zapłaty,

16 2.

17 oddala powództwo w pozostałym zakresie,

18 3.

19 zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 600,10 zł (sześćset złotych 10/100) tytułem zwrotu kosztów procesu.

20 SSR Aleksandra Smólska-Kreft

21 Sygn. akt: XIV C 1307/24

Uzasadnienie

22 Powód [xAnon] S.A. z siedzibą w [xAnon] pozwem z dnia 28 marca 2024 r. wniósł o zasądzenie od pozwanego [xAnon] Bank [xAnon] S.A. z siedzibą w [xAnon] kwoty 9 572,24 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 7 marca 2024 r. do dnia zapłaty oraz zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych.

23 W w uzasadnieniu wyjaśnił, że jest następcą prawnym kredytobiorczyni, [xAnon]. W dniu 27 lipca 2022 r. zawarła ona jako konsument z pozwanym umowę o kredyt gotówkowy nr [xAnon] na kwotę 41 107 zł. Umowa ta została zawarta do dnia 12 lipca 2027 r. W dniu 24 stycznia 2024 r. powód zawarł z kredytobiorczynią umowę przelewu, której przedmiotem były wszelkie wierzytelności pieniężne – zarówno istniejące, jak i przyszłe, wynikające z ww. umowy kredytu. Powód domagał się zasądzenia od pozwanego na jego rzecz kwoty 5 465,65 zł tytułem dotychczas spłaconych odsetek i kwoty 4 106,59 zł tytułem prowizji z uwagi na złożenie przez kredytobiorczynię oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego. Powód wskazał, że podstawą do złożenia oświadczenia było naliczanie przez pozwanego odsetek od skredytowanych kosztów kredytu (tj. prowizji), a w konsekwencji wadliwe wyliczenie [xAnon] oraz postanowienia zawarte w Taryfie Opłat i Prowizji (w szczególności klauzula modyfikacyjna). Nakazem zapłaty wydanym przez referendarza sądowego w postępowaniu upominawczym z dnia 25 kwietnia 2024 r. orzeczono zgodnie z żądaniem pozwu.

24 W sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych. Pozwany zakwestionował skuteczność umowy cesji podkreślając, że niedopuszczalne jest dokonanie przelewu wierzytelności mogącej powstać wskutek zastosowania sankcji kredytu darmowego, gdyż jest to sprzeczne z właściwością zobowiązania powstającego na mocy omawianego przepisu art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim. Pozwany kwestionował także ważność umowy cesji podkreślając, że nie jest znana causa tej czynności, a kredytobiorczyni mogła nie mieć świadomości wysokości zbywanej wierzytelności. Podniósł zarzut nadużycia prawa podmiotowego przez powoda, który działa jedynie z chęci zysku, a nie ochrony praw konsumenta. Pozwany wskazał na konieczność dokonania oceny, czy sankcja kredytu darmowego jest w omawianym przypadku proporcjonalna do wagi naruszenia. Wywodził, że nie każde naruszenie powinno skutkować zastosowaniem takiej sankcji, a ponadto w sprawie nie zaszły przesłanki do złożenia przez kredytobiorcę takiego oświadczenia. Podkreślił, że oświadczenie w tym przedmiocie zostało złożone po upływie terminu zawitego, gdyż z pojęciem „wykonania umowy” należy wiązać raczej moment wypłaty kapitału kredytu przez bank niż moment całkowitej spłaty kredytu przez kredytobiorcę. W związku z tym oświadczenie zostało złożone po upływie terminu określonego w art. 45 ust. 5 ww. ustawy, co czyni je bezskutecznym. S ąd ustalił, co następuje:

25 W dniu 27 lipca 2022 r. [xAnon] zawarła z [xAnon] S.A. z siedzibą w [xAnon] umowę o kredyt gotówkowy nr [xAnon] na kwotę 41 107 zł. Umowa została zawarta d

26 o dnia 12 lipca 2027 r. z przeznaczeniem na finansowanie potrzeb konsumpcyjnych kredytobiorczyni oraz sfinansowanie prowizji z tytułu udzielonego kredytu. Spłata miała nastąpić w 60 ratach miesięcznych.

27 Zgodnie z § 2 ust. 1, umowy kwota kredytu, z zastrzeżeniem ust. 4, zostanie udostępniona kredytobiorcy zgodnie z warunkami umowy w ciągu trzech dni roboczych od dnia zawarcia umowy, w następujący sposób: kwota 37 000,41 zł w formie przelewu na rachunek bankowy nr [xAnon], a kwota 4 106,59 zł stanowiąca prowizję z tytułu udzielenia kredytu - w formie przelewu na rachunek banku.

28 Zgodnie z § 3 ust. 1 umowy, od udzielonego kredytu w kwocie wskazanej w § 1 bank pobiera odsetki według zmiennej stopy procentowej, ustalonej jako suma wartości stopy referencyjnej NBP i marży banku w wysokości 5,69 p. p. w stosunku rocznym. Zmiana stopy referencyjnej NBP skutkuje zmianą wysokości oprocentowania kredytu. Informacja o aktualnej wysokości stopy referencyjnej NBP dostępna jest na stronie internetowej www.NBP.pl.

29 Zgodnie z § 4 ust. 1 umowy, opłaty i prowizje związane z udzieleniem i obsługą kredytu pobierane są zgodnie z obowiązującą w dniu dokonywania czynności „Taryfą opłat i prowizji pobieranych przez [xAnon] Bank [xAnon] S.A. za czynności bankowe dla klientów indywidualnych”. Przesłanki zmiany Taryfy zostały określone w jej treści.

30 Całkowita kwota do zapłaty na dzień zawarcia umowy wyniosła 54 826,48 zł, na co złożyła się całkowita kwota kredytu (37 000,41 zł) i całkowity koszt kredytu, tj. prowizja w wysokości 4 106,59 zł i odsetki od kredytu w kwocie 13 719,48 zł (§ 4 ust. 2 umowy). Rzeczywista roczna stopa oprocentowania na dzień zawarcia umowy wyniosła 18,42 % i została wyliczona jako całkowity koszt kredytu, wyrażony jako wartość procentowa całkowitej kwoty kredytu w stosunku rocznym.

31 Zgodnie z § 16 ust. 1 i 2 umowy, kredytobiorca oświadcza, że przed zawarciem umowy otrzymał informacje niezbędne do podjęcia decyzji w zakresie zaciąganego zobowiązania kredytowego, wszelkie informacje istotne dla oceny ryzyka i kosztów związanych z zawarciem umowy oraz zapoznał się z projektem umowy. Kredytobiorca oświadcza również, że przed zawarciem umowy uzyskał od braku wyjaśnienia do zgłaszanych wątpliwości i ma świadomość ryzyka związanego z zaciągniętym zobowiązaniem kredytowym. Bank oświadcza, że w odpowiednim czasie przed zawarciem umowy przekazała kredytobiorcy pełną treść Taryfy, która obowiązuje w zakresie opłat i prowizji za czynności związane z umową oraz Formularz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego. Kredytobiorca zobowiązany jest do zapoznania się z treścią otrzymanych dokumentów przed zawarciem umowy. Pozwany bank wypłacił kredytobiorczyni kapitał kredytu w kwocie 37 000,41 zł w dniu 27 lipca 2022 r.

32 Umowa w dalszym ciągu obowiązuje. Kredytobiorczyni spłaca raty kredytu.

33 Kredytobiorczyni przy zawieraniu umowy nie wiedziała, że od prowizji banku naliczane będą odsetki. Umowa została jej przedstawiona przez pracownika banku jako korzystna. Kredytobiorczyni nie przeczytała całej umowy

34 [xAnon]: umowa kredytu z 27 lipca 2022 r. – k. 16 – 18v, symulacja – k. 19, harmonogr am sp łat kredytu – k. 19v – 20, formularz informacyjny – k. 20v – 22v, zeznania świadka [xAnon] – k. 203 – 205.

35 Umów kredytu dotyczył rozdział VI Taryfy opłat i prowizji pobieranych przez [xAnon] Bank [xAnon] S.A. za czynności bankowe dla klientów indywidualnych, który przewidywał opłaty w przypadku udzielenia kredytu, spłaty całości lub części kredytu przed terminem oraz zawarcia aneksu i porozumienia do umowy.

36 Zgodnie z Taryfą bank zastrzega sobie prawo dokonywania zmian w Taryfie. Bank może: podwyższyć wysokość określonej w Taryfie opłaty lub prowizji lub wyprowadzić nową opłatę lub prowizję w okresie obowiązywania umowy, jeżeli wystąpi przynajmniej jeden z poniższych czynników: wzrost stopy oprocentowania kredytu lombardowego NBP o co najmniej 3 % wartości tego czynnika od ostatniej jego zmiany, wzrost stopy oprocentowania redyskonta weksli NBP o co najmniej 3 % wartości tego czynnika od ostatniej jego zmiany, wzrost stopy referencyjnej NBP o co najmniej 3 % wartości tego czynnika od ostatniej jego zmiany, wzrost wysokości przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku, ogłaszanego przez GUS, o co najmniej 3 % wartości tego czynnika w stosunku do analogicznego miesiąca poprzedniego roku, wzrost miesięcznego wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych publikowanego przez GUS (stopa inflacji) o co najmniej 0,5 punktu procentowego w stosunku do analogicznego miesiąca poprzedniego roku. Podwyższenie ww. opłaty lub prowizji nie może przekroczyć trzykrotności dotychczasowej jej wysokości. W przypadku podwyższenia opłaty lub prowizji, których wysokość do tej pory wynosiła 0 zł – opłata lub prowizja w wyniku podwyższenia nie może przekroczyć 200 zł, 0 % - opłata lub prowizja w wyniku podwyższenia nie może wynosić więcej niż 2 %. W przypadku wprowadzenia nowej opłaty lub prowizji jej wysokość nie może przekroczyć 200 zł lub 2 %. Bank mógł również dokonać zmiany w Taryfie i adekwatnie podwyższyć wysokość opłaty lub prowizji określonej w Taryfie lub wprowadzić do Taryfy nową adekwatną opłatę lub prowizję w okresie obowiązywania umowy, jeżeli podwyższeniu ulegnie przynajmniej jeden z czynników: wysokość kosztów operacji i usług ponoszonych przez bank związanych z obsługą produktu lub usługi, której dotyczy nowa lub podwyższona opłata lub prowizja, w tym cen energii, kosztów połączeń telekomunikacyjnych, usług pocztowych, rozliczeń międzybankowych, zmiany opłat ponoszonych w związku z obsługą produktu lub usługi za pośrednictwem firm współpracujących z bankiem, kosztów eksploatacji i utrzymania systemów informatycznych, baz danych lub innych rozwiązań niezbędnych do obsługi produktu lub usługi, wysokość kosztów związanych z wdrożeniem nowych przepisów prawa lub zmianą przepisów istniejących lub wydaniem lub zmianą przez Narodowy Bank Polski, Komisję Nadzoru Finansowego, Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów lub inne organy nadzorujące działalność banku decyzji, rekomendacji, zaleceń lub dobrych praktyk mających wpływ na koszty ponoszone przez bank związane z obsługą produktu lub usługi, której dotyczy nowa lub podwyższona opłata lub prowizja i wyłącznie w zakresie, w jakim będą one miały wpływ na treść Taryfy. Podwyższenie ww. opłaty lub prowizji nie może przekroczyć trzykrotności dotychczasowej jej wysokości. W przypadku podwyższenia opłaty lub prowizji, których wysokość do tej pory wynosiła 0 zł – opłata lub prowizja w wyniku podwyższenia nie może przekroczyć 200 zł, 0 % - opłata lub prowizja w wyniku podwyższenia nie może wynosić więcej niż 2 %.

