Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2017 r., II GSK 2234/17

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2017 r., II GSK 2234/17

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia del. WSA Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej T. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 marca 2017 r., sygn. akt III SA/Wr 832/16 w sprawie ze skargi T. G. na postanowienie Dyrektora Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 Wyrokiem z dnia 17 marca 2017r., sygn. akt III SA/Wr 832/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę T. G. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu z dnia [...] maja 2016r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. z dnia [...] listopada 2014r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt.

3 Przedstawiając przyjęty za podstawę wyroku stan faktyczny Sąd I instancji stwierdził, że decyzją z dnia [...] listopada 2014r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. ustalił skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt. Decyzja ta została odebrana przez stronę w dniu [...] listopada 2014r. W dniu [...] stycznia 2015r. B. G., działając jako pełnomocnik skarżącego, złożyła odwołanie od tej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Postanowieniem z dnia [...] marca 2015r. Dyrektor DOR ARiMR we Wrocławiu odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

4 Następnie wnioskiem z dnia [...] stycznia 2016r. skarżący wniósł o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a., wskazując, iż o przyczynach wznowienia postępowania dowiedział się z pisma Dyrektora OR ARiMR we Wrocławiu z dnia [...] stycznia 2016r., w którym został poinformowany, iż B. S. pełnił rolę kontrolera danych w sprawach o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych za lata 2007-2009.

5 Kierownik BP ARiMR w O. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016r. odmówił wznowienia postępowania podając, że wskazana we wniosku przesłanka wznowienia postępowania nie została "zgłoszona w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania".

6 Utrzymując w mocy to postanowienie - Dyrektor Oddziału Regionalnego ARIMR we Wrocławiu zauważył, że strona ze skutkiem prawnym może złożyć podanie o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, a w razie gdy żąda wznowienia na podstawie określonej w art. 145 § 1 pkt 4, od dnia, w którym dowiedziała się o decyzji. Strona musi udowodnić, w jakiej dacie dowiedziała się o okolicznościach lub decyzji stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia. Organ administracji obowiązany jest z urzędu badać zachowanie tego terminu. Uchybienie temu terminu jest podstawą do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania - art. 149 § 3 k.p.a.

7 Organ odwoławczy podkreślił, że B. G., działająca jako pełnomocnik skarżącego, składając w dniu [...] stycznia 2015r. odwołanie od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. z dnia [...] listopada 2014r. zawarła zarzut prowadzenia sprawy przez B. S.. Zatem twierdzenie skarżącego, że o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, dowiedział się z pisma Dyrektora Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego ARiMR we Wrocławiu z dnia [...] stycznia 2016r., nie jest uzasadnione. Skoro wniosek o wznowienie został złożony w dniu [...] lutego 2016r., to organ uznał, iż skarżący znacznie przekroczył termin określony w art. 148 § 1 k.p.a. Organ I instancji prawidłowo zatem odmówił wznowienia postępowania.

8 Dyrektor zauważył nadto, iż zgodnie z art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Stosownie zaś do art. 149 § 1 i § 3 k.p.a. wznowienie oraz odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia. Czynności podjęte przez organ przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania nie są czynnościami procesowymi postępowania administracyjnego. W ramach tak zwanego postępowania wstępnego, organ bada zatem wniosek jedynie od strony formalnej. Z tej też przyczyny, spełnienie żądania skarżącego polegające na dołączeniu do akt niniejszej sprawy dokumentów dotyczących wpisu i zmian dokonywanych w ewidencji producentów przez stronę, na tym etapie rozpatrywania wniosku "wznowieniowego" jest bezzasadne i w żaden sposób nie miałoby wpływu na wynik rozpoznania omawianego podania.

9 Oddalając skargę T. G. na to postanowienie – Sąd I instancji uznał, że w przypadku złożenia przez stronę podania o wznowienie postępowania organ administracji - przed ewentualnym wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania – ma obowiązek z urzędu w pierwszym rzędzie zbadania, czy podanie o wznowienie postępowania oparte jest na ustawowych przesłankach wznowienia, enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a., oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 148 § 1 k.p.a. W przypadku ustalenia, że podanie o wznowienie nie wymienia przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 k.p.a., bądź nie został zachowany termin do jego złożenia przewidziany w art. 148 § 1 k.p.a. - organ administracji na mocy art. 149 § 3 k.p.a., wydaje postanowienie odmawiające wznowienia postępowania.

