Art. 41a

Pokaż w całym akcie

Art. 41a ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników
Art. 41a.
1. Prezes Kasy lub upoważniony przez niego pracownik Kasy, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zainteresowanego, na jego wniosek, uwzględniając możliwości płatnicze wnioskodawcy oraz stan finansów funduszów emerytalno-rentowego i składkowego, może:
1) odroczyć termin płatności należności z tytułu składek na ubezpieczenie, rozłożyć ich spłatę na raty lub umorzyć w całości lub w części;
2) umorzyć należności Kasy z tytułu nienależnie pobranych świadczeń w całości lub części.
2. Prezes Kasy lub upoważniony przez niego pracownik Kasy może także, z urzędu, umorzyć część lub całość należności z tytułu składek, w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi, gdy:
1) w wyniku postępowania egzekucyjnego lub na podstawie posiadanych dokumentów stwierdzono, że dłużnik nie posiada źródeł dochodu i majątku, z którego można dochodzić należności, oraz brak jest możliwości przeniesienia odpowiedzialności;
2) dłużnik zmarł, nie pozostawiając majątku, z którego można by dochodzić należności, i jednocześnie nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności;
3) kwota należności nie przekracza dziesięciokrotności kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;
4) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności nie uzyska się kwoty przewyższającej koszty postępowania egzekucyjnego.
3. Umorzenie składek powoduje również umorzenie odsetek za zwłokę w całości lub w takiej części, w jakiej zostały umorzone składki, oraz powoduje umorzenie należnych Kasie kosztów upomnienia.
4. Od należności z tytułu składek, których spłatę rozłożono na raty, nie nalicza się odsetek za zwłokę, począwszy od następnego dnia po wpływie wniosku.
5. Jeżeli dłużnik nie opłaci w terminie odroczonej składki lub ustalonych przez Kasę rat, kwota niezapłaconych składek staje się wymagalna wraz z odsetkami za zwłokę liczonymi od dnia następującego po dniu, w którym upływa termin płatności wynikający z art. 40.
6. W razie dokonywania wpłat na poczet rat, na jakie została rozłożona należność z tytułu składek, wpłatę zalicza się na poczet składek o najwcześniejszym terminie płatności i należnych od nich odsetek za zwłokę.

art. 41a ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2025 r. poz. 1770)

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, wyrok z 28 maja 2013 r., I UK 3/13

   …zdefiniowane pojęcie organów rentowych. Jest nim, między innymi Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Na podstawie art. 36 ust. 2, art. 41a, art. 52 i art. 55 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 1998 r. Nr 7, poz. 25 ze zm.) Prezesa Kasy…

2. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 5 marca 2019 r., I GSK 3387/18

   …p.p.s.a. W pierwszej kolejności należy odnieść się do oceny zarzutu naruszenia prawa materialnego, tj.: art. 41a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, polegającym na błędnej wykładni tego przepisu. Zgodnie z art. art. 41a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20…

3. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 14 grudnia 2010 r., II GSK 1061/09

   …2008 r. umorzył stronie całość odsetek za zwłokę w kwocie 3.032,00 zł., a pozostałe zadłużenie rozłożył na raty. Organ powołał się na art. 41a ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t. j. Dz. U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291, z późn. zm.; dalej…

4. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 13 października 2017 r., II GSK 179/16

   …trybu postępowania w przypadku umorzenia należności na wniosek dłużnika dokonano w przepisach zarządzenia Prezesa KRUS Wskazany wyżej przepis art. 41a ust 1 u.s.r. jest przepisem kompetencyjno-materialnoprawnym, wskazującym organ uprawniony do umorzenia zaległych składek na ubezpieczenie,…

5. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 21 listopada 2012 r., II GSK 1636/11

   …zważył, co następuje. Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, jakkolwiek nie wszystkie jej zarzuty są zasadne. Zgodnie z przepisem art. 41a ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników Prezes KRUS może odroczyć termin płatności należności z tytułu składek na…

6. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 4 listopada 2010 r., II GSK 989/09

   …sprawie skarga kasacyjna opiera się na podstawie z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. i zarzuca naruszenie art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników przez błędną jego wykładnię, zatem zgodnie z wolą autora skargi kasacyjnej sprawa została rozpatrzona…

7. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 21 lutego 2013 r., II GSK 2227/11

   …należności. Decyzją z [...] kwietnia 2010 r. Prezes KRUS z powołaniem się na art. 36 ust. 1 pkt 10 i art. 41a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (tekst jednolity: Dz. U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291 ze zm., dalej: ustawa o ubezpieczeniu społecznym…

8. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 23 marca 2011 r., II GSK 332/10

   …non nocet, uznał, że zachodzą podstawy do merytorycznego rozpoznania zarzutów. 2. Zgodnie z art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291 ze zm.) "Prezes Kasy [Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego] lub…

9. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 4 września 2015 r., II GSK 1667/14

   …rozpoznawaną skargą kasacyjną, przyjął, że podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji stanowi art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (tekst jedn. Dz. U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291 ze zm., dalej: u.s.r.), zgodnie z którym Prezes Kasy lub…

10. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 19 stycznia 2011 r., II GSK 76/10

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 41a (494)

Historia zmian

Bez zmian od 20 listopada 2025 r.