Art. 12
Tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r. poz. 522 [PDF]. Stan prawny na
Tekst odtworzony z nowelizacji może zawierać rozbieżności. Aktualny tekst: ISAP (Internetowy System Aktów Prawnych).
Art. 12.
1. Księgi rachunkowe otwiera się, z zastrzeżeniem ust. 3: #
1) na dzień rozpoczęcia działalności, którym jest dzień pierwszego zdarzenia wywołującego skutki o charakterze majątkowym lub finansowym, #
2) na początek każdego następnego roku obrotowego, #
3) na dzień zmiany formy prawnej, #
4) na dzień wpisu do rejestru połączenia jednostek lub podziału jednostki, powodujących powstanie nowej jednostki (jednostek), #
5) na dzień rozpoczęcia likwidacji lub ogłoszenia upadłości #
w ciągu 15 dni od dnia zaistnienia tych zdarzeń.
2. Księgi rachunkowe zamyka się, z zastrzeżeniem ust. 3–3d: #
1) na dzień kończący rok obrotowy, #
2) na dzień zakończenia działalności jednostki, w tym również jej sprzedaży, zakończenia likwidacji lub postępowania upadłościowego, o ile nie nastąpiło jego umorzenie, #
3) na dzień poprzedzający zmianę formy prawnej, #
4) w jednostce przejmowanej na dzień połączenia związanego z przejęciem jednostki przez inną jednostkę, to jest na dzień wpisu do rejestru tego połączenia, #
5) na dzień poprzedzający dzień podziału lub połączenia jednostek, jeżeli w wyniku podziału lub połączenia powstaje nowa jednostka, to jest na dzień poprzedzający dzień wpisu do rejestru połączenia lub podziału, #
6) na dzień poprzedzający dzień postawienia jednostki w stan likwidacji lub ogłoszenia upadłości, #
7) na inny dzień bilansowy określony odrębnymi przepisami #
niepóźniej niż w ciągu 3 miesięcy od dnia zaistnienia tych zdarzeń.
3. Można nie zamykać i nie otwierać ksiąg rachunkowych w przypadku: #
1) przekształcenia spółki osobowej oraz spółki cywilnej w inną spółkę osobową, a także spółki kapitałowej w inną spółkę kapitałową; #
2) połączenia jednostek, gdy w myśl ustawy rozliczenie połączenia następuje metodą łączenia udziałów i nie powoduje powstania nowej jednostki. #
3) (uchylony) #
3a. Można nie zamykać ksiąg rachunkowych, jeżeli podział jednostki następuje przez wydzielenie albo wyodrębnienie. #
3b. Można nie zamykać ksiąg rachunkowych za rok obrotowy, w którym działalność jednostki przez cały czas pozostawała zawieszona, chyba że jednostka dokonuje odpisów amortyzacyjnych lub umorzeniowych lub występują inne zdarzenia wywołujące skutki o charakterze majątkowym lub finansowym. #
3c. Przepisu ust. 3b nie stosuje się do emitentów papierów wartościowych zamierzających ubiegać się o dopuszczenie lub ubiegających się o dopuszczenie do obrotu na rynku regulowanym w państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz emitentów papierów wartościowych dopuszczonych do obrotu na tym rynku. #
3d. Można nie zamykać ksiąg rachunkowych na dzień poprzedzający dzień otwarcia spadku w przypadku śmierci przedsiębiorcy przy założeniu, że działalność gospodarcza będzie kontynuowana przez przedsiębiorstwo w spadku. #
4. Ostateczne zamknięcie i otwarcie ksiąg rachunkowych jednostki kontynuującej działalność powinno nastąpić najpóźniej w ciągu 15 dni od dnia zatwierdzenia sprawozdania finansowego za rok obrotowy. #
5. Zamknięcie ksiąg rachunkowych polega na nieodwracalnym wyłączeniu możliwości dokonywania zapisów księgowych w zbiorach tworzących zamknięte księgi rachunkowe, z uwzględnieniem art. 13 ust. 2 i 3. #
Art. 12 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości Art. 12. 1. Księgi rachunkowe otwiera się, z zastrzeżeniem ust. 3: 1) na dzień rozpoczęcia działalności, którym jest dzień pierwszego zdarzenia wywołującego skutki o charakterze majątkowym lub finansowym, 2) na początek każdego następnego roku obrotowego, 3) na dzień zmiany formy prawnej, 4) na dzień wpisu do rejestru połączenia jednostek lub podziału jednostki, powodujących powstanie nowej jednostki (jednostek), 5) na dzień rozpoczęcia likwidacji lub ogłoszenia upadłości w ciągu 15 dni od dnia zaistnienia tych zdarzeń. 2. Księgi rachunkowe zamyka się, z zastrzeżeniem ust. 3–3d: 1) na dzień kończący rok obrotowy, 2) na dzień zakończenia działalności jednostki, w tym również jej sprzedaży, zakończenia likwidacji lub postępowania upadłościowego, o ile nie nastąpiło jego umorzenie, 3) na dzień poprzedzający zmianę formy prawnej, 4) w jednostce przejmowanej na dzień połączenia związanego z przejęciem jednostki przez inną jednostkę, to jest na dzień wpisu do rejestru tego połączenia, 5) na dzień poprzedzający dzień podziału lub połączenia jednostek, jeżeli w wyniku podziału lub połączenia powstaje nowa jednostka, to jest na dzień poprzedzający dzień wpisu do rejestru połączenia lub podziału, 6) na dzień poprzedzający dzień postawienia jednostki w stan likwidacji lub ogłoszenia upadłości, 7) na inny dzień bilansowy określony odrębnymi przepisami niepóźniej niż w ciągu 3 miesięcy od dnia zaistnienia tych zdarzeń. 