Art. 38

Pokaż w całym akcie

Art. 38 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników
Art. 38. Przy ustalaniu podlegania ubezpieczeniu domniemywa się, że:
1) właściciel gruntów zaliczonych do użytków rolnych lub dzierżawca takich gruntów, jeżeli umowa dzierżawy jest potwierdzona przez wójta, właściwego ze względu na miejsce położenia przedmiotu dzierżawy, prowadzi działalność rolniczą na tych gruntach;
2) podatnik podatku rolnego lub podatku od dochodu z działów specjalnych prowadzi działalność rolniczą w rozmiarze wynikającym z zakresu opodatkowania;
3) jeżeli własność lub dzierżawa gruntów, o których mowa w pkt 1, przysługuje kilku osobom lub jeżeli obowiązek podatkowy, o którym mowa w pkt 2, ciąży na kilku osobach – każda z tych osób uczestniczy w prowadzeniu działalności rolniczej;
4) osoba bliska rolnikowi, spełniająca warunki określone w art. 6 pkt 2 lit. a i b, stale pracuje w gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy – jeżeli okoliczność ta została stwierdzona zgodnym oświadczeniem rolnika i tej osoby.

art. 38 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2025 r. poz. 1770)

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, wyrok z 30 listopada 2005 r., I UK 59/05

   …maja 2004 r., II UZP 5/04 - OSNP 2004 Nr 22, poz. 389). W przepisie tym ustalono raczej zasadę odwrotną w stosunku do domniemania wynikającego z art. 38 wymienionej ustawy, przez określenie sytuacji, w których to domniemanie nie może być brane pod uwagę, gdyż - na zasadzie przepisu szczególnego -…

2. Sąd Najwyższy, wyrok z 5 kwietnia 2005 r., I UK 232/04
3. Sąd Najwyższy, wyrok z 27 maja 1997 r., II UKN 145/97
4. Sąd Najwyższy, wyrok z 9 października 2014 r., II UK 594/13

   …zaskarżając go w całości, pełnomocnik wnioskodawczyni zarzucił naruszenie prawa materialnego – art. 28 ust. 4 w związku z art. 6 pkt 1 i 3, art. 38 pkt 1 i art. 28 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, polegające na ich niezastosowaniu do istniejącego i…

5. Sąd Najwyższy, wyrok z 16 października 2008 r., III UK 47/08
6. Sąd Najwyższy, wyrok z 25 września 2007 r., I UK 101/07
7. Sąd Najwyższy, wyrok z 28 maja 2008 r., II UK 303/07

   …Powołując się na treść art. 6 pkt 1 w związku z art. 7 ust. 1 pkt 1 i art. 16 ust. 1 pkt 1 oraz art. 38 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (jednolity tekst: Dz.U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291 ze zm.) Sąd Apelacyjny wywiódł, że ubezpieczony, po…

8. Sąd Najwyższy, wyrok z 20 sierpnia 2002 r., II UKN 512/01

   …organu rentowego została oparta na podstawie naruszenia art. 7 ust. 1 pkt 1 i art. 16 ust. 1 pkt 1 oraz art. 38 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (jednolity tekst: Dz.U. 1998 r. Nr 7, poz. 25 ze zm.) oraz naruszenie przepisów postępowania, mianowicie…

9. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wyrok z 21 maja 2013 r., II SA/Po 301/13

   …rolniczą na tych gruntach [jak i że podatnik podatku rolnego prowadzi działalność rolniczą w rozmiarze wynikającym z zakresu opodatkowania – art. 38 pkt 2], może być obalone odpowiednimi dowodami (por. stanowisko Sądu Najwyższego w wyroku z dnia 30 listopada 2005 r. sygn. akt I UK 59/05, OSNP…

10. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wyrok z 8 maja 2014 r., II SA/Po 1380/13

    …rolniczą na tych gruntach (jak i że podatnik podatku rolnego prowadzi działalność rolniczą w rozmiarze wynikającym z zakresu opodatkowania – art. 38 pkt 2), może być obalone odpowiednimi dowodami (por. stanowisko Sądu Najwyższego w wyroku z dnia 30 listopada 2005 r. sygn. akt I UK 59/05, OSNP…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 38 (106)

Historia zmian

Bez zmian od 20 listopada 2025 r.