Wyrok z dnia 14 grudnia 2000 r., SA/Bk 292/00

wyrok z dnia 14 grudnia 2000 r., SA/Bk 292/00

Tekst

TEZY

1 Uchwała rady gminy podjęta na podstawie upoważnienia ustawowego jest aktem prawnym powszechnie obowiązującym na obszarze gminy /art. 40 ust. 1 i art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74 ze zm./, powinna zatem odpowiadać wymogom, jakie stawiane są przepisom powszechnie obowiązującym i nie może pozostawać w sprzeczności z aktem prawnym wyższego rzędu, jakim jest ustawa.

2 Przy konstruowaniu zwolnień o charakterze podmiotowym muszą być one tak ujęte, aby było wiadomo, jakich nieruchomości dotyczą. Brak oznaczenia nieruchomości, których zwolnienia miałyby dotyczyć, dyskwalifikuje uchwałę jako akt prawa miejscowego.

Sentencja

3 Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Miasta Z., na uchwałę Regionalnej Izby Obrachunkowej w B. z 25 stycznia 2000 r. (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności części uchwały Rady Miejskiej w Z. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2000 rok - oddala skargę.

Uzasadnienie

4 Zaskarżoną uchwałą, wydaną na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych /Dz.U. nr 85 poz. 428 ze zm./ oraz art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym /Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74 ze zm./, po rozpatrzeniu w postępowaniu nadzorczym uchwały Rady Miejskiej w Z. z 21 grudnia 1999 r. (...) w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2000 rok, Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w B. postanowiło uznać, iż ww. uchwała została podjęta z istotnym naruszeniem prawa i w związku z tym stwierdzić jej nieważność - w części dotyczącej postanowień par. 2 i par. 3.

5 W uzasadnieniu uchwały organ nadzoru stwierdził, iż zgodnie z art. 13 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ oraz z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999 i 2000 /Dz.U. nr 150 poz. 983/, stosowanie ulg, odroczeń, umorzeń, rozkładanie na raty oraz zaniechanie poboru podatków i opłat stanowiących dochody jednostek samorządu terytorialnego należy do kompetencji przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego.

6 W świetle ww. przepisów, Rada Miejska, podejmując postanowienia zawarte w par. 2 i par. 3 omawianej uchwały, dotyczące udzielania ulg bądź obniżania podatku, naruszyła kompetencje przewodniczącego Zarządu, który ma wyłączną delegację ustawową do wydawania decyzji administracyjnych w tych sprawach. Wprawdzie Rada na mocy art. 7 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych może wprowadzić "inne zwolnienia", ale nie mogą one ograniczać ustawowych kompetencji przewodniczącego Zarządu. Również postanowienia zawarte w ust. 6 par. 2 uchwały, dotyczące sankcji za "niewypełnienie zobowiązań i obowiązków złożenia dokumentów (...)", są sprzeczne z ordynacją podatkową /art. 21 par. 1 pkt 2/. Niewypełnienie obowiązków nałożonych uchwałą Rady Miejskiej nie może skutkować naliczenia odsetek za zwłokę od podatku bez zachowania procedur przewidzianych przepisami prawa. Z powyższych względów ww. uchwała - naruszająca prawo w istotny sposób - jest nieważna we wskazanej części.

7 W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Miasto Z. wniosło o stwierdzenie nieważności rozstrzygnięcia nadzorczego, zarzucając:

8 1/ utratę przez Kolegium RIO kompetencji do stwierdzenia nieważności uchwały Rady Miejskiej w Z. z 21 grudnia 1999 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2000 rok. Według strony skarżącej, zgodnie z art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, Kolegium RIO powinno w terminie 30 dni wydać i doręczyć Gminie rozstrzygnięcie nadzorcze w sprawie stwierdzenia nieważności tej uchwały. Wobec braku doręczenia rozstrzygnięcia w tym terminie, Kolegium RIO utraciło kompetencję do wydania rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie;

9 2/ naruszenie przez Kolegium przepisów prawa materialnego, tj. ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych. Zdaniem strony skarżącej, wbrew stanowisku Kolegium RIO, ustalenie przez Radę Miejską, na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, zwolnień od podatku od nieruchomości nie narusza posiadanych kompetencji przewodniczącego Zarządu Miasta, a zwolnienia przewidziane w uchwale Rady Miejskiej z 21 grudnia 1999 r. są objęte pojęciem ulg w szerokim znaczeniu, określonym przez ordynację podatkową. Są one zatem zwolnieniami, których wprowadzenie, zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, leży w kompetencji Rady Miejskiej.