37 Wyżej wymienione zmiany mogą zostać dokonane nie częściej niż trzy razy w ciągu roku kalendarzowego.

38 Bank zgodnie z Taryfą mógł również m. in. obniżyć w okresie obowiązywania umowy wysokość opłaty lub prowizji określonej w Taryfie lub znieść opłatę lub prowizję, albo wprowadzić nową opłatę lub prowizję wynikającą z wprowadzenia nowej usługi lub produktu lub nowej funkcjonalności istniejącej usługi lub produktu. Nowa opłata lub prowizja może dotyczyć wyłącznie tej usługi, produktu lub funkcjonalności, którą bank wprowadza (pkt 12 Taryfy).

39 [xAnon]: Taryfa opłat i prowizji pobieranych przez [xAnon] Bank [xAnon] S.A. za czynno ści bankowe dla klientów indywidualnych – k. 23 – 44, k. 86 – 110.

40 W dniu 24 stycznia 2024 r. [xAnon] zawarła z powodem [xAnon] S.A. z siedzibą w [xAnon] umowę o świadczenie usług prawnych nr [xAnon], której przedmiotem było ustalenie zasad wykonywania przez spółkę czynności związanych z dochodzeniem roszczeń dotyczących wierzytelności z umowy o kredyt konsumencki nr [xAnon] z bankiem [xAnon] S.A z siedzibą w [xAnon] w dniu 27 lipca 2022 r.

41 Kredytobiorczyni zawarła umowę z powodem po powzięciu w Internecie informacji o nieprawidłowościach zawartych w umowach kredytu, chcąc by powodowa spółka przeanalizowała zawartą przez nią umowę pod kątem tych nieprawidłowości. Kredytobiorczyni nie wiedziała, czy zapisy umowy są zgodne z prawem, czy też nie. Miała możliwość negocjowania zapisów umowy przelewu wierzytelności. Powód poinformował [xAnon], że może ona odzyskać około 10 000 zł. Kredytobiorczyni byłaby usatysfakcjonowana, gdyby środki zwrócone przez bank zostałyby podzielone między nią, a powodem po połowie.

42 W § 4 umowy wskazano, że za wykonanie usług wskazanych w § 2 umowy na rzecz klienta, spółka otrzyma wynagrodzenie, które uzależnione będzie od sukcesu. Oznacza to, że spółka otrzyma wynagrodzenie pod warunkiem uzyskania częściowej lub całkowitej spłaty wierzytelności od kredytodawcy po podjęciu przez spółkę czynności w celu dochodzenia wierzytelności – w takim wypadku wynagrodzenie spółki wyniesie 45 % wszystkich świadczeń spłaconych przez kredytodawcę z tytułu wierzytelności i zostanie potrącone ze spłat wierzytelności dokonanych przez kredytodawcę.

43 Na mocy załącznika do umowy świadczenia usług nr [xAnon] kredytobiorczyni zawarła z powodem umowę przelewu wszelkich wierzytelności pieniężnych, zarówno istniejących, jak i wierzytelności przyszłych, wynikających z umowy o kredyt konsumencki nr [xAnon] zawartej z [xAnon] S.A. z siedzibą w [xAnon] w dniu 27 lipca 2022 r., przysługujących cedentowi o zwrot wszelkich kwot pobranych od cedenta niezależnie przez bank w czasie trwania umowy kredytu w związku z zawarciem i wykonaniem tej umowy kredytu, w tym wierzytelności o zwrot kosztów kredytu w związku z wcześniejszą spłatą kredytu, wierzytelności będącej następstwem skorzystania przez kredytobiorcę z uprawnienia, o którym mowa w art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim i przewidującego tzw. sankcję kredytu darmowego wraz ze wszystkimi związanymi z tymi wierzytelnościami i prawami, w tym między innymi prawem do żądania odsetek za opóźnienie. [xAnon]: umowa o świadczenie usług prawnych nr [xAnon] z dnia 24 stycznia 2024 r. z załącznikami – k. 164 – 168, załącznik – umowa przelewu wierzytelności – k. 14 – 14v, pełnomocnictwo – k. 15, zeznania świadka [xAnon] – k. 203 – 205.

44 Pismem z dnia 24 stycznia 2024 r. kredytobiorczyni [xAnon] zawiadomiła pozwanego o cesji wierzytelności i złożyła mu oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego wskazując, że w treści umowy doszło do naruszenia art. 29 ust. 1, art. 30 ust. 1 pkt 1-8, 10, 11, 14-17, art. 31-33, art. 33a i art. 36a-36c ustawy o kredycie konsumenckim. Kredytobiorczyni podkreśliła, że pozwany bank w szczególności nie określił w umowie prawidłowej rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania. Pismo to zostało przez pozwanego odebrane w dniu 14 lutego 2024 r.

45 Pismem z dnia 22 lutego 2024 r. powód wezwał pozwanego do zapłaty w terminie 7 dni kwoty 9 572,24 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia doręczenia wezwania do dnia zapłaty. Pismo to zostało odebrane przez pozwanego w dniu 28 lutego 2024 r.

46 Pozwany bank nie spełnił żądań powoda.

47 [xAnon] ód: oświadczenie z 24 stycznia 2024 r. wraz z po twierdzeniem nadania i odbioru – k. 47 – 51, pismo z dnia 23 lutego 2024 r. – k. 52 – 53, pismo z dnia 22 lutego 2024 r. wraz z potwierdzeniem nadania i odbioru – k. 54 – 58, pismo z dnia 29 lutego 2024 r. – k. 59 – 60.

48 Na dzień 15 stycznia 2024 r. saldo zadłużenia z tytułu umowy kredytu wynosiło 33 677,42 zł z tytułu kapitału, 1 104,90 zł z tytułu odsetek i 48,56 zł z tytułu odsetek karnych.

49 Na dzień 15 stycznia 2024 r. kredytobiorczyni spłaciła kwotę 7 429,58 zł z tytułu kapitału i kwotę 5 465,65 zł z tytułu odsetek.

50 [xAnon] ści bezsporne, a nadto dowód: zaświadczenie – k. 45 – 46.

51 S ąd zważył, co następuje:

52 Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów przedłożonych przez strony oraz zeznań świadka [xAnon].

53 Sąd na podstawie art. 235Pozwany bank zawarł z [xAnon] umowę o kredyt gotówkowy będącą w rzeczywistości umową o kredyt konsumencki uregulowaną przepisami ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim. Przepis art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe stanowi zaś, że przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu. Na mocy postanowień tej umowy kredytobiorczyni otrzymała 37 000,41 zł. Zobowiązała się natomiast do zwrotu kapitału kredytu wraz z odsetkami i skredytowaną prowizją w wysokości 4 106,59 zł. Zapłata miała zostać dokonana w 60 ratach miesięcznych, według harmonogramu stanowiącego załącznik do umowy. Należy wskazać, że wykonanie uprawnienia prawnokształtującego, o którym mowa w art. 45 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim, następuje w drodze złożenia przez konsumenta oświadczenia woli o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego. Konsument dokonuje wtedy jednostronnej czynności prawnej w stosunku do kredytodawcy. Następuje ona z mocy ustawy z chwilą doręczenia kredytodawcy oświadczenia woli konsumenta (art. 61 §1 k.c.). Uprawnienie do skorzystania z sankcji kredytu darmowego ma równoważyć pozycję rynkową konsumenta i kredytodawcy, czego skutkiem ma być zwrócenie konsumentowi wszystkich uiszczonych przez niego opłat na rzecz kredytodawcy. Przepisy te mają wspierać słabszą stronę stosunku prawnego. Zgodnie z art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (dalej: u.k.k.) w przypadku naruszenia przez kredytodawcę art. 29 ust. 1, art. 30 ust. 1 pkt 1-8, 10, 11, 14-17, art. 31-33, art. 33a i art. 36a-36c konsument, po złożeniu kredytodawcy pisemnego oświadczenia, zwraca kredyt bez odsetek i innych kosztów kredytu należnych kredytodawcy w terminie i w sposób ustalony w umowie. Sankcja kredytu darmowego polega zatem w ogólności na tym, że uprawnieniu konsumenta do spłaty kredytu bez odsetek i innych kosztów kredytu należnych kredytodawcy. Koszty należne kredytodawcy obejmują z kolei wszelkie koszty, które wchodzą w skład całkowitego kosztu kredytu bez względu na to, czy są pobierane wyłącznie na rzecz kredytodawcy, czy też kredytodawca jest zobowiązany koszty te po ich otrzymaniu rozliczyć z osobami trzecimi. Ustawa wskazuje wyraźnie, że sankcja kredytu darmowego odnosi się oprócz odsetek jedynie do kosztów należnych kredytodawcy. Sankcja ta w daleko idący sposób modyfikuje treść stosunku prawnego łączącego kredytodawcę z konsumentem na niekorzyść tego pierwszego jako strony silniejszej węzła obligacyjnego. Zastosowanie sankcji kredytu darmowego uzależnione jest zatem od określonych zachowań zarówno kredytodawcy jak i kredytobiorcy. Podstawę do zastosowania ww. sankcji może stanowić np. pominięcie w treści umowy o kredyt konsumencki takich jej postanowień jak dane pozwalające na identyfikację konsumenta, kredytodawcy oraz pośrednika kredytowego, określenia rodzaju kredytu, czasu obowiązywania umowy, całkowitej kwoty kredytu, terminów i sposobów wypłaty kredytu, określenie stopy procentowej, [xAnon], całkowitej kwoty do zapłaty przez kredytobiorcę ustalonej w dniu zawarcia umowy wraz z podaniem wszystkich założeń przyjętych do jej obliczania, określania zasad i terminów spłaty kredytu, kolejności zaliczania rat kredytu na poczet należności, informacji o prawie do otrzymania bezpłatnie harmonogramu spłaty kredytu, informacji o innych kosztach prowizjach, marżach, opłatach, kosztach dodatkowych, zasadach na jakich ww. koszty mogą ulec zmianie, informacji o rocznej stopie oprocentowania zadłużenia przeterminowanego, sposobie zabezpieczenia i ubezpieczenia spłaty kredytu o ile umowa takowe przewiduje, sposobu i terminu do odstąpienia od umowy kredytu, obowiązku zwrotu przez konsumenta udostępnionego mu przez kredytodawcę kredytu oraz odsetek należnych w stosunku dziennym, informacji o prawie konsumenta do spłaty kredytu przez terminem, informacji o prawie kredytodawcy do zastrzeżenia w umowie prowizji za dokonanie spłaty kredytu przed terminie oraz zasad ustalania wysokości tych prowizji. Wszystkie ww. obowiązki nałożone zostały art. 10 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 r., która jest podstawą do ujednolicenia standardów informacyjnych we wszystkich krajach UE.