3. Można nie zamykać i nie otwierać ksiąg rachunkowych w przypadku: 1) przekształcenia spółki osobowej oraz spółki cywilnej w inną spółkę osobową, a także spółki kapitałowej w inną spółkę kapitałową; 2) połączenia jednostek, gdy w myśl ustawy rozliczenie połączenia następuje metodą łączenia udziałów i nie powoduje powstania nowej jednostki. 3) (uchylony) 3a. Można nie zamykać ksiąg rachunkowych, jeżeli podział jednostki następuje przez wydzielenie albo wyodrębnienie. 3b. Można nie zamykać ksiąg rachunkowych za rok obrotowy, w którym działalność jednostki przez cały czas pozostawała zawieszona, chyba że jednostka dokonuje odpisów amortyzacyjnych lub umorzeniowych lub występują inne zdarzenia wywołujące skutki o charakterze majątkowym lub finansowym. 3c. Przepisu ust. 3b nie stosuje się do emitentów papierów wartościowych zamierzających ubiegać się o dopuszczenie lub ubiegających się o dopuszczenie do obrotu na rynku regulowanym w państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz emitentów papierów wartościowych dopuszczonych do obrotu na tym rynku. 3d. Można nie zamykać ksiąg rachunkowych na dzień poprzedzający dzień otwarcia spadku w przypadku śmierci przedsiębiorcy przy założeniu, że działalność gospodarcza będzie kontynuowana przez przedsiębiorstwo w spadku. 4. Ostateczne zamknięcie i otwarcie ksiąg rachunkowych jednostki kontynuującej działalność powinno nastąpić najpóźniej w ciągu 15 dni od dnia zatwierdzenia sprawozdania finansowego za rok obrotowy. 5. Zamknięcie ksiąg rachunkowych polega na nieodwracalnym wyłączeniu możliwości dokonywania zapisów księgowych w zbiorach tworzących zamknięte księgi rachunkowe, z uwzględnieniem art. 13 ust. 2 i 3.
art. 12 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2026 r. poz. 522)Otwórz w aplikacji
Orzecznictwo
- Sąd Najwyższy, wyrok z , IV CSK 452/14
…stanowiące wymagany przez ustawę jedyny miarodajny dokument księgowy dający podstawę do rozliczenia jednostki w danym roku rozliczeniowym (art. 12 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 45 ust. 1 oraz art. 3 ust. 1 pkt 9 u.r.), ujawni niekorzystne skutki operacji podjętych wcześniej przez ustępującego…
- Sąd Najwyższy, wyrok z , II BP 8/11
…podstawowych obowiązków pracowniczych. Ponadto wskazano na naruszenie: 1) art. 4 ust. 1, art. 4 ust. 3 pkt 2, pkt 4, pkt 5, art. 5 ust. 1, art. 12 ust. 2 pkt 1, art. 14 ust. 1, ust. 2, art. 16 ust. 1, art. 18 ust. 1 pkt 2, pkt 3, art. 18 ust. 2, art. 23 ust. 2 pkt 1, pkt 4, art. 23 ust. 4,…
- Sąd Najwyższy, wyrok z , IV CSK 22/05
…w M. lub § 30 pkt 2 statutu pozwanej spółdzielni, art. 90 w związku z art. 38 § 1 pkt 4 prawa spółdzielczego a także art. 45 ust. 1 w związku z art. 12 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz.U. nr 121, poz. 591) oraz art. 97 pkt 2 prawa spółdzielczego. 4 Na tej podstawie…
- NSA w Warszawie (przed reformą), wyrok z , III SA 1330/01
…formie. Już powyższe sformułowanie wskazuje na trudności, jakie miały organy obu instancji z określeniem, która z sytuacji objętych dyspozycją art. 12 ust. 2 cyt. ustawy mogła mieć zastosowanie w ustalonym stanie faktycznym. Zauważyć należy, że przepis ten nie wiązał nakazu zamknięcia ksiąg ani…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II FSK 2164/16
…z możliwością nie zamknięcia ksiąg na dzień przekształcenia, jaką dają przepisy prawa bilansowego, a wynikające z art. 12 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2013, poz. 330 ze zm.; zwana dalej : "ustawa o rachunkowości"). W sprawie sporne były zatem prawne…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II FSK 1096/10
…odpowiedzialnością w spółkę akcyjną wiąże się ustanie bytu prawnego podmiotu przekształcanego. Stąd też - zgodnie z art. 12 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2000 r., Nr 76, poz. 694, z późn. zm.) - spółka z ograniczoną odpowiedzialnością powinna w dniu 28 maja 2008…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II FSK 2055/10
…w G. w dniu 29 maja 2008 r. wpisał I. S.A. do Krajowego Rejestru Sądowego. W tym też dniu spółka I. S.A. zgodnie z art. 12 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (tekst jednolity: Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694 ze zm.) powinna była otworzyć księgi rachunkowe, po ich uprzednim…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II FSK 588/15
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II FSK 2263/10
…zauważył Sąd pierwszej instancji przedstawione wyżej stanowisko znajduje również oparcie w treści przepisów ustawy o rachunkowości, która w art. 12 ust. 2 pkt 3 przewiduje, że na dzień poprzedzający zmianę formy prawnej zamyka się księgi rachunkowe. Zamknięcie ksiąg pociąga za sobą pewne…
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, postanowienie z , I SA/Po 499/13
Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.
Wszystkie orzeczenia przy art. 12 (57)
Historia zmian
Bez zmian od 26 marca 2026 r.