10 W tej sprawie wniosek skarżącego o wznowienie postępowania został oparty na ustawowej przesłance wznowienia określonej w art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. Skarżący domagając się wznowienia postępowania we wniosku z dnia [...] stycznia 2016r. jako podstawę wznowienia podał okoliczność wydania ostatecznej decyzji przez pracownika, który podlegał wyłączeniu stosownie do art. 24, art. 25 i art. 27 k.p.a. Sąd uznał, że organy prawidłowo stwierdziły, że nie został zachowany termin do złożenia podania o wznowienie postępowania. Stosownie do art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.

11 Zarzut prowadzenia sprawy zakończonej wydaniem wymienionej decyzji ostatecznej przez pracownika podlegającego wyłączeniu, była w sprawie już podnoszona przez skarżącego (ściślej – przez działającą w jego imieniu w charakterze pełnomocnika małżonkę) w piśmie z dnia [...] stycznia 2015r., które wpłynęło do Kierownika Biura Powiatowego ARMiR w O. w dniu [...] stycznia 2015r., stanowiącym (spóźnione) odwołanie od decyzji ostatecznej. Treść sformułowań odwołania nie pozostawia żadnych wątpliwości. Trafna zatem jest - zdaniem Sądu - konstatacja organów, że najpóźniej w dacie złożenia odwołania od decyzji skarżący posiadał wiedzę o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, którą następnie, po raz kolejny, sformułował we wniosku o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej. A skoro wniosek ten wystosował dopiero po upływie około roku, tym samym uchybił terminowi, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. Niedochowanie terminu zaś skutkowało zasadnym przyjęciem przez organy obu instancji odmowy wznowienia postępowania, a w konsekwencji – nie mogło dojść do merytorycznego rozpoznania zarzutu skarżącego. Na tle art. 149 § 1 i 2 k.p.a. dopiero bowiem postanowienie o wznowieniu postępowania otwiera możliwość przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania wyjaśniającego co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.

12 Sąd I instancji nie stwierdził naruszenia reguł właściwości miejscowej i rzeczowej. Według art. 150 § 1 k.p.a. organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 k.p.a. jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. Skoro zatem decyzję w ostatniej instancji wydał Kierownik Biura Powiatowego ARMiR w O., to ten organ był właściwy do orzekania w sprawie wznowienia postępowania.

13 Sąd stwierdził, że mógł objąć kontrolą legalności zaskarżone orzeczenie wyłącznie co do prawidłowości odmowy wznowienia postępowania, a nie był władny rozpatrywać merytorycznych kwestii związanych z tym, czy wymieniony wyżej pracownik podlegał wyłączeniu, czy nie. W ramach rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie mieści się też ogół spraw administracyjnych oraz szereg postępowań jakie toczyły się względem skarżącego w opisanym w skardze zakresie czasowym i przedmiotowym. W myśl bowiem art. 134 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, co oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę i nie może swoimi ocenami prawnymi wkraczać w sprawy inne w stosunku do tej, która była przedmiotem postępowania administracyjnego i wydanego w nim aktu administracyjnego – od którego strona wywiodła skargę. Zarzuty skargi oraz obszerna jej argumentacja odwołująca się do odrębnej problematyki wpisu do ewidencji producentów rolnych, posiadania gruntów, działań i czynności organów etc. pozbawione są znaczenia prawnego w tej sprawie.

14 W skardze kasacyjnej od tego wyroku T. G. zarzucił naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

15 1) art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie;

16 2) art. 148 § 1 k.p.a. przez błędne zastosowanie tego przepisu co do ustalenia daty, w jakiej skarżący najwcześniej mógł się dowiedzieć o okoliczności uzasadniającej wznowienie postępowania w tej sprawie;

17 3) art. 123 § 1 k.p.a. w zw. z art. 24 § 1 k.p.a. i art. 35 § 1 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie;

18 4) art. 19 k.p.a. oraz art. 21 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. art. 150 § 1 k.p.a. i art. 25 k.c. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie;

19 5) art. 144 p.p.s.a. w zw. z art. 24 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 24 § 3 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie.

20 Podnosząc te zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA we Wrocławiu do ponownego rozpoznania, zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przypisanych. Oświadczył nadto, iż na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. zrzeka się rozpatrzenia niniejszej skargi na rozprawie.