54 Przewidziana w art. 45 ustawy sankcja kredytu darmowego stanowi transpozycję obowiązku zapewnienia skutecznego egzekwowania nałożonych przez Dyrektywę obowiązków (art. 23 Dyrektywy). Oznacza to zatem nic innego jak to, że przepisu ustawy o kredycie konsumenckim muszą być dostosowane i odczytywane w kontekście tak postanowień Dyrektywy jak i bogatego i ugruntowanego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej ([xAnon]). Obowiązek informacyjny o którym mowa w art. 45 ww. ustawy odnosi się do tych najistotniejszych postanowień umowy mających de facto wpływ na to, czy i z jakim podmiotem chce on zawrzeć umowę. W sytuacji gdyby konsument nie został należycie poinformowany o podstawowych prawach w sposób dla niego jasny i zrozumiały lub gdy w ogóle go o nich nie poinformowano lub uczyniono to nieprawidłowo ustawodawca umożliwia mu w takiej sytuacji rezygnację z umowy i spłatę jedynie kapitału. Tego rodzaju sankcja mieści się w granicach art. 23 Dyrektywy. W tym miejscu należy wskazać, iż nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut pozwanego, jakoby upłynął roczny termin do złożenia oświadczenia na podstawie 45 ust. 1 i 5 cytowanej ustawy. Pozwany wywodził, że wypłacenie kredytobiorczyni kwoty kredytu jest równoznaczne z wykonaniem umowy i od tej chwili należy liczyć roczny termin do złożenia oświadczenia. Skoro zaś kapitał kredytu został wypłacony w dniu 27 lipca 2022 r., a kredytobiorczyni złożyła oświadczenie w styczniu 2024 r., to zrobiła to już po terminie. W ocenie Sądu stanowisko pozwanego w tym zakresie było chybione. O wykonaniu umowy można bowiem mówić dopiero wówczas, gdy wszystkie strony umowy o kredyt konsumencki wykonały umowę (niezależnie od tego, czy uczyniły to w sposób dobrowolny, czy przymusowy). Chodzi o obowiązki dotyczące świadczenia głównego i świadczeń ubocznych, po stronie konsumenta oraz kredytodawcy, wykonane dobrowolnie lub przymusowo (argument lege non distinguente; podobnie [xAnon], [w:] [xAnon] i in., Ustawa..., s. 158; J. Pisuliński, [w:] System Prawa Prywatnego..., t. 8, s. 453, przypis 449 (pkt 56 komentarza do art. 45 ustawy Tomasz Czech, Kredyt konsumencki. Komentarz, wyd. II, Lex). Tymczasem kredytobiorczyni nie spłaciła jeszcze udostępnionej jej przez pozwany bank kwoty, a więc umowa nie została przez nią wykonana. Wykonanie umowy następuje w dniu, w którym obie strony wywiążą się z wszystkich obowiązków ciążących na nich na podstawie umowy. Wykonaniem umowy przez kredytobiorczynię jest w istocie zwrócenie całości udostępnionego jej kapitału i należności ubocznych (odsetkowych i pozaodsetkowych) zgodnie z umową. Dopiero w przypadku spłaty całości zobowiązania, czyli wzajemnego rozliczenia się obydwu stron umowy, będzie można mówić o jej wykonaniu. Jeżeli konsument wykona umowę, a następnie złoży w ciągu roku skuteczne oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego, wówczas jest on zwolniony z wszystkich poniesionych już kosztów (wykonanie umowy zakłada wywiązanie się z wszystkich obowiązków), a po stronie kredytodawcy powstaje obowiązek zwrotu kosztów kredytu (za wyjątkiem kosztów ustanowienia zabezpieczeń kredytu). Wobec tego, że strony nie wykonały jeszcze umowy, wskazane wyżej oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego złożono z zachowaniem ustawowego terminu.

55 W realiach niniejszej sprawy [xAnon] złożyła pozwanemu kredytodawcy oświadczenie osobiście, na piśmie, a w treści oświadczenia zarzuciła bankowi naruszenie art. 29 ust. 1, art. 30 ust. 1 pkt 1-8, 10, 11, 14-17, art. 31-33, art. 33a i art. 36a-36c ustawy o kredycie konsumenckim. Kredytobiorczyni podkreśliła, że pozwany bank w szczególności nie określił w umowie prawidłowej rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania. Pismo to zostało przez pozwanego odebrane w dniu 14 lutego 2024 r. W toku procesu powód powoływał się na wadliwie wyliczone [xAnon], zawyżoną wysokość kosztów pozaodsetkowych, bezpodstawne naliczanie odsetek od kredytowanej prowizji oraz treść zapisów Taryfy, z której wynikało jednostronne uprawnieninie banku do zmiany wysokości opłat i innych kosztów kredytu. Przechodząc do rozważenia postawionych bankowi zarzutów należy wskazać, że zdaniem Sądu pozwany bank nie naruszył art. 30 ust. 1 pkt 7 i 10 ustawy o kredycie konsumenckim poprzez wadliwe określenie [xAnon] i całkowitej kwoty do zapłaty przez kredytobiorczynię. Pozwany w treści umowy określił, że kwota rzeczywiście wypłacona kredytobiorczyni jest niższa niż kwota przyznanego jej kredytu, ponieważ ta ostatnia zawiera w sobie dodatkowo skredytowaną prowizję. Równocześnie zgodnie z umową kredytobiorczyni upoważniła bank do pobrania prowizji z kwoty udzielonego kredytu w dniu jego uruchomienia, co pozwany uczynił. W związku z tym bezsprzecznie pozwany nie wypłacił pożyczkobiorczyni całej kwoty kredytu - od razu pomniejszył ją o pobraną prowizję. Zarzut naruszenia art. 30 ust. 1 pkt. 6 u.k.k. powód uzasadniał oprocentowaniem kwoty nieudostępnionej konsumentowi, tj. prowizji banku. Zdaniem powoda oprocentowaniu podlegać może tylko część wypłacona kredytobiorcy. W treści umowy wskazano jednoznacznie, że odsetki pobierane były od udzielonego kredytu w kwocie wskazanej w § 1 umowy, tj. od kwoty 41 107 zł (§ 3 ust. 1 umowy kredytu). Zestawiając zapisy § 1 i § 3 umowy konsument wyraźnie mógł zauważyć, że całkowita kwota pożyczki nie tylko nie jest równoznaczna z kwotą do wypłaty na podstawie umowy, ale również że oprocentowaniu podlegać będzie ta druga, wyższa kwota. Ponadto w § 1 ust. 1 umowy znalazło się wyraźne postanowienie umowne co do tego, że kwota kredytu przeznaczona jest w części na sfinansowanie prowizji z tytułu udzielenia kredytu. Sąd w składzie orzekającym stoi na stanowisku, że dopuszczalne jest pobieranie przez bank oprocentowania od kredytowanych kosztów kredytu, w tym od prowizji. Kredytowaną prowizję należy w tym wypadku traktować jako kapitał, z którego korzysta konsument w tym sensie, iż nie posiada on w chwili zawierania umowy środków na pokrycie tej prowizji i bank udziela mu z tego tytułu kredytu na kwotę wyższą, powiększoną o wysokość tej prowizji. Z tego względu pobieranie oprocentowania od prowizji nie stoi w sprzeczności z istotą odsetek kapitałowych, które zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego (art. 359 k.c.) stanowić mają wynagrodzenie za korzystanie z kapitału. Ponadto pobierania odsetek od kredytowanych kosztów kredytu nie zakazują przepisy ustawy o kredycie konsumenckim. Aktualnie żaden przepis prawa nie zabrania pobierania odsetek od kredytowanych kosztów kredytu (por. wyrok SO w Warszawie z dnia 31 marca 2023 r., V Ca 3217/22). Z treści art. 5 pkt. 10 u.k.k. wynika natomiast, iż określenie stopy oprocentowania kredytu powinno nastąpić w relacji do kwoty faktycznie wypłaconej, co też bezspornie miało w okolicznościach sprawy miejsce. Kwota kredytu została wypłacona konsumentce, a kwota prowizji została wypłacona na właściwy rachunek banku, co było zgodne z dyspozycją kredytobiorczyni. W wyroku [xAnon] z dnia 21 kwietnia 2016 r. (C-377/14) podkreślono, iż nie można prezentować tej samej kwoty w całkowitych kosztach kredytu jak i w całkowitej kwocie kredytu. Ten warunek umowa spełniała. Powyższe stanowisko zostało podzielone również w wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 15 lutego 2017 r., w sprawie VI ACa 560/16 oraz wyroku Sądu Najwyższego z dnia 30 stycznia 2019 r., I NSK 9/18. W ocenie Sądu kwoty udostępnione konsumentowi, to nie tylko te, które otrzymuje fizycznie w kasie czy na swój rachunek, to także kwoty przelane przez bank zgodnie z dyspozycją konsumenta na inne rachunki – na refinansowane kredyty w tym samym lub innych bankach, kwoty przelane tytułem ceny zakupionego towaru na rachunek sprzedawcy czy kwoty prowizji, której klient sam nie zapłacił, a z umowy kredytu wynika, że taki jest warunek i koszt otrzymania kredytu.

56 W odniesieniu zaś do zarzutu błędnego wskazania [xAnon] Sąd zważył, że Rzeczywista Roczna Stopa Oprocentowania stanowi całkowity koszt kredytu ponoszony przez konsumenta, wyrażony jako wartość procentowa całkowitej kwoty kredytu w stosunku rocznym (art. 5 ust. 12 u.k.k.). Podstawowe równanie służące obliczeniu [xAnon] zmieszczone w ustawie o kredycie konsumenckim za częścią I załącznika I do dyrektywy 2008/48 wyraża w stosunku rocznym po pierwsze całkowitą wartość zaktualizowanych wypłat, a po drugie całkowitą wartość zaktualizowanych spłat i ponoszonych opłat. Kwota wypłat w rozumieniu pkt I załącznika I odpowiada więc całkowitej kwocie kredytu w rozumieniu art. 3 lit. l dyrektywy (wyrok TSUE C-377/14). Zarzut naruszenia art. 30 ust. 1 pkt. 7 u.k.k. powód uzasadniał błędnym wskazaniem przez pozwanego rzeczywistej stopy oprocentowania i całkowitej kwoty do zapłaty przez konsumenta ustalonej w dniu zawarcia umowy o kredyt konsumencki wraz z podaniem wszystkich założeń przyjętych do jej obliczenia (§ 1 ust. 4 i 5 umowy kredytu). Stosownie do treści art. 30 ust. 1 pkt. 7 u.k.k. umowa o kredyt konsumencki powinna określać rzeczywistą roczną stopę oprocentowania oraz całkowitą kwotę do zapłaty przez konsumenta ustaloną w dniu zawarcia umowy o kredyt konsumencki wraz z podaniem wszystkich założeń przyjętych do jej obliczenia. Całkowitą kwotą do zapłaty przez konsumenta jest suma całkowitego kosztu kredytu i całkowitej kwoty kredytu (art. 5 pkt. 8 u.k.k.). Należy wskazać, iż umowa zawierała w sobie postanowienia dotyczące oprocentowania kredytu. [xAnon] zostało obliczone w oparciu o koszty kredytu, do których wliczała się kredytowana prowizja, od której bank dodatkowo naliczał odsetki kapitałowe. Nie sposób uznać, że [xAnon] zostało oszacowane nieprawidłowo pod względem matematycznym i fakt ten pozostawał bez znaczenia dla ustalenia zgodności postanowień umowy z art. 30 u.k.k. Istota argumentacji powoda sprowadzała się do tezy, że nie można naliczać odsetek od kredytowanych kosztów kredytu, co powodowało zawyżenie kosztów kredytu, a w konsekwencji błędne określenie rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania i całkowitej kwoty do zapłaty. Powyższego powód upatrywał w zdefiniowaniu stopy oprocentowania kredytu, która w brzmieniu obowiązującym stanowi – stopa oprocentowania wyrażona jako stałe lub zmienne oprocentowanie stosowane do wypłaconej kwoty na podstawie umowy o kredyt w stosunku rocznym. Jak już jednak wyjaśniono, dopuszczalne jest pobieranie oprocentowania od kredytowanych kosztów kredytu, w tym prowizji. W konsekwencji nie doszło do nieprawidłowego zawyżenia całkowitej kwoty kredytu poprzez ujęcie kosztu kredytu w całkowitej kwocie kredytu, co powodowałoby zawyżenie [xAnon].

