Art. 41a

Pokaż w całym akcie

Art. 41a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Art. 41a.
1. Grupa mieszkańców gminy, posiadających czynne prawa wyborcze do organu stanowiącego, może wystąpić z obywatelską inicjatywą uchwałodawczą.
2. Grupa mieszkańców, o której mowa w ust. 1, musi liczyć:
1) w gminie do 5000 mieszkańców – co najmniej 100 osób;
2) w gminie do 20 000 mieszkańców – co najmniej 200 osób;
3) w gminie powyżej 20 000 mieszkańców – co najmniej 300 osób.
3. Projekt uchwały zgłoszony w ramach obywatelskiej inicjatywy uchwałodawczej staje się przedmiotem obrad rady gminy na najbliższej sesji po złożeniu projektu, jednak niepóźniej niż po upływie 3 miesięcy od dnia złożenia projektu.
3a. Projekt uchwały o przystąpieniu do sporządzania aktu planowania przestrzennego zgłoszony w ramach obywatelskiej inicjatywy uchwałodawczej staje się przedmiotem obrad rady gminy niepóźniej niż po upływie 3 miesięcy od dnia złożenia projektu.
4. Komitet inicjatywy uchwałodawczej ma prawo wskazywać osoby uprawnione do reprezentowania komitetu podczas prac rady gminy.
5. Rada gminy określi w drodze uchwały: szczegółowe zasady wnoszenia inicjatyw obywatelskich, zasady tworzenia komitetów inicjatyw uchwałodawczych, zasady promocji obywatelskich inicjatyw uchwałodawczych, formalne wymogi, jakim muszą odpowiadać składane projekty, z zastrzeżeniem przepisów niniejszej ustawy.

art. 41a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2026 r. poz. 662)

Orzecznictwo

1. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 24 listopada 2022 r., III OSK 6488/21

   …kampanię promocyjna oraz zbieranie podpisów mieszkańców udzielający poparcia tej inicjatywie (§ 7 ust. 2 uchwały). Należy zwrócić uwagę na treść art. 41a ust. 1-3 ustawy. Wynika z tych przepisów, że z obywatelską inicjatywą uchwałodawczą mamy do czynienia dopiero wtedy, gdy określona liczbowo grupa…

2. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 15 września 2022 r., III OSK 3096/21

   …(Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", tj. 1. art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 41a ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 506 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", poprzez wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku,…

3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, wyrok z 8 października 2020 r., III SA/Łd 455/20

   …4, ust. 5, ust. 6, ust. 7, § 4 ust. 3, § 5 ust. 1, ust. 2, ust. 3, ust. 5, ust. 6, § 7 ust. 1, ust. 2 uchwały z art. 41a ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r. poz. 506) - dalej: u.s.g., jako podjętych z naruszeniem przepisów wyznaczających…

4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, wyrok z 15 października 2019 r., II SA/Ol 568/19

   …Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że Rada Miasta Olsztyna na podstawie art. 41a ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2019 r., poz. 506, zwanej dalej jako: ustawa o samorządzie gminnym, ustawa lub u.s.g.) podjęła w dniu 24…

5. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, wyrok z 10 października 2019 r., III SA/Łd 683/19

   …występuje w imieniu i na rzecz komitetu inicjatyw uchwałodawczych. Regulacja ta podjęta została z przekroczeniem delegacji ustawowej zawartej w art. 41a ust. 5 i jednocześnie z naruszeniem art. 41a ust. 4 u.s.g. Wojewoda podkreślił, że zarzut ten dotyczy również następujących zapisów uchwały: § 3…

6. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, wyrok z 4 lipca 2019 r., III SA/Gd 333/19

   …składane projekty oddala skargę. UZASADNIENIE W dniu 25 lutego 2019 r. Rada Miasta P. działając na podstawie art. 41a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 994 ze zm.; dalej powoływana również jako: "ustawa" albo w skrócie jako…

7. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, wyrok z 8 kwietnia 2021 r., III SA/Gl 148/21

   …należy uznać za stanowisko komitetu czy tylko prywatną opinię tych osób? Dlatego też, zdaniem Sądu, wykładni § 5 ust. 2 pkt 4 w kontekście art. 41a ust. 4 usg należy dokonywać z uwzględnieniem celu całej regulacji art. 41a i wprowadzenia instytucji inicjatywy obywatelskiej do usg. Celem tym…

8. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, wyrok z 17 listopada 2020 r., II SA/Ol 771/20

   …że realizacja obywatelskiej inicjatywy uchwałodawczej wymaga szeregu czynności po stronie obywateli jak i organów gminy, wynikających z treści art. 41a ust. 1-5 u.s.g. NSA wyróżnił w ramach tych przepisów dwa etapy działań dla realizacji obywatelskiej inicjatywy uchwałodawczej. Pierwszy…

9. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, wyrok z 3 listopada 2020 r., III SA/Gl 541/20
10. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, wyrok z 10 sierpnia 2023 r., II SA/Sz 545/23

    …§ 3 ust. 4. Zarzucił organowi naruszenie: 1. art. 7 i 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 41 a ust. 5 i art. 41a ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (aktualnie Dz. U. z 2023 r. poz.40 – dopisek Sądu, dalej "u.s.g."), przez przekroczenie upoważnienia ustawowego i…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 41a (20)

Historia zmian

Bez zmian od 13 maja 2026 r.