21 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

22 Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Istotą tego postępowania nie jest więc ponowne rozpoznanie sprawy w jej całokształcie, lecz weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

23 Skarga kasacyjna T. G., rozpoznana w granicach zarzutów kasacyjnych wobec nie stwierdzenia z urzędu przesłanek nieważności postępowania przed Sądem I instancji, nie ma usprawiedliwionych podstaw prawnych.

24 Zarzuty kasacyjne – oparte na określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. podstawie kasacyjnej - nie są uzasadnione.

25 Zważywszy na sposób sformułowania zarzutów kasacyjnych w pierwszej kolejności podnieść należy, że skuteczne zarzucenie Sądowi I instancji naruszenia przepisów prawa administracyjnego wymaga wskazania przede wszystkim przepisów p.p.s.a., jako regulujących działalność orzeczniczą sądów administracyjnych. Sądy te z uwagi na zakres kognicji nie stosują bowiem przepisów prawa administracyjnego, co oznacza iż nie mogą ich naruszyć w sposób bezpośredni. Przepisy te stanowią natomiast normatywny wzorzec kontroli zgodności z prawem działania administracji publicznej, a ich naruszenie przez Sąd I instancji może nastąpić wyłącznie poprzez przyjęcie przez Sąd wadliwego wzorca tej kontroli lub wadliwą ocenę działania administracji w świetle tego wzorca. Oznacza to, że zarzuty skargi kasacyjnej muszą odnosić się do tych przepisów prawa, które legły u podstaw rozstrzygnięcia zawartego w wyroku Sądu I instancji, bowiem skarga kasacyjna jest skierowana przeciwko wyrokowi sądowemu, a jedynie pośrednio przeciwko rozstrzygnięciom administracyjnym, które podlegały kontroli sądowej (por. wyroki NSA dnia: 17 listopada 2016r., II GSK 1057/15; 7 września 2016r., II GSK 283/15). Ten rodzaj wady skargi kasacyjnej nie czyni co prawda rozważanego zarzutu nieskutecznym, jednak ogranicza zakres możliwej kontroli kasacyjnej do tego, jaki można ustalić na podstawie uzasadnienia skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna powinna też zawierać uzasadnienie, a w przypadku zarzutu naruszenia prawa procesowego także wykazanie wpływu zarzucanego naruszenia prawa na wynik sprawy. Uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno przy tym przedstawiać argumenty mające na celu wykazanie słuszności podstaw kasacyjnych, a więc zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych, w tym jasno i precyzyjne odnosić się do realiów konkretnej sprawy (por. wyrok NSA z dnia 26 marca 2014r., I GSK 1047/12, Lex nr 1487688, wyrok NSA z dnia 12 marca 2013r., II GSK 2468/11, Lex nr 1340155). Wykazanie wpływu na wynik sprawy powinno sprowadzać się do wykazania przez skarżącą kasacyjnie związku przyczynowego między naruszeniem prawa a wynikiem sprawy, tj. do wskazania stosowną argumentacją, że gdyby nie doszło w sprawie do zarzucanego naruszenia, to mogłoby zapaść w sprawie inne rozstrzygnięcie niż kwestionowane skargą kasacyjną, że naruszenia prawa były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego rozstrzygnięcia (np. wyrok NSA z dnia 11 marca 2014r., II GSK 2103/12, Lex nr 1447212, czy wyrok NSA z dnia 20 lutego 2014r., II GSK 1933/12, Lex nr 1495128). Nie każde bowiem naruszenie przepisu procesowego może skutkować uwzględnieniem skargi kasacyjnej, lecz tylko takie, które mogło mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