57 Na marginesie należy wskazać, że nawet gdyby uznać, że odsetki od prowizji nie mogą być naliczane, zarzut błędnego wyliczenia [xAnon] z tej przyczyny by się nie ostał, ponieważ skutecznie zarzucić można jedynie błędne wyliczenie tego procentowania ustalonego w dniu zawarcia umowy o kredyt konsumencki. Jeśli [xAnon] okazałaby się nieprawidłowa wyłącznie następczo, na skutek naruszenia innych przepisów ustawy, ten zarzut nie mógł okazać się skuteczny. Takie stanowisko wyraził [xAnon] w wyroku z dnia 13 lutego 2025 r. C-472/23 wskazując, że art. 10 ust. 2 lit. g dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 (…) należy interpretować w ten sposób, że okoliczność, że w umowie o kredyt wskazano rzeczywistą roczną stopę oprocentowania , która okazuje się zawyżona ze względu na to, że niektóre warunki umowy zostały następnie uznane za nieuczciwe w rozumieniu art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. (…), a tym samym niewiążące dla konsumenta, nie stanowi sama w sobie naruszenia obowiązku informacyjnego ustanowionego w tym przepisie dyrektywy 2008/48) . Sąd dopatrzył się jednak naruszenia art. 30 ust. 1 pkt 10 u.k.k. w zastrzeżeniu przez kredytodawcę możliwości jednostronnej i dowolnej zmiany opłat i prowizji, zgodnie z Taryfą opłat i prowizji pobieranych przez [xAnon] Bank [xAnon] S.A. za czynności bankowe dla klientów indywidualnych (vide – k. 23 – 44 akt). Zgodnie z ww. przepisem umowa powinna zawierać informację o innych kosztach, które konsument jest zobowiązany ponieść w związku z umową o kredyt konsumencki, w szczególności o opłatach, w tym opłatach za prowadzenie jednego lub kilku rachunków, na których są zapisywane zarówno transakcje płatności, jak i wypłaty, łącznie z opłatami za korzystanie ze środków płatniczych zarówno dla transakcji płatności, jak i dla wypłat, prowizjach, marżach oraz kosztach usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń, jeżeli są znane kredytodawcy, oraz warunki, na jakich koszty te mogą ulec zmianie. W ocenie Sądu wysokość kosztów dodatkowych została w sposób klarowny określona w treści umowy kredytu. Umowa zawierała jednak wyraźne odniesienie do Taryfy (§ 4 ust. 1 umowy kredytu), która określała opłaty za dodatkowe czynności, tj. m. in. za zawarcie aneksu do umowy, jednak stanowiła też, że bank zastrzega sobie prawo dokonywania zmian w Taryfie. Sposób wprowadzania tych zmian , w ocenie Sądu dawał asumpt do uznania, że kredyt powinien być darmowy. Co prawda opłaty i prowizje przewidziane w Rozdziale VI dla pozostałych kredytów (k. 30v akt) były nieliczne i w wysokości nie budzącej wątpliwości,, jednak bank zastrzegł sobie prawo do wprowadzania nowych opłat i prowizji. W treści postanowień ogólnych Taryfy (vide – k. 24v – 25 akt) wskazano na szereg przesłanek uprawniających bank do dokonania zmian polegających na podwyższeniu istniejących opłat i prowizji lub wprowadzenia nowych, wcześniej nie funkcjonujących w umowach opłat i prowizji. Wymaga podkreślenia, że część z tych przesłanek dotyczyła wyłącznie okoliczności zachodzących po stronie banku i od niego zależnych, przykładowo zmiana wysokości kosztów eksploatacji i utrzymania systemów informatycznych, czy baz danych. Część zaś dotyczyła obiektywnych zjawisk, ale nie badanych zwykle przez konsumentów jak np. wzrost stopy oprocentowania kredytu lombardowego NBP, wzrost stopy oprocentowania redyskonta weksli NBP, wzrost stopy referencyjnej NBP, wzrost wysokości przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku, ogłaszanego przez GUS, wzrost miesięcznego wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych publikowanego przez GUS (stopa inflacji). Wprawdzie zapisy Taryfy wskazywały maksymalną wysokość zwiększonych opłat, jednak nie wskazywały w jaki sposób podane w taryfie wzrosty będą przeliczane na podwyższone czy wprowadzone opłaty i prowizje między wysokością dotychczasową a maksymalną. Sama ich maksymalna wysokość to za mało. Dlatego, w ocenie Sądu konsument w chwili zawierania umowy nie był w stanie przewidzieć, jakie opłaty będzie musiał w przyszłości ponieść w związku z jej zawarciem. Nie tylko nie potrafił przewidzieć wysokości swojego zobowiązania, ale nawet ostatecznych jego składowych. Należy wskazać, iż zapisy Taryfy dotyczyły zmian, które bank mógł wprowadzić w czasie trwania umowy poprzez swą jednostronną czynność. Działanie takie stanowi zdaniem Sądu istotne naruszenie równowagi kontraktowej stron oraz przepisów ustawy o kredycie konsumenckim.

58 W wyroku z dnia z dnia 13 lutego 2025 r. wydanym w sprawie C-472/23 Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przesądził, że art. 10 ust. 2 lit. k dyrektywy 2008/48 w sprawie umów o kredyt konsumencki należy interpretować w ten sposób, że fakt, iż umowa o kredyt wymienia pewną liczbę okoliczności uzasadniających zwiększenie opłat związanych z wykonaniem umowy, przy czym właściwie poinformowany oraz dostatecznie uważny i rozsądny konsument nie jest w stanie zweryfikować ich wystąpienia ani ich wpływu na te opłaty, stanowi naruszenie obowiązku informacyjnego ustanowionego w tym przepisie, o ile wskazanie to może podważyć możliwość dokonania przez tego konsumenta oceny zakresu jego zobowiązania. Zgodnie z art. 23 Dyrektywy 2008/48/WE, państwa członkowskie ustanawiają przepisy dotyczące sankcji mających zastosowanie w przypadku naruszenia przepisów krajowych przyjętych zgodnie z niniejszą dyrektywą i podejmują wszelkie niezbędne działania w celu zapewnienia stosowania tych sankcji. Przewidziane sankcje muszą być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. Wykładając przepis z art. 45 u.k.k. w świetle art. 23 Dyrektywy – nakazującego proporcjonalność sankcji – należy wskazać, że skorzystanie z sankcji kredytu darmowego może być uprawnione jedynie w sytuacji, w której naruszenie któregokolwiek z przepisów wymienionych w art. 45 ust. 1 u.k.k. mogło mieć wpływ na decyzję konsumenta odnośnie do zawarcia umowy ( por. pkt 73 uzasadnienia wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE z 9 listopada 2016 r., C-42/15 : „art. 23 dyrektywy (...) należy interpretować w ten sposób, iż nie stoi on na przeszkodzie temu, by państwo członkowskie przewidziało w uregulowaniu krajowym, że w wypadku gdy umowa o kredyt nie zawiera wszystkich elementów wymaganych w art. 10 ust. 2 tej dyrektywy, umowę tę uważa się za nieoprocentowaną i bezpłatną, o ile chodzi o element, którego brak może pozbawić konsumenta możliwości dokonania oceny zakresu ciążącego na nim zobowiązania”). Z powyższego wynika, że art. 10 ust. 2 lit. k) dyrektywy 2008/48 należy interpretować w ten sposób, że warunki, na jakich opłaty związane z wykonaniem umowy o kredyt mogą ulec zmianie, powinny być wskazane w tej umowie w sposób jasny i zwięzły, tak aby w szczególności w związku z innymi informacjami warunki te były pozbawione wszelkiej obiektywnej nieścisłości mogącej wprowadzić w błąd przeciętnego konsumenta, właściwie poinformowanego oraz dostatecznie uważnego i rozsądnego, co do istnienia zdarzeń mogących spowodować zmianę opłat oraz co do związku między zmianą opłat a tym zdarzeniem (zob. analogicznie wyrok z dnia 21 grudnia 2023 r., [xAnon] Bank i in., C-38/21, C-47/21 i C-232/21, EU:C:2023:[xAnon], pkt 238). W świetle zapisów Taryfy pozwanego kredytobiorczyni jako przeciętna konsumentka w ogóle nie była w stanie ocenić zakresu swego zobowiązania wynikającego z omawianej umowy kredytu. Twierdzenie pełnomocnika, że umowy kredytu dotyczą właściwie tylko zapisy szczególne Taryfy, a zapisy o możliwości zmian wysokości opłat i prowizji do tych umów właściwie nie znajdują zastosowania jest kompletnie nie zrozumiałe w świetle treści umowy, która odwołuje się do całej taryfy, a nie jej poszczególnych zapisów. Jeśli konsumenta miałyby dotyczyć tylko zapisy rozdziału VI należało to wyraźnie zaznaczyć w umowie, albo stworzyć odrębne taryfy właściwe dla konkretnych umów, jasne i zrozumiałe dla konsumentów – stron konkretnych różnych czynności prawnych.

59 W tej sytuacji oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego, co uczyniła kredytobiorczyni pismem z dnia 24 stycznia 2024 r., należy uznać za skuteczne, czego konsekwencją jest urzeczywistnienie się obowiązku zapłaty po stronie pozwanej.

