Art. 12

Brzmienie zmienione z dniem 23 czerwca 2026 r. (Dz. U. z 2025 r. poz. 1696).

Pokaż w całym akcie

Art. 12 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt
Art. 12.
1. Kto utrzymuje zwierzęta gospodarskie jest obowiązany do zapewnienia im opieki i właściwych warunków bytowania.
2. Warunki chowu lub hodowli zwierząt nie mogą powodować urazów i uszkodzeń ciała lub innych cierpień.
3. (uchylony)
3a. (uchylony)
4. Zabrania się tuczu gęsi i kaczek na stłuszczone wątroby.
4a. Z zastrzeżeniem ust. 4b zabrania się utrzymywania cieląt:
1) powyżej 8 tygodnia życia w pojedynczych boksach;
2) na uwięzi, z wyjątkiem pory karmienia, a w czasie jej trwania nie dłużej niż jedną godzinę.
4b. Przepis ust. 4a pkt 1 nie dotyczy gospodarstw rolnych, w których jednocześnie utrzymywane jest mniej niż 6 cieląt.
4c. Zabrania się chowu lub hodowli w celach komercyjnych zwierząt futerkowych, o których mowa w art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 10 grudnia 2020 r. o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich (Dz. U. z 2021 r. poz. 36), z wyjątkiem królika (Oryctolagus cuniculus), w szczególności w celu pozyskania z nich futer lub innych części zwierząt.
4d. Zabrania się podejmowania działalności, o której mowa w art. 1 pkt 1 lit. n ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, obejmującej utrzymywanie zwierząt futerkowych, o których mowa w art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 10 grudnia 2020 r. o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich, z wyjątkiem królika (Oryctolagus cuniculus).
5. Obsada zwierząt ponad ustalone normy powierzchni dla danego gatunku, wieku i stanu fizjologicznego jest zabroniona.
6. Zabrania się importu zwierząt i produktów zwierzęcych uzyskanych w wyniku chowu lub hodowli z naruszeniem przepisów niniejszej ustawy.
6a. Utrzymujący zwierzęta gospodarskie przechowuje przez okres 3 lat dokumentację weterynaryjną dotyczącą przebiegu leczenia, przeprowadzonych zabiegów weterynaryjnych oraz padłych zwierząt.
7. Minister właściwy do spraw rolnictwa określi, w drodze rozporządzenia, wymagania i sposób postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej obowiązujących w tym zakresie, mając na względzie zapewnienie tym zwierzętom właściwych warunków bytowania i opieki oraz wpływ tych warunków na zdrowie i dobrostan zwierząt.
8. Minister właściwy do spraw rolnictwa może określić, w drodze rozporządzenia, minimalne warunki utrzymywania gatunków zwierząt gospodarskich innych niż wymienione w ust. 7, mając na względzie zapewnienie tym zwierzętom właściwych warunków bytowania.

art. 12 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2023 r. poz. 1580)

Orzecznictwo

1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, wyrok z 20 października 2020 r., II SA/Łd 141/20
2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, wyrok z 23 lipca 2020 r., II SA/Lu 742/19
3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, wyrok z 22 czerwca 2022 r., II SA/Łd 165/22

   …się zanieczyszczeń z nieruchomości. Z kolei obowiązek zapewnienia zwierzętom gospodarskim odpowiednich pomieszczeń gospodarskich wynika z treści art. 12 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 638), zgodnie z którymi kto utrzymuje…

4. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, wyrok z 12 sierpnia 2010 r., II SA/Wr 285/10

   …zwierzęta, nie jest zabezpieczone przed dostępem zwierząt drapieżnych. Termin do dnia 18 maja 2010r.. Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 106, poz. 1002 ze zm.) kto utrzymuje zwierzęta gospodarskie jest obowiązany do…

5. Sąd Rejonowy w Olsztynie, wyrok z 22 stycznia 2025 r., II K 267/23

   …B. nie zapewnił 4 kozom opieki i właściwych warunków bytowania naruszając tym samym obowiązek i zakaz określony w art. 12 ust. 1 Ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2013 r. poz. 856 z późn zm.) tj. za winnego popełnienia wykroczenia z art. 37 ust. 1 wymienionej Ustawy i…

6. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, wyrok z 21 października 2020 r., II SA/Bd 1030/19

   …działając na podstawie art. 3 ust. 2 pkt. 5 lit. g ustawy z dnia [...] stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz.U. z 2018 r., poz. 1557), art. 12 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia [...] sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz.U. z 2019 r., poz. 122 z późn. zm.) oraz § 3 ust. 1 i ust. 2 pkt 1,…

7. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, wyrok z 4 lutego 2020 r., II SA/Bd 394/19

   …stwierdził organ I instancji - doszło w przedmiotowej sprawie, a które to naruszenie należałoby zatem uznać za niezgodność. I tak, jak stanowi art. 12 ust 2 u.o.z., warunki chowu lub hodowli zwierząt nie mogą powodować urazów i uszkodzeń ciała lub innych cierpień. Zgodnie zaś z przepisem § 4…

8. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, wyrok z 4 lutego 2020 r., II SA/Bd 393/19

   …wskazanego środka zaradczego, jak już wcześniej zaznaczono, wymaga zaistnienia niezgodności. W tym kontekście niezbędne jest przytoczenie treści art. 12 ust. 2 uoz oraz § 4 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia MRiRW, tj. przepisów, do których naruszenia – jak stwierdził organ I instancji - doszło w…

9. Sąd Okręgowy w Sieradzu, wyrok z 6 lutego 2019 r., II Ka 316/18

   …Wykroczeniem z art. 37 Ustawy o ochronie zwierząt jest naruszenie zakazów i nakazów dotyczących utrzymywania zwierząt gospodarskich (art. 12 ust. 1-6 Ustawy o ochronie zwierząt). Utrzymujący zwierzęta gospodarskie ma obowiązek zapewnienia im opieki oraz właściwych warunków bytowania.…

10. Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, wyrok z 24 stycznia 2019 r., II Ca 887/18

    …przekopać się do kur) a także zwierzęta, które nie są objęte zakresem definicji zwierzęcia gospodarskiego, opisanej w art. 12 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 856 z późn. zm.). Należy tak uznać dlatego, że to nie główne przeznaczenie rzeczy czy…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 12 (18)

Historia zmian

Zmiany od 29 czerwca 2023 r.

1. 23 czerwca 2026 r.: zmiana brzmienia (Dz. U. z 2025 r. poz. 1696) tekst z tego dnia