26 Rozpoznając z tego punktu widzenia zarzuty kasacyjne Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że nie zostały one powiązane z przepisami p.p.s.a. a ponadto, poza zarzutem naruszenia art. 148 § 1 k.p.a., nie zostały skierowane przeciwko przyjętej przez Sąd I instancji podstawie kasacyjnej. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w tej sprawie jest bowiem podjęte na podstawie art. 149 § 3 i art. 148 § 1 k.p.a. postanowienie o odmowie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wsparcia przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt. Postanowienie to jest rozstrzygnięciem o charakterze czysto-procesowym, podejmowanym w pierwszym etapie postępowania wznowieniowego. Na tym etapie postępowania organ administracji publicznej, a w konsekwencji i sąd administracyjny, nie rozważają kwestii o charakterze merytorycznym, tj. nie badają czy w sprawie zaistniały wskazywane we wniosku o wznowienie postępowania przesłanki skutkujące uchyleniem decyzji ostatecznej, a więc przesłanki, z powodu których przeprowadzone postępowania w trybie zwykłym dotknięte jest tak istotnymi wadami, że decyzja ostateczna - pomimo zasady trwałości tych decyzji - wymaga wyeliminowania z obrotu prawnego. Aby zatem organ mógł ocenić zasadność wniosku o uchylenie decyzji ostatecznej (tj. przesłanek wznowienia postępowania) konieczne jest uprzednie zbadanie, czy wniosek ten jest dopuszczalny, tj. czy został złożony przez podmiot posiadający legitymację procesową, czy został on złożony w terminie i czy we wniosku została wskazana któraś z prawem określonych przesłanek wznowienia postępowania. Okoliczność podjęcia postanowienia o odmowie wznowienia postępowania – biorąc pod uwagę wskazane w skardze kasacyjnej przepisy prawa – ma natomiast tę konsekwencję, że nie sposób zarzucić zaskarżonemu wyrokowi naruszenia przepisów procesowego prawa administracyjnego, które odnoszą się do przesłanek wznowienia postępowania. Przepisy te nie mają bowiem zastosowania przy tak zakreślonym przedmiocie sprawy, jak i nie mogły być zastosowane przez Sąd I instancji. W konsekwencji również argumentacja uzasadnienia skargi kasacyjnej nie może być uznana za skuteczną w zakresie, w jakim koncentruje się wokół przesłanki wydania decyzji ostatecznej przez pracownika podlegającego, zdaniem skarżącego kasacyjnie, wyłączeniu z udziału w postępowaniu oraz zaniechania przez organ wydania postanowienia o jego wyłączeniu, a także pominięcia przez Sąd I instancji prawomocnego wyroku WSA we Wrocławiu podjętego w sprawie o sygn. akt III SA/Wr 1347/16 w przedmiocie bezczynności wniosku o wyłączenie pracownika. Kwestia wyłączenia pracownika organu nie stanowi na gruncie art. 148 § 1 k.p.a. istotnej prawnie okoliczności, co oznacza, iż nie sposób kwestionować uchybienia terminowi do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania okolicznością faktyczną zaniechania wydania postanowienia o wyłączaniu pracownika. Słusznie zatem Sąd I instancji poza oceną pozostawił argumentację skargi kasacyjnej w zakresie odrębnego wniosku skarżącego o wyłączenie pracownika z udziału w postępowaniu.

27 Wobec tego zarzuty kasacyjne naruszenia wymienionych w pkt 1, 3 i 5 petitum skargi kasacyjnej przepisów nie zostały sformułowane skutecznie.

