Art. 91

Pokaż w całym akcie

Art. 91 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Art. 91.
1. Uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie niedłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90.
2. Organ nadzoru, wszczynając postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały lub zarządzenia albo w toku tego postępowania, może wstrzymać ich wykonanie.
2a. Przepisu ust. 2 nie stosuje się do uchwały lub zarządzenia o zaskarżeniu rozstrzygnięcia nadzorczego do sądu administracyjnego.
3. Rozstrzygnięcie nadzorcze powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne oraz pouczenie o dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
4. W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa.
5. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio.

art. 91 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2026 r. poz. 662)

Orzecznictwo

1. NSA w Warszawie (przed reformą), wyrok z 18 kwietnia 2000 r., III SA 397/00

   …tego obowiązku, naruszając tym samym dyspozycję przypisu art. 91 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 107 par. 3 Kpa w związku z art. 91 ust. 5 pierwszej z powołanych ustaw. Odnosząc się do meritum sporu, Naczelny Sąd Administracyjny uważa za celowe wskazać, iż zgodnie z art. 3 pkt…

2. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 9 kwietnia 2008 r., II OSK 34/08

   …dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) jak i przepisu art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), a to z poniższych względów. Jak stanowi art. 9 ust. 1 ustawy z…

3. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 9 kwietnia 2008 r., II OSK 32/08

   …dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) jak i przepisu art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), a to z poniższych względów. Jak stanowi art. 9 ust. 1 ustawy z…

4. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 17 listopada 2005 r., I OSK 797/05

   …naruszenie art. 96 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej /Dz.U. nr 64 poz. 593 ze zm./ oraz art. 91 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /Dz.U. 2001 nr 142 poz. 1591 ze zm./ przez ich błędną wykładnię. Tymczasem Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo…

5. NSA oz. we Wrocławiu, wyrok z 14 października 1999 r., II SA/Wr 1113/98

   …A zatem, organ nadzoru nie może poprzestać na wskazaniu, iż uchwałę wydano z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 91 ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74 ze zm./. SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Gminy K.…

6. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 9 kwietnia 2019 r., I OSK 3743/18

   …naruszenia art. 19 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie w zw. z art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (zarzut 1), za pomocą którego strona skarżąca podważała skuteczność wydania w sprawie rozstrzygnięcia nadzorczego.…

7. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 19 stycznia 2005 r., OSK 790/04

   …mówi przepis Konstytucji, jest - Prawo przewozowe. Nie jest zasadny również zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /Dz.U. 2001 nr 142 poz. 1591 ze zm./. W przepisie tym ustawodawca nie uwzględnił zróżnicowanego charakteru aktów…

8. NSA oz. we Wrocławiu, wyrok z 2 czerwca 2000 r., II SA/Wr 1060/00

   …zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego. Przesłanki zgodności z prawem rozstrzygnięcia nadzorczego są wyznaczone w art. 91 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74 ze zm./, który stanowi: "Uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna. O nieważności…

9. NSA w Warszawie (przed reformą), wyrok z 19 czerwca 2001 r., III SA 593/01

   TEZY 1. Kwestionując zgodność z prawem uchwały rady gminy /miasta/ w trybie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74 ze zm./ organ nadzoru jest obowiązany wykazać, na czym polega odstępstwo przepisów uchwały…

10. NSA oz. we Wrocławiu, wyrok z 28 października 1999 r., II SA/Wr 1347/98

    …w art. 17 ww. ustawy i nie mogą zrównoważyć skutku braku opinii podmiotów wymienionych w tym artykule. 2. W myśl art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74 ze zm./, uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna. Odmienne argumenty organu…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 91 (5875)

Historia zmian

Bez zmian od 13 maja 2026 r.