60 Sąd nie przychylił się do podniesionego przez pozwanego zarzutu nadużycia prawa podmiotowego. Zgodnie z treścią art. 5 k.c. nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Powyższy przepis ustanawia zakaz korzystania w określonych granicach z praw podmiotowych i stanowi tzw. klauzulę generalną, odsyłającą do zasad współżycia społecznego, której treść wymaga każdorazowo doprecyzowania na gruncie konkretnej sprawy. Sąd zważył, iż art 5 k.c. może być stosowany wyjątkowo tylko w takich sytuacjach, w których wykorzystywanie uprawnień wynikających z przepisów prawnych prowadziłoby do skutku nieaprobowanego ze względu na przyjęte w społeczeństwie reguły zachowania, wyznaczane przez wartości powszechnie uznawane w społeczeństwie, których przestrzeganie spotyka się z pozytywną oceną, jest aprobowane, zaś ich naruszanie jest traktowane jako naganne, spotyka się z dezaprobatą. Stosowanie art. 5 k.c. znajduje uzasadnienie w sytuacjach, gdy wydane rozstrzygnięcie, mimo że zgodne z prawem, musiałoby jednocześnie zostać negatywnie ocenione na podstawie norm pozaprawnych, regulujących zasady moralne funkcjonujące w społeczeństwie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 grudnia 2021 r., sygn.. IV CSK 578/21, LEX nr 3322190). Działanie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego w rozumieniu art. 5 k.c. to takie, przy którym udzielenie ochrony prawnej prawu podmiotowemu prowadziłoby do nieakceptowalnych rezultatów, mając na względzie założenia aksjologiczne lub funkcjonalne oparte na akceptowanych w społeczeństwie wartościach. Klauzula nadużycia prawa ma szczególny charakter, bo przełamuje zasadę, że wszystkie prawa podmiotowe korzystają z ochrony prawnej, toteż jej zastosowanie musi być uzasadnione okolicznościami rażącymi i nieakceptowanym (tak w: wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 30 czerwca 2021 r., sygn.. VI ACa 304/20, LEX nr 3301507). W ocenie Sądu roszczenie powoda nie stanowi nadużycia przez niego prawa podmiotowego. Biorąc pod uwagę całokształt okoliczności sprawy wskazać należy, iż kredytobiorczyni złożyła oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego skutecznie. Podobnie skuteczna była cesja wierzytelności na rzecz powoda. W istocie zawarcie umowy przelewu wierzytelności (vide – k. 14 – 14v akt) oraz umowy o świadczenie usług prawnych (vide – k. 164 – 168 akt) było pokierowane chęcią zweryfikowania przez kredytobiorczynię – konsumentkę poprawności zapisów umowy i ich zgodności z prawem. Kredytobiorczyni zeznała, że nie była w stanie dokonać tej weryfikacji samodzielnie, dlatego zwróciła się do powoda i zawarła z nim umowę. Co istotne, za czynności wykonane przez powoda kredytobiorczyni zobowiązała się zapłacić mu wynagrodzenie jednak wyłącznie w przypadku wyegzekwowania środków od banku. Zapłata wynagrodzenia została uzależniona od skuteczności powoda.

61 Sąd doszedł do przekonania, że roszczenie powoda nie jest sprzeczne ze społeczno – gospodarczym przeznaczeniem tego prawa, biorąc pod uwagę, że kredytobiorczyni odzyska znaczną część kwoty zwróconej przez bank wskutek złożenia oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego. Powód działał niejako na zlecenie konsumenta, który chciał wysunąć swe roszczenia względem pozwanego banku jako podmiotu profesjonalnego, który stosował w umowie postanowienia naruszające przepisy ustawy o kredycie konsumenckim. Zdaniem Sądu pozwany jako podmiot, który sam narusza zasady współżycia społecznego, w tym zasadę uczciwego obrotu, nie może skutecznie podnosić takiego zarzutu wobec kredytobiorcy, czy jego następcy prawnego (tzw. zasada czystych rąk). Bezsporne było, iż kredytobiorczyni na dzień 15 stycznia 2024 r. spłaciła kwotę 7 429,58 zł z tytułu kapitału i kwotę 5 465,65 zł z tytułu odsetek (łącznie 12 895,23 zł). Powód domagał się zaś kwoty 9 572,24 zł, na co złożyły się odsetki (5 465,65 zł) i cała wynikająca z umowy prowizja (4 106,59 zł). Niewątpliwie zasadne było żądanie zwrotu uiszczonych rzeczywiście odsetek w całości. Tak samo żądanie zapłaty należności z tytułu prowizji również uzasadnione było jedynie w części rzeczywiście zwróconej bankowi. Kredytobiorczyni spłaca bowiem kredyt w dalszym ciągu i nie zwróciła jeszcze kwoty pożyczonej jej na poczet prowizji w całości. Wobec tego Sąd wyliczył wysokość należnej powodowi prowizji proporcjonalnie, w takim zakresie, w jakim została ona przez kredytobiorczynię rzeczywiście spłacona, według wzoru: spłacony kapitał na dzień wydania zaświadczenia

62 _____________________________________________ x 100% = wartość procentowa spłaconego kapitału

63 kwota udzielonego kredytu

64 prowizja wskazana w umowie x wartość procentowa spłaconego kapitału = wartość prowizji dochodzonej pozwem

65 Po zastosowaniu wskazanego wzoru Sąd otrzymał kwotę:

66 7 429,58 zł

67 ___________ x 100% = 18,07 % 4 106,59 zł x 18,07% = 742,06 zł

68 41 107,00 zł

69 Wymaga podkreślenia, że pozwany nie kwestionował wysokości spłat dokonanych przez kredytobiorczynię.

70 Po ustaleniu powyższego Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 6 207,71 zł (742,06 zł + 5 465,65 zł) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 7 marca 2024 r. do dnia zapłaty. O odsetkach Sąd orzekł zgodnie z żądaniem pozwu na podstawie art. 481 § 1 k.c. zasądzając odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia 7 marca 2024 r., tj. od dnia następnego po upływie terminu 7 dni określonego w wezwaniu do zapłaty z dnia 22 lutego 2024 r., które zostało odebrane przez pozwanego w dniu 28 lutego 2024 r.

71 W pozostałym zakresie Sąd powództwo oddalił (pkt 2 wyroku).

72 O kosztach procesu Sąd postanowił w punkcie 3 wyroku na podstawie art. 100 k.p.c., zgodnie z którym w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone. Powód wygrał sprawę w 65%, a pozwany w 35%. Na koszty procesu powoda złożyła się opłata od pozwu w wysokości 500 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 900 zł zgodnie z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Na koszty pozwanego złożyło się zaś wynagrodzenie pełnomocnika (900 zł) i opłata skarbowa (17 zł). Uwzględniając stopień, w którym każda ze stron wygrała sprawę koszty należne powodowi wyniosły 921,05 zł (1 417 zł x 65 %), a pozwanemu – 320,95 zł (917 zł x 35 %). Po ustaleniu powyższego Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 600,10 zł (921,05 zł – 320,95 zł) tytułem zwrotu kosztów procesu. SSR Aleksandra Smólska - Kreft

73 Sygn. akt II Ca 615/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

74 Dnia 25 czerwca 2026r.

75 Sąd Okręgowy w Bydgoszczy II Wydział Cywilny Odwoławczy

76 w składzie:

77 Przewodniczący

78 SSO Aurelia Pietrzak

79 Protokolant

80 st. sekr. sąd. Tomasz Rapacewicz

81 po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2026 r. w [xAnon]

82 na rozprawie

83 sprawy z powództwa [xAnon] Spółki Akcyjnej z siedzibą w [xAnon]

84 przeciwko [xAnon] Bank [xAnon] Spółce Akcyjnej z siedzibą w [xAnon]

85 o zapłatę

86 na skutek apelacji powoda i pozwanego

87 od wyroku Sądu Rejonowego w Bydgoszczy

88 z dnia 13 marca 2025 r. sygn. akt XIV C 1307/24

89 I/ zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że:

90 a)

91 w punkcie 1 (pierwszym) oddala powództwo,

92 a)

93 w punkcie 3 (trzecim) zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę [xAnon] (jeden tysiąc osiemset siedemnaście) zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia o kosztach do dnia zapłaty – tytułem zwrotu kosztów procesu,

94 II/ oddala apelację powoda,

95 III/ zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 1750 (jeden tysiąc siedemset pięćdziesiąt) zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia o kosztach do dnia zapłaty – tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.

96 SSO Aurelia Pietrzak

97 II Ca 615/25

UZASADNIENIE

98 Powód [xAnon] S.A. z siedzibą w [xAnon] wniósł przeciwko [xAnon] Bank [xAnon] S.A. z siedzibą w [xAnon] (obecnie [xAnon] Bank [xAnon] S. A.) pozew o zasądzenie kwoty 9.572,24 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 7 marca 2024 r. do dnia zapłaty oraz kosztami procesu. Powód wskazał, że na podstawie umowy cesji wierzytelności zawartej z kredytobiorcą [xAnon] nabył wierzytelność wynikającą z przysługującego jej roszczenia o zwrot kosztów kredytu w związku ze skutecznym skorzystaniem z sankcji kredytu darmowego, o której mowa w art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim. Dochodzona kwota obejmowała zwrot zapłaconych odsetek oraz prowizji. Powód argumentował, że umowa kredytu naruszała przepisy ustawy o kredycie konsumenckim, gdyż bank naliczał odsetki od skredytowanej prowizji, wadliwie określił [xAnon] oraz posłużył się postanowieniami taryfy opłat i prowizji umożliwiającymi jednostronną zmianę opłat i prowizji. Nakazem zapłaty z dnia 25 kwietnia 2024 roku, Referendarz sądowy Sądu Rejonowego w Bydgoszczy orzekł zgodnie z żądaniem pozwu.

99 Pozwany Bank wniósł sprzeciw od nakazu zapłaty, domagając się oddalenia powództwa w całości oraz zasądzenia kosztów procesu. W pierwszej kolejności zakwestionował legitymację czynną powoda, podnosząc nieważność i bezskuteczność umowy cesji. W ocenie pozwanego wierzytelność wynikająca z sankcji kredytu darmowego nie mogła być skutecznie przeniesiona na osobę trzecią, ponieważ uprawnienie to ma charakter osobisty i pozostaje związane z ochroną konsumenta. Pozwany wskazywał również na brak ujawnionej causy cesji oraz twierdził, że kredytobiorca mogła nie mieć świadomości zakresu przenoszonej wierzytelności. Ponadto zarzucił powodowi nadużycie prawa podmiotowego, argumentując, że działalność powoda służy wyłącznie osiąganiu zysku, a nie ochronie konsumentów. Pozwany kwestionował także skuteczność oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego, podnosząc, że zostało ono złożone po upływie rocznego terminu przewidzianego w art. 45 ust. 5 ustawy o kredycie konsumenckim. Niezależnie od tego twierdził, że umowa kredytu nie naruszała obowiązków informacyjnych określonych w ustawie, a naliczanie odsetek od skredytowanej prowizji oraz sposób wyliczenia [xAnon] były zgodne z obowiązującymi przepisami. Wyrokiem z dnia 13 marca 2025 roku, Sąd Rejonowy w Bydgoszczy zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 6.207,71 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 7 marca 2024 r. do dnia zapłaty (punkt 1), oddalając jednocześnie powództwo w pozostałym zakresie (punkt 2). Nadto zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 600,10 zł tytułem zwrotu kosztów procesu (punkt 3).

100 Sąd Rejonowy uznał za bezzasadne zarzuty dotyczące braku legitymacji czynnej powoda i skuteczności cesji wierzytelności. Wskazał, że dopuszczalny jest przelew zarówno istniejących, jak i przyszłych wierzytelności wynikających z sankcji kredytu darmowego, natomiast samo uprawnienie do złożenia oświadczenia o skorzystaniu z tej sankcji ma charakter osobisty i nie podlega cesji. W realiach sprawy oświadczenie zostało jednak złożone osobiście przez kredytobiorcę, wobec czego przelew wierzytelności obejmującej roszczenie pieniężne był skuteczny.

101 Sąd I instancji nie podzielił również stanowiska pozwanego dotyczącego przekroczenia terminu do złożenia oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego. Przyjął, że pojęcie wykonania umowy z art. 45 ust. 5 ustawy o kredycie konsumenckim oznacza całkowite wykonanie zobowiązań przez obie strony, a nie wyłącznie wypłatę kapitału kredytu. Ponieważ umowa kredytu nadal była wykonywana, oświadczenie kredytobiorcy zostało złożone z zachowaniem ustawowego terminu.

102 Odnosząc się do zarzutów dotyczących treści umowy kredytu, Sąd Rejonowy uznał, że naliczanie odsetek od skredytowanej prowizji nie narusza przepisów ustawy o kredycie konsumenckim, podobnie jak sposób obliczenia [xAnon], który został prawidłowo ustalony według stanu istniejącego w chwili zawarcia umowy. W tym zakresie argumentacja powoda nie zasługiwała na uwzględnienie.