28 Zarzut naruszenia art. 148 § 1 k.p.a., tj. zarzut pkt 2 petitum skargi kasacyjnej, nie jest zasadny.

29 Na gruncie tego przepisu sporną w sprawie okolicznością jest dochowanie przez skarżącego kasacyjnie 30 - dniowemu terminowi do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania, opartego na przesłance udziału w postępowaniu pracownika podlegającego wyłączeniu. Źródło tego sporu tkwi w odmiennej ocenie daty powzięcia wiadomości o przesłance wznowienia postępowania. Skarżący kasacyjnie w tym zakresie prezentuje w skardze kasacyjnej pogląd, że postanowienie o wyłączeniu pracownika dopiero mogłoby wskazywać na datę powzięcia przez skarżącego wiadomości o okoliczności wznowienia postępowania. Do tego czasu strona może bowiem – jak wywodzi skarga kasacyjna - jedynie domniemywać, że dany pracownik podlega wyłączeniu, co nie oznacza pewności zaistnienia przesłanki wznowienia postępowania opartej na okoliczności faktycznej rozpoznania sprawy przez podlegającego wyłączeniu pracownika. Skarżący kasacyjnie podnosi, że jedynie z postanowienia o wyłączeniu pracownika strona może uzyskać wiedzę o przesłance wznowienia postępowania, określonej w art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. Poinformowanie natomiast strony pismem o tym, że podlegający wedle strony wyłączeniu pracownik uczestniczył w rozpoznawaniu sprawy ustalenia kwoty nienależnie pobranej płatności nie powoduje, że uzyskała ona wiedzę o udziale danego pracownika w tym postępowaniu. Z argumentacji uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika zatem, iż skarżący kasacyjnie podważa prawidłowość zaskarżonego wyroku z uwagi na to, że wniosek o wyłączenie pracownika nie został rozpoznany. Tak umotywowany zarzut naruszenia art. 148 § 1 k.p.a. nie jest, według Naczelnego Sądu Administracyjnego, trafny. Stanowisko skargi kasacyjnej w tym zakresie nie ma bowiem oparcia w przepisach prawa. Ustawodawca nie uzależnia daty powzięcia wiadomości o udziale danego pracownika w postępowaniu od wydania postanowienia o wyłączeniu tego pracownika z udziału w postępowaniu. We wniosku o wznowienie postępowania wnioskodawca obowiązany jest wyłącznie powołać jedną z ustawowych podstaw wznowienia postępowania, co nie jest równoznaczne z jej zasadnością. Przeprowadzone postępowanie wznowieniowe, o ile wznowienie będzie dopuszczalne, może bowiem, co często zdarza się w praktyce, nie potwierdzić zasadności wskazywanej we wniosku podstawy wznowienia i wówczas organ posiada kompetencję do odmowy uchylenia decyzji ostatecznej. Niezależnie od tego podnieść należy, że skarżący kasacyjnie nie kwestionuje faktu, iż już w spóźnionym odwołaniu od decyzji ostatecznej (datowanym na dzień [...] stycznia 2015r. a złożonym w organie w dniu [...] stycznia 2015r.) wnioskował o wyłączenie wskazanego imiennie pracownika, co oznacza, że w tym momencie najpóźniej musiał posiadać wiedzę o udziale tego pracownika w postępowaniu. Fakt powzięcia tej wiedzy w tym momencie kwestionuje natomiast z tego powodu, iż Sąd I instancji błędnie uznał, że "zgłaszającudziału w postępowaniu osoby być może podlegającej wyłączaniu skarżący musiał wiedzieć, że organ wyda postanowienie o wyłączeniu tej osoby, ujawniając tym samym, że w postępowaniu brała udział osoba podlegająca wyłączeniu. (...) organ nadal nie wie (bo usilnie unika rozstrzygnięcia tej kwestii), czy Pan B. S. powinien być ze spraw skarżącego wyłączony". Powyższe dowodzi, że skarżący kasacyjnie nie zgadza się z dokonaną w sprawie oceną okoliczności faktycznej daty powzięcia wiadomości o przesłance wznowienia postępowania, tj. przyjętej przez organy i zaakceptowanej w zaskarżonym wyroku daty [...] stycznia 2015r. Argumentacja skarżącego nie jest przy tym konsekwentna i spójna. Twierdząc bowiem, iż datą powzięcia spornej informacji mogła być wyłącznie "data" postępowania w przedmiocie wyłączenia pracownika nie powinien złożyć wniosku o wznowienie postępowania, gdyż wobec nie podjęcia postanowienia o wyłączeniu pracownika oznaczać musiałoby to, że wniosek byłby niedopuszczalny. Składa się go wszak w terminie 30 dni od dnia powzięcia informacji o udziale pracownika w postępowaniu, który to pracownik powinien został wyłączony z tego postępowania. Przyjmując argumentację skarżącego (pomijając jej niezasadność) termin ten nie powinien zatem zacząć swojego biegu i nie powinien też zakończyć tego biegu. Niezależnie od wadliwości tej argumentacji Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zasadne jest stanowisko Sądu I instancji, że w tej sprawie skarżący kasacyjnie uchybił terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w oparciu o przesłankę udziału pracownika w postępowaniu, podlegającego wyłączeniu. Jak bowiem wynika z akt sprawy skarżący już w odwołaniu od decyzji ostatecznej datowanym na dzień [...] stycznia 2015r. podnosił okoliczność udziału w postępowaniu pracownika, podlegającego jego zdaniem wyłączeniu od udziału we wszystkich sprawach skarżącego. Wobec niekwestionowania tej okoliczności, jak i nie postawienia zarzutu kasacyjnego naruszenia art. 80 k.p.a. (wadliwej oceny okoliczności sprawy), nie budzi wątpliwości, iż co najmniej w dniu [...] stycznia 2015r. posiadał on wiedzę o przesłance wznowienia postępowania. W konsekwencji w dniu [...] stycznia 2015r. zaczął swój bieg 30 dniowy termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie spornej przesłanki, w dniu [...] lutego 2015r. zaś zakończył ten bieg. Wobec tego złożony w dniu [...] lutego 2016r. (data stempla pocztowego), tj. po upływie roku, należało uznać za spóźniony w zakresie wnioskowanej podstawy wznowienia. Z tych przyczyn przedstawiona w skardze kasacyjnej argumentacja, zwłaszcza w zakresie zaniechania wydania postanowienia o wyłączaniu pracownika, stanowi li tylko własną, subiektywną oceną okoliczności daty powzięcia wiadomości o przesłance wyłączenia pracownika, co z kolei oznacza, iż skarga ma polemiczny charakter ze stanowiskiem zaskarżonego wyroku i nie zasługuje na uwzględnienie.