10 W odpowiedzi na skargę organ nadzoru wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją argumentację z uzasadnienia rozstrzygnięcia nadzorczego. Ustosunkowując się do kwestii utraty kompetencji do stwierdzenia nieważności uchwały, Kolegium zauważyło, że uchwała Rady Miejskiej z 21 grudnia 1999 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2000 rok wpłynęła do RIO 5 stycznia 2000 r., a rozstrzygnięcie nadzorcze Kolegium RIO wydane zostało 25 stycznia 2000 r. A zatem, termin, o którym mowa w art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, został zachowany.

11 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

12 Zgodnie z przepisem art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./, rada gminy może wprowadzać inne zwolnienia od podatku od nieruchomości niż określone przez ustawodawcę w ust. 1. Uchwała rady gminy podjęta na podstawie upoważnienia ustawowego jest aktem prawnym powszechnie obowiązującym na obszarze gminy /art. 40 ust. 1 i art. 41 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym/, powinna zatem odpowiadać wymogom, jakie stawiane są przepisom powszechnie obowiązującym, i nie może pozostawać w sprzeczności z aktem prawnym wyższego rzędu, jakim jest ustawa. Wymogom takim nie odpowiada uchwała Rady Miejskiej w Z. (...) z 21 grudnia 1999 r. w zakresie objętym regulacją postanowień par. 2 i par. 3, dlatego rozstrzygnięcie nadzorcze stwierdzające nieważność par. 2 i par. 3 uchwały jest zgodne z prawem.

13 Zwolnienia od podatku od nieruchomości, zastosowane na podstawie upoważnienia wynikającego z art. 7 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, mogą mieć charakter zarówno przedmiotowy, jak i podmiotowy /wyrok NSA z dnia 8 września 1995 r., SA/Wr 1374/95/. Przy konstruowaniu zwolnień o charakterze podmiotowym, muszą być one tak ujęte, aby było wiadomo, jakich nieruchomości dotyczą. Chodzi przecież o "zwolnienia od podatku od nieruchomości".

14 Tego wymogu legislacyjnego nie spełnia regulacja par. 2 i par. 3 uchwały Rady Miasta. Na ich podstawie nie można stwierdzić, jakich nieruchomości mają dotyczyć zwolnienia podatkowe: czy chodzi o nieruchomości związane z nowymi inwestycjami przedsiębiorców, czy będące przedmiotem wszelkiej ich działalności gospodarczej, czy też wreszcie o wszystkie nieruchomości należące do danego przedsiębiorcy. Brak oznaczenia nieruchomości, których zwolnienia miałyby dotyczyć, dyskwalifikuje uchwałę jako akt prawa miejscowego.

15 Wadliwie skonstruowany jest również sam mechanizm zwolnienia. Zgodnie z par. 2 ust. 2 uchwały, zwolnienie od podatku od nieruchomości następuje z datą zgłoszenia przez przedsiębiorcę zamiaru inwestycji. Zdaniem Sądu, prawidłowa konstrukcja zwolnienia od podatku od nieruchomości powinna być powiązana z przesłankami czy kryteriami natury obiektywnej, a nie z oświadczeniem woli zainteresowanego podatnika. Zastosowana w uchwale konstrukcja odpowiada mechanizmowi ulgi podatkowej; a nie zwolnienia podatkowego.

16 Odnośnie do kompetencji organu nadzoru do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego należy stwierdzić, iż zostało ono podjęte z zachowaniem terminu określonego przepisem art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.

17 Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd stwierdził, iż zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze jest zgodne z prawem i orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.