103 Za uzasadniony Sąd meriti uznał natomiast zarzut odnoszący się do postanowień taryfy opłat i prowizji. W ocenie Sądu postanowienia te przewidywały możliwość jednostronnego wprowadzania przez bank nowych opłat lub podwyższania już istniejących w oparciu o nieprecyzyjne i nieweryfikowalne dla przeciętnego konsumenta kryteria. Taki sposób ukształtowania obowiązków informacyjnych naruszał art. 30 ust. 1 pkt 10 ustawy o kredycie konsumenckim, ponieważ konsument nie był w stanie ocenić rzeczywistego zakresu swojego przyszłego zobowiązania. Sąd I instancji odwołał się w tym zakresie do wykładni art. 10 ust. 2 lit. k Dyrektywy 2008/48/WE przedstawionej w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wskazując, że warunki zmiany opłat powinny być sformułowane w sposób jasny, przejrzysty i umożliwiający konsumentowi ocenę skutków ekonomicznych zawieranej umowy. W konsekwencji Sąd Rejonowy uznał, że naruszenie obowiązków informacyjnych dotyczących zasad zmiany opłat uzasadniało skuteczne skorzystanie przez kredytobiorcę z sankcji kredytu darmowego. Jednocześnie nie podzielił zarzutu nadużycia prawa podmiotowego, wskazując, że skorzystanie przez konsumenta z profesjonalnej pomocy przy dochodzeniu roszczeń nie pozostaje w sprzeczności z celem instytucji sankcji kredytu darmowego i nie prowadzi do obejścia przepisów prawa.

104 Apelacje od powyższego wyroku wniosły obie strony postępowania.

105 Pozwany zaskarżył niniejsze rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego w części, to jest co do punktów 1 i 3, zarzucając naruszenie:

106 1.

107 art. 233 § 1 k.p.c. poprzez przekroczenie przez Sąd I instancji granic swobodnej oceny dowodów, polegające na dokonaniu oceny materiału dowodowego w postaci umowy o kredyt gotówkowy [xAnon] z dnia 27 lipca 2022 roku oraz taryfy opłat i prowizji pobieranych przez [xAnon] S.A. za czynności bankowe dla klientów indywidualnych, obowiązującej od dnia 1 lipca 2022 roku, z naruszeniem zasad doświadczenia życiowego i powszechnie przyjętych reguł logiki, w sposób nieobiektywny, wybiórczy i z góry ukierunkowany na wykazanie obranych tez, co skutkowało przyjęciem za udowodnione okoliczności nie znajdujące potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym, tj. przyjęcie, że pozwany zastrzegł możliwość jednostronnych i dowolnych zmian opłat i prowizji w zakresie dodatkowych czynności, co zdaniem Sądu I instancji spowodowało, że konsument utracił możliwość dokonania oceny zakresu ciążącego na nim zobowiązania; 2.

108 art. 45 ust. 5 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 10 u.k.k. w związku z art. 10 ust. 2 litera k Dyrektywy 2008/48 w sprawie umów o kredyt konsumencki poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że pozwany zastrzegł możliwość jednostronnych i dowolnych zmian opłat i prowizji w zakresie dodatkowych czynności, co zdaniem Sądu I Instancji spowodowało, że konsument utracił możliwość dokonania oceny zakresu ciążącego na nim zobowiązania;

109 1.

110 art. 45 ust. 5 w zw. z art. 45 ust. 1 u.k.k. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że roczny termin prekluzyjny, o którym mowa w art. 45 ust. 5 ww. ustawy należy liczyć od dnia wykonania umowy przez obie strony, a nie od dnia wypłaty środków pieniężnych przez kredytodawcę; obliczenie terminu zgodnie ze stanowiskiem Sądu I instancji jest wbrew utartej linii orzeczniczej, co skutkowało błędnym przyjęciem, że oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego zostało złożone przez powoda z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 45 ust. 5 u.k.k.;

111 2.

112 art. 45 u.k.k. w zw. z art. 23 dyrektywy 2008/48/WE2 § 1 pkt 2 k.p.c. pominął natomiast dowód z dokumentów, tj. kserokopii wyroków z uzasadnieniami znajdujących się na kartach od 111 do 137 akt, ponieważ nie stanowią one dowodu na żadną okoliczność faktyczną dotyczącą przedmiotowej sprawy. Sąd pominął również dowód z opinii biegłego z dziedziny ekonomii, rachunkowości i bankowości na okoliczności wymienione w punkcie 5 petitum pozwu, albowiem rozstrzygnięcie sprawy nie wymagało zdaniem Sądu wiadomości specjalnych. Ocenie Sądu podlegały bowiem jedynie zapisy umowy i to od ich treści zależało uznanie, czy zaistniały przesłanki do złożenia oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego. Dowód z opinii biegłego nie mógł tej okoliczności przesądzić, gdyż stwierdzenie jej wystąpienia nie wymagało przeprowadzenia wyliczeń matematycznych, ani wyjaśnienia mechanizmów obliczania [xAnon]. Z tego względu dowód ten był nieprzydatny i zmierzał jedynie do przedłużenia postępowania. Sąd uznał za wiarygodne pozostałe dokumenty zgromadzone w sprawie, albowiem ich autentyczność, prawdziwość i moc dowodowa nie wzbudziły wątpliwości Sądu. Dokumenty te korespondowały z pozostałym zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, a ich treść zgodna była z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Nie budziły one wątpliwości co do swojej zgodności z przedstawionym w nich stanem rzeczy. Stanowiły spójną całość i uzupełniały się tworząc chronologiczny ciąg zdarzeń. Wiarygodność tych dokumentów nie była także podważana przez strony. Sąd w całości dał również wiarę dowodowi z zeznań świadka [xAnon], ponieważ jej relacja pokrywała się z ustaleniami poczynionymi przez Sąd na podstawie pozostałych dowodów, a nadto była szczera, logiczna i rzeczowa. Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w całości.

113 Odnosząc się w pierwszej kolejności do najdalej idącego zarzutu braku legitymacji czynnej i bezskuteczności umowy cesji, należy stwierdzić, iż był on bezzasadny.

114 Sąd wskazuje, że legitymacja procesowa to posiadanie uprawnienia do występowania w charakterze strony w konkretnym procesie, a jej ocena musi odnosić się odrębnie do każdego postępowania i być przeprowadzona ze względu na jego przedmiot, gdyż legitymacja ta nie ma charakteru uniwersalnego. Dokonuje się tego na podstawie przepisów prawa materialnego, w związku z czym legitymacja procesowa nie jest instytucją prawa procesowego, a w szczególności nie zalicza się do przesłanek procesowych. W odniesieniu do powoda posiadanie legitymacji procesowej, zwanej w tym przypadku czynną, oznacza dysponowanie prawem podmiotowym, którego żądanie wykonania obejmuje powództwo. Sąd w składzie orzekającym w sprawie stoi na stanowisku, że przelew wierzytelności opisanej w pozwie jest dopuszczalny. Każda wierzytelność cywilnoprawna jest zbywalna. Wyjątkami są wierzytelności, których zbywalność wyłączona jest ustawą, zastrzeżeniem umownym lub przeciwko ich zbywaniu przemawia właściwość zobowiązania.

115 Zgodnie z art. 509 § 1 k.c. wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Umowa cesji wierzytelności jest umową, z mocy której wierzyciel cedent przenosi na nabywcę – cesjonariusza wierzytelność przysługującą mu wobec dłużnika. Wierzytelność przechodzi na nabywcę solo consensu – przez sam fakt zawarcia umowy. Celem i skutkiem przelewu jest natomiast przejście wierzytelności na nabywcę, który w ten sposób otrzymuje ogół uprawnień przysługujących dotychczasowemu wierzycielowi, wyłączając go ze stosunku zobowiązaniowego, jaki go wiązał z dłużnikiem. Jak jednak wskazuje się w orzecznictwie, warunkiem otrzymania należności przez nabywcę długu jest udowodnienie, że takie prawo przysługiwało pierwotnemu wierzycielowi (por. wyrok Sądu Najwyższego z 12 lipca 2006 r., V CSK 187/06, LEX nr 402304). Norma zawarta w art. 510 § 1 k.c. stanowi, iż umowa sprzedaży, zamiany, darowizny lub inna umowa zobowiązująca do przeniesienia wierzytelności przenosi wierzytelność na nabywcę, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej albo że strony inaczej postanowiły. Z art. 510 § 2 k.c. wynika zasada kauzalności materialnej samoistnej umowy przelewu wierzytelności. W świetle treści przytoczonego przepisu ważność umowy przelewu wierzytelności zależy od istnienia zobowiązania do przeniesienia wierzytelności. Należy przy tym podkreślić, że Kodeks cywilny nie wprowadził wymogu wskazywania w umowie przeniesienia wierzytelności zobowiązania, w wykonaniu którego dochodzi do przelewu, co oznacza – mimo materialnej kauzalności – formalnie oderwany charakter samoistnej umowy przelewu. Cedent i cesjonariusz w ramach łączącego ich stosunku prawnego zobowiązani są uzgodnić kauzę w sposób wyraźny bądź dorozumiany, ale nie muszą jej ujawniać na zewnątrz, zwłaszcza dłużnikowi. Kauzą taką może być w szczególności sprzedaż wierzytelności. Nieważność umowy przelewu wierzytelności powoduje brak causy, a nie jej niewskazanie w treści mowy cesji. W ocenie Sądu podstawą zawarcia umowy cesji była sprzedaż wierzytelności, na co zresztą dobitnie wskazywał powód i co znalazło odzwierciedlenie w zeznaniach kredytobiorczyni. Z treści umowy cesji wynikało, że nabycie wierzytelności nastąpiło za wynagrodzeniem, którego wypłata uzależniona jest od skuteczności powoda. [xAnon] cesji była więc umowa sprzedaży. Wobec powyższego istnienie ważnej causy, co do zasady mającej charakter odpłatny (umowa sprzedaży), nie powinno budzić uzasadnionych wątpliwości.

116 Spór pomiędzy stronami dotyczył w pierwszej kolejności ustalenia, czy powód skutecznie nabył przedmiotową wierzytelność na podstawie umowy przelewu wierzytelności.

117 Zgodnie z umową cesji jej przedmiotem były wszelkie wierzytelności pieniężne zarówno istniejące, jak i wierzytelności przyszłe, wynikające z umowy o kredyt konsumencki nr [xAnon] zawartej z [xAnon] S.A. z siedzibą w [xAnon] w dniu 27 lipca 2022 r., przysługujące cedentowi o zwrot wszelkich kwot pobranych od cedenta niezależnie przez bank w czasie trwania umowy kredytu w związku z zawarciem i wykonaniem tej umowy kredytu, w tym wierzytelności o zwrot kosztów kredytu w związku z wcześniejszą spłatą kredytu, wierzytelności będącej następstwem skorzystania przez kredytobiorcę z uprawnienia, o którym mowa w art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim i przewidującego tzw. sankcję kredytu darmowego wraz ze wszystkimi związanymi z tymi wierzytelnościami i prawami, w tym między innymi prawem do żądania odsetek za opóźnienie. Okoliczność, że w chwili cesji wierzytelności roszczenie o zwrot opłat wynikających z zastosowania sankcji kredytu darmowego jeszcze nie istniało, nie ma znaczenia, gdyż przelew wierzytelności przyszłych jest prawnie dopuszczalny, a pogląd ten jest ugruntowany w orzecznictwie i doktrynie (por. uchwała Sądu Najwyższego z 19 września 1997 r., III CZP 45/97, OSNC 1998, nr 2, poz. 22 oraz wyrok Sądu Najwyższego z 30 stycznia 2003 r., V CKN 345/01, OSNC 2004, nr 4, poz. 65).