30 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzut kasacyjny naruszenia art. 19, art. 21 § 1 pkt 3 w zw. z art. 150 § 1 k.p.a. i art. 25 k.c., objętych zarzutem pkt 4 petitum skargi kasacyjnej, nie został w sposób prawidłowo skonstruowany.

31 Skuteczne sformułowanie tego zarzutu wymagało powołania również art. 149 k.p.a., do którego odwołuje się art. 150 § 1 k.p.a., a także powołania art. 150 § 2 k.p.a. Przepisy te nie zostały jednakże objęte zarzutem kasacyjnym, co czyni zarzut kasacyjny niekompletnym i z tej już przyczyny nieskuteczny. Ponadto argumentacja uzasadnienia skargi kasacyjnej opiera się na kwestionowaniu prawidłowości dokonanego w ewidencji producentów rolnych wpisu w zakresie bezpodstawnej zmiany miejsca zamieszkania skarżącego kasacyjnie. W tej okoliczności skarżący kasacyjnie upatruje braku właściwości Kierownika BP ARiMR w O. do rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania. Prawidłowość dokonywania tego rodzaju wpisów nie może być jednakże skutecznie podnoszona we wznowieniowym postępowaniu w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranej płatności. Weryfikowaniu ewentualnych wadliwych wpisów w ewidencji służy tryb właściwy do dokonywania wpisów w ewidencji. Oznacza to, iż argumentacja uzasadnienia skargi kasacyjnej nie stanowi właściwie sformułowanego rozwinięcia zarzutu kasacyjnego polegającego na wydaniu zaskarżonego postanowienia przez organ niewłaściwy. Wobec stwierdzonej wady konstrukcyjnej Sąd kasacyjny nie posiada kompetencji do merytorycznej oceny tak sformułowanego zarzutu kasacyjnego, gdyż to wymagałoby uzupełnienia za stronę skarżącą kasacyjnie zarzutu kasacyjnego. To zaś – z uwagi na zasadę dyspozycyjności, związania granicami skargi kasacyjnej i tzw. przymus adwokacki – jest niedopuszczalne. Niemniej jednak na marginesie wyjaśnić należy, że z jednoznacznego brzmienia objętego zarzutem kasacyjnym przepisu art. 150 § 1 k.p.a. wynika, że właściwość organu we wznowieniowym postępowaniu ustala się w oparciu o fakt, jaki organ wydał decyzję w ostatniej instancji. Takie ukształtowanie właściwości organów jest następstwem tego, iż przesłanki wznowienia służą "naprawie" ewentualnych wad przeprowadzonego przez ten organ postępowania administracyjnego, w wyniku którego została wydana ostateczna decyzja. Dla ustalenia właściwości organu w tym nadzwyczajnym trybie istotne jest zatem zasadniczo ustalenie, czy wniosek o wznowienie dotyczy ostatecznej decyzji wydanej przez organ pierwszoinstancyjny (bo nie została ona poddana kontroli instancyjnej), czy przez organ drugoinstancyjny (gdy była ona poddana kontroli instancyjnej). Istotna jest też wynikająca z pominiętego jednak w skardze kasacyjnej art. 150 § 2 k.p.a. okoliczność, czy podawana we wniosku o wznowienie przesłanka dotyczy działalności organu, który wydał ostateczną decyzję. Zważywszy na przedmiot rozstrzygnięcia, jak i tryb rozpoznania sprawy, nie mógł również zostać uwzględniony argument skargi kasacyjnej, że decyzję ostateczną wydał organ niewłaściwy, tj. Kierownik BP w O., zamiast Kierownik BP we Wrocławiu. Ustawodawca odrębnie określa bowiem przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 i art. 145a k.p.a.) i stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 § 1 k.p.a.). Przesłana wydania decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości została wymieniona w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. jako podstawa nieważności decyzji, nie zaś wznowienia postępowania.

32 Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.