Art. 48

Pokaż w całym akcie

Art. 48 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Art. 48.
1. Jednostka pomocnicza zarządza i korzysta z mienia komunalnego oraz rozporządza dochodami z tego źródła w zakresie określonym w statucie. Statut ustala również zakres czynności dokonywanych samodzielnie przez jednostkę pomocniczą w zakresie przysługującego jej mienia.
1a. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do jednostki niższego rzędu, o której mowa w art. 35 ust. 2.
1b. Wójt może upoważnić przewodniczącego organu wykonawczego jednostki pomocniczej do zawierania umów związanych z określonym w statucie zarządzaniem i korzystaniem z mienia komunalnego.
2. Rada gminy nie może uszczuplić dotychczasowych praw sołectw do korzystania z mienia bez zgody zebrania wiejskiego.
3. Wszystkie przysługujące dotychczas mieszkańcom wsi prawa własności, użytkowania lub inne prawa rzeczowe i majątkowe, zwane dalej mieniem gminnym, pozostają nienaruszone.
4. Do mienia gminnego mają zastosowanie, z zastrzeżeniem ust. 3, przepisy dotyczące mienia komunalnego.

art. 48 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2026 r. poz. 662)

Orzecznictwo

1. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 9 listopada 2016 r., I OSK 1816/15

   …zarzutów naruszenia prawa materialnego. Skarżąca kasacyjnie Gmina zarzuca, że w sprawie doszło do naruszenia art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (j.t.: Dz. U. z 2013 r. poz. 594), przez przyjęcie, że Rada Gminy albo Burmistrz Miasta i Gminy S., może uszczuplać…

2. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 4 lutego 2014 r., II OSK 2911/13

   …włączonych do miast, oprócz względów sentymentalnych, mogą też przemawiać względy natury praktycznej. Zgodnie z art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) rada nie może uszczuplić dotychczasowych praw sołectw do korzystania z…

3. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 17 stycznia 2013 r., I OSK 1591/12

   …również spełnione w niniejszej sprawie. Przechodząc do oceny zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia art. 101 ust. 1 i ust. 2a w zw. z art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym wskazać należy, że przepis ten (art. 101 wskazywanej ustawy) stanowi, że skargę do sądu…

4. NSA oz. we Wrocławiu, wyrok z 17 marca 1992 r., SA/Wr 238/92

   …dochodami z tego źródła. Ustala również zakres czynności dokonywanych samodzielnie przez organy sołectwa względem przysługującego im mienia /art. 48 ust. 1 powyższej ustawy/. Analiza przedstawionego stanu prawnego prowadzi do wniosku, iż przepisy ustawy samorządowej, określające strukturę…

5. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 6 października 2021 r., III OSK 3963/21

   …Takich regulacji brak w Statucie, podobnie jak dotyczących zarządzania i gospodarowania mieniem oraz rozporządzania dochodami z tego źródła (art. 48 ust. 1 zd. 1 u.s.g.). W ocenie organu nadzoru przywołana regulacja nie dotyczy zakresu i form kontroli nad działalnością organów dzielnicy. Nie…

6. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 17 stycznia 2013 r., I OSK 1592/12

   …również spełnione w niniejszej sprawie. Przechodząc do oceny zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia art. 101 ust. 1 i ust. 2a w zw. z art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym wskazać należy, że przepis ten (art. 101 wskazywanej ustawy) stanowi, że skargę do sądu…

7. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z 30 kwietnia 2020 r., I OSK 608/20

   …została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie przez R. M. i J. S.. Zaskarżonej uchwale skarżący zarzucili naruszenie: 1. art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym oraz § 43 ust. 4 Statutu Gminy Liszki, poprzez podjęcie przedmiotowej uchwały o…

8. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 20 października 2017 r., I OSK 1297/17

   …Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w rozpoznawanej sprawie skarżący upatruje istnienia interesu prawnego w naruszeniu przez organ gminy art. 48 usg wskazując, że nieruchomości objęte zaskarżoną uchwałą rady gminy nie mogły zostać przeznaczone do wydzierżawienia bez uzyskania zgody…

9. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z 26 września 2016 r., I OSK 1017/16

   …po stronie tychże członków określone uprawnienia, a więc kreuje ich interes prawny. Szczególną normą prawną w tym zakresie jest właśnie art. 48 ust. 2 i ust. 3 u.s.g., który takie prawa daje mieszkańcom sołectwa, jako zbiorowości wchodzącej w skład gminy, ale i jako indywidualnym jej…

10. NSA oz. we Wrocławiu, wyrok z 10 stycznia 1995 r., SA/Wr 411/94

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 48 (118)

Historia zmian

Bez zmian od 13 maja 2026 r.