118 W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom strony pozwanej, dokonanie przelewu wierzytelności mogącej powstać wskutek zastosowania sankcji kredytu darmowego nie jest sprzeczne z właściwością zobowiązania powstającego na mocy omawianego przepisu art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim. Zawarcie tego rodzaju umowy należy ocenić pod kątem zasady swobody umów. Co prawda konstrukcja przelewu takiej wierzytelności nie wynika wprost z przepisów kodeksu cywilnego, ale podstawy obrotu takimi wierzytelnościami upatruje się w treści art. 555 k.c. i jak wskazał Sąd Najwyższy, sam charakter wierzytelności przyszłych nie wyklucza ich przelewu (powołana powyżej uchwała III CZP 45/97). Ponadto wymaga podkreślenia, że z zawartej między powodem, w kredytobiorczynią umowy wynikało, że w przypadku wyegzekwowania wierzytelności od pozwanego banku, kredytobiorczyni zapłaci powodowi wynagrodzenie w wysokości 45 % tej kwoty. W istocie kredytobiorczyni nie miała wystarczającej wiedzy i doświadczenia, by samodzielnie przeanalizować umowę pod kątem zapisów sprzecznych z ustawą o kredycie konsumenckim i w celu dokonania tej analizy zwróciła się do powoda jako podmiotu profesjonalnego. Działanie takie nie stoi w sprzeczności z ochroną konsumenta. Przeciwnie, w niektórych przypadkach jedynie zwrócenie się przez kredytobiorcę do kancelarii lub spółek zajmujących się omawianym zagadnieniem, umożliwia im odzyskanie kosztów uiszczonych na rzecz banków po skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego, gdyż dochodzenie swych roszczeń samodzielnie może przerastać możliwości konsumentów. Sytuacja taka miała miejsce w analizowanym przypadku. Z zeznań kredytobiorczyni wynikało bowiem, że nie wiedziała ona, czy zapisy umowy są zgodne z prawem, czy też nie. Powód poinformował [xAnon], że może odzyskać około 10 000 zł i takiej w przybliżeniu zażądał w procesie. [xAnon] miała możliwość negocjowania zapisów umowy przelewu wierzytelności. Zeznała, że byłaby usatysfakcjonowana, gdyby środki zwrócone przez bank zostałyby podzielone między nią, a powodem po połowie. Taka proporcja, w ocenie Sądu jest usprawiedliwiona z tej przyczyny, że sprawy dotyczące sankcji kredytu darmowego są sprawami nowymi w praktyce sądowej, orzecznictwo w nich nie jest ugruntowane i są one z jednej strony zbyt skompilowane dla konsumentów działających samodzielnie, a z drugiej strony ryzykowne dla kancelarii podejmujących się ich prowadzenia. Wynik tych spraw jest zupełnie nieprzewidywalny w świetle rozbieżnego orzecznictwa. Z tego względu Sąd nie dopatrzył się podstaw do uznania bezskuteczności umowy cesji z powodu wysokości świadczenia , które z procesu ma uzyskać konsument.

119 Należy przyznać słuszność pozwanemu co do tego, że przedmiotem cesji nie może być uprawnienie o charakterze materialnoprawnym do złożenia oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego. Jednak w realiach przedmiotowej sprawy uprawnienie to nie było przedmiotem przelewu wierzytelności i kredytobiorczyni osobiście złożyła ww. oświadczenie. W związku z tym cesja wierzytelności była skuteczna, co czyniło zarzut pozwanego bezzasadnym.

120 poprzez brak uwzględnienia zasady proporcjonalności i uznanie, że zachodzi przesłanka do skorzystania z sankcji kredytu darmowego;

121 3.

122 art. 5 k.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w związku z art. 509 § 1 i 2 k.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w przyjęciu przez Sąd I instancji, że powód jako osoba prawna może być nabywcą wierzytelności wynikającej ze złożenia przez kredytobiorcę oświadczenia w trybie art. 45 ust. 1 u.k.k., podczas gdy kredytobiorca nie jest uprawniony do zbycia uprawnień przysługujących mu na mocy art. 45 ust. 1 u.k.k., a nabycie przez powoda wierzytelności wynikającej z zastosowania sankcji kredytu darmowego jest nadużyciem przysługującego mu prawa podmiotowego, stoi w sprzeczności ze społeczno - gospodarczym przeznaczeniem tego prawa i jako takie nie korzysta z ochrony, a w konsekwencji powód nie posiada legitymacji czynnej do występowania w niniejszym procesie; 4.

123 W związku z powyższym, strona pozwana wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

124 Z kolei strona powodowa wniosła apelację od wyroku Sądu Rejonowego zaskarżając go w części, to jest co do punktów 2 i 3, zarzucając mu naruszenie:

125 1.

126 art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dowolne ustalenie, że w objętym pozwem okresie kredytobiorca nie zwrócił jeszcze całości kwoty pożyczonej na poczet prowizji, spłacił, zaś kwotę 742,06 zł, co wynika ze stosunku procentowego kapitału spłaconego na dzień wydania zaświadczenia oraz kwoty udzielonego kredytu, podczas gdy z zebranego w sprawie materiału, w szczególności umowy kredytu wynika, że prowizja w łącznej kwocie 4.106,59 zł została w całości pobrana przez pozwanego w dacie uruchomienia kredytu, a aktualnie w ratach spłacany jest przez pożyczkobiorcę wyłącznie kapitał wraz z odsetkami;

127 2.

128 naruszenie art. 45 ust. 1 u. k. k. w zw. z art. 405 oraz art. 410 § 1 i 2 k.c. przez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na oddaleniu powództwa w zakresie kwoty 3.364,53 zł z uwagi na przyjęcie, że odpowiada ona części prowizji, która nie została jeszcze uiszczona przez kredytobiorczynię, podczas gdy cała prowizja została skredytowana i pobrana przez pozwanego już w dniu uruchomienia kredytu poprzez potrącenie jej z kwoty udzielonego kredytu, w konsekwencji, wobec skutecznego skorzystania przez kredytobiorczynię z sankcji kredytu darmowego, cała pobrana prowizja stanowiła świadczenie nienależne podlegające zwrotowi, co oznacza, że oddalenie powództwa w tej części było niezasadne; 3.

129 § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, poprzez jego niezastosowanie i błędne ustalenie przez Sąd Rejonowy, iż wynagrodzenie pełnomocnika powoda wynosi 900 zł, podczas gdy zgodnie z § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w przypadku gdy wartość przedmiotu sporu wynosi powyżej 5.000 zł do 10.000 zł minimalne koszty zastępstwa procesowego wynoszą 1.800,00 zł.

130 Mając na względzie powyższe, powód wniósł o zmianę wyroku w zaskarżonej części i zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda także kwoty 3.364,53 zł tytułem nienależnie pobranej prowizji wraz z odsetkami, zgodnie z żądaniem pozwu. Nadto wniósł o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda zwrotu kosztów postępowania za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

131 W odpowiedzi na apelację powoda, pozwany wniósł o oddalenie apelacji powoda oraz zasądzenie od powoda na swoją rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

132 Pismem z dnia 5 maja 2026 roku, pozwany wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie w sprawie dowodów z dokumentów, tj. pisma z dnia 20 lutego 2012 roku Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów [xAnon]076-118/11/BK oraz pisma z 25 lutego 2013 roku Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów [xAnon]-18[xAnon].

133 Na rozprawie apelacyjnej z dnia 25 czerwca 2026 roku, strona powodowa wniosła o oddalenie apelacji powoda i zasądzenie na swoją rzecz kosztów procesu, natomiast strona pozwana podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

134 S ąd Okręgowy zważył, co następuje:

135 Apelacja pozwanego zasługiwała na uwzględnienie z uwagi na podniesiony zarzut naruszenia art. 30 ust. 1 pkt 10 ustawy o kredycie konsumenckim. Apelacja powoda natomiast nie była zasadna i nie mogła doprowadzić do zmiany zaskarżonego wyroku. Za uzasadniony należało uznać jedynie zarzut dotyczący rozstrzygnięcia o kosztach procesu, albowiem Sąd Rejonowy błędnie ustalił wysokość należnych kosztów zastępstwa procesowego. Okoliczność ta pozostawała jednak bez wpływu na treść rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego. Uwzględnienie apelacji pozwanego skutkowało bowiem zmianą zaskarżonego wyroku przez oddalenie powództwa w całości, a tym samym zmianą wyniku procesu. W konsekwencji rozstrzygnięcie o kosztach procesu podlegało zmianie na nowo, z zastosowaniem zasady odpowiedzialności za wynik sprawy, wyrażonej w art. 98 k.p.c. Odnosząc się do apelacji strony pozwanej, na uwzględnienie zasługiwał zarzut naruszenia art. 30 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim. Sąd Okręgowy nie podzielił stanowiska Sądu Rejonowego, zgodnie z którym postanowienia umowy oraz stanowiącej jej integralną część taryfy opłat i prowizji naruszały obowiązki informacyjne przewidziane w tym przepisie i uzasadniały zastosowanie sankcji kredytu darmowego określonej w art. 45 ust. 1 u.k.k.

136 Przepis art. 30 ust. 1 pkt 10 u.k.k. zobowiązuje kredytodawcę do wskazania w umowie opłat oraz warunków, na jakich mogą one ulec zmianie. Jego celem jest zapewnienie konsumentowi możliwości zapoznania się z mechanizmem ewentualnej zmiany kosztów związanych z wykonywaniem umowy oraz dokonania świadomej oceny konsekwencji ekonomicznych zawieranego stosunku prawnego. Przepis ten nie nakłada natomiast na kredytodawcę obowiązku stworzenia zamkniętego katalogu wszystkich możliwych przyszłych sytuacji uzasadniających zmianę opłat ani posługiwania się wyłącznie matematycznie określonymi wskaźnikami pozwalającymi na automatyczne wyliczenie wysokości każdej przyszłej zmiany. Wymaga jedynie przedstawienia mechanizmu zmian w sposób umożliwiający przeciętnemu konsumentowi ocenę charakteru i kierunku tych zmian. Analiza postanowień umowy zawartej przez strony oraz stanowiącej jej integralną część taryfy opłat i prowizji prowadzi do wniosku, że pozwany obowiązkowi temu sprostał. Umowa zawierała bowiem zarówno wskazanie przypadków, w których dopuszczalna była zmiana wysokości opłat i prowizji, jak również określała sposób dokonywania takich zmian oraz procedurę informowania kredytobiorcy. Przesłanki zmiany opłat nie miały charakteru arbitralnego ani nie pozostawiały bankowi pełnej swobody ich kształtowania. Odwoływały się do obiektywnych okoliczności związanych ze zmianami otoczenia prawnego, ekonomicznego, poziomu kosztów prowadzenia działalności bankowej, zmian wskaźników ekonomicznych czy też konieczności dostosowania stosowanych rozwiązań do zmian organizacyjnych i technologicznych. Nie sposób podzielić stanowiska Sądu Rejonowego, że sama możliwość zmiany wysokości prowizji i opłat bankowych powodowała znaczącą nierównowagę praw i obowiązków stron ze szkodą dla konsumenta. Zupełnie niezrozumiałe byłoby twierdzenie, iż już samo zamieszczenie w umowie klauzul modyfikacyjnych prowadzi do naruszenia interesów konsumenta. Umowy kredytu i pożyczki mają charakter odpłatny, zaś możliwość modyfikacji określonych kosztów w czasie wykonywania stosunku obligacyjnego stanowi powszechnie występujący element tego rodzaju umów. Zastrzeganie przez bank odpowiednich klauzul modyfikacyjnych służy ochronie jego uzasadnionych interesów gospodarczych, umożliwia dostosowanie wysokości opłat do zmieniających się uwarunkowań ekonomicznych oraz kosztów świadczenia usług i samo przez się nie może być utożsamiane z naruszeniem równowagi kontraktowej stron.

137 Co istotne, powód nie wykazał, aby kwestionowane postanowienia zostały w okresie obowiązywania umowy w ogóle wobec kredytobiorcy zastosowane, ani aby na ich podstawie doszło do zmiany wysokości którejkolwiek z opłat obciążających konsumenta. Nie wykazał również, aby w następstwie tych postanowień poniósł on jakąkolwiek szkodę lub by zakres jej zobowiązania został faktycznie zwiększony. Sam hipotetyczny charakter możliwości zmiany opłat nie może prowadzić do przyjęcia naruszenia obowiązków informacyjnych przewidzianych w art. 30 ust. 1 pkt 10 u.k.k.

138 Nie można również pominąć, że § 4 ust. 1 umowy szczegółowo regulował procedurę dokonywania zmian taryfy opłat i prowizji. Pozwany zobowiązał się do uprzedniego poinformowania kredytobiorcy o planowanych zmianach, jednocześnie przyznając mu uprawnienie do wypowiedzenia umowy w przypadku braku akceptacji nowych warunków. Rozwiązanie to zapewniało konsumentowi rzeczywistą możliwość podjęcia świadomej decyzji co do dalszego pozostawania w stosunku obligacyjnym i odpowiadało standardowi ochrony konsumenta wynikającemu zarówno z ustawy o kredycie konsumenckim, jak i prawa Unii Europejskiej. Dodatkowo pkt 13 taryfy przewidywał możliwość negocjowania zmian wprowadzanych przez bank, co dodatkowo chroniło interes kredytobiorcy. Nie można zatem zgodzić się z oceną Sądu Rejonowego, że umowa nie określała warunków zmiany opłat w sposób dostateczny. Użycie pojęć o charakterze ogólnym nie oznacza jeszcze naruszenia obowiązków informacyjnych, jeżeli odwołują się one do obiektywnych i możliwych do zweryfikowania okoliczności. Ustawodawca nie wymaga bowiem, aby kredytodawca posługiwał się wyłącznie zamkniętym katalogiem przesłanek czy też matematycznym wzorem pozwalającym na automatyczne ustalenie wysokości każdej przyszłej zmiany opłat. Wymaga natomiast przedstawienia mechanizmu ich zmiany w sposób umożliwiający konsumentowi ocenę wpływu tych zmian na wykonywanie umowy. W niniejszej sprawie wymóg ten został spełniony. Powyższa ocena znajduje również oparcie w utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego, zgodnie z którym dopuszczalne jest zastrzeżenie uprawnienia jednej ze stron do jednostronnej zmiany treści stosunku obligacyjnego, pod warunkiem uprzedniego określenia w umowie ważnych powodów uzasadniających taką zmianę oraz umożliwienia ich weryfikacji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 września 2016 r., I CSK 814/15; uchwała Sądu Najwyższego z dnia 3 lipca 1991 r., III CZP 59/91; uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 6 maja 1992 r., III CZP 141/91; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 kwietnia 2002 r., II CKN 933/99 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 lutego 2013 r., I CSK 313/12).

139 Konstrukcja przyjęta przez pozwanego odpowiada wskazanym wymaganiom, albowiem przesłanki zmian zostały określone, nie miały charakteru całkowicie dowolnego, a kredytobiorca miał zapewnione zarówno prawo do uzyskania informacji o planowanych zmianach, jak i możliwość rozwiązania stosunku prawnego w razie ich niezaakceptowania.

140 W konsekwencji, w ocenie Sądu Okręgowego, w realiach niniejszej sprawy nie doszło do naruszenia art. 30 ust. 1 pkt 10 ustawy o kredycie konsumenckim. Skoro zaś jedyną podstawę uwzględnienia powództwa przez Sąd Rejonowy stanowiło przyjęcie, iż naruszenie tego przepisu uzasadniało zastosowanie sankcji kredytu darmowego, to wobec odmiennej oceny prawnej brak było podstaw do zastosowania sankcji określonej w art. 45 ust. 1 u.k.k.

141 Sankcja kredytu darmowego ma charakter wyjątkowy i prowadzi do bardzo daleko idącej ingerencji w treść stosunku obligacyjnego, pozbawiając kredytodawcę prawa do wynagrodzenia za korzystanie z kapitału. Z tego względu może być stosowana wyłącznie w przypadkach wyraźnie przewidzianych przez ustawodawcę oraz po stwierdzeniu rzeczywistego naruszenia obowiązków informacyjnych określonych w ustawie o kredycie konsumenckim. W niniejszej sprawie pozwany obowiązkom tym sprostał, wobec czego brak było podstaw do zastosowania sankcji z art. 45 ust. 1 u.k.k., a dochodzone przez powoda roszczenie nie mogło zostać uwzględnione. Z powyższych względów, na podstawie art. 386 § 1 k.p.c., zaskarżony wyrok podlegał zmianie przez oddalenie powództwa w całości.

142 Sąd Okręgowy, na podstawie art. 2352 § 1 pkt 2 i 5 k.p.c., pominął wnioski dowodowe zgłoszone przez pozwanego w piśmie procesowym z dnia 5 maja 2026r., uznając je za nieprzydatne dla rozstrzygnięcia sprawy. Zaskarżony wyrok podlegał bowiem zmianie już z uwagi na zasadny zarzut naruszenia art. 30 ust. 1 pkt 10 ustawy o kredycie konsumenckim, skutkujący oddaleniem powództwa w całości. Okoliczności, na których wykazanie dowody te zostały powołane, pozostawały zatem bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy i ich przeprowadzenie prowadziłoby jedynie do nieuzasadnionego przedłużenia postępowania.

143 Odnosząc się do apelacji strony powodowej, Sąd Okręgowy uznał ją za bezzasadną, z wyjątkiem zarzutu odnoszącego się do rozstrzygnięcia o kosztach procesu.

144 W pierwszej kolejności odnieść należało się do zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c., poprzez błędne ustalenie, że kredytobiorca nie uiścił dotychczas całej kwoty prowizji, lecz jedynie jej część odpowiadającą proporcji spłaconego kapitału.

145 Zarzut ten nie zasługiwał na uwzględnienie. Należy zauważyć, że skarżący w istocie nie kwestionował ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd Rejonowy, lecz wyprowadzone z nich skutki prawne. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że skuteczne postawienie zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. wymaga wykazania, iż sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania bądź doświadczenia życiowego, a uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Samo przedstawienie przez stronę odmiennej oceny zgromadzonego materiału dowodowego lub odmiennej interpretacji ustalonych okoliczności nie prowadzi do skutecznego zakwestionowania dokonanej przez sąd oceny dowodów (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 23 stycznia 2013 r., VI ACa 1036/12, wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 25 września 2013 r., I ACa 442/13). Niezależnie od powyższego wskazać należy, że zarzut ten pozostawał bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy na etapie postępowania apelacyjnego. Skoro bowiem Sąd Okręgowy uznał, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do zastosowania sankcji kredytu darmowego, to irrelewantna pozostawała kwestia, czy prowizja została pobrana jednorazowo w chwili uruchomienia kredytu, czy też była ekonomicznie spłacana przez kredytobiorcę sukcesywnie jako element kapitału kredytu. Rozstrzygnięcie tej kwestii mogłoby mieć znaczenie wyłącznie przy ustalaniu wysokości należnego świadczenia, gdyby istniała materialnoprawna podstawa jego dochodzenia. Skoro jednak taka podstawa nie występowała, zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. pozostawał bez wpływu na wynik postępowania. Nie zasługiwał również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 45 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim w zw. z art. 405 oraz art. 410 § 1 i 2 k.c. Powód wywodził bowiem obowiązek zwrotu całej prowizji z założenia, iż kredytobiorca skutecznie skorzystała z sankcji kredytu darmowego, wobec czego prowizja stanowiła świadczenie nienależne podlegające zwrotowi.

146 Stanowiska tego Sąd Okręgowy nie podzielił. Jak już wskazano, pozwany nie naruszył obowiązków informacyjnych wynikających z art. 30 ust. 1 pkt 10 ustawy o kredycie konsumenckim, wobec czego nie ziściły się przesłanki zastosowania sankcji przewidzianej w art. 45 ust. 1 tej ustawy. W konsekwencji brak było podstaw do przyjęcia, iż świadczenia spełnione przez kredytobiorcę na rzecz pozwanego miały charakter świadczeń nienależnych w rozumieniu art. 410 § 2 k.c. Tym samym bezprzedmiotowe pozostawały rozważania dotyczące zakresu pobrania prowizji, chwili jej pobrania czy wysokości ewentualnego zwrotu. Kwestie te mogłyby podlegać ocenie jedynie w razie wcześniejszego stwierdzenia skuteczności sankcji kredytu darmowego, czego jednak w niniejszej sprawie nie stwierdzono. Zasadny okazał się jedynie zarzut dotyczący rozstrzygnięcia o kosztach procesu. Trafnie skarżący podniósł, iż wobec wartości przedmiotu sporu równej 9.572 zł minimalna stawka wynagrodzenia pełnomocnika procesowego powoda powinna zostać ustalona zgodnie z § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, a nie w wysokości przyjętej przez Sąd Rejonowy.

147 Okoliczność ta nie mogła jednak prowadzić do zmiany zaskarżonego wyroku zgodnie z żądaniem apelacji powoda. Uwzględnienie apelacji pozwanego skutkowało bowiem zmianą rozstrzygnięcia merytorycznego przez oddalenie powództwa w całości, a tym samym zmianie uległ również wynik procesu. W konsekwencji rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego o kosztach procesu utraciło aktualność i podlegało zastąpieniu nowym rozstrzygnięciem wydanym z uwzględnieniem ostatecznego wyniku sprawy.

148 Mając na względzie, iż powód przegrał proces w całości, o kosztach postępowania przed Sądem I instancji oraz o kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c., obciążając nimi w całości stronę powodową jako przegrywającą spór. Na zasądzoną od powoda na rzecz pozwanego kwotę złożyły się poniesione przez pozwanego koszty zastępstwa procesowego oraz opłaty sądowe należne za obie instancje.

149 Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 386 § 1 k.p.c., Sąd Okręgowy zmienił punkt 1 zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa (punkt I a) oraz zmienił punkt 3 zaskarżonego wyroku poprzez zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kwoty 1.817 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia o kosztach do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów procesu (punkt 1b).

150 Na podstawie art. 385 k.p.c., Sąd Okręgowy w Bydgoszczy, oddalił apelację powoda (punkt II).

151 O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy orzekł w myśl art. 98 § 1, 1

152 SSO Aurelia Pietrzak