Art. 40

Pokaż w całym akcie

Art. 40 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Art. 40.
1. Na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy.
2. Na podstawie niniejszej ustawy organy gminy mogą wydawać akty prawa miejscowego w zakresie:
1) wewnętrznego ustroju gminy oraz jednostek pomocniczych;
2) organizacji urzędów i instytucji gminnych;
3) zasad zarządu mieniem gminy;
4) zasad i trybu korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej.
3. W zakresie nieuregulowanym w odrębnych ustawach lub innych przepisach powszechnie obowiązujących rada gminy może wydawać przepisy porządkowe, jeżeli jest to niezbędne dla ochrony życia lub zdrowia obywateli oraz dla zapewnienia porządku, spokoju i bezpieczeństwa publicznego.
4. Przepisy porządkowe, o których mowa w ust. 3, mogą przewidywać za ich naruszanie karę grzywny wymierzaną w trybie i na zasadach określonych w prawie o wykroczeniach.

art. 40 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2026 r. poz. 662)

Orzecznictwo

1. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 11 lipca 2017 r., II FSK 1219/17

   …podstawą takich czynności niewątpliwie nie może być uchwała rady gminy. Regulacje prawne art. 18 ust. 2 pkt 8 i art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 1515 ze zm.) oraz art. 6a ust. 11 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku…

2. NSA w Warszawie (przed reformą), wyrok z 20 marca 2001 r., II SA 109/01

   …obowiązkowych zadań własnych gminy. Upoważnienie to dotyczy w dodatku wydania przepisów gminnych, o których mowa w art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /t.j. Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74 ze zm./. SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Gminy…

3. NSA oz. w Białymstoku, wyrok z 14 grudnia 2000 r., SA/Bk 292/00

   TEZY Uchwała rady gminy podjęta na podstawie upoważnienia ustawowego jest aktem prawnym powszechnie obowiązującym na obszarze gminy /art. 40 ust. 1 i art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74 ze zm./, powinna zatem odpowiadać wymogom,…

4. NSA oz. we Wrocławiu, wyrok z 29 listopada 2001 r., II SA/Wr 1415/01

   …po upływie 14 dni od dnia jej ogłoszenia. W podstawie prawnej uchwały powołano przepis art. 18 ust. 2 pkt 8 i art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74 ze zm./ oraz art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce…

5. NSA oz. w Szczecinie, wyrok z 15 października 2003 r., SA/Sz 1386/03

   TEZY 1. Akty wydawane w oparciu o blankietowe upoważnienie wynikające z art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /Dz.U. 2001 nr 142 poz. 1591 ze zm./ stanowią zazwyczaj przepisy zbliżone do aktów wewnętrznych kierownictwa /art.…

6. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 25 sierpnia 2021 r., II GSK 457/21

   …wynika, że organ nadzoru w pełni zasadnie stwierdził nieważność przywołanego zarządzenia, albowiem nie zaktualizowały się określone przepisem art. 40 ust. 3 w związku z art. 41 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym przesłanki jego wydania i ustanowienia nim przepisów porządkowych. Zarzuty skargi…

7. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 9 stycznia 2013 r., I OSK 1608/12

   …normatywny Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zarzuty naruszenia art. 40 ust. 1, art. 42 i art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym oraz art. 21 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o…

8. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 19 czerwca 2019 r., II OSK 2048/17
9. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 11 września 2012 r., II OSK 1818/12
10. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 11 stycznia 2012 r., I OSK 1922/11

    …obiektów i urządzeń użyteczności publicznej. Artykuł 40 u.s.g. nie zawiera definicji aktu prawa miejscowego. Katalog aktów wymienionych w art. 40 obejmuje zasadniczo dwie grupy: akty stanowione na podstawie szczegółowych upoważnień ustawowych – art. 40 ust. 1, akty porządkowe i…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 40 (3420)

Historia zmian

Bez zmian od 13 maja